Տնտեսություն 20:00 08/05/2021 Հայաստան

«Հաց կեր, որ կշտանաս»՝ Հայաստանում կա պարենային ապահովության խնդիր

Չի կարող մի երկրում, որտեղ կա աղքատության և ծայրահեղ աղքատության նման պատկեր, պարենային ապահովության հետ կապված  խնդիր չլինել։ Այս մասին Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց ՀՀ ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնի ղեկավար, սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը։

Նա ներկայացրեց կենտրոնի մասնագետների կողմից արված հետազոտության արդյունքները, որոնք, մեղմ ասած, մտահոգիչ են։

Պիպոյանի խոսքով՝ պարենային ապահովությունը միայն խանութներում պարենի առկայությունը չէ, այն մարդկանց հավասարակշռված սննդակարգն է։

«Մարդու օրգանիզմը կարիք ունի տարբեր սննդակարգերի և սննդամթերքների։ Այս առումով պետք է նշել, որ Հայաստանում ունենք խոցելի խումբ։ Ազգաբնակչության մեջ կան մարդիկ, որոնք սննդակարգում կալորիաների 75 և ավելի տոկոսը ստանում են ալրային հենքով մթերքներից՝ մակարոն, կարտոֆիլ, հատիկեղեն։ Սա նշանակում է, որ իրենք չեն օգտագործում մսեղեն, կաթնամթերք և այլն»,- ասաց սննդագիտության դոկտորը։

Համաձայն արված հետազոտության՝ ՀՀ-ում հիմնական սպառվում են ալրային հենքով սննդամթերքն ու հացը։ Դրանք ազգաբնակչության սննդակարգում կազմել են մոտ 32 տոկոս։ Ինչ վերաբերում է բանջարեղենի օգտագործմանն, ապա Պիպոյանդի գնահատմամբ, Հայաստանում գոյություն ունի բանջարեղենի սեզոնային էական սպառման տատանում։

«Ամռանը, երբ էժանանում է լոլիկը, տաքդեղը, վարունգը և այլ բանջարեղեն, մարդիկ բավականին մեծ քանակությամբ են օգտագործում, ընդհուպ հասնում է օրական սննդակարգի 30 տոկոսը։ Սակայն ձմռանը, երբ բանջարեղենի գները բարձր են, ունենում ենք սսպառման էական նվազում և մարդիկ թանկ սեզոնին բաջարեղեն քիչ են օգտագործում։

Բավականին քիչ տոկոս է կազմում մարդկանց սննդակարգում մսամթերքն ու ձկնամթերքը։

Այսպիսով, տոկոսային առումով մարդու էներգետիկ բալանսում միայն ալրային հենքով մթերքները և հատիկեղենը կազմում են 56%, որից հետո կաթնամթերքը`11%, բանջարեղենը` 10 %, քաղցրավենիքը` 8%, միս-մսամթերքը՝ 8% տոկոս, ձկնամթերքը` 1%»,- հայտնեց Պիպոյանը։

Եվրոպական երկրների հետ համեմատությամբ, որտեղ ալրային հենքով սննդամթերքը բնակչության սպառման առումով կազմում է 20-22 տոկոս, Հայաստանում այն մի քանի անգամ ավելի է։ Մասնագետի դիտարկմամբ՝ դա պայմանավորված է ոչ միայն հաց սիրելու ազգային սովորությամբ, այլև սոցիալ-տնտեսական պայմաններով։

«Սովորույթուները ևս կապված են սոցիալ-տնտեսական պայմանների հետ։  Հայաստանում ինչու են փոքր տարիքից ասում՝ «հաց կեր, որ կշտանաս»։ Եթե կարողանանք կշտանալ այլ մթերքներով, ապա բնականաբար, կարիք չենք ունենա անընդհատ օգտագործել հաց։ Ընտանիքի ուղղակի եկամուտը, սոցիալական պայմաններն ուղղակի կապի մեջ են մարդկանց սննդակարգի լիարժեքության հետ»,- նշեց Պիպոյանը։

Մասնագետի խոսքով, վերջին տարիների գնաճը, հատկապես համավարակի շրջանում, էապես ազդել է մարդկանց՝ պարենային հասանելիության վրա։

«Մարդկանց հարցրել ենք, թե արդյոք խանութներում պարենի առկայության հետ կապված նկատել են խնդիրներ։ Նրանք շեշտել են, որ չեն նկատել։ Մինչդեռ հարցին, թե արդյոք ունեցել են հասանելիություն իրենց նախընտրած սննդամթերքին, այս դեպքում բավականին մեծ տոկոս պատասխանել են՝ ոչ։ Որոշներն էլ անկեղծացել են, որ ստիպված են եղել իրենց սիրելի սննդամթերքը փոխարինել ավելի էժան տարբերոակով»,- տեղեկացրեց մասնագետը։

Աշխարհում ընդունված ցուցանիշ կա, որ մեկ մարդու օրական սպառման համար հարկավոր է մոտ 400 գրամ միրգ-բանջարեղեն։ Սակայն Հայաստանում բնակչության զգալի մասը, նույնիսկ ցանկության դեպքում էլ չի կարող լիարժեք ապահովել դա։

«Ամենաէժան միրգը դարձել է բանանը։ Արդյոք կարող է չորս հոգուց բաղկացած ընտանիքն ամեն օր օգտագործել 1կգ 600 գրամ միրգ-բանջարեղեն, իհարկե ՝ոչ։ Հատկապես ձմռանը կյանքը թանկանում է, ավելանում են նաև կոմունալ վճարները, ինչը ևս էական ազդեցություն է թողնում մարդու կյանքի որակի վրա»,- ասաց Դավիթ Պիպոյանն ու շարունակեց․

«Որքան վատանում է մարդկանց սոցիալ-տնտեսական խնդիրները, նույնքան վատանում է  պարենային ապահովության և սնուցման խնդիրները։ Չի կարող թերսնված ազգաբնակչությունը լինել առողջ»։
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:17
Հազար և ավելի դոլարները, որ ծախսում են ֆեյքեր պահելու համար, մեզնից գողանալու հաշվին է. Արթուր Վանեցյան
«Այս երիտթալանչիները խոսում են կոռուպցիայի մասին, բայց ամենամեծ կոռումպացվածներն ու թալանչիներեն իրենք են»։
Աղբյուր` Panorama.am
22:15
Նիկոլն իր փափախը դրել է թուրքի առաջ, հիմա ուզում է հայ ազգի փափախը դնի․ Իշխան Սաղաթելյան
Ինչ կմտածեին մեր ազգի մեծերը՝ Ֆրունզիկ Մկրտչյանը, Շիրազը, Իսահակյանը, այսօրվա իրավիճակի մասին։ Ահա այսպիսի հրետորական հարցով սկսեց Գյումրիում...
Աղբյուր` Panorama.am
22:02
Նիկոլ, քո գոյությունը վիրավորում է մեր ամբողջ ազգի բանականությունը․ Վահե Հակոբյան
«Գյումրի մենք ձեզի շատ գը սիրենք, բայց դուք մեզ սիրեք գը՞»,- գյումրվա բարբառով հանրահավաքի ընթացքում հավաքվածներին ողջունեց դաշինքի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:51
Այսպիսի վարքագիծ ոստիկանության կողմից դեռ չէր արձանագրվել․ Արամ Վարդևանյան
Քիչ առաջ տեղեկություններ ստացա, որ Եղեգնաձորի ոստիկանության բաժանմունքի ծառայողները այնքան են փորձել դուր գալ հեռացող իշխանությանը, որ նույնիսկ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:48
ԿԸՀ-ն մերժել էր Զարթոնքի դիմումը․դատարանը քննելու է այն․ Արա Զոհրաբյան
Փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանը հայտնում է դատական նիստի նշանակման մասին։ «Ինչպես հիշում եք «Զարթոնք» ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
21:29
Իհարկե լինելու են իրավական գործընթացներ․ Ա․ Վարդևանյանը՝ Իոաննիսյանի հայտարարության մասին
Իրավաբանների մոտ գոյություն ունի «մասնագիտական արժանապատվություն» հասկացությունը։ Այն ունեցողներն իրենց թույլ չեն տալիս...
Աղբյուր` Panorama.am
21:07
Կապիտուլյանտը հաստատել է՝ ինքը ղազ է և ցանկանում է ղազացնել նաև ամբողջ ազգին․ Է․ Էլբակյան
Կապիտուլյանտը հաստատել է, որ ինքը ղազ է և ցանկանում է ղազացնել նաև ամբողջ ազգին՝ զրկելով ինքնիշխանությունից։ Այս մասինֆեյսբուքի իր էջում գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:52
Այնպես ստացվեց, որ իմ սրտի մի մասը մնաց Գյումրիում․ Ռոբերտ Քոչարյան
Ես գյումրեցի չեմ, Գյումրիում երբեք չեմ ապրել, բայց տասը տարվա ընթացքում այնպես ստացվեց, որ իմ սրտի մի մասը մնաց Գյումրիում։ Այս մասին Գյումրիում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Եղեգնաձորում ոստիկանները պահանջել են չնկարահանել Փաշինյանի սակավամարդ հավաքը․Ընտրությունների վերահսկման կոմիտե
Ընտրությունների վերահսկման կոմիտեն հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է․ «Ընտրությունների վերահսկման կոմիտեն պարզել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
«Մարտունի» ԲԿ-ում ՊՇՌ հետազոտության արդյունքում հայտնաբերվել են Norovirus-ներ
Ինչպես տեղեկացրել էինք, հունիսի 12-13-ն ընկած ժամանակահատվածում «Մարտունի» ԲԿ-ից «Ինֆեկցիոն հիվանդությունների ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Երեք տարվա ընթացքում Գյումրիում որևէ կոնտրետ ծրագիր չի իրականացվել․ Գագիկ Համբարյան
Հունիսի 20-ին մենք ոչ թե ընտրում ենք ինչ-որ քաղաքական ուժի, այլ՝ լինելու և չլինելու միջև։ Այս մասին Գյումրիում ընթացող «Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Մի րոպե, մի րոպե տիկին, դուք չեք որոշում,թե թուրքը որտեղ է գալու, նստի. Փաշինյան
Այսօր շատ են փորձում դեմարկացիա, դելիմիտացիա տերմիններիով մեր ժողովրդին վախեցնել, բայց շատ կարևոր է արձանագրել, որ ցանկացած անկախ պետություն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
ՖՄԿ դիտորդական առաքելության ներկայացուցիչները Հանձնաժողովում ծանոթացել են մշտադիտարկման աշխատանքներին
Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի նախագահ Տիգրան Հակոբյանն ընդունել է ս.թ. հունիսի 20-ին կայանալիք արտահերթ խորհրդարանական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Հայոց եռագույնը՝ հաղթանակի վայրում ծածանվելու փոխարեն գերեզմանների վրա է ծածանվում․Կարինե Հովհաննիսյան
«Միշտ կարևորել եմ գաղափարի շուրջ համախմբված մարդկանց ներկայությունը։ Իսկ եթե գաղափարը հայրենիքի փրկությունն ու երկրի լինելությունն է ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
«Պատիվ ունեմ» դաշինքը Կոտայքի մարզում է
«Պատիվ ունեմ» դաշինքը նախընտրական քարոզարշավի շրջանակներում շարունակում է հանդիպումներ ունենալ հանրապետության մարզերում: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Մեր համար ցանկացած նախապայմանի առակայությունն արդեն խնդրահարույց էր․ Վ Սողոմոնյանը՝ Հ1-ի միջադեպի մասին
«Հայաստան» դաշինքի ամփոփիչ ասուլիսի ընթացքում  Վիկտոր Սողոմոնյանն անդրադառնալով Հանրային հեռուստաընկերության հետ տեղի ունեցած...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Նորակառույց շենքի շինհրապարակում բռնկված հրդեհը մարվել է
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն հունիսի 16-ին, ժամը 15:40-ին ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Երևանի Պարույր Սևակի փողոցում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
Ինչ ասում եմ, իմ ասածին տեր եմ, ժողովուրդ․ Գագիկ Ծառուկյանը Լոռիում է
Բարգավաճ Հայաստան կուսակցությունը՝ Գագիկ Ծառուկյանի գլխավորությամբ, նախընտրական այցով Լոռու մարզում է։ Ողջունելով լոռեցիներին, Ծառուկյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Պատրաստ ենք 24 ժամ և շաբաթը 7 օր աշխատել, բայց այս վիճակից երկիրը հանելու ենք, ես հավատում եմ դրան. Ռոբերտ Քոչարյան
«Իմ կենսագրության մեջ երկու անգամ ծայրահեղ ծանր վիճակում ես մտել եմ պատասխանատվության տակ և պատվով դուրս եմ եկել, սա երրորդն է և ես չեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Քաղաքական դիսկուրսը նորից վերադարձել է քաղաքական դաշտ․ Վիկտոր Սողոմոնյան
Քարոզարշավից ընդհանուր առմամբ գոհ ենք։  Այս մասին «Հայաստան» դաշինքի ամփոփիչ ասուլիսի ընթացքում ասաց Ռոբերտ Քոչարյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Վազգեն Մանուկյան. Շատ վտանգավոր եմ համարում Լևոն Տեր-Պետրոսյանի վերջին հարցազրույցը
Արտահերթ ընտրությունների շեմին ՀՀ նախկին վարչապետ Վազգեն Մանուկյանը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Հունիսի 20-ին տեղի են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Փաշինյանի իշխանության գլխավոր խնդիրն այն է, որ պետության կառավարումից հեռու են. Սանասարյան
«Մեր առաքելությունն այն է, որ այլընտրանք ներկայացնենք քաղաքացիների համար, քաղաքացիներն ունենան իրենց ողջամտության ձայնը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Առաջիկա օրերին Երևանում ու մի քանի մարզերում կպահպանվի +39 աստիճան տաքություն
Հանրապետության տարածքում հունիսի 16-ի ցերեկը, 17-21-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Քամին՝ հարավ-արևմտյան՝ 5-10 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Վարազդատ Ավետիսյանը կգլխավորի Հայաստանի մինչև 19 տարեկանների հավաքականը
Հայաստանի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի գլխավոր մարզիչ է նշանակվել Վարազդատ Ավետիսյանը, որը նախկինում արդեն գլխավորել է Հայաստանի մինչև 19 և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
ԱԻՆ. Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ինտենսիվությունը սպասվում է նորմայից բարձր
Սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ։
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
1992 թ-ին Շահումյանի շրջանի հայաթափումը էթնիկ զտման իրական օրինակ է․ ԱՀ ՄԻՊ
1992 թվականի ամռանը, ադրբեջանական զորքերի հարձակումների հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի 20000-ից ավելի հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Հետպատերազմական իրավիճակում ՀԱԿ-ի նման գաղափարական ուժի ներկայությունը չպետք է ունենա այլընտրանք. Տաթև Զորյան
«ՀԱԿ-ի ընտրացուցակով այս պահին ներկայանալը նշանակում է ներկայացնել տարիներ շարունակ ապօրինությունների դեմ պայքարող, տարատեսակ ճնշումներից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Նաիրա Զոհրաբյան. Այս տեսանյութը շուշեցի Նարինեին ուղարկել է նրա բնակարանը զավթած թուրքը
Աժ պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում մի տեսանյութ է հրապարկել ու գրել. «Այս տեսանյութը շուշեցի Նարինեին ուղարկել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Առաջին դեմքի կողմից սխալ պարտադրված որոշումներ են եղել ուղղված բանակին.Ռոբերտ Քոչարյան
«Մենք այս պատերազմի ժամանակ, ըստ էության, տեսել ենք թշնամու շեշտակի առավելությունը, օդային, մյուս բոլոր զինատեսակներով հետ չէինք։ Այն, ինչ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}