Տնտեսություն 15:25 18/03/2023 Հայաստան

Ամուլսարի դեպքում անհնարին է լինելու կառավարել «թթվային գետերը»․ ԱՄՆ Այդահոյի համալսարանի դոկտորանտ

«Ամուլսարի ծրագրի իրականացման դեպքում ռիսկերը շատ մեծ են։ Թեև այս մասին մասնագետներն անընդհատ բարձրաձանել են, այսինքն՝ «հեծանիվ չենք հորինելու», բայց բոլորը պետք է իմանան այդ մասին»,- Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց ԱՄՆ Այդահոյի համալսարանի ջրային ռեսուրսների մասնագետ, դոկտորանտ Լուսինե Թասլակյանը։ Թասլակյանը նաև Մեծ Բրիտանիայի Օքսֆորդի համալսարանի  ջրային ռեսուրսների գիտություն, քաղաքականության և կառավարման մագիստրոս է։

Ըստ մասնագետի՝ ամենից մտահոգիչ  ռիսկերը կապված են ջրային ռեսուրսների հետ։

«Այդ սարի դիրքն այնպիսին է, որ ջրային ռեսուրսներին սպառնացող  վտանգներից հնարավոր չէ խուսափել, քանի որ  հարվում է  Արփա, Որոտան, Դարբ գետերին, էլ չենք խոսում՝ Ջերմուկի հանքային ջրերի մասին։ Ցանկացած մետաղական հանքի դեպքում խնդիր ունենք թթվային դրենաժի հետ։ Դա այն է, երբ ծծմբային մետաղական միացությունները ապարների բացման դեպքում ռեակցիայի մեջ են մտնում ջրի և թթվածնի հետ՝ առաջացնելով  թթվային դրենաժ։ Անհնարին է կառավարել «թթվային գետերը», որովհետև այդ ամբողջը թափանցելու է ստորերկրյա և մակերևույթային ջրեր։ Այդ տարածքում հանք բացելը կնշանակի Ջերմուկի բնակչությանն ասել՝ թողեք, գնացեք այստեղից, որովհետև արդեն անհնար կլինի այնտեղ ապրելը»,- ասաց Թասլակյանը։

Ջրային ռեսուրսների մասնագետը կարծում է, որ Հայաստանն ունի մեծ պոտենցիալ տուրիզմի ոլորտում։ Այս ուղղությունը զարգացնելով, հնարավոր է մեծ գումարներ աշխատել։

«Օրինակ՝ Այդահոյում կան տաք ջրեր, մարդիկ զգալի գումար են ծախսում ՝ օգտվելու համար, բավականին թանկ արժե։ Մեր պարագայում՝ Ջերմուկը բրենդ է, հանքավայրի շահագործման դեպքում, միանշանակ, բացասական ազդեցություն լինելու է։ Էլ չեմ խոսում փոշու մասին, որը բավականին հեռու է  տարածվելու։ Ակնհայտ է՝ ո՛չ քամիներն է հնարավոր վերահսկել, ո՛չ էլ՝ անձրևները»։

Թասլակյանը պարզաբանում է՝ աշխարհում բնապահպանության ոլորտում գոյություն ունի չվնասելու, կանխարգելելու սկզբունքը։ Ամուլսարի դեպքում՝ ջրային ռեսուրսները բավարար գնահատված չեն, տվյալ դեպքում՝ կանխարգելման սկզբունքը ենթադրում է, որ ավելի լավ է որևէ գործունեություն չծավալել։ 

«Ամուլսարն անապատում չէ, մենք էլ միլիոնավոր կիլոմետրերով տարածքներ չունենք, որ այս մեկն էլ ջնջենք և ասենք՝ լավ, այս մարդիկ թող ուրիշ տեղ գնան ապրեն։ Հատկապես, ներկա քաղաքական իրավիճակում  նման  բանն անթույլատրելի է։ Ցանկացած հայրենիքը սիրող մարդ նման քայլի չէր գնա։ Որոշումը կայացնողը նախ պետք է մտածի ,թե հաջորդիվ ի՞նչ է լինելու։ Ակնհայտ են ռիսկերը, որոնք կառավարելի չեն, ես վստահ եմ դրանում։ Չի՛ կարելի այսպես վերաբերվել այս մի բուռ հողին, բարոյական չէ»,- ընդգծում է ԱՄՆ Այդահոյի համալսարանի ջրային ռեսուրսների մասնագետը։

Հանքավայրի շահագործման պարագայում մտահոգիչ է նաև Սևանա լճի խնդիրը, քանի որ աղտոտված գետերի ջրերն, ի վերջո, հասնելու են Սևանա լիճ։

«Պատկերացնո՞ւմ եք, թե որքան ջուր է օգտագործվելու հանքաքարերի մշակման  և այլ գործողությունների համար։ Աղտոտվելու են ջրերը՝ շատ լավ իմանալով, որ ունենք Սպանդարյանի և Կեչուտի ջրամբարները և Որոտան-Արփա-Սևան թունելների համակարգը։ Աղտոտված ջուրը հայտնվելու է այդ համակարգում, որի միջոցով հասնելու է Սևանա լիճ։ Այսպե՞ս ենք օգնելու  «խեղճ», «հիվանդ» Սևանին։ Այսինքն՝ հոնքը շտկելու փոխարեն, աչքն ենք հանելու» ,- ավելացրեց Թասլակյանը։

Մյուս կողմից էլ՝ նման շռայլություն թույլ տալու համար, պետք է հաշվի առնել այն, որ մարդիկ ոռոգման ջրի խնդիր ունեն։ Տեղումները գնալով պակասում են, իսկ ջրամբարներն ամբողջությամբ չեն լցվում։  Սա իրականություն է, որի վրա աչք փակել չենք կարող։ Նոր հանքավայրերի շահագործումն էլ ավելի է նպաստելու այս խնդիրների սրմանը․․․

   



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

16:00
Հայաստանը ստացել է Ադրբեջանի պատասխանը. Հաստատեց Արմեն Գրիգորյանը
«Սպառազինությունը, որն Ադրբեջանը ձեռք է բերում, տարածաշրջանը կայունացնելու համար չէ և այս հարցը մենք բազմաթիվ անգամ բարձրացրել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:49
Հայաստանի պահանջով Մոսկվայում ձերբակալված ադրբեջանցին ազատ է արձակվել
Հայաստանի պահանջով Մոսկվայում ձերբակալված ադրբեջանցի մարզիչ Քանիլ Զեյնալլին ազատ է արձակվել Ադրբեջանի կառավարության ջանքերով։ Այս մասին հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:19
Գարիկ Գալեյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը չփոխվեց
44-օրյա պատերազմում զոհված Մխիթար Գալեյանի հոր՝ Գարիկ Գալեյանի նկատմամբ խափանման միջոց տնային կալանքը մնաց նույնը, դատարանը չփոխեց։ Նա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:07
Միսաք Մանուշյանի աճյունը, որն այսօր կվերահուղարկավորվի
Միսաք Մանուշյանի աճյունը՝ ցուցադրված ֆրանսիացի մարտիկ Ֆորտ Մոն Վալերիենի հուշահամալիրում, որտեղ նա մահապատժի է ենթարկվել  Ֆրանսիական...
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
ՔԿ-ն մանրամասներ է հայտնում Նոր Նորքի ղեկավարի նստավայրի ապակիների վրա կրակելու գործով
Փետրվարի 20-ին, ժամը՝ 09։00-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունից հաղորդում էր ստացվել, որ ըստ քաղաքացուց ստացված ահազանգի' կրակել են Երևան քաղաքի Գայի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:26
Արցախցի. Ամենավերջին հանցագործին նույնիսկ այդպես չեն ձերբակալում
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Էրեբունու նստավայրի դիմաց այսօր բազամթիվ արցախցիներ են հավաքվել իրենջ աջակցությունը հայտնելու երեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:12
Բարձրագույն սպայական կազմի համազգեստների տարբերությանը նայեք, մարդ գետինն է մտնում. Գեղամ Մանուկյան
«ՀՀ պաշտպանության նախարարության պաշտոնական կայքէջից անհետացել է «Արցախյան ազատամարտ» բաժինը։ Ի՞նչ է կատարվոււմ, ի վերջո ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:05
Նելլա Գրիգորյան. Սա մեսիջ է պարոն Շահրամանյանին, ակտիվ ղարաբաղցիներին
Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից օկուպացված Արցախի Հանրապետության ԱԺ «Ազատ հայրենիք» խմբակցության պատգամավոր Նելլա Գրիգորյանն էլ այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Սամվել Շահրամանյանը հրավիրվել է հարցաքննության
Արցախի նախագահ Սամվել Շահրամանյանին Հակակոռուպցիոն կոմիտեից ծանուցագիր են ուղարկել՝ առաջիկա օրերին Կոմիտե ներկայանալու պահանջով։ «Բայց...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
«Խելոք խոսա». Գեղարքունիքում ակցիայի մասնակիցները սուլում են մարզպետին
«Օրենքը մշակվել ու օրենքի ուժ է  ստացել 2016 թվականին։ Որոշվել է, որ 2024 թվականից արդեն կգործի այդ օրենքը»,- ճանապարհը փակած...
Աղբյուր` Panorama.am
13:20
Սպիտակ ալիգատորի ստամոքսից 70 մետաղադրամ են հանել
ԱՄՆ կենդանաբանական այգիներից մեկի ալիգատորին ստիպված են եղել վիրաատել, քանի որ անասնաբույժները կենդանու ստամոքսում հայտնաբերել են 70 մետաղադրամ:...
Աղբյուր` Panorama.am
13:08
Եվրոպան անհանգիստ է. Ֆերմերները դուրս են եկել փողոց
Լեհ ֆերմերները արգելափակել են Ուկրաինայի հետ սահմանային անցակետերը, թափել են ուկրաինական հացահատիկը և այրել մեքենաների անվադողեր։ Վերջին օրերին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
Հասնեմ Ռուսաստան, աշխատեմ, բերեմ Նիկոլին վարձ տամ, որ պետական ինքնաթիռով ընտանիքի հետ թռնի՞ չգիտեմ ուր. Գեղարքունիքի բնակիչ
Գեղարքունիքի մարզի բնակիչները փակել են Երևան-Մարտունի ճանապարհը։ Նրանք բողոքում են ՊԵԿ-ի նոր օրենսդրական փոփոխությունների դեմ, ըստ որի արտագնա...
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
Փոլադ Բյուլբյուլօղլու. Քամիլ Զեյնալլին չեն նստացնի ինքնաթիռ և ուղարկեն Երևան
Ռուսաստանում Ադրբեջանի դեսպան Փոլադ Բյուլբյուլօղլուն անդրադարձել է Հայաստանի պահանջով ադրբեջանցի ֆիթնես մարզիչ Քամիլ Զեյնալլիի ձերբակալությանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:16
«Հայաստանի կապիտալի շուկաները. ապագայի հեռանկարներ» Հայաստանում առաջին ներդրումային համաժողովի գրանցումը բաց է
«Հայաստանի կապիտալի շուկաները. ապագայի հեռանկարներ» Հայաստանում առաջին ներդրումային և ֆինանսական համաժողովի պրոֆեսիոնալ մասնակիցների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Փոփոխությունները խաղային գործունեության կազմակերպիչների նկատմամբ աննկատ վերահսկողություն կապահովեն. Բադասյան
«ՀՀ-ում առաջին անգամ հնարավոր կլինի խաղային ոլորտի ցանկացած ասպեկտի համար իրականացնել իրական ժամանակում հսկողություն և օրենսդրությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Հռիփսիմե Խուրշուդյանի հեռանալը կարող է վատ անդրադառնալ նաև թիմի վրա. մարզիչ Արտաշես Ներսիսյան
«Արմենպրես»-ի հետ զրույցում ասել է Հայաստանի կանանց ծանրամարտի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Արտաշես Ներսիսյանն ասել է, որ պատանի սերունդը խոստումնալից է:
Աղբյուր` Panorama.am
11:56
Հնդկաստանում ոտքի են ելել գյուղատնտեսները. Մենք կմտնենք Դելի բուլդոզերներով
Հնդկաստանի ոստիկանությունը արցունքաբեր գազ է կիրառել բողոքող ֆերմերների վրա, ովքեր վերսկսել են իրենց երթը դեպի մայրաքաղաք Դելի: Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:55
Եգիպտոսը չի վերականգնի Միկերինի բուրգը
Միջազգային բողոքներից հետո Եգիպտոսը հրաժարվել է Միկերինի բուրգի վերանորոգման ծրագրերից: artguide.com-ը գրում է, որ «Դարի նախագիծը»...
Աղբյուր` Panorama.am
11:39
Ձերբակալվել է Սամվել Շահրամանյանի թիկնազորի ծառայող Աշոտ Դանիելյանը. Փաստինֆո
Իրավապահները ձերբակալել են Արցախի նախագահ Սամվել Շահրամանյանի թեկնազորի աշխատակից Աշոտ Դանիելյանին։ ՀՀ ՆԳՆ մամուլի քարտուղար Նարեկ Սարգսյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:38
Հայաստանում ԵՄ առաքելությունը նշում է մեկամյակը
Հայաստանում ԵՄ առաքելությունը պատիվ է ունեցել ընդունելու ԵՄ արտաքին գործողությունների ծառայության քաղաքացիական գործողությունների հրամանատար...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
ՀՀ գլխավոր դատախազությունը Մոսկվայում ադրբեջանցու ձերբակալության մասին պաշտոնական տեղեկություն չունի
Հայաստանի գլխավոր դատախազությունը Մոսկվայի «Դոմոդեդովո» օդանավակայանում ադրբեջանցի ֆիթնես մարզիչ Քամիլ Զեյնալլիի ձերբակալության հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:21
Չալաբյան. Արցախը հայաթափված և դատարկ սպասում է իր տերերին
Հասարակական-քաղաքական գործիչ Ավետիք Չալաբյանը գրում է. «Երեկ լրացավ Արցախյան շարժման 36-րդ տարեդարձը։ 1988 թ․ փետրվարի 20-ին մինչ այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:11
Փաշինյանը կնոջը տարել է երկօրյա աշխատանքային այցով Ֆրանսիա
Ըստ պաշտոնական հաղորդագրության՝ Նիկոլ Փաշինյանը տիկնոջ՝ Աննա Հակոբյանի հետ երկօրյա աշխատանքային այցով մեկնել է Ֆրանսիա: Փաշինյանի պատվիրակության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
ՊԵԿ-ը՝ ռեզիդենտների կողմից ՀՀ սահմաններից դուրս ստացված եկամուտների հարկման մասին
ՊԵԿ-ը կնախաձեռնի քննարկումներ օտարերկրյա պետություններում ՀՀ ռեզիդենտ ֆիզիկական անձանց ստացած հարկվող եկամտից եկամտային հարկը վճարելու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:52
Արմավիրում վթարի է ենթարկվել Մեծամորի քաղաքապետը
Փետրվարի 21-ին, խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել Արմավիրի մարզում: Ժամը 03:15-ի սահմաններում Արմավիրի մարզի բնակիչ 40-ամյա Վահրամ Խաչատրյանը իր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:41
Ցանկանում ենք նորից դուրս գալ եզրափակիչ. Մխիթարյան
Չեմպիոնների լիգայի 2023/24 մրցաշրջանի 1/8 եզրափակիչի շրջանակում Միլանի «Ինտերը» սեփական հարկի տակ 1-0 հաշվով հաղթել է Մադրիդի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
Այս չեմպիոնությունը սպասված էր, ինձ համար սա շատ տպավորիչ է. Վարազդատ Լալայան
Սոֆիայում «Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում ասել է Լալայանը
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բիզնես միջավայրը նոր քաղաքաշինական ծրագրեր տասնապատիկ ավելի քիչ է նախաձեռնելու. Գրիգորյան
16:20 20/02/2024

Բիզնես միջավայրը նոր քաղաքաշինական ծրագրեր տասնապատիկ ավելի քիչ է նախաձեռնելու. Գրիգորյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}