Հասարակություն 14:06 26/07/2021 Հայաստան

Հայաստանի ատոմային ոլորտի ավանդույթները նպաստում են միջուկային բժշկության ակտիվ զարգացմանը. Շենգելիա դե Լանգե

2021 թվականին Հայաստանը նշում է ատոմային ոլորտի 55 ամյակը։ 1966թ. սեպտեմբերի 17-ին ԽՍՀՄ Նախարարների խորհուրդը որոշում է  կայացրել Հարավային Կովկասում առաջին ատոմակայանի՝ ՀԱԷԿ-ի կառուցման մասին: Այն դարձավ երկրի ատոմային ոլորտի պատմության մեկնակետը։ 

Ռոսատոմի մամուլի ծառայության հաղորդմամբ, Հայաստանի միջուկային բժշկության եվրոպական կենտրոնի ղեկավար Նատալյա Շենգելիա դե Լանգեն կարծում է, որ Հայաստանի ատոմային ոլորտի ավանդույթները, որոնք արդեն 55 տարեկան են, նպաստում են բժշկության ակտիվ զարգացմանը:


Վերջին տարիներին Հայաստանում այդ ուղղությունն ակտիվորեն զարգանում է. գործարկվել է ռադիոիզոտոպների արտադրության կենտրոնը, Հայաստանում առաջին անգամ իրականացվել է պոզիտրոնամիսիոն տոմոգրաֆիա (ՊԷՏ - ԿՏ), որը չարորակ գոյացությունների ախտորոշման հիմնական մեթոդներից մեկն է:

Նաև «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի բազայի վրա բացվել է միջուկային բժշկության եվրոպական կենտրոնը, որը հագեցած է՝ հաշվի առնելով միջուկային անվտանգության պահանջներն ու համապատասխանում Է ՄԱԳԱՏԷ-ի և Հայաստանի պետական վերահսկողության բոլոր նորմերին: Կենտրոնում իզոտոպների օգնությամբ իրականացվում է օնկոլոգիական հիվանդությունների ախտորոշում ու սկսվել է ռադիոակտիվ յոդի օգտագործումը վահանաձեւ գեղձի քաղցկեղի բուժման համար, որը Հարավային Կովկասում տարածվածությամբ երկրորդ տեղն է զբաղեցնում:

«Մեր հիվանդների 80 տոկոսը օնկոլոգիական հիվանդություններով մարդիկ են», – պատմում է Միջուկային բժշկության եվրոպական կենտրոնի ղեկավար Նատալիա Շենգելիա դե Լանգեն:

«Մեր կենտրոնի գործունեության ընթացքում արդեն 300 մարդ բուժում է ստացել։ Մեզ համար շատ կարևոր է, որ այս փուլում, այնպիսի մեծ խնդիրը, ինչպիսին վահանաձև գեղձի քաղցկեղն է, հնարավոր է լուծել առանց երկրից դուրս գալու։ Հետագայում մենք նախատեսում ենք ներդնել իզոտոպային բուժում և այլ բարդ հիվանդություններ բուժելու գործընթաց սկսել, այդպիսով Հայաստանում բարձրացնելով միջուկային բժշկության մակարդակը»,-նշում է փորձագետը:

Հաշվի առնելով բժշկության այս ուղղության առանձնահատկությունները՝ բժիշկների հետ միասին աշխատում են հատուկ վերապատրաստված միջուկային ֆիզիկոսները։ Կենտրոնում ընդգծում են հայ մասնագետների պատրաստվածության բարձր մակարդակը։ Մեր երկրում Հայկական ԱԷԿ-ի շնորհիվ ի հայտ եկած մասնագետներն այսօր իրենց գտնում են ոչ միայն էներգետիկ ոլորտում, այլև՝ բժշկության մեջ:

«Հայաստանում ատոմային ոլորտի ավանդույթները մեզ համար շատ կարևոր են, որովհետև մեր կենտրոնում պահանջված են ոչ միայն բժիշկները։ Մեծ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկոսներին, որոնք աշխատում են ռադիոակտիվ նյութերի հետ։ Երկրում, շնորհիվ պրոֆիլային բուհերի առկայության, կա անձնակազմ, որը կարող է աշխատել բարձր մակարդակով աշխատել միջուկային տեխնոլոգիաների հետ՝ կենսագործունեության տարբեր ոլորտներում»,-ասում է Նատալյա Շենգելիա դե Լանգեն։

Միջուկային բժշկության ու ժամանակակից կյանքում միջուկային տեխնոլոգիաների կիրառման մասին հնարավոր կլինի տեղեկանալ նաև ատոմային տեխնոլոգիաների երեկոյի ընթացքում, որի կազմակերպիչն Է «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիան՝ ՀՀ ԳԱԱ-ի Վ.Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանի հետ համատեղ: Հուլիսի 30-ին Ռուսաստանից ու Բելառուսից հրավիրված երիտասարդ գիտնականները կպատմեն, թե ինչպես է ատոմը օգնում գյուղատնտեսության, սննդի արդյունաբերության, տիեզերքի ուսումնասիրության, կոմպոզիտային նյութերի մշակման և արտադրության ու նույնիսկ կենդանիների փրկության գործում: Միջոցառման մասին առավել մանրամասն տեղեկատվություն կարող եք գտնել Ռոսատոմի Look around Armenia կրթական նախագծի էջում։

Հայաստանի ատմոյաին ոլորտի 55-ամյակը

2021 թվականին Հայաստանում նշում են ատոմային ոլորտի 55 ամյակը։ 1966թ. սեպտեմբերի 17-ին դարձավ երկրի ատոմային ոլորտի պատմության մեկնակետը․ Հայկական ԽՍՀ Կառավարության նախաձեռնությամբ, ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի հետ համատեղ որոշում կայացվեց Հայաստանում առաջին ԱԷԿ-ի կառուցման մասին: Ամբողջ նորմատիվ բազան ստեղծվել է զրոյից. Հայկական ԱԷԿ-ի նախագիծը խորհրդային ատոմագետների եզակի տեխնոլոգիական լուծումն էր։ Սա առաջին ատոմակայանն էր բարձր սեյսմակայնությամբ շրջանների համար։ Ամբողջ աշխարհի սեյսմավտանգ շրջաններում կայաններն այսօր կառուցվում են դրա օրինակով։ Հայկական ԱԷԿ-ի №1 էներգաբլոկը շահագործման է հանձնվել 1976 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, իսկ № 2-5 էներգաբլոկը ՝ 1980 թվականի հունվարի 5-ին: Այսօր ՀԱԷԿ-ը արտադրում է երկրի ամբողջ էլեկտրաէներգիայի ավելի քան մեկ երրորդը՝ ապահովելով Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը և անկախությունը:

Հայաստանի ատոմային ոլորտը զարգացել է երկրի գիտական կենտրոնների և ճյուղային ձեռնարկությունների շնորհիվ․ Էներգետիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտ, Հայաստանի կառավարությանն առընթեր միջուկային անվտանգության կարգավորման պետական կոմիտե, ԱԷԿ-ի շահագործման հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտ, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան և այլն:

Ատոմային ոլորտը չի սահմանափակվում էներգետիկայով և թույլ է տվել տեխնոլոգիաներ կիրառել այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են բժշկությունը, տիեզերքը, գյուղատնտեսությունը։ Մասնավորապես, Հայաստանում ակտիվորեն զարգանում է միջուկային բժշկությունը. վերջին մի քանի տարիների ընթացքում երկրում սկսվել է իզոտոպների մշակում, առաջին անգամ անցկացվել է առաջին պոզիտրոնային-էմիսիոն տոմոգրաֆիա։ Այդ ուղղությամբ աշխատանքներ են տանում ազգային գիտական լաբորատորիան, Ա.Ալիխանյանի (ԵրՖԻ) ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնը, Վ. Ա. Ֆանարջյանի ռադիոակտիվ իզոտոպների Կենտրոնը, Երեւանի միջուկային բժշկության կենտրոնը:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:16
ԱՀԿ ղեկավարը ժամանել է Քաբուլ՝ «Թալիբան»-ի հետ բանակցությունների
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) գլխավոր տնօրեն Թեդրոս Ադհանոմ Գեբրեյեսուսն այսօր ժամանել է Քաբուլ: Այս մասին, Tass-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
Գեղամ Նազարյան. Հենց մենք պետք է լինենք այդ արարողության առաջին մասնակիցները
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, հասարակական գործիչ Գեղամ Նազարյանը, ում որդին՝ Աբգարը զոհվել է Արցախի պատերազմում, անմահացած...
Աղբյուր` Panorama.am
13:57
Ես կարծում եմ՝ պետք է խոսել, պետք է բանակցել ամեն դեպքում. Մհեր Գրիգորյան
«Եռակողմ հարթակում քննարկվում են այն հարցերը, որոնց մասին ես բազմիցս խոսել եմ. դրանք վերաբերում են ենթակառուցվածքային հնարավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
Վարդան Ոսկանյան. Իրանական զորավարժությունների գոտու ընտրությունն ակնհայտորեն պարունակում է մի քանի բացահայտ ուղերձ
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը, անդրադառնալով Ադրբեջանի հետ սահմանին Իրանի մեկնարկած զոփրավարժություններին, գրում է. «Ադրբեջան կոչվող...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Միհրանյան. Եթե դուր պարտվող ես ու ինքդ ես խնդրում, որ քեզ հետ խոսեն, դրվում են ամենախիստ պայմանները
«Պետք է հաղթահարվի այն, ինչն այսօր ամենաողբերգականն է՝ վախը։ Ժողովուրդը և բարոյալքված է, և հուսալքված։ Եթե չհաղթահարվեն, ոչինչ հնարավոր չի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Հայաստանը կարտադրի «Sputnik Light» պատվաստանյութը. Մհեր Գրիգորյան
«Հայաստանը կարտադրի մեկ բաղադրիչով ռուսական «Sputnik Light» պատվաստանյութը»,- այդ մասին «Հայ-ռուսական տնտեսական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:27
Գեղամ Մանուկյան. 2005-ին Էրդողանն էր նամակով խնդրանք փոխանցում Հայաստանին, հիմա արդեն Փաշինյանն է գաղտնի մուրում Էրդողանից
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, դաշնակցական Գեղամ Մանուկյանը, անդրադառնալով Էրդողանի հայտարարությանը հաջորդած Փաշինյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:19
Կադիրովը հաղթել է Չեչնիայի ղեկավարի ընտրություններում
Արձանագրությունների 100 տոկոսի հաշվարկից հետո Չեչնիայի Հանրապետության ղեկավարի ընտրություններում հաղթում է Ռամզան Կադիրովը («Միասնական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
ՀՀ-ում Իրանի դեսպան. Հույս ունենք՝ Գորիսի այլընտրանքային ճանապարհը հնարավորինս շուտ կկառուցվի
Հայաստանում Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպան Աբբաս Բադախշան Զոհուրին հույս է հայտնել , որ Գորիսի այլընտրանքային ճանապարհը կկառուցվի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:06
Միջանցքի հարց չի քննարկվում. ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկ
«Այս պահին դժվար կլինի կանխատեսել առևտրաշրջանառության աճի ճշգրիտ ցուցանիշները, դեռևս հետազոտության կարիք կա, քանի որ երկար տարիներ եղել...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Կյանքից հեռացել է ֆիզիկոս Էդվարդ Չուբարյանը
Սեպտեմբերի 17-ին կյանքից հեռացել է հանրահայտ ֆիզիկոս, ակադեմիկոս, ֆ․մ․գ․դ․ Էդվարդ Չուբարյանը։ ԳԱԱ Վ. Համբարձումյանի անվ. աստղադիտարանից...
Աղբյուր` Panorama.am
12:59
Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն` Մինսկի համաձայնագրերից հրաժարվելու Կիևի գաղափարի մասին
Մինսկի համաձայնագրերից Ուկրաինայի հնարավոր դուրսբերման ճանապարհը ոչ մի տեղ չի տանում, ինչը հանգեցնելու է Դոնբասում հակամարտության սրման և...
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
Կկատարվի Հանրապետական մաղթանք Հայաստանի Անկախության տոնի առիթով
Սեպտեմբերի 21-ին, Հայաստանի Հանրապետության Անկախության տոնի առիթով, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում և թեմերի առաջնորդանիստ եկեղեցիներում կկատարվի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:47
ՀՀ-ի և ՌԴ-ի փոխվարչապետերը հրապարակեցին երկրների միջև առևտրաշրջանառության աճի տարբեր տոկոսներ
«2019 թվականին առաջին անգամ Հայաստանի և ՌԴ-ի միջև առևտրաշրջանառությունը գերազանցեց 2 մլրդ դոլարի շեմը, իսկ 2020 թվականին ճգնաժամերի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:41
Նիդերլանդներում դանակահարության արդյունքում սպանվել են ՀԲԸՄ անդամ 2 կին
«Հայկական բարեգործական ընդհանուր միություն» Հոլանդիայի ֆեյսբուքյան էջը գույժ է հայտնում։ Նշվում է, որ սեպտեմբերի 17-ին սարսափելի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:34
Ռուս խաղաղապահներն ամեն օր Արցախում լուծում են ավելի քան 100 տարբեր սոցիալական խնդիրներ
Ռուս խաղաղապահները շարունակում են համակողմանի աջակցություն ցուցաբերել Արցախի բնակավայրերի տեղական իշխանություններին՝ բնակիչների բազմակողմանի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:25
Իմ հանդեպ քաղաքական հետապնդում են իրականացնում. Մանուել Մանուկյան. news.am
Ոստիկանները ֆեյսբուքյան գրառման համար այցելել են արցախյան քառօրյա եւ 44-օրյա պատերազմների մասնակից Մանուել Մանուկյանի տուն: NEWS.am-ի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:18
Այս ամենն արվում է, որպեսզի հայերը հարմարվեն թուրքական ամեն ինչի հետ հենց Երևանի կենտրոնում. Միկա Բադալյան
Ազատագրում շարժման առաջնորդ Միկա Բադալյանն ասուլիսում պատմեց, որ երեկ Երևանում՝ Հանրապետության հրապարակում, ակտիվիստները բռնել են Իրանի երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
12:13
Գերմանիայի կանցլերի թեկնածուների բանավեճում Մերկելի կուսակցության թեկնածուն պարտվում է
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության ֆինանսների նախարար Օլաֆ Շոլցը, որը Գերմանիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (SPD) կանցլերի թեկնածուն է,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
Հռոմի պապն աղոթել է այն մարդկանց համար, որոնք անարդարացիորեն պահվում են օտար երկրներում
Սեպտեմբերի 19-ին Նորին Սրբություն Ֆրանցիսկոսը Ս․ Պետրոս հրապարակում հավաքվածների համար աղոթքից հետո ասել է․ «Ցանկանում եմ աղոթել այն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:58
Այլընտրանքային նախագծեր. Համերգի հովանավորն էլ Սելջուկ Բայրաքթա՞րն է
Այլընտրանքային նախագծեր խումբը հերթական հոդվածում անդրադարձել է Անկախության տոնի առթիվ նախատեսված «գունագեղ տոնակատարությանը....
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Հրաձգություն Պերմի պետական համալսարանում․ կան զոհեր և վիրավորներ
Պերմում ոստիկանները բերման են ենթարկել համալսարանում կրակահերթ բացած մի տղամարդու։ Ըստ նախնական տվյալների՝ կան զոհեր և վիրավորներ։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
ՌԴ Պետդումայի ընտրություններում առաջատարն է «Եդինայա Ռոսիան»՝ ձայների 49,76%-ով
«Եդինայա Ռոսիա» կուսակցությունը, ըստ արձանագրությունների 85%-ի մշակման արդյունքների, հավաքում է Պետդումայի կուսակցական ցուցակի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:35
Ժաննա Անդրեասյան. Ցավոք, որոշ դեպքերում տեսանք նաև ուսուցչական այլ որակ
ԿԳՄՍ փոխնախարար Ժաննա Անդրեասյանը գրում է. «Երեկ և այսօր կամավոր ատեստավորման համար դիմած ուսուցիչների համար կազմակերպվել էին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:29
20.09.2021. Կորոնավիրուսի 342 նոր դեպք է գրանցվել, մահացել է 13 հիվանդ
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 6335 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:23
Էդգար Ղազարյան. Գժվել կարելի է այս սիմվոլիզմից
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը գրում է. «Կարելի էր ենթադրել, որ սեպտեմբերի 21-ին Հանրապետության հրապարակում, անկախ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:15
Ղազախստանում Պետդումայի ընտրություններում 300-ից ավելի ռուսաստանցիներ են քվեարկել
Նուր-Սուլթանում կազմակերպված ընտրատեղամասերում Ռուսաստանի Դաշնության Պետդումայի ընտրություններին ընտրողների մասնակցությունը կազմել է 334 մարդ,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
Վիվա-ՄՏՍ. Ամենամյա բարեգործական ընթրիք՝ հասարակության խոցելի խավին աջակցելու համար
Ռալֆ Յիրիկյանը կրկնապատկել է բարեգործական ընթրիքի ընթացքում հանգանակված գումարը
Աղբյուր` Panorama.am
10:57
Արթուր Ղամբարյան. Անկախության հռչակագրի 11-րդ կետի անտեսումը կբացի պետականության հերթական կորստի նոր՝ ամոթալի դարագլուխը
Իրավագիտության դոկտոր Արթուր Ղամբարյանը գրում է. «Վաղը ժամը 10․00-ին, Հայ-ռուսական համալսարանի բացօթյա ամֆիթատրոնում ուսանողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
Մարուքյան. Այս ամենը խոսում է դեգրադացված հանրային քննարկումների մասին
Աժ նախկին պատգամավոր, «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Էդմոն Մարուքյանը գրում է. «Անկախության 30-ամյակը նշելու...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}