Քաղաքական 09:25 19/01/2022 Տարածաշրջան

Հարութ Սասունյան. Փաշինյանը կորցնում է ժողովրդավարական կառավարման իր մեծապես գնահատված հաղթաթուղթը

«Լոս Անջելես Թայմս» թերթը 2022 թվականի հունվարի 11-ին հրապարակեց Ջոնա Գոլդբերգի խմբագրականը՝ «Պուտինի հետ պարզապես հանդիպումը զիջում է. ԱՄՆ-ը պետք է զգուշանա ավելին տալուց» վերնագրով:

Գոլդբերգը հայտնում էր իր դժգոհությունը, որ Ռուսաստանը և նրա ռազմական դաշինքի՝ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) մյուս անդամները, ներառյալ Հայաստանը, այս ամսվա սկզբին «խաղաղապահ» առաքելությամբ զորքեր ուղարկեցին Ղազախստան։ Իր հոդվածում Գոլդբերգը քննադատական անդրադարձ է կատարել Հայաստանին. «ՀԱՊԿ անդամներից ոչ մեկը՝ Ռուսաստանը, Հայաստանը, Բելառուսը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը և Տաջիկստանը, ժողովրդավարական երկրներ չեն։ Հայաստանը ավելի է մոտենում դրան. Freedom House-ն այն անվանում է «կիսահամախմբված իշխանատիրական վարչակարգ», որի «ժողովրդավարության միավորը» 100-ից 33 է: Մնացածը «հաստատուն իշխանատիրական վարչակարգեր են»:

Գոլդբերգի նվաստացուցիչ նկարագրությունը Հայաստանի մասին, որը 2018 թվականին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալուց ի վեր հայտարարվում էր որպես ժողովրդավարության ամրոց, տհաճ էր հայերի համար։

Վաշինգտոնում գործող Freedom House հետազոտական հաստատությունը, որը հիմնականում ֆինանսավորվում է ԱՄՆ կառավարության կողմից, ցավոք ապացուցում է, որ Գոլդբերգը չէր սխալվել Հայաստանի հասցեին իր քննադատության մեջ: Freedom House-ը հրապարակում է «Ազատությունն աշխարհում» ամենամյա զեկույցը, որը գնահատում է յուրաքանչյուր երկրի ժողովրդավարության աստիճանը, ներառյալ քաղաքական ազատությունը և քաղաքացիական արտոնությունները: Երկրները դասակարգվում են որպես «ազատ», «մասամբ ազատ» կամ «ոչ ազատ»։

Երբ Փաշինյանը դարձավ վարչապետ, նա արժանացավ միջազգային հանրության և ամբողջ աշխարհի հայության ծափահարություններին՝ իր «Թավշյա հեղափոխության» միջոցով ժողովրդավարական իշխանություն հաստատելու համար։ Սակայն, Freedom House-ը 2018-2021 թվականներին շարունակում էր Հայաստանը դասակարգել որպես «մասամբ ազատ»: Հայաստանը  համարվում է նաև «ոչ ժողովրդավարական ընտրության երկիր»՝ ելնելով «քաղաքական իրավունքների» և «քաղաքացիական ազատությունների» ցածր վարկանիշներից: Եթե ադրբեջանցիներն ու թուրքերը ցանկանում են ուրախանալ Հայաստանի ցածր վարկանիշի վրա, ապա նշենք, որ թե՛ Ադրբեջանը, թե՛ Թուրքիան շատ ավելի ցածր են դասվում որպես «ոչ ազատ»։
Ահա Freedom House-ի 2020 թվականի 30 էջանոց մանրամասն զեկույցի կարևորագույն կետերը Հայաստանի վերաբերյալ.

«Ազգային ժողովրդավարական կառավարում» անվանակարգում՝ մեկը որպես  լավագույն և յոթը վատագույն վարկանիշ,  Հայաստանը գնահատվել է 2.25: Այն «դիտարկում է կառավարական համակարգի ժողովրդավարական բնույթը. օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների անկախությունը, արդյունավետությունը և հաշվետվողականությունը»:

«Ընտրական գործընթաց» անվանակարգում Հայաստանը գնահատվել է 3.25։ Այն «ուսումնասիրում է ազգային գործադիր և օրենսդիր ընտրությունները, ընտրական շրջանակը, բազմակուսակցական համակարգերի գործունեությունը և բնակչության մասնակցությունը քաղաքական գործընթացներին»:

«Քաղաքացիական հասարակություն» անվանակարգում Հայաստանը գնահատվել է 4.5։ Այն «գնահատում է քաղաքացիական հատվածի կազմակերպչական կարողությունները և ֆինանսական կայունությունը. իրավական և քաղաքական միջավայրը, որտեղ այն գործում է. արհմիությունների գործունեությունը․ շահագրգիռ խմբերի մասնակցությունը քաղաքականության գործընթացին. և հակաժողովրդավարական ծայրահեղական խմբավորումների սպառնալիքը»:

«Անկախ լրատվամիջոցներ» անվանակարգում Հայաստանը գնահատվել է 3։ Այն «ուսումնասիրում է մամուլի ազատության ներկա վիճակը, ներառյալ զրպարտության մասին օրենքները, լրագրողների նկատմամբ ոտնձգությունները և խմբագրական անկախությունը. ֆինանսապես կենսունակ և անկախ մասնավոր մամուլի գործունեությունը, և հանրային լրատվամիջոցների գործունեությունը»։

«Տեղական ժողովրդավարական կառավարում» անվանակարգում Հայաստանը գնահատվել է 2.25:
Այն «դիտարկում է իշխանության ապակենտրոնացումը. տեղական ինքնակառավարման մարմինների պարտականությունները, ընտրությունը և կարողությունները. և տեղական իշխանությունների թափանցիկությունն ու հաշվետվողականությունը»:

«Դատական շրջանակ և անկախություն» անվանակարգում Հայաստանը գնահատվել է 2.5: Այն «գնահատում է սահմանադրական և մարդու իրավունքների պաշտպանությունը, դատական անկախությունը, էթնիկ փոքրամասնությունների իրավունքների կարգավիճակը, օրենքի առջև հավասարության երաշխիքները, կասկածյալների և բանտարկյալների նկատմամբ վերաբերմունքը և դատական որոշումների կատարումը»:

«Կոռուպցիա» կատեգորիայում Հայաստանը գնահատվել է 3: Այն «դիտում է կոռուպցիայի մասին հանրային ընկալումները, բարձրագույն քաղաքականություն մշակողների բիզնես շահերը, ֆինանսական բացահայտման և շահերի բախման մասին օրենքները և հակակոռուպցիոն նախաձեռնությունների արդյունավետությունը»:

Հայաստանի վերաբերյալ երկրորդ զեկույցը հրապարակել է Human Rights Watch-ը (HRW) 2022 թվականի հունվարի 14-ին։ HRW-ը միջազգային ոչ կառավարական կազմակերպություն է (կենտրոնը՝ Նյու Յորքում), որը զբաղվում է մարդու իրավունքների հետազոտությամբ և պաշտպանությամբ:
HRW-ն հայտնում է, որ թեև «քաղաքական ճգնաժամը» Արցախյան պատերազմից հետո «հիմնականում վնասազերծվեց 2021 թվականի հունիսի արտահերթ ընտրություններում…ընտանեկան բռնությունը, հաշմանդամություն ունեցող անձանց նկատմամբ  խտրականությունը, ցավի արդյունավետ բուժման և սփոփիչ խնամքի խոչընդոտները, ինչպես նաև սեռական կողմնորոշման և ինքնության վրա հիմնված բռնությունն ու խտրականությունը հարատևել են: Ձգտելով պայքարել ատելության խոսքի աճող դեպքերի դեմ՝ իշխանությունները ներմուծել են կանոնակարգեր, որոնք կարող են խաթարել խոսքի ազատությունը»:

Ինչ վերաբերում է «իրավապահ մարմինների չարաշահումների և կալանքի տակ խոշտանգումների համար պատասխանատվության ենթարկելուն», HRW-ն հայտնում է, որ «կալանքի տակ խոշտանգումները և վատ վերաբերմունքը մնում են խնդիր, որոնք հաճախ գործադրվում են անպատիժ: Նույնիսկ երբ քրեական հետաքննություն է սկսվում, ի պատասխան խոշտանգումների մեղադրանքների, դրանք հազվադեպ են արդյունավետ լինում»:

2021 թվականի առաջին կիսամյակում արձանագրվել է «փաստագրված 15 դեպք՝ 17 տուժածով՝ լրագրողների նկատմամբ ֆիզիկական բռնությամբ, ինչպես պետական պաշտոնյաների, այնպես էլ մասնավոր անձանց կողմից»։ Եղել են նաև «բուռն հանրային քննարկումներ, որոնք հաճախ ներառել են խորհրդարանի անդամների և այլ պետական պաշտոնյաների բորբոքված ելույթները, որոնք երբեմն ուղղված են եղել իրավապաշտպանների և ակտիվիստների դեմ»:

HRW-ը նաև հայտնել է, որ «հաշմանդամություն ունեցող շատ երեխաներ մնում են առանձնացված մանկատներում, հատուկ դպրոցներում կամ տներում՝ թերի կրթությամբ կամ առանց դրա»: 2021 թվականի մայիսին «Խորհրդարանն ընդունեց «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» օրենքը, որը ներառում է մատչելիության, անկախ կյանքի և արդարադատության մատչելիության երաշխիքներ և արգելեց հաշմանդամության վրա հիմնված խտրականությունը»:
Ըստ HRW-ի՝ «կանանց և երեխաների նկատմամբ բռնությունը… մնում է մշտական խնդիր»: Բացի այդ, «Հայաստանում լեսբուհի, գեյ, բիսեքսուալ և տրանսգենդեր (ԼԳԲՏ) մարդիկ շարունակում են ենթարկվել ոտնձգությունների, խտրականության և բռնության»։

Այն, որ Հայաստանը կորցնում է ժողովրդավարական երկրի իր վարկանիշը, վկայում է այն փաստը, որ անցած մարտին ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը վարչապետ Փաշինյանի հետ հեռախոսազրույցում նրան խորհուրդ է տվել «օրենքի գերակայության և ժողովրդավարական հաստատությունների կարևորության վերաբերյալ»։

Վարչապետ Փաշինյանը իշխանության եկավ 2018 թվականին՝ քաջալերելով  ժողովրդավարությանը՝  դրանով իսկ մեծ աջակցության և գովասանքի արժանանալով միջազգային շրջանակներում։ Ցավոք, Փաշինյանի իշխանության մենաշնորհը և կառավարության բոլոր որոշումները միայնակ կայացնելու աճող միտումը Հայաստանը վերածում են միանձնյա կառավարման, ինչը կհանգեցնի նրան, որ երկիրը կկորցնի իր ժողովրդավարական հեղինակությունը և միջազգային աջակցությունը։

Հարութ Սասունյան
«Կալիֆորնիա կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր
www.TheCaliforniaCourier.com
Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:30
Եթերում է «Իմնեմնիմի» փոդքասթի 109-րդ թողարկումը. ՈւՂԻՂ
«Իմնեմնիմի» փոդքասթի 109-րդ թողարկման  հերթապահներն են՝ թյուրքագետ Վարուժան Գեղամյան, հասարակական գործիչ Էդգար Ղազարյան,...
Աղբյուր` Panorama.am
23:17
Արամ Առաջինը կարևորել է սփյուռքում եկեղեցական ու ազգային ավանդույթների պահպանումը
Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսությունից հայտնում են. «Վեհափառ Հայրապետը կ՚եզրափակէ Մայրավանքի հոգևոր լսարանի և աստուածաշունչի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:00
Ալեն Սիմոնյանի աշխատավարձը 1 տարում ավելացել է շուրջ 3,5 մլն դրամով
Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանը 2023 թվականի վերջի դրությամբ 3 վարկ ունի, որի մայր գումարի մնացորդների գումարը կազմել է շուրջ 63․7 մլն...
Աղբյուր` Panorama.am
22:50
Խեղաթյուրված նոր ձայնագրությունների նպատակն ինձ և իմ կուսակցությանը հարվածելն ու շարժումը պառակտելն է. Գերասիմ Վարդանյան
Փաստաբան Սոսե Չանդոյանը գրում է. «Այսօր Արմավիր ՔԿՀ-ում տեսակցել եմ պաշտպանյալիս` Գերասիմ Վարդանյանին, ում փոխանցել եմ այսօր տարածված...
Աղբյուր` Panorama.am
22:25
Փաշինյանի աներձագը այս տարի 7 անշարժ և 1 շարժական գույք է հայտարարագրել
7 անշարժ և 1 շարժական գույք․ Ազգային ժողովի իշխող՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավոր Հրաչյա Հակոբյանի՝ 2024...
Աղբյուր` Panorama.am
22:13
Երևանը կունենա նոր գլխավոր հատակագիծ
Երևանի քաղաքապետարանից հայտնում են, որ մայրաքաղաքը առաջիկայում կունենա նոր գլխավոր հատակագիծ: Այն նաև թվայնացվում է: Գործընթացի վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:34
Բրյուսելը հրաժարվել է ընդունել Բելգիա-Իսրայել ֆուտբոլային հանդիպումը
Բրյուսելի քաղաքապետարանը հրաժարվել է ընդունել ՈՒԵՖԱ-ի Ազգերի լիգայի շրջանակներում Բելգիա-Իսրայել հանդիպումը, որը պետք է կայանար սեպտեմբերի 6-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:17
Արարատ Միրզոյանը չի մասնակցի ՀԱՊԿ-ի արտաքին գործերի գերատեսչությունների ղեկավարների խորհրդի նիստին
Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը չի մասնակցի հունիսի 21-ին Ղազախստանի Ալմաթի քաղաքում կայանալիք ՀԱՊԿ անդամ երկրների արտաքին գործերի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Կապի մեջ կլինենք․ Պուտինը՝ Կիմ Չեն Ընին
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Փհենյանի օդանավակայանում Հյուսիսային Կորեայի նախագահ Կիմ Չեն Ընին հրաժեշտի ժամանակ խոստացել է կապի մեջ մնալ։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
ԱԽ քարտուղարն ու Ֆրանսիայի վարչապետի ​​խորհրդականը քննարկել են տարածաշրջանային վերջին զարգացումները
ՀՀ ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը Ֆրանսիայի Հանրապետություն կատարած աշխատանքային այցի շրջանակներում հադիպել է Ֆրանսիայի Հանրապետության վարչապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Առևանգել են 44-օրյա պատերազմում զոհված փոխգնդապետ Արթուր Հովսեփյանի եղբորը
 Այսօր առավոտյան իր իսկ տանից առեւանգվել է 44-օրյա պատերազմի ժամանակ զոհված փոխգնդապետ Արթուր Հովսեփյանի եղբորը՝ Արմեն Հովսեփյանին։ Ինչ-որ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Իշխանություններն ագահորեն են օգտվում իրենց լծակներից՝ թույլ չտալով, որ ՄԻՊ-ն իր գործն անի․ փաստաբան
«Ուզում եմ հստակ արձանագրենք՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանի բացակայությունը հանրային պրոցեսներից»,- այս մասին ասաց փաստաբան Վարազդատ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Սևակ Միքայելյանին նշանակվել է Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ
Նիկոլ Փաշինյանը Սևակ Միքայելյանին նշանակել է Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ։ Այս մասին տեղեկանում ենք վարչապետի որոշումներից։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Իրանում Հայաստանի առևտրական կցորդ է նշանակվել
Նիկոլ Փաշինյանը հունիսի 19-ին որոշում է ընդունել, որտեղ ասվում է․ «Հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2004 թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Կեղծ 20-հազարանոցներ են շրջանառվել
Հունիսի 5-ին, կեսգիշերն մոտ, Կոտայքի մարզի Բջնի գյուղի մոտ ծառայություն իրականացնող պարկներին է մոտենում մի քաղաքացի: Նա հայտնում է, որ մոտ կես...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Ցեղասպանությունը ժխտողներ, հիշեք՝ Հայոց Եղեռնը առաջին անգամ ճանաչել է հենց Թուրքիան․ Դանիելյան
Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր Գևորգ Դանիելյանը գրում է. «Երբ զարմանում եք, թե 1915թ. այդ ինչպես էին հազարավոր հայեր գրեթե կամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Բաքվի շանտաժն ու Հայաստանի իշխանության «դուալիզմը»․ Սուրեն Սուրենյանց
Քաղաքագետ, «Դեմոկրտական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ Սուրեն Սուրենյանցը գրում է․ «Բաքվի շանտաժն ու Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Ոստիկանության գործողությունները ո՛չ իրավաչափ էին, ո՛չ էլ՝ պրոֆեսիոնալ․ Արաքս Մելքոնյան
«Գտնում եմ, որ բոլոր նռնակները ոչ իրավաչափ են կիրառվել, քանի որ դրանք անհամաչափ են կիրառվել»,- այս մասին ասաց «Իրավունքների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Հայտնի են Ստեփան Ավագյանի անվան շախմատի հուշամրցաշարի հաղթողները
Ջերմուկում ավարտվել է Ստեփան Ավագյանի անվան շախմատի միջազգային հուշամրցաշարը, որի շրջանակում այս տարի միաժամանակ անցկացվել են շախմատի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Սա ամենադասական կոռուպցիա, նաև պետական ռեկետ է․ Ավետիք Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «ԴԱՍԱԿԱՆ ԿՈՌՈՒՊՑԻԱ, ՆԱԵՎ ՊԵՏԱԿԱՆ ՌԵԿԵՏ Պարզվում է, որ մշտապես կեղծ ժպիտը դեմքին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
ՃՏՊ Գավառ-Մարտունի ավտոճանապարհին. կա զոհ
Հունիսի 19-ին, ժամը 15։10-ին Գեղարքունիքի մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Նորատուս գյուղի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Գիտնականներն հայտնել են աշխարհում վաղաժամ մահացության երկրորդ ռիսկային գործոնի մասին
Օդի վատ որակը 2021 թվականին վաղաժամ մահացության երկրորդ առաջատար գործոնն է եղել հիպերտոնիկությունից հետո։ «ՌԻԱ նովոստի»-ն հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Պատերազմի հետևանքով սպանված երեխաների թիվն անցած տարի եռապատկվել է
«Անցած տարվա հոկտեմբերից ի վեր, երբ ՀԱՄԱՍ ահաբեկչական խմբավորումը հարձակբեց Իսրայելի վրա, երկու կողմերն էլ իրականացրել են ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Էդ որ միշտ գրում ենք «10 մլն հայ», «10 մլն հայ», մի տեղ կա՞ էդ հայերի ցուցակը. Նիկոլ Փաշինյան
«Ուզում եմ կարևորել «Ի գործ» ծրագիրը, որը ստեղծում է օրգանական  կապ Հայաստանի Հանրապետության և Սփյուռքի միջև»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Վահան Մարտիրոսյանը նշանակվել է չեխական Պարդուբիցեի կամերային ֆիլհարմոնիայի նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր
2025/2026թթ 57-րդ երաժշտաշրջանից Պարդուբիցեի կամերային ֆիլհարմոնիայի (Komorní filharmonie Pardubice) գլխավոր դիրիժոր է նշանակվել հայտնի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Հակամարտության պայմաններում սեռական բռնության դեմ պայքարի օրն է
Հունիսի 19-ին ողջ աշխարհում նշվում է հակամարտության պայմաններում սեքսուալ բռնությունների դեմ պայքարի միջազգային օրը։ Այս մասին հայտնում են...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Լիլիթ Բլեյան. ԱԳՆ ինքնախոստովանական հայտարարությունից հետո միակ տրամաբանական քայլը կլիներ կառավարության հրաժարականը
Երգչուհի, երգահան Լիլիթ Բլեյանը գրում է. «ՀՀ ԱԳՆ հրապարակել է հայտարարություն այն մասին, որ ՀՀ կառավարությունը ձախողել է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Մբապե. Առանց ռիսկի հաղթանակներ չեն լինում
Ֆրանսիայի հավաքականի հարձակվող Կիլիան Մբապեն լուսանկար է հրապարակել Եվրոպայի առաջնությունից։ Ավստրիայի հետ խաղի (1:0) 91-րդ րոպեին ֆուտբոլիստը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:40
Մարդկանց նվաստացնում են, որ նրանք իրենց տարածքները հանձնեն Ադրբեջանին. Գառնիկ Դանիելյան
«Այն կիրնացեցիները, որոնք մեր հետ հանդիպման էին եկել,  հրաժարվում են իրենց գույքը վաճառել։ Հիշեցնեմ, որ տարբեր գումարներ են առաջարկել...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բագրատ Սրբազան. Պայքարը շարունակվում է էլ ավելի մեծ թափով և շատ շուտ դուք դրան ականատես կլինեք
12:18 19/06/2024

Բագրատ Սրբազան. Պայքարը շարունակվում է էլ ավելի մեծ թափով և շատ շուտ դուք դրան ականատես կլինեք

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}