Տնտեսություն 11:21 24/11/2022 Հայաստան

Համընդհանուր հայտարարագրումը նաև ռեպրեսիաների գործիք է. Նաիրի Սարգսյան

Կառավարությունը նոյեմբերի 17-ի նիստում հավանություն տվեց «Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» և «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում փոփոխություն և լրացում կատարելու մաuին» ՀՀ օրենքների նախագծերին հավանություն տալու և անհետաձգելի համարելու մասին որոշման նախագծին, որով առաջարկվում է ֆիզիակական անձանց եկամուտների համընդհանուր հայտարարագրման համակարգ ներդնել: Գործադիրի հիմնավորումներից մեկն այն է, որ փոփոխությունն ուղղված է ստվերային տնտեսության կրճատմանը: Վերոնշյալ հիմնավորման և համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի էության վերաբերյալ Panorama.am-ը հարցեր ուղղեց Աուդիտորների պալատի նախագահ Նաիրի Սարգսյանին:

Ն. Սարգսյան-Ստվերը կրճատելու համար այս գործիքակազմը չէ, որ պետք է կիրառեն, իսկ գնահատականը, որ կարելի է տալ նախաձեռնությանը, անմտություն, պետականակործան հերթական նախաձեռնությունն է: Ստվերի դեմ պայքարը պետք է սկսել պետական արդյունավետ ծախսերի կատարումից: Եթե որևէ երկիր, այդ թվում նաև ՀՀ-ն, չի իրականացնում պետական արդյունավետ ծախսերի քաղաքականություն այնպես, որ պետության քաղաքացիներն իրենց զգան բավարարված և գոհ, ապա երբևէ հնրավարո չէ որևէ հատվածական փոփոխությունների և օրենսդրական նախաձռնությունների միջոցով ստվերի դեմ պայքարել և ստվերը կրճատել: Սա բացառվում է ի սկզբանե, և այդ բացառման հիմնավորումն այն է, որ որևէ անձ երբևէ չի վճարի ինչ-որ ծառայության դիմաց, որը նա չի ստանում: Նա չի վճարի կրթական ծառայության դիմաց, եթե համապատասխան կրթություն չի ստանում, առողջապահական ծառայությունների դիմաց չի վճարի, եթե չի ստանում այն:

Հարկն այդպիսի վճար է, այն պետական վճար է ծառայություններից օգտվելու դիմաց, որը սկսվում է անվտանգությունից, առողջապահական, կրթական և այլ ծառայությունների իրականացումից: Եթե ամեն օր ՀՀ քաղաքացին ականատես է լինում պետական անարդյունավետ ծախսերի կատարման, ապա օբյեկտիվորեն հարկերը թաքցնելու է, որովհետև հարկը և՛ բիզնեսի, և՛ քաղաքացու ընկալման մեջ պարտադիր կատարվող վճար է, այն պարտադրանք է, որն օրենքով պարտավորեցված է նրանց որպեսզի վճարեն և նրանք դիմում են հնարամտությանը և փորձում են հարկերի վճարումից խուսափել, որի համար կան տարբեր ճանապարհներ:

Այս մտածելակրեպը պետք է փոխվի ոչ թե պարտադիր վճար վճարելով, այլ պետք է հարկ վճարելը համարվի պատվաբեր գործողություն: Ե՞րբ այն կարող է համարվել պատվաբեր: Նման ընկալում կլինի, երբ դուք տեսնեք, որ վճարած հարկը գնում է զինվորի կացարանի, այլ առողջապահական, սոցիալական ծախսերի իրականացմանը, կամ պետության զարգացման և մարդկանց բարեկեցության լավացման պոտենցիալի ստեղծմանը և այլն: Բայց եթե ականատես ենք լինում տարատեսակ ոչինչ չանող պաշտոնյաների համար թանկարժեք մեքենաների ձեռքբերմանը, ապա բնական է, որ պետք է ունենանք հարկերի թերհայտարարագրում և ստվերային տնտեսություն:

Շատ այլ օբյեկտիվ պատճառներ էլ կան հակերը թերհայտարարգրելու համար: Դրանք են հարկման դաշտերը, դրանց դրույքաչափերը, մրցակցությունը: Մենք շատ փոքր երկիր ենք և մարդիկ դժվարանում են հարկային բեռը սպասարկելով արդյունավետ բիզնեսով զբաղվել: Թեկուզ վարձու աշխատող համարվող ֆիզիկական անձինք չեն կարող ամբողջական եկամտային հարկը սպասարկել, եկամտահարկը և սոցիալական վճարները հանած՝ մնացած աշխատավարձով գոյատևել մինչև հաջորդ աշխատավարձը:

Այս պարագայում, երբ երկիրն ունի 50%-ից ավել աղքատության մակարդակ, մոտավորապես 15 % գործազրկություն, ամսական պարտադիր ծախսերին չբավարարող կենսաթոշակներ և նպաստներ, այս պայմաններում բոլորին պարտադրել հայտարարգրել եկամուտները… Ի՞նչ նպատակ պետք է այն հետապնդի, այդ ո՞ր ստվերը պետք է կրճատեն: Շատ դեպքերում պետական պաշտոնյաներն այսպիսի հայտարարություն էին անում, որ եկամտահարկը դարձել է ոչ թե եկամտի հարկ, այլ դարձել է աշխատավարձից գանձվող հարկ, շատ դեպքերում թաքցվում է շրջանառությունը, վարձավճարները և հարկ չեն վճարում, մարդիկ տոկոսով գումար են տրամադրում՝ այդ տոկոսները չեն երևում և չեն կարողանում հարկել: Հիմա որևէ մեկը պետական համակարգից թող դուրս գա և բացատրություն տա, թե այդ ի՞նչ վարչարարական գործիքակազմի միջոցով են այս օրենքի ընդունումից հետո բացահայտելու, որ հիմա չեն կարողանում բացահայտել ստվերը: Ի՞նչ է ավելանալու:

Եթե վարձով է տրվում տարածքը և թերհայատարարգրվում է վարձավճարը, ապա օրենքի ընդունումից հետո էլ է թերհայտարարգրվելու: Ավելին ասեմ, օրենքը դրդելու է գնալ  այդ կուլիսային պայմանավորվածություններին, որպեսզի հարկը չվճարեն:

Միանշանակ հայտարարում եմ, որ այն ուղղված չէ ստվերային տնտեսության դեմ, ստում են, չի կարող նման բան լինել: Ուղղակի սա թաքնված նպատակ է հետապնդում: Այն հետևյալն է՝ հասարակական-քաղաքական գործիչների, քննադաների, հանրային դեմքեր ներկայացնող անձանց կամ, ի վերջո, կառավարությանն ոչ ցանկալի մարդկանց վրա սա մահակ է դառնում: Եթե մենք քննադատում ենք կառավարությանը չաշխատելու, դիլետանտության կամ պետականակործան գործունեության համար, ապա նրանք դրանից հետո հասցեական վերցնելու են եկամուտների հայտարարգիրը և  որոշակի գործողություններ են իրականացնելու: Օրինակ կկանչեն ՊԵԿ, ուժային կառույցներ, քրեական գործեր կհարուցեն և այլն: Անկախ նրանից՝ մարդն արդար է, թե անարդար, նա մոտավորապես 3 տարի ճանապարհ կանցնի, եթե արդար է՝ այն հիմնավորելու համար, իսկ եթե արդարացի չէ, ապա այս պահի գործիքակազմը բավարար է, որպեսզի անբարեխիղճներին և անարդարների պատժեն: Սա համարում ենք անիմաստ դրական սպասելիքների առումով, իսկ բացասական սպասելիքները շատ-շատ են:

Աուդիտորների պալատի նախագահ Նաիրի Սարգսյանի հետ հարցազրույցի մանրամասները՝ տեսանյութում:

Զրուցեց՝ Ա. Վարդանյանը




Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:38
Սպասվում են ձյան ինտենսիվ տեղումներ, բուք, մառախուղ
Միջերկրական ծովից ակտիվ ցիկլոնի ներթափանցմամբ պայմանավորված՝ փետրվարի 6-ին, 7-ին հանրապետության մեծ մասում սպասվում է ձյուն, Շիրակում, Լոռիում,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Ի՞նչ են կարդում մարզերում
Հայաստանի գրքային քարտեզը
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Հայաստանի տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ
Փրկարար ծառայությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ։ Փակ են Արագածոտնի մարզում «Ամբերդ»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
ԱՆ-ն դիմել է ԲԴԽ-ին Զարուհի Նախշքարյանին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու միջնորդությամբ
Արդարադատության նախարարությունը դիմել է Բարձրագույն դատական խորհրդին՝ դատավոր Զարուհի Նախշքարյանին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հարսանեկան տուրիզմն Իտալիային բերել է 599 մլն եվրո
Ավելի ու ավելի շատ օտարերկրացիներ ընտրում են Իտալիան իրենց հարսանեկան տոնակատարության համար: «Ռիա Նովոստի»-ի փոխանցմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Թևանյան. Այո՛, հարցեր կան նաև Ռուսաստանին, բայց դրանք պետք են լուծումներ գտնելու, ոչ թե թշնամանալու
«Հայաստանում հակառուսական հիստերիան, հայ–ռուսական հարաբերությունների փչացումը Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ է տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
30-ամյա Բոբին դարձել է աշխարհի ամենածեր շունը և հայտնվել Գինեսի ռեկորդների գրքում
Պահապան շների ցեղատեսակի 30-ամյա շունը՝ Բոբի անունով, ճանաչվել է պատմության մեջ ամենածերը և հայտնվել Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Փետրվարին օդի միջին ջերմաստիճանը Հայաստանում կլինի նորմայից բարձր 1-2 աստիճանով
Հանրապետության տարածքում փետրվար ամսվա օդի ջերմաստիճանը միջինը կազմում է -5...-8°C, ինչը 1°C-ով բարձր է հունվարի միջին ջերմաստիճանից:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ֆրանսիացի պատգամավոր. ԵՄ-ի և Ադրբեջանի միջև գազային համաձայնագրի նախագիծը թիկունքից դանակահարություն է հայերի համար
Ֆրանսիացի սենատոր Բրունո Ռետայոն Թվիթերի իր միկրոբլոգում արձագանքել է ԵՄ էներգետիկ հարցերի հանձնակատար Քադրի Սիմսոնի Ադրբեջան կատարած այցի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
ԿԳՄՍՆ. 2023 թվականին նախատեսվում է իրականացնել 12 հուշարձանի վերականգնում
Հուշարձանների վերականգնմանը պետական բյուջեից հատկացվող միջոցները 2022 թ. նախորդ երկու տարիների համեմատ ավելացել է շուրջ 30 %-ով՝ կազմելով շուրջ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Հնդկական ընկերությունները ռուսական նավթի համար սկսել են վճարել դիրհամով
Հնդկական ընկերությունները սկսել են ռուսական նավթի դիմաց վճարել ԱՄԷ-ի ազգային արժույթով՝ դիրհամով։ Այս մասին գրում է ՏԱՍՍ-ը՝ հղում անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Մենք ձեր կողքին ենք մեր ամենօրյա աղոթք-խնդրանքներով. Սուրբ Սարգիս եկեղեցում իրականացվել է զինվորների օրհնության կարգ
Սիրո բարեխոս Սուրբ Սարգիս զորավարի, նրա Մարտիրոս որդու և 14 զինվորների տոնը, որն այս տարի նշվում է փետրվարի 4-ին, մեծ ժողովրդականություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
2015 թվականից հետախուզվողը տեղափոխվել է Հայաստան և կալանավորվել
ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈ գլխավոր վարչության օպերատիվ խմբի կողմից փետրվարի 3-ին Աստանա-Մոսկվա-Երևան չվերթով Հայաստան է տեղափոխվել 40-ամյա Տիգրան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Հերիք է սիրաշահեք բռնապետներին. Ֆրանսիացի պատգամավոր
Ֆրանսիացի պատգամավոր Անն-Լոուրենս Պետելը Եվրահանձնաժողովի ղեկավար Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենին և ԵՄ էներգետիկ հարցերի հանձնակատար Քադրի Սիմսոնին կոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
ՊԵԿ. Հարկ վճարողներին և ֆիզիկական անձանց վերադարձվել է 40.2 մլրդ դրամ
2023 թվականի հունվար ամսվա ընթացքում ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն ապահովել է 166.3 մլրդ դրամ հարկային եկամուտներ և պետական տուրքեր, որը նախորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Բորիս Ջոնսոնը և Լիզ Թրասը ծրագրում են վերադառնալ մեծ քաղաքականություն
Մեծ Բրիտանիայի երկու նախկին վարչապետներ Բորիս Ջոնսոնը և Լիզ Թրասը հույս ունեն վերադառնալ մեծ քաղաքականություն, գրում է ՏԱՍՍ-ը` հղում անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:24
Ճանապարհների վիճակը՝ ժամը 17:10 դրությամբ
Փետրվարի 4-ին՝ ժամը 17:10 դրությամբ, Արագածի և Սպիտակի տարածաշրջանների ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ մերկասառույց է։ «Ճանապարհային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Մեղրեցի․ Մինչև հիմա տոննաներով նուռ, արքայանարինջ ունենք չիրացված
Մեղրիում սրվել է բերքի իրացման խնդիրը։ Գյուղատնտես Գևորգ Մարգարյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ մասնավորապես՝ վերջին մեկ տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Թուրքիան ԱՄՆ դեսպանին մեղադրել է գունավոր հեղափոխության նախապատրաստման մեջ
Թուրքական ՆԳ նախարար Սուլեյման Սոյլուն դիմել է իր երկրում ԱՄն դեսպան  Ջեֆ Ֆլեյքին ոչ թե քննադատությամբ, այլ կշտամբանքով։ «Ձեր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Սամվել Ղազարյանն ու Գոռ Այվազյանը՝ Վրաստանի բռնցքամարտի չեմպիոններ
Պավլիկ Եղոյանը գրավել է պատվավոր, երկրորդ հորիզոնականը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Վիրահատություն պահանջող ախտաբանությամբ 6 անձ Արցախից տեղափոխվել են Հայաստան
Արցախը Հայաստանին կապող միակ ճանապարհը Ադրբեջանի կողմից արգելափակելու պատճառով ԱՀ առողջապահության նախարարության «Հանրապետական բժշկական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:22
Մակրոնը Պուտինին հիմնականում զանգահարում է Զելենսկու խնդրանքով. Ֆրանսիայի ԱԳՆ
Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի քարտուղար Անն-Կլեր Լեժանդրը RTVi-ին տված հարցազրույցում հայտնել է, որ երկրի նախագահ Էմանուել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
Հայաստանում առաջիկա օրերին սպասվում է ձյուն և մառախուղ
Հանրապետության տարածքում փետրվարի 4-ի ցերեկը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Փետրվարի 4-ի երեկոյան ժամերին, 5-6-ը, 9-ի ցերեկն առանձին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:50
«Ուրարտու» ՖԱ-ին է միացել ուկրաինացի պաշտպան Իվան Զոտկոն
«Ուրարտու» ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել ուկրաինացի պաշտպան Իվան Զոտկոյի հետ։ Այս մասին հայտնում են ակումբից։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:37
Աննա Վարդապետյանը պլանավորում է դատախազներին դպրոցներ ուղարկել
Գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանն այսօր Արմավիր համայնքում խորհրդակցություն է անցկացրել՝ ընդգծելոց, որ դատախազության միակ նպատակն արդյունավետ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
Ղազինյան. Կորեյկոյի դերում հանդես է գալիս Հայաստանի օրվա իշխանությունը
ԱԺ նախկին պատգամավոր, «Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը գրում է. «Օստապ Բենդերն ասում էր, որ մասը փոքր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Իրավապաշտպան. Գուրգեն Արսենյանի երեկվա հայտարարությունն անբարո է
Իրավապաշտպան Ժաննա Ալեքսանյանը գրում է. «Գուրգեն Արսենյանի երեկվա հայտարարությունը՝  «Մենք չենք կարող ռիսկի ենթարկել երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Ռուսաստանը պետք է սովորի առաջ տանել իր և իր դաշնակիցների շահերը. Հայկ Խալաթյան
«Քննարկման ժամանակ նշվեց հայկական կողմից որոշակի պատրանքների մասին՝ կապված ՀԱՊԿ-ի հետ, բայց ես պետք է նշեմ, որ այդ պատրանքները ստեղծվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Գևորգ Դանիելյան. Այո, Բերձորի միջանցքը բացելու առաջնահերթ պատասխանատուն հայրենական իշխանություններն են
Իրավագիտության դոկտոր Գևորգ Դանիելյանը, արձագանքելով  Միքայել Սրբազանի  հայտարարություններին հետևած քննադատություններին, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սահմանադրության դրույթները չեն կարող քաղաքական հայեցողության միջոցով հանկարծ վերացվել. Պողոսյան
13:04 03/02/2023

Սահմանադրության դրույթները չեն կարող քաղաքական հայեցողության միջոցով հանկարծ վերացվել. Պողոսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}