Մշակույթ 10:14 30/12/2021 Հայաստան

Որևէ այլ ժողովուրդ այսքան հեշտ չի ուրացել ու հրաժարվել իր մասիսներից. Կարո Վարդանյան

Տասը տարի Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանը ղեկավարած Կարո Վարդանյանը մոտ երկու ամիս գործազուրկ է։ Նա այս իշխանության կողմից «մերժվածների» թվում է եղել։ Կարծում է՝ առժամանակ արվեստի  ոլորտում տեղ չի ունենա։ Առաջիկա տարվա ընթացքում էլ ոչ մի լավ բան չի սպասում։

Panorama.am-ը զրուցել է գրող, գրականագետ Կարո Վարդանյանի հետ՝ թանգարանի տնօրենի թափուր պաշտոնի համար հայտարարված մրցույթներում հաղթելու, մշակութային քաղաքականության և մտավորականության մասին։

-Հայ գրականությունը, առհասարակ հայ մշակույթն արտացոլո՞ւմ է Հայաստանում վերջին տարիներին կատարվող իրադարձությունները, ողբերգությունը։

-Անշուշտ, գրականությունը, չասեմ լիարժեք, բայց հիմնականում արտացոլում է մեր օրերի տագնապները, ողբերգությունը։ Տասնյակ գրողներ ունենք, ովքեր ապրում են այս տագնապներով, ստեղծում են արժեքավոր գրականություն։ Այս ավանդույթը երևի հարյուրամյակների պատմություն ունի, անբաժան է մեզանից։ Իմ դիտարկումներով, հայ գրողը երբեք էլ իր նախասիրությունների մեջ ազատ չի եղել։ Ինչպիսի նախասիրություններ էլ ունենա, հայրենիքի ճակատագիրը մշտապես նրա տեսադաշտում է։ Մեր ժողովրդի ընթացքն  այս կամ այն չափով արտացոլված է մեր բոլոր գրողների ստեղծագործություններում, այսօր էլ դա նկատելի է՝ այդ վհատությունը, անկումային տրամադրությունները։ Միայն թե ափսոս, եթե նախկինում վերջում միշտ կար մեզ բնորոշ լավատեսությունը, այսօր այդ լավատեսությունն այդքան էլ նկատելի չէ։ Ավելի իրատես ենք դարձել։ Անկեղծ, լավ բան էլ չկա տեսնելու։

-Մշակույթի ոլորտում տիրող իրավիճակն ինչպե՞ս կգնահատեք։ Ունե՞նք մշակութային քաղաքականություն։

-Գիտեք, քաղաքականություն չունենալն էլ քաղաքականություն է։ Այս նոր ռեժիմին բնորոշ երևույթ է. եթե ասպարեզ ես գալիս առանց ծրագրի, միակ ծրագիրն է մերժենք այս ինչին, այն ինչին։ Դա էլ ծրագիր է իր տեսակի մեջ՝ եկել ենք, որ ամեն ինչ մերժենք։ Այդպես էլ այդ հանրային հարցը չձևավորվեց՝ լավ, մերժեցինք, արդեն մերժելիներից մի հիշատակ էլ չի մնացել, բա հետո՞։ Այսինքն, ըստ այդ տրամաբանության, ձեր առաքելությունն ավարտվեց։ Մերժեցիք, ամեն ինչ մերժվեց, կորավ, ոչնչացավ, այսինքն ձեր գոյությունն արդեն արդարացված չէ, ձեր «ծրագիրը» իրականացրեցիք, էլ ինչո՞ւ եք մնացել, էլ ի՞նչ պետք է անեք։

Նույն բանն էլ մշակույթի դաշտում է։ Ինչ-որ ճարպիկ մարդիկ բարձրագոչ ձևակերպումների տակ քողարկվելով՝ փող են շինում, դրամ են վաստակում։ Ամենից վտանգավորը դա է։ Եթե այս հոսանքի առաջին շրջանում ամեն ոլորտում բանից անտեղյակ մարդիկ էին, նաև մշակույթի ոլորտում, հետագայում նախորդ ռեժիմից առավել ճկունները, կենսունակները շատ արագ կարողացան թափանցել մշակույթի ոլորտ՝ ուրանալով նախկին տերերին, ու հիմա ավելի մեծ ավյունով անում են իրենց սև գործն՝ ունենալով սև փորձ։

Այս տարիների մշակութային քաղաքականությունը, հիմնականում եթե ինչ որ բանով պետք է հիշվի, այն չափորոշիչներն են, որոնք գոնե ոմանք չեն մոռացել։ Չափորոշիչներ, որոնք առնչում էին մեր գրականությանը, պատմությանը, լեզվին։ Ինչո՞ւ թիրախ ընտրվեց հատկապես հայագիտությունը։ Այսինքն, ամեն ուսանելի, օգտակար, հայեցի, ազգային բան աստիճանաբար դուրս մղել այդ ծրագրերից։

-Փաստորեն, դա էլ են մերժում։

-Այո,  մերժումը համատարած է։ Եթե մենք խոսում ենք քաղաքականությունից, սա էլ համարենք քաղաքականություն, սա է սրանց քաղաքականությունը։

-Ինչո՞ւ այս ամեն ինչը պատահեց մեր ազգի հետ։

-Կարծում եմ՝ մեր սթափությունը վաղուց կորցրել էինք, բթացրել էինք։ Տեսեք՝ պարադոքս է։ Որքանով ուսումնասիրել եմ այլ ժողովուրդների գրականությունները, հավատացնում եմ, որևէ այլ ժողովուրդ այսքան շատ ու այսքան հետևողականորեն չի երգել իր մասիսները, որևէ այլ ժողովուրդ այսքան հեշտ չի ուրացել ու հրաժարվել իր մասիսներից։ Մասիս՝ նկատի ունեմ հայրենիքը որպես խորհրդանիշ։ Սրա բացատրությունը չկա։  Ավանդաբար ինչի մասին էլ ստեղծագործես, անպայման հայրենիքին անդրադարձ կա, այսքան սևեռված մեր սարերի ու ձորերի, պատմական ու ներկա հայրենիքի վրա և այսպես հեշտ տանուլ տաս այդ ամենը... Երևի թե շատ էինք միամտացել, թմբիրի մեջ էինք և, ցավոք, մինչև օրս էլ լիարժեք չենք արթնացել, չենք սթափվել։

-Ի՞նչը մեզ այս թմբիրից կարթնացնի։

-Ճանաչելով մեր ժողովրդին, երևի ասած մի քիչ դառնությամբ կհնչի, բայց սա է իրականությունը. ոչ մի ծանր կորուստ՝ հոգևոր, ֆիզիկական, հայրենական, մեզ չի հանելու ոտքի, միակ բանը սոցիալականն է։ Հայ մարդուց կարող ես հայրենիքը, լեզուն, հոգևորը խլել, մի կերպ կտանի, կհամակերպվի, բայց հենց կպար գրպանին, միանգամից առյուծ կդառնա։ Սոցիալական խնդիրները, որոնք ավելի ու ավելի վատթարանում են, միայն դա է ի վերջո ոտքի հանելու ժողովրդին։ Գնալով չքավորությունը համատարած է դառնում։

-Պարոն Վարդանյան, այս ողջ ընթացքում մտավարությունը միահամո՞ւռ էր։

-Կա միայն մի խումբ, ով հանդգնեց և այսօր էլ բարձրացնում է իր ձայնը, բայց այնքան քիչ են։ Կա ավելի մեծ շերտ, համամիտ է այս մտահոգություններին, պարզապես նախընտրում է, ինչպես ասում են, շառ ու փորձանքից հեռու։ Սա է ամենակործանարար միտումը։ Ամեն օր շփվում ենք միմյանց հետ, մտավորականությունը գիտակցում է՝  ինչ է կատարվում։ Նկատի չունեմ այն մի մեծ հատվածին, որ շատ արագ խիղճ ու հոգին ծախեց, լծվեց նորօրյա աղետը ոչ միայն ողջունելուն, այլև հիմնավորելուն՝ շատ լավ հասկանալով, որ առաջին հերթին ինքն իրեն է խաբում, ոչ թե հանրությանը։ Այսօր  նրանք մի տեսակ սսկվել են, քանի որ արդեն ձանձրացել ենք, ինչքա՞ն կարող ես դավադրության հիմնավորումներ լսել։ Հիմա սսկվել են, երանի թե երբեք էլ ձայն չհանեին, միշտ սսկված մնային։ Բայց մտավորականությունը, ընդհանուր  դաշտը բոլորն էլ գիտակցում են՝ ինչ աղետի մեջ ենք, այլ բան է, որ հազարից մեկն է դա բարձրաձայնում։

-Ի՞նչ ակնկալիքներ ունեք հաջորդ տարվանից։

-Բացարաձակ ոչ մի ակնկալիք,  որովհետև թափառած այս շարժումն իր հունով գնում է՝ ինչ-որ բանագնացներ են նշմարվում, որ գնան, մեր թշնամու հետ նստեն սեղանի շուրջ, ինչ-որ համաձայնություններ ձեռք բերեն։ Ոչ մի լավ բան այլևս չեմ կարողանում տեսնել։

-Որևէ տեղ հիմա աշխատո՞ւմ եք, պարոն Վարդանյան։

-Ճիշտն ասած, առայժմ չէ։ Բնականաբար, մտածում եմ այդ ուղղությամբ, բայց ոչ մեր դաշտում, որովհետև այն գլխից մերժվածներից մեկն էլ ես էի, իսկ դաշտն այս առումով խիստ հսկողության տակ է։ Երևի թե առժամանակ ես մեր ոլորտում տեղ չունեմ։ Մի այլ բան կմտածեմ։

-Թանգարանի տնօրենի պաշտոնում ձեր ժամկետը լրացե՞լ էր, որ մրցույթ հայտարարվեց, թե, ինչպես ասում եք, մերժված էիք, դրա համար այլևս չշարունակեցիք պաշտոնավարել։

-Սովորաբար մրցույթ է հայտարարվում, հաղթողներից մեկի հետ 5 տարով պայմանագիր է կնքվում։ Իմ պարագայում մրցույթներ էին։ Այս ռեժիմի ժամանակ կարողացա 2-2,5 տարի աշխատել զուտ այն պատճառով, որ մրցակիցներս կտրվում էին, մենակ էի մնում և հարկադրված պայմանագիր էին կնքում 1 տարով, 2 տարով։ Իհարկե, այդ ժամկետը կարելի էր  երկարացնել, ինչպես արվեց բոլորի հետ։ Իմ պարագայում նորից մրցույթ հայտարարվեց, բայց այնպես, որ ինձ հետ էլի հաղթող լինի, որպեսզի ինձ հեշտ ճանապարհեն։

Վերջին մրցույթում էլ հաղթեցի, բայց ինձ հետ էլի հաղթող եղավ։ Այս դեպքում որոշողը կրթության, գիտության մշակույթի և սպորտի նախարարն էր և պայմանագիր կնքեց մյուս հաղթողի հետ։  Նախարարը... սա էլ մեր ժամանակի բազմաթիվ թյուրիմացություններից մեկն է։ Այդ նախարարի մասին ընդամենը գիտեմ թանգարան  ստացվող գրություններից, հրամաններից, որ այսպիսի ազգանունով մեկը կա, բայց մեր թանգարանի տեղն էլ չգիտի, երբեք չի եղել, որևէ խորհրդակցության չի հրավիրել մեզ որպեսզի հասկանայինք՝ ինչպիսի անձնավորություն է, ով է։

10 տարի թանգարանի տնօրենն էի։ Հանուն արդարության և խղճի պետք է ասեմ՝ երբեք  այնպես չի եղել, որ սրանցից առաջ եղած ղեկավարության հետ իմ հարաբերությունները միշտ սահուն ու հարթ են եղել, միշտ ավելի թունդ խնդիրներ են եղել։ Իմ հիմնական խնդիրը եղել է սահուն, համերաշխ հարաբերություններ ունենալ իմ կոլեկտիվի հետ։ Դա ինձ հիմնականում հաջողվել է, իմ ամենամեծ ձեռքբերումն եմ համարում։ Երբեք լարված, վախի մթնոլորոտ չի եղել մեր կոլեկտիվում, ազատ ստեղծագործական հարաբերություններ են եղել։ Դա էլ մեր ձեռքբերումների, գրանցած հաջողությունների նախապայմանն է եղել։

-Շնորհակալություն զրույցի համար։

Զրուցեց՝ Տաթև Մանուկյանը 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:00
Հնդիկ ինժեներները ընդամենը երկու ժամում ծովի ջրից 96,3%-անոց ուրան են ստացել
Հնդիկ գիտնականները ծովի բնական ջրից ուրան արդյունահանելու ֆիլտր են ստեղծել՝ արդյունահանման ռեկորդային արդյունավետությամբ։ «Energy &...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Արցախցիների համար 40 000-ականների դրամական աջակցությանը դիմելու վերջնաժամկետը երկարաձգվել է
Պայմանավորված Արցախի Հանրապետությունում առաջացած ինտերնետի ժամանակավոր խափանմամբ` 40 000-ականների դրամական աջակցությանը դիմելու վերջնաժամկետը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
ԱՄՆ-ը պատերազմի շեմին է Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ. Քիսինջեր
ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Հենրի Քիսինջերը (պետդեպարտամենտի ղեկավարը 1973-1977 թվականներին) կարծում է, որ ԱՄՆ-ը «պատերազմի շեմին է»...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Ստեփան Դանիելյան. Քրիստոնեությունը, որպես քաղաքակրթությունն, Արևմուտքում այլևս պարտված է
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Յուրահատուկ գործընթացներ են սկսվել Եվրոպայում: Մասնավորապես, Գերմանիայում մեծ թվով մարդիկ սկսել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
ՌԴ ԱԳՆ-ն խոստացել է պատասխանել Չեռնոգորիայից ռուս դիվանագետի արտաքսմանը
ՌԴ ԱԳՆ-ն Չեռնոգորիայում ՌԴ դեսպանատան դիվանագետ աշխատակցին պերսոնա նոն գրատա հայտարարելը համարում է Արևմուտքի հակառուսական արշավի նոր դրվագ։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Հագուստի արտադրող Hanesbrands-ը 100 միլիոն դոլար է կորցրել դրամաշորթ-հաքերների պատճառով
Հագուստի արտադրող Hanesbrands-ը հայտնել է, որ ընկերությունը մայիսին հաքերային հարձակման պատճառով կորցրել է մոտ 100 մլն դոլար: Ըստ «Գազետա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Չինաստանի Սիչուան նահանգի Չենդու քաղաքի մոտ լեռնային ջրհեղեղը քշել տարել է զբոսաշրջիկներին
Չինաստանում զբոսաշրջիկների խումբը քշվել է լեռնային ջրհեղեղի հետևանքով: Լուրը հայտնում է ՏԱՍՍ-ը՝ Zhongguo xinwenwang տեղեկատվական պորտալին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Սեյրան Օհանյան. Սեյրան Սարոյանը Հայրենիքն ընդունում էր որպես անսակարկելի սրբություն
Պաշտպանության  նախկին նախարար, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամ ավոր Սեյրան Օհանյանը, ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Ոստիկանությունն առաջարկում է արգելել էլեկտրական շարժիչ ունեցող ինքնագնացների օգտագործումը 14 տարին չլրացած անձանց կողմից
Ոստիկանությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» օրենքում և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Ալիևը հրահանգել է՝ Բերձորը, Սուսն ու Աղավնոն բնակեցնել ադրբեջանցիներով
Իլհամ Ալիևը հրահանգել է՝ հայկական Բերձորը, Սուսն ու Աղավնոն բնակեցնել ադրբեջանցիներով։ Այս մասին գրում է ադրբեջանական «ԱՊԱ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Երևանում մեքենան հարվածել է ավտոբուսի կանգառին, կան վիրավորներ
Երևանի Արմենակյան փողոցում «Mazda 6» մակնիշի ավտոմեքենան բախվել է հասարակական տրանսպորտի կանգառին, այնուհետև հարակից սյանը և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Օգոստոսի 23-ը պատմական օր կլինի նաև հայ ժողովրդի պատմության մեջ 2022 թվականից
ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան Էդգար Ղազարյանը գրում է. «Եկել է քաղաքացու վրեժի ժամանակը Այս խոսքերի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Վիճաբանության ժամանակ դանակահարել էր 26-ամյա համաքաղաքացուն
«Չարենցավան» բժշկական կենտրոնից օգոստոսի 11-ին, ժամը 22.40-ին  ահազանգ էր ստացվել, որ ազդրի ծակած վերքերով բուժօգնության է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Քիսինջերը հնարավոր է համարել, որ կարգավորումից հետո Ղրիմը և Դոնբասի մի մասը մնան Ռուսաստանին
Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև հակամարտության կարգավորումը կարող է Մոսկվային թողնել Ղրիմը և Դոնբասի մի մասը, որտեղ չճանաչված հանրապետությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Հայկական պատվիրակությունը կմասնակցի «Բանակ-2022» համաժողովին
Հայկական պատվիրակությունը, բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Ռոբերտ Խաչատրյանի գլխավորությամբ, կմասնակցի օգոստոսին Ռուսաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Վանաձորում ՀՀԿ-ն քննարկել է երիտասարդների էլ ավելի ակտիվ աշխատանքի հարցեր
Այսօր Վանաձորի ՀՀԿ կենտրոնական գրասենյակում տեղի է ունեցել հերթական աշխատանքային քննարկումը՝  ՀՀԿ երիտասարդական կազմակերպության մարզային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Արայիկ Հարությունյան. Պետք է զինվել ամուր համբերությամբ և չշեղվել Արցախի անկախության ուղուց
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն օգոստոսի 13-ին այցելել է Մարտունու շրջանի Ճարտար քաղաք և ծանոթացել ռուսաստանաբնակ բարերար...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Լիտվայի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, թե ռուսների մուտքը ԵՄ պետք է արգելվի
Լիտվան պնդում է, որ ԵՄ բոլոր երկրները պետք է որոշեն արգելել ռուսների մուտքն իրենց տարածք։ «ՌԱԻ նովոստի»-ի փոխանցմամբ, այդ մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Սենոր Հասրաթյան. Ստեղծված ծանրագույն իրավիճակից դուրս գալու թիվ մեկ հրամայականը մեր ավերված պաշտպանության վերականգնումն է
Արցախի ԶՈւ պաշտոնաթող գնդապետ Սենոր Հասրաթյանը գրում է. «Մանկամտություն է հույս դնել այն իշխանության վրա, որը պետական մակարդակով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Մեքսիկայում 11 մարդ է զոհվել բանտում կարտելային կոնֆլիկտի պատճառով, որը տեղափոխվել էր փողոց
Մեքսիկայում երկու կարտելների անդամների միջև բախումը, որը սկսվել է բանտում, տեղափոխվել էր Սյուդադ Խուարեսի փողոցներ: The Guardian-ի տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
16:27
Շուրջ 40 միգրանտ արգելափակվել են Թուրքիայի և Հունաստանի միջև գտնվող կղզում, մեկ երեխա մահացել է
Շուրջ 40 ներգաղթյալ արգելափակված են Թուրքիայի և Հունաստանի սահմանին գտնվող կղզում: Նրանցից մեկ երեխան, ենթադրաբար, մահացել է: «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
Սլովակիայի պաշտպանության նախարարը հայտնել է, որ Բրատիսլավան Կիևին ՄիԳ-29 կործանիչներ կհատկացնի
Պաշտպանության նախարար Յարոսլավ Նագին հայտնել է, որ Սլովակիան ուկրաինական բանակին կփոխանցի ՄիԳ-29 կործանիչներ։ «Գազետա ռու»-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:14
Արցախից հերքում են Ադրբեջանին
Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության տարածած հաղորդագրությունը, ըստ որի իբր ՊԲ ստորաբաժանումները խախտել են հրադադարի պահպանման ռեժիմը ,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Անվճար դասընթացներ Արցախյան պատերազմների մասնակիցների համար
Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունն իրականացնում է  տեխնոլոգիական 5 ուղություններով դասընթացներ, որոնք Արցախյան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Ամենաբարձր գնաճը գրանցվել է Երևանում, Հրազդանում և Գավառում
ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2022 թվականի հունվար-հուլիսի սպառողական գների ինդեքսը:  Ըստ ՎԿ տարածած տեղեկագրի՝ Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
Զոհրաբյան. Հենց հիմա Բերձորի և Աղավնոյի գերեզմանոցներում արտաշիրիմումներ են արվում
Հասսարակական-քաղաքական գործիչ Նաիրա Զոհրաբյանը գրում է. «Երևի դժոխքը սա է Հենց հիմա Բերձորի և Աղավնոյի գերեզմանոցներում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:41
Նկատված կամուրջն ու անտեսված ջրի խնդիրը
 Նիկոլ Փաշինյանը  օրերս  հայտարարեց՝ Ստեփանավանի շրջանում գոյություն ունեցող պատմական կամրջի մասին, որին ամբողջությամբ տեսնելու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
1000 խոշոր հարկատուների ցանկում ընդգրկվել են 39 ՏՏ ընկերություններ
Modex գործակալությունը ՊԵԿ տվյալների հիման վրա կազմել է ՏՏ ոլորտի խոշորագույն հարկատուների ցանկը 2022թ-ի առաջին կիսամյակում: 2022թ-ի 2-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:14
Բժիշկները պարզել են, թե ինչու են պատվաստված մարդիկ մահանում քովիդից
Աուգսբուրգի, Դյուսելդորֆի և Դրեզդենի տեխնիկական համալսարանների հետազոտողները պարզել են, որ պատվաստված մարդիկ, որոնք մահացել են կորոնավիրուսից,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:05
Լեհաստանի իշխանությունները 1 մլն զլոտի են խոստացել Օդրայի աղտոտողների մասին տվյալներ հայտնելու համար
Լեհաստանի իշխանությունները մտադիր են 1 միլիոն զլոտի (գրեթե 215 հազար եվրո) պարգևատրում վճարել Օդրա (Օդեր) գետում տեղի ունեցած բնապահպանական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ըստ ՄԱԿ-ի՝ վերջին ամիսներին Հայաստանում թերսնված մարդկանց թիվն ավելացել է 80 հազարով. Սուրեն Պարսյան
20:37 05/08/2022

Ըստ ՄԱԿ-ի՝ վերջին ամիսներին Հայաստանում թերսնված մարդկանց թիվն ավելացել է 80 հազարով. Սուրեն Պարսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}