Քաղաքական 20:00 03/05/2022 Հայաստան

Վարուժան Գեղամյան. Թուրքիայի համար միջազգային փաստաթղթերը, հաստատված սահմանները ոչինչ են

Պատմական գիտությունների թեկնածու, թյուրքագետ Վարուժան Գեղամյանն այն համոզմունքն ունի, որ Թուրքիային որևէ միջազգային պայմանագիր, փաստաթուղթ, հաստատված սահման չի խանգարի իր ծավալապաշտական նկրտումները կյանքի կոչելու համար։ Նա Panorama.am-ին տված հարցազրույցում իր համոզմունքը, պնդումները հիմնավորեց օրինակներով։

Վարուժան Գեղամյան-Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրումից ի վեր Թուրքիայի ռազմաքաղաքական վերնախավն անդադար փորձել է վերականգնել անմիջական շրջապատի տարածքի վրա իր ռազմաքաղաքական վերահսկողությունը, որը կորցրել էր Օսմանյան կայսրության փլուզումից հետո։ Դա ժամանակակից Թուրքիայի հարակից հիմնական շրջաններն են, որոնք ժամանակին եղել են Օսմանյան կայսրությանը ենթակա գոտում, բայց այսօր առանձին հանրապետություններ են։ Այդ բոլոր երկրների հանդեպ Թուրքիան իր հիմնադրումից՝ 1923 թվականից սկսած ունի ռազմաքաղաքական հավակնություններ և գործադրելով տարբեր մեթոդներ, գործիքներ՝ փորձել է  անընդհատ վերականգնել այդ ազդեցությունը նշված շրջաններում։

Այսպես.

1939 թվականին հաջողվում է իրեն բռնակցել Սիրիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող մեզ հայտնի Մուսա լեռան շրջանը և փաստացի ոչ միայն բռնակցում է այդ շրջանը Սիրիայից, որը մինչև այսօր էլ Սիրիան չի ճանաչում, նաև այդ բռնակցման արդյունքում հայաթափվում, արաբաթափվում, քրիստոնեաթափվում է։

Նմանատիպ գործողություն կատարվում է 1974 թվականին, երբ Թուրքիան իրականացնում է  ռազմական գործողություն Կիպրոս կղզում, գրավում այդ կղզու շուրջ 40 տոկոսը, մինչև օրս գրաված է պահում այդ շրջանը։ Այնտեղ հիմնադրել է Հյուսիսային Կիպրոսի թուրքական հանրապետություն, որը ճանաչված է միայն Թուրքիայի կողմից, որևէ երկիր այդ բռնակցումը չի ճանաչում, սակայն դա չի խանգարում, որ ավելի քան 40 տարի այդ կղզու հյուսիսային հատվածն ամբողջությամբ վերահսկվի Թուրքիայի ռազմական ուժերի կողմից։

Նմանատիպ փորձ արվեց 2011 թվականից հետո Սիրիայի և Իրաքի հյուսիսում, երբ Թուրքիան օգտվելով տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացներից, Սիրիայի և Իրաքի իշխանությունների թուլությունից, աստիճանաբար նվաճեց նշված երկրների հյուսիսային մի շարք շրջաններ, դարձյալ փոփոխեց այդտեղի բնակչությանը։ Ըստ էության, հիմնադրեց Թուրքիային հպատակ գոտի, որտեղ ամեն ինչ որոշում է  Թուրքիայի Հանրապետությունը, այսինքն բռնակցեց այդ շրջանները Թուրքիային՝ դարձյալ չնայելով միջազգային որևէ պայմանագիր։

Թվարկածս օրինակներից որևէ մեկում նման գործողություն անելու միջազգային որևէ հիմք չկար։ Այն, ինչ արել է Թուրքիան, խախտել է տվյալ երկրների տարածքային ամբողջականությունը, որը հաստատված է միջազգային բոլոր կառույցների կողմից, որն ընդունված սահման է։ Բայց դա չէր խանգարում Թուրքիային իրականացնել ռազմական գործողություններ, նվաճել այդ տարածքները, գրավված, օկուպացրած պահել այդ տարածքները որոշ դեպքերում մի քանի տարի, որոշ դեպքերում մի քանի տասնամյակ։

Թուրքիան այսպիսի հավակնություններ ունի նաև Հարավային Կովկասի նկատմամբ, մասնավորապես Հայաստանի և Վրաստանի, ինչն այս պահին իրականացնում է իր կրտսեր, արբայնակ դաշնակից Ադրբեջանի միջոցով։

Panorama.am-Այսինքն, Թուրքիայի համար գծված, հաստվատած սահմանները որևէ նշանակություն չունեն։

Վարուժան Գեղամյան-Այն պետությունների տարածքները, որոնց հանդեպ Թուրքիան ունի ծավալապաշտական նկրտումներ, ցանկանում է նվաճել դրանք, գրավել ու դարձնել իր ազդեցության գոտում գտնվող տարածքներ, իսկ լավագույն դեպքում անմիջապես բռնակցել Թուրքիայի Հանրապետությանը, այդ տարածքների այս կամ այն միջազգային երաշխիքները ոչինչ են, եթե դրա հետևում չկա կանգնած բանակ, չկան զինված ուժեր, այլ անվտանգային միջոցներ։ Այսինքն, փաստաթղթերը միայն բավարար չեն կանգնեցնելու թուրքական ծավալապաշտությունը։
Ծավալապաշտությունը կանգնեցնելու միակ ձևը, որում համոզվել ենք 1991 թվականից, ուժին հակադրել ուժ, ինչը հաջողությամբ Հայաստանի և Արցախի Հանրապետություններն անում էին մինչև 2020 թվականը։

Panorama.am-Պարոն Գեղամյան, այսինքն, սահմանների դեմարկացիան, դելիմիտացիան ոչ մի հարց չեն լուծում, եթե պետությունը ուժեղ չէ, չունի ուժեղ բանակ։

Վարուժան Գեղամյան- Ճիշտ այդպես։ Առանց զինված ուժերի մեր տարածաշրջանում հնարավոր չէ որևէ կերպ ապահովել անվտանգություն և խաղաղություն։ Հիշեցնեմ՝ խաղաղություն եղել է  այն ժամանակ, երբ Հայաստանն ուներ բանակ։ Հիմա Հայաստանին զրկում են բանակից,  Հայաստանի դե ֆակտո իշխանությունները համաձայնվում են այդպիսի օրակարգին՝ վերացնելով Հայաստանի զինված ուժերը  և արդյունքում ունենալու ենք ոչ թե խաղաղություն, այլ ամեն օր նոր կորուստներ, նոր պատերազմ, նոր զիջումներ, աստիճանաբար կորցնելու ենք Հայաստանից նոր տարածքներ, աստիճանաբար դառնալու ենք լիարժեք կախյալ Թուրքիայից և Ադրբեջանից, որի հանգուցային կետ արդեն կլինի Հայաստանի Հանրապետության պետականության վերջնական կորուստը։

Panorama.am- Օրերս Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուի կողմից հնչեցվել է հայտարարություն սահմանների վերաճշգրտման վերաբերյալ, թեև մեր կողմից, ինչպես ասել է ՔՊ-ական պատգամավոր Էդուարդ  Աղաջանյանը, մերժվել է։ Փաստորեն, այս հայտարարությունը համընկնում է  ձեր պնդմանը։ 

Վարուժան Գեղամյան- Անշուշտ։ Տեսել են Հայաստանին նոր օրակարգ պարտադրելու, նոր նախապայման դնելու հնարավորություն, որն, իմիջայլոց,  Հայաստանը չի մերժել, ասել է՝ այս պահին այդպիսի օրակարգ չկա, ինչը նշանակում է, որ նման օրակարգ կա, ուղղակի ոչ այս րոպեին, այս օրերին։ Այսինքն, թուրքական իշխանությունները չեն սահմանափակվում ավանդական նախապայմաններով։

Panorama.am- Ի դեպ, Վիեննայում այսօր կայացած երրորդ հանդիպմանը Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի հատուկ ներկայացուցիչներ Սերդար Քըլըչը և Ռուբեն Ռուբինյանը, ըստ պաշտոնական հաղորդագրության, վերահաստատել են իրենց համաձայնությունը՝ շարունակելու գործընթացն առանց նախապայմանների։

Վարուժան Գեղամյան-Մինչև վերջերս Թուրքիան կրկնում էր, որ նախապայմաններ կան, թվարկում դրանք։ Հիմա ասում է՝ այլևս չկան նախապայմաններ, քանի որ Հայաստանի դե ֆակտո իշխանություններն արդեն իսկ  փաստացի համաձայնել են այդ նախապայմաններին։

Հայաստանն իր դե ֆակտո վարչապետի բերանով հայտարարել է, որ այլևս չի զբաղվելու Հայոց  ցեղասպանության միջազգային ճանաչմամբ, ըստ էության ասել է, որ պատրաստ է Արցախից հրաժարվել՝ իջեցնելով կարգավիճակը և փաստացի Արցախը թողնելով Ադրբեջանի կազմում, վերացրել է Հայկական զինված ուժերը, պատրաստ է ճանաչել Թուրքիայի և Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը։ Սրանք այն հիմնական նախապայմաններ են, որոնց վերջին շրջանում Թուրքիան հավելել է Սյունիքի միջանցքի տրամադրումը, որը ևս փաստացի իրականանում է։ Հստակ գիտենք, որ արդեն մի քանի շաբաթ է Սյունիքում Ադրբեջանի ու Թուրքիայի կողմից Նախիջևանի և Արցախի օկուպացված հատվածներում կառուցվում է  չարաբաստիկ միջանցքի համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքը, որը նշանակում է, որ Հայաստանի իշխանությունները նորից համաձայնվել են այդ օրակարգին, այդ օրակարգի սպասարկմանը։

Սա է իրականությունը, որին մենք ականատես ենք լինում. նախապայմանները կատարվում են, ինչն էլ իր հերթին դրդում է Թուրքիային ասել, որ նախապայմաններ չկան, նաև տարբեր ոճի ու մակարդակի նոր նախապայմաններ առաջ քաշել։ Արդեն տեսնում ենք, որ հնչում են կոչեր՝ Հայաստանը չպետք է փորձի երբևէ 5 միլիոնից ավելի բնակիչ ունենալ, ատոմակայանը փակի, քանի որ այդ դեպքում Հայաստանը զրկվում է  էներգետիկ ինքնիշխանությունից, անվտանգությունից, Հայաստանը փոխի կրթական համակարգը՝ հրաժարվելով իրենց բերանով ասած հայկական ֆաշիզմից, ինչը նշանակում է հրաժարվել հայկական քաղաքական ինքնությունից, այլևս չհավակնել ասել, որ այս տարածաշրջանը մեր բնիկ հայրենիքն է։

Այսինքն, ըստ էության, լինում է  հայկական ազգային նախագծի ոչնչացում, ականատես ենք լինում Հայաստանի ինքնիշխանության զիջմանը, թրքացմանը։ Սա է օրակարգը, և այս օրակարգով շարժվում է  այսօր Հայաստանի դե ֆակտո իշխանությունը, ինչը ստիպում է մեզ այդ դե ֆակտո իշխանության հասցեին կիրառել կոլաբորացիոնիստ գիտական եզրույթը, որը նշանակում է  թշնամու օրակարգը սպասարկող իշխանություն։ Մենք ականատես ենք լինում, որ կապիտուլյացիոն իշխանությունը վերածվել և լիարժեք կոլաբորացիոնիստ իշխանության։

Panorama.am- Շնորհակալություն հարցերին պատասխանելու համար։

Զրուցեց՝ Տաթև Մանուկյանը

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

14:09
Առաջնային բուժօղակներում սուր շնչառական վիրուսների ախտանշաններով դիմելիությունն աճել է. մասնագետ
Եղանակային փոփոխություններով պայմանավորված սուր շնչառական վարակներն ակտիվացել են հատկապես երեխաների շրջանում, ինչն էլ պատճառ է մանկական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:46
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 2-4 աստիճանով
Հայաստանի տարածքում սեպտեմբերի 30-ի ցերեկը, հոկտեմբերի 01-05-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Քամին՝ հարավարևմտյան 2-5...
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
Աբովյանում «Opel Astra G» մակնիշի մեքենա է այրվել
Սեպտեմբերի 30-ին, ժամը 10։51-ին Կոտայքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Աբովյան քաղաքի Դարանի փողոցի վերջնամասում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:36
Թուրքիայում վախենում են՝ «Միր» քարտերի հետ կապված խնդիրների պատճառով ռուս զբոսաշրջիկները չեն այցելի իրենց երկիր
Թուրքիայի զբոսաշրջության ոլորտն ակնկալում է, որ երկրի կառավարությունը որքան հնարավոր է շուտ կլուծի ռուսական «Միր» վճարային համակարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:29
Ուկրաինայի իշխանությունները մեկնաբանել են ՌԴ-ի դեմ ամերիկյան զենքի կիրառման արգելքը
ԱՄՆ-ում Ուկրաինայի դեսպան Օքսանա Մարկարովան մեկնաբանել է Վաշինգտոնի՝ ամերիկյան զենք ռուսական տարածքին հարվածներ հասցնելու համար չօգտագործելում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:18
Երևանում ելույթ կունենան համաշխարհային հռչակ վայելող երաժիշտներ Յոզեֆ Կալեյան և Գիլ Շահամը
Հոկտեմբերի 5-ին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում տեղի կունենա «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնի հերթական համերգը։ Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:02
Հաստատվել է 2023 թվականին իրականացվելիք գիտական և գիտատեխնիկական պետական նպատակային ծրագրերի ցանկը
Կառավարության որոշմամբ՝ հաստատվել է 2023 թվականին իրականացվելիք գիտական և գիտատեխնիկական պետական նպատակային ծրագրերի ցանկը: Պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:52
Նկարչի արվեստանոցից գողացել էր 350 կտավ ու հնաոճ իրեր
Սեպտեմբերի 21-ին 1-02 ծառայություն զանգահարած քաղաքացին հայտնում էր, որ քիչ առաջ նկատել է, թե ինչպես են Երևանի Վիկտոր Համբարձումյան փողոցի մի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:43
«Հենակետ». Ուկրաինայի շուրջ ստեղծված իրավիճակի մասին՝ հակիրճ
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնն ամփոփել ու հակիրճ հրապարակել է Ուկրաինայի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ վերջին երկու շաբաթվա՝ սեպտեմբերի 16-30-ը, կարևոր իրադարձությունները
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
Մոսկվայի վարչական շրջանները սկսել են տարածել զորակոչերի չեղարկված ծանուցագրերի մասին տեղեկանքները
Մոսկվայում վարչական շրջանների աշխատակիցները սկսեցին տներով բաժանել տեղեկանքներ՝ ստուգումից հետո չեղարկված մոբիլիզացիայի ծանուցումների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:22
Շեքսպիրյան 16-րդ փառատոն. երևանյան 11 բեմահարթակում կցուցադրվի ավելի քան 19 ներկայացում 18 թատերախմբի մասնակցությամբ
Երևանի Շեքսպիրյան 16-րդ միջազգային թատերական փառատոնն անցկացվելու է հոկտեմբերի 17-22-ը։ Այս տարի փառատոնը կհյուրընկալի 10 երկրից ժամանած ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Արցախի ԱԳ նախարարն այցելել է Լոս Անջելեսի Սրբոց Նահատակաց Ֆերահեան ազգային վարժարան
Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Բաբայանը սեպտեմբերի 29-ին  այցելել է Լոս Անջելեսի Սրբոց Նահատակաց Ֆերահեան ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
12:06
Օգոստոսին անկանխիկ գործարքներ է կատարել շուրջ 27. 000 կենսաթոշակառու և նպաստառու
Կենսաթոշակի և նպաստի 10% հետվճարի ծրագրի շրջանակում օգոստոս ամսին անկանխիկ գործարքներ է կատարել շուրջ 27,000 կենսաթոշակառու և նպաստառու։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Հենրիկ Մալյանի ծննդյան օրն է
«Ֆիլմերիդ հերոսները էկրանի վրա ապրում են հայերեն, ինքդ հայ ես՝ հայի դարդ ու ցավով, հայի տենչանքներով, երազներով»:
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
Լավրովը խոսել է Հայաստանում և Ադրբեջանում ՀԱՊԿ դիտորդներին օգտագործելու հնարավորության մասին
Քննարկվում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման համար Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) դիտորդներին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Դրվագներ՝ հայ զինծառայողների գործած սխրանքներից
Տարոն Գալոյան, Հովհաննես Հարությունյան, Արկադի Բարսեղյան, Գևորգ Հարությունյան, Հրայր Ներկարարյան, Եսայի Արզիև
Աղբյուր` Panorama.am
11:36
Տարբեր ենթակառուցվածքների աստղեր տարբեր էվոլյուցիոն փուլերում են գտնվում. Բյուրականի աստղադիտարանի բացահայտումը
Գիտական արդյունքի չորս համահեղինակներից երեքը երիտասարդ գիտաշխատողներ են։
Աղբյուր` Panorama.am
11:27
Նիդեռլանդները հետ է կանչել «Թուրքական հոսք»-ի արտահանման լիցենզիան
Նիդեռլանդները հետ է կանչել «Թուրքական հոսք» գազատարի նախագծի օպերատորի արտահանման լիցենզիան, սակայն դա չի ազդի օպերատորի շահագործման...
Աղբյուր` Panorama.am
11:19
Նախաձեռնվել է քրեական վարույթ՝ հակառակորդի կողմից երեք զինծառայողի սպանության դեպքի առթիվ
Քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության ութերորդ կայազորային քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:15
Քաբուլում տեղի ունեցած պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 32-ի
Աֆղանստանի մայրաքաղաք Քաբուլում ուսումնական հաստատությունում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 32-ի, վիրավորվել է 40 մարդ:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:08
Րաֆֆի Հովհաննիսյան. Նիկոլ Փաշինյանը դարձել է՝ արդեն գիտակցաբար, զինվորասպան, եղբայրասպան, հայրենասպան
Հայաստանի արտաքին գործերի նախկին նախարար Րաֆֆի Հովհաննիսյանը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Անվերնագիր Մի հյուլե անգամ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:57
Սուրենյանց. Նման կոնսենսուս ՄԱԿ-ում կամ ԵԱՀԿ-ում չի կայանա
«Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության Քաղաքական խորհրդի նախագահ Սուրեն Սուրենյանցը գրում է. «Վարչապետը երեկ կրկին խոսել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:48
Շատին գյուղի տներից մեկի հողամասում սողանք է ակտիվացել. հողային զանգվածը սահել է հարակից ձորը
Սեպտեմբերի 30-ին, ժամը 08։49-ին Վայոց ձորի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Շատին գյուղի Հոստուն թաղամասի տներից...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Արտակ Զաքարյան. Ռուս-ուկրաինական պատերազմը մտնում է նոր փուլ` ավելի դաժան ու վճռորոշ
ՀՀԿ փոխնախագահ, Պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է. «Այսօրվանից Ռուսաստանը պաշտոնապես փոխում է ռուս-ուկրաինական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
Ժնևում Արարատ Միրզոյանը կհանդիպի Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի հետ
Ժնևում հոկտեմբերի 2-ին տեղի կունենա Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարներ Արարատ Միրզոյանի և Ջեյհուն Բայրամովի հանդիպում։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
Իրավիճակը Լարսում. պատմում է ականատեսը
Լարսի անցակետում օրեցօր մարդկանց հերթն ավելանում է։ Ռուսաստանի քաղաքացիները զորահավաքի մասին հայտարարությունից հետո զանգվածաբար լքում են երկիրը:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
«Փակ շուկայի» դիմացի գետնանցումի հիմնանորոգումը կավարտվի տարեվերջին
«Փակ շուկայի» դիմացի ստորգետնյա հետիոտնային անցումը հիմնանորոգվում է: Տարածքից առաջնահերթ հեռացվում են տարիներ շարունակ կուտակված...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
Ռուսական բանկերը խստացրել են զինվորական տարիքի տղամարդկանց վարկավորման պայմանները
Ռուսական բանկերը մասնակի մոբիլիզացիայի հայտարարությունից հետո խստացրել են զորակոչային տարիքի տղամարդկանց վարկավորման պայմանները։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
Google Map և Google Earth հավելվածներում Սյունիքի մի շարք համայնքների տեղանուններ նշված են ադրբեջաներեն ու ադրբեջանական տեղանուններով. «Թաթոյան» հիմնադրամ
«Այդ կերպ փորձ է արվում կեղծիքներով աշխարհին ներկայացնել, թե իբր Սյունիքն ադրբեջանական է` ադրբեջանական իշխանության բացարձակ կեղծ թեզը»:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյան.Կոնսոլիդացիայի նպատակը ժողովրդին հաղթանակի մղելն է, ոչ թե պարտության
21:07 28/09/2022

Ռոբերտ Քոչարյան.Կոնսոլիդացիայի նպատակը ժողովրդին հաղթանակի մղելն է, ոչ թե պարտության

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}