Կրթություն 11:02 14/05/2021 Հայաստան

Գիտաշխատողների աշխատավարձերի աստիճանական աճի մասին որոշումը չի՛ լուծելու գիտության առջև ծառացած գլխավոր խնդիրը

Կառավարության երեկվա որոշմամբ վերանայվեցին գիտաշխատողների բազային աշխատավարձները:

«Սա հստակ ուղերձ է, որ գիտությունը Հայաստանում ունի ապագա և կառավարությունը հանձնառու է` ապահովելու գիտնականի կենսամակարդակի և աշխատանքի պայմանների բարելավումը»,- որոշումն այսպես էր մեկնաբանել Տիգրան Ավինյանը։

Սակայն գործադիրի նման որոշումը բազմաթիվ հարցեր է առաջացրել գիտության հատկացումների էական, շարունակական ու անհապաղ աճի պահանջի մասին բարձրաձայնողների մոտ։

Panorama.am-ի հետ զրույցում «Գիտուժ» նախաձեռնության անդամ, «Embry» ընկերության և «Techնոտուն Ակումբ»-ի համահիմնադիր Նարե Գևորգյանն ասում է. 

«Կառավարության այսօրվա որոշումը, մեզ մոտ շատ պարզ հարցեր է առաջացնում. ի՞նչ խնդիր է լուծելու իրենց առաջարկած սկզբունքով աստիճանական աճը, արդյո՞ք իրենց որդեգրած մոտեցումը կարողանալու է լուծել գիտության առջև ծառացած կարևորագույն խնդիրներից մեկը՝ երիտասարդացման հարցը»։

Նա հիշեցնում է, որ «Գիտուժ» նախաձեռնության անդամներն անցած չորս ամիսների ընթացքում բազմիցս թվերով ներկայացրել և բացատրել են՝ եթե այս տարվանից սկսած Կառավարությունը չիրականացնի կոնկրետ ռազմավարական գործողություններ, ապա մինչև 2025 թվականը Հայաստանում իսպառ վերանալու է առկա գիտական ներուժը։

«Իսկ այսօրվա որոշումը ենթադրում է, որ միայն 2025 թվականին հնարավոր է լինելու երիտասարդների համար ինչ-որ չափով նպաստավոր պայմաններ ստեղծել։ Գիտահեն տնտեսությունը, «աշխարհը գրավող» մեծաքանակ հայկական ստարտափները, Հայաստանում ապահով կյանքն ու որակյալ ռազմարդյունաբերությունն այդպես էլ մնալու են անհասանելի երազանք, եթե այս պահին չկենտրոնանանք կենսականի` այդ բոլորը սնող գիտության փրկության վրա:

Ինչպես արդեն տարբեր առիթներով նշել եմ, գիտությունը ոլորտ չէ, այն կենսական է, ու, ուզում եմ, որ սա հստակ տարանջատում դառնա: Ուրիշ ոլորտների վրա ծախսեր անելը համեմատելով գիտության մեջ ներդրումներ անելու հետ, թույլ տալով գիտության կործանումը` մենք, կարծես, որոշում ենք պարարտանյութը շաղ տալ ծառի ճյուղերի վրա` արմատների տակ լցնելու փոխարեն»,- նշում է գիտության փրկության ահազանգ հնչեցնող նախաձեռնության անդամը։

Նարե Գևորգյանը փաստում է՝ հիմա մենք հայտնվել ենք այնպիսի իրավիճակում, որ Կառավարությունը կրկին փորձում է կատարել քայլ ճիշտ ուղղությամբ, բայց դա բացարձակապես բավարար չէ գիտությունը երիտասարդների համար գրավիչ դարձնելու համար։

«Իսկ առանց այդ նպատակի իրականացման բոլոր գործողություններն ուղղակի դանդաղեցնում, բայց չեն կանխում գիտության կործանումը մեր երկրում։ «Գիտուժ» նախաձեռնությունը շարունակական է լինելու մեր պահանջների լիակատար լուծմանը հասնելու ճանապարհին»,- նշում է նա։

Հիշեցնենք, որ կառավարության որոշման արդյունքում, եթե 2021թ. բազային աշխատավարձի ֆոնդը նախնական հաշվարկով կազմում է շուրջ 4 մլրդ դրամ, ապա 2022-2025 թթ. այն կազմելու է համապատասխանաբար՝ մոտ 7.7 մլրդ, 10 մլրդ, 12.4 մլրդ և 14.4 մլրդ դրամ: 

Եթե, օրինակ, 2021թ. գլխավոր գիտաշխատողի բազային միջին աշխատավարձը կազմում է 138 հազար դրամ, ապա փոփոխությունների արդյունքում՝ 2022թ. հունվարից գլխավոր գիտաշխատողը կստանա նվազագույնը 367 հազար դրամ: Հետագա տարիներին բազային նվազագույն աշխատավարձը, շարունակաբար աճելով, 2025թ. հունվարի դրությամբ կհասնի 553 հազար դրամի:

«Գիտուժ» նախաձեռնությունն այս տարվա սկզբին ահազանգել էր՝ այսօր Հայաստանում գիտության վիճակն օրհասական է:

Նախաձեռնության հրապարակած տվյալների համաձայն, գիտական աստիճան ունեցող գիտաշխատողների 40%-ը 65 տարեկանից մեծ են: Վերջին 30 տարում Հայաստանի գիտաշխատողների թիվը 7 անգամ կրճատվել է։ Գիտնականի միջին բազային աշխատավարձը ընդամենը 100,000 դրամ է։ Հայաստանը գիտության վրա ծախսերի ցուցանիշով աշխարհում 91-րդն է:

ՀՆԱ-ի մոտավորապես 0․25%-ը ցուցանիշով մենք համեմատվում ենք Ուգանդային և Բուրունդիին։
Եթե այսպես շարունակվի, 2025 թվականին Հայաստանում գիտությամբ զբաղվող, հետևաբար՝ գիտություն գրեթե չի լինելու։

Նախաձեռնությունը պահանջում է անհապաղ ավելացնել գիտության համար պետական հատկացում հետևյալ սկզբունքով՝

2021թ. առնվազն 50% ավելացնել գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության համար պետական բյուջեով նախատեսված հատկացումները՝ ուղղելով այն թիրախային գիտական թեմաների ֆինանսավորման ծրագրերի մեջ։

ՀՀ գիտության ոլորտը կարգավորող օրենքում ամրագրել, որ գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության համար պետական հատկացումները պետք է աստիճանաբար աճեցնել հետեւյալ ժամանակացույցով՝ 2022թ. - բյուջեի առնվազն 2%, 2023թ. - բյուջեի առնվազն 3%, 2024 թվականից սկսած - բյուջեի առնվազն 4% (մոտավորապես ՀՆԱ-ի 1%):

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:04
Արմեն Չարչյանի պաշտպան. Հիմա կա ենթադրելու, որ դատարանի նկատմամբ հենց այս պահին բիրտ ճնշումներ են գործադրվում
Հայտնի բժիշկ, «Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչ Արմեն Չարչյանի պաշտպաններ Էրիկ Ալեքսանյանը և Արամ Վարդևանյանը տարածել են...
Աղբյուր` Panorama.am
22:58
Ու վաղն ամեն ինչ որոշելու ենք հենց մենք` Հայաստանի քաղաքացիներիցս յուրաքանչյուրը. ՄԻՊ
«Մեզ համար ամենից թանկը մեր պետականությունն է: Մենք կարող ենք ավելի պաշտպանված լինել ու մեզ ավելի ապահով զգալ միայն մեր սեփական պետության մեջ»:
Աղբյուր` Panorama.am
22:52
Քաղաքագետ. Եթե թիրախում «Պատիվ ունեմ»-ն է, կարելի է ենթադրել՝ ընտրատեղամասերում փորձելու է անօրինական գործողություններ իրականացնել
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Ըստ Պատիվ Ունեմ դաշինքի հայտարարության, այդ դաշինքի անդամների հանդեպ զանգվածային տեռոր է սկսվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
22:46
Արմեն Գևորգյան. Դատարանը պետք է չտրվի ճնշումներին և րոպե առաջ հրապարակի որոշումը
«Հայաստան» նախընտրական դաշինքի ընտրական շտաբի ղեկավար Արմեն Գևորգյանը Թելագրամի իր էջում գրել է. ««Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
21:19
Հայ բռնցքամարտիկը տեխնիկական նոկաուտով հաղթել է ադրբեջանցի բռնցքամարտիկին
Իտալիայում անցկացվող բռնցքամարտի Եվրոպայի մինչև 22 տարեկանների առաջնության 3-րդ մրցումային օրը կաշվե ձեռնոցի հայ պատվիրակների հաղթարշավը...
Աղբյուր` Panorama.am
21:13
Թագուհի Թովմասյան. Սա կազմակերպված ընտրակեղծիք է
ԱԺ պատգամավոր, «Պատիվ ունեմ» դաշինքի պատգամավորության թեկնածու Թագուհի Թովմասյանն ահազանգում է ընտրակեղծիքի մասին։ Ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:58
Սոս Հակոբյան. ԿԸՀ-ն պետք է հստակ պարզաբանի, որ տեխնիկական խոտանի հետևանքով կապույտ նշումը չի կարող քվեաթերթիկն անվավեր ճանաչելու հիմք լինել
«Պատիվ ունեմ» դաշինքի ընտրական շտաբում այսօր ստացվել են ահազանգեր, որ թիվ 6 քվեաթերթիկի վրա առկա են կապույտ նշումներ։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:49
Արմեն Չարչյանի գործով դատարանի որոշման հրապարակումը հետաձգվել է․Վարդևանյան
Հայտնի բժիշկ, «Հայաստան» դաշինքի պատգամավորության թեկնածու Արմեն Չարչյանի  գործով հրապարակումը հետաձգվել է: Այս մասին ֆեյսբուքի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:38
Սոս Հակոբյան. Հրավիրում ենք միջազգային դիտորդների ուշադրությունը «Պատիվ ունեմ»-ի նկատմամբ իրականացվող հետապնդումներին
«Արդեն մեկ շաբաթ է՝ շարունակվում են մասսայական ճնշումները «Պատիվ ունեմ» դաշինքի ներկայացուցիչների նկատմամբ։ Քաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
ԱԱԾ պահեստազորի սպաներ. Ցավալի է, որ իշխանությունների ձեռքին կույր գործիքի են վերածվել երկրի ուժայինները
«ԱԱԾ պահեստազորի սպաների միություն» ՀԿ-ն և  «Պահեստազորի սպաների» շարժումը տարածել են համատեղ հայտարարություն,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Վերջին վեց ամիսների ընթացքում ռուսաստանցիների գրեթե կեսը կարդացել է մեկից հինգ գիրք
Վերջին վեց ամիսների ընթացքում ռուսաստանցիների գրեթե կեսը կարդացել է մեկից հինգ գիրք, իսկ 30 %-ը չի կարդացել ոչ մի գիրք: «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Հունաստանը մինչև հունիսի 26-ը իր երկիր մուտքը կթույլատրի միայն էքսպրես-թեստով
«Հունաստանը մինչև հունիսի 26-ը երկարաձգել է օտարերկրյա քաղաքացիների մուտքի կարգը և թույլատրել այն միայն էքսպրես-թեստով՝ կորոնավիրուսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Բոլորը, նաև ՀՔԾ քննիչները, գիտեն, որ սա քաղաքական հետապնդում է. Չարչյանի պաշտպան
«Պրոֆեսոր Չարչյանը փրկել է հազարավոր կյանքեր։ Նույն հատուկ քննչական ծառայության, չանձնավորեմ, ներկայացուցիչները երբ դիմել են պրոֆեսոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Արմեն Չարչյանի ձերբակալման իրավաչափության վերաբերյալ որոշումը դատարանը կհրապարակվի ժամը 20։00-ին
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավանի նստավայրում ավարտվել է «Իզմիրլյան» բժշկական կենտրոնի ղեկավար Արմեն Չարչյանի ձերբակալման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
«Մաշան և արջը» կդառնա լիամետրաժ մուլտֆիլմ
«Մաշան և արջը» ռուսական հայտնի անիմացիոն շարքը կդառնա լիամետրաժ մուլտֆիլմի հիմքը: Այս մասին Variety- ին տված հարցազրույցում ասել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Ողջ բժշկական հանրությունը դատապարտում է այն, ինչ կատարվում է պորֆեսոր Չարչյանի հետ. բժիշկ Սամվել Սողոմոնյան
«Այսօր երևի Հայաստանի արդի պատմության մեջ առողջապահական հանրույթի հետ տեղի ունեցող ամենաաղաղակող իրավիճակներից մեկն է։ Ձերբակալվել է ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
ԱԻՆ. Մի քանի մարզերում սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ
Առաջիկա 5 օրերին Արարատյան դաշտում և նրա նախալեռներում, Սյունիքի հովտային շրջաններում, Վայոց Ձորի նախալեռներում, լեռնային առանձին շրջաններում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Անվտանգության բաց դաս՝ Արցախի Մարտունու շրջանի Սոս գյուղի դպրոցում
Խաղաղապահ զորախմբի զինծառայողները հրավիրվել են Արցախի Մարտունու շրջանի Սոս բնակավայրի միջնակարգ դպրոց՝ ամառային արձակուրդների ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Ֆրանսիայում ոստիկանությունն արցունքաբեր գազով ցրել է պարետային ժամը խախտած 1.5 հազար երիտասարդի
Ֆրանսիայում ոստիկանությունը արցունքաբեր գազով է ցրել շուրջ 1,5 հազար մարդու, որոնք պարետային ժամի ընթացքում եկել էին անօրինական երեկույթի,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Արա Սաղաթելյան. Ռեժիմը հոգեվարքի մեջ է
«Սա քաղաքական գործընթաց է՝ ուղղորդված երկրի ղեկավարի աթոռից կառչած Փաշինյանի կողմից»,-Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դիմաց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Վաղը Երևանում ու մի քանի մարզերում թեժ է լինելու. +39
Հանրապետության տարածքում հունիսի 19-23-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Քամին՝ հարավ-արևմտյան՝ 5-10 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Պարզ է, թե ինչ շոու է բեմադրում այս իշխանությունը. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան
«Ինձ համար շատ պարզ է, թե ինչ շոու է բեմադրում այս իշխանությունը»,- Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավանի նստավայրի դիմաց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
«Անցանկալի» քաղաքական ուժերի քվեաթերթիկների դարձերեսին նշումներ կատարել գրիչով կամ մատիտով. Ընտրությունների վերահսկման կոմիտե
Ընտրությունների վերահսկման կոմիտեն ահազանգեր է ստացել այն մասին, որ տեղամասային ընտրական հանձնաժողների շատ նախագահներ կուսակցական հրահանգ են...
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
Դատարանի Ավան նստավայրի դիմաց բողոքի ակցիա է. «Իշխանության վերջին խռխռոցներն են»
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավան նստավայրի դիմաց բազամթիվ քաղաքացիներ են հավաքվել՝ ի նշան հայտնի բժիշկ, «Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Հայաստանը «Սպուտնիկ-Վի»-ի նոր խմբաքանակ է ձեռք բերել
Հայաստան է ներկրվել կորոնավիրուսային հիվանդության (COVID-19) դեմ «Սպուտնիկ-Վի» (Գամ-Կովիդ-Վակ) պատվաստանյութի նոր խմբաքանակ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
19.06.2021. Հայտնաբերվել է մեկ աճյուն
Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում որոնողական աշխատանքների արդյունքում այսօր հայտնաբերվել և տարհանվել է պատերազմի մասնակից ևս 1 զինծառայողի աճյուն:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Աշոտյան. Ինչո՞ւ են վերջին երեք օրերին ընկել հենց «Պատիվ ունեմ» դաշինքի հետևից
«Պատիվ ունեմ» դաշինքի ներկայացուցիչ Արմեն Աշոտյանը գրում է. «Ոմանց մոտ հարց է առաջանում, թե ինչո՞ւ վիժվածքների թրքաբարո...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Ռուսաստանում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 17 906 նոր դեպք
ՌԴ Օպերատիվ շտաբի փոխանցմամբ ՝ անցած օրվա ընթացքում Ռուսաստանում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 17 906 նոր դեպք: Նոր տվյալները...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Վարդևանյան. «Հայաստան» դաշինքի համար 24 տպագրված քվեաթերթիկի վրա առկա է չնախատեսված նշում
«Հայաստան» դաշինքի պաշտոնական ներկայացուցիչ Արամ Վարդևանյանը գրում է. «Ահազանգեր ենք ստանում այն մասին, որ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}