Հասարակություն 17:35 12/02/2024 Արցախ

Վերջին՝ «Քառման» հրաբուխ» բնության հուշարձանի ցուցանակը տեղադրել ենք սեպտեմբերի 24-ին, 27-ին պատերազմը սկսվեց.Վահրամ Հայրապետյան

Արցախի ժողովրդի դեմ  վերջին ռազմական ագրեսիայի նախապատրաստությունն Ադրբեջանը սկսեց կեղծ բնապահպանական ակցիաներով։ Ինչպես հետո պարզվեց՝ «բնապահպանների», իրականում՝ ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների ներկայացուցիչների կողմից Բերձորի միջանցքի փակումը, ոչ թե քարոզչական նպատակներ էր հետապնդում, այլ նպատակաուղղված էր թուլացնելու Արցախի Հանրապետությունը, որպեսզի ռազմական ագրեսիայով հայաթափեն հայկական բնօրրանը։

Իրականում Արցախում շատ բարձր  մակարդակի վրա էր դրված հայրենի հարուստ բնաշխարհի պահպանության  գործընթացը։Անկախության առաջին օրվանից Արցախի պետական համակարգում ձևավորվեց բնապահպանության գործառույթ իրականացնող միավոր՝ վարչություն, որը հետագայում նախարարության կարգավիճակ ստացավ, այնուհետև՝ կոմիտեի։ Արցախցին շահախնդրորեն է վերաբերվել իր հազարմյա բնօրրանի հարուստ կենդանական և բուսական աշխարհի պահպանությանը։ Այսօր ինչպես պատմամշակությանին ժառանգությունը, այնպես էլ բնության հուշարձանները  մնացել են թշնամու ձեռքում, որը բարբարոսաբար է վերաբերվում դրանց հետ։

Դրախտային բնաշխարհի պահպանության ուղղությամբ Արցախի Հանրապետության իրականացրած աշխատանքների մասին Panorama.am-ը տեղեկացավ գաղթի ճանապարհը բռնախ Արցախի բնապահպանության կոմիտեի նախագահի տեղակալ, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահրամ Հայրապետյանից.

«Հատկապես վերջին տարիներին բնապահպանության կոմիտեն բնապահպանական հարցերին բավականին լուրջ ուշադրություն էր դարձնում։ Այն ինքնանպատակ չէր, քանի որ Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմից հետո մենք բազմաթիվ կենդանատեսակներ կորցրեցինք։ Կենդանիներին, որպես հանգստություն սիրող, մարդուց հեռու բնակվող առանձնյակներ, միշտ խաղաղ միջավայր էր պետք, իսկ Ադրբեջանի կողմից պարբերաբար օգտագործվող տարաբնույթ զենքերը բացասաբար էին անդրադառնում էկոլոգիայի, այդ կենդանիների թվաքանակի, դինամիկայի վրա։

Վերջին շրջանում կրկին Ադրբեջանի կողմից ստեղծվեց բնապահպանական աղետ, քանի որ օգտագործեցին ֆոսֆորական զենքեր։ Նրանք այն օգտագործեցին Մարտակերտի շրջանի Ջրաբերդ կոչվող տարածքում, Չանախչի  և Սառնաղբյուր գյուղերի անտառներում,  որտեղ և անտառածածկ տարածքներն են հրդեհվել և մի շարք կենդանատեսակներ են այրվել դրա հետևանքով։

Մինչև Արցախից արտաքսվելը, մենք փորձեցինք նաև գնահատել Երից Մանկանց և Ջրաբերդի հատվածում տված կորուստները։ Այնտեղ ունեինք մայրահավ, որն անտառաբնակ թռչուն է և անտառենրի ավերման արդյունքում նրանք անհետացան։ Այնտեղ արդեն չկային վարազները, այծյամները, որոնք ժամանակին լավ տարածված էին, իսկ բեզոարյան այծերն արդեն լքել էին այդ հատվածները։ Նման վնասներ է հասցրել Ադրբեջանը միայն բնությանը։ 

44-օրյա պատերազմից հետո հիմնականում զբաղվում էինք վնասների գնահատմամբ։ Մեզ բռնի տեղահանելուց հետո չկարողացանք լիարժեք գնահատել, թե ինչպիսի վնասներ նաև մյուս տարածքներին էր հասցվել Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված այդ պատերազմը...

Արցախի կառավարության որոշումով հաստատվել էր 28 բնության հուշարձան և նրանց ցուցանակները բոլորը տեղակայել էինք։ Վերջին ցուցանակը որ դրել էինք ««Քառման» հրաբուխ ( Քարմանբեքթափե լեռ) բնության հուշարձանին էր,  որը Քարվաճառի շրջանում էր, այն արել ենք սեպտեմբերի 24-ին, իսկ 27-ին պատերազմն է սկսվել։ Հաջորդը, որը պետք է տեղադրեինք, «Թաղարնի» կոչվող պուրակում էր։ Որպես բնության հուշարձան Մարտունու շրջանում Խազած բարձունքում է թաղարնիների պուրակը  և պետք է այնտեղ ցուցանակը դնեինք, բայց արդեն չհասցրեցինք...»,- ասաց Վահրամ Հայրապետյանը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ կից տեսանյութում։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

18:33
Ավտովթարի արդյունքում մահացած զինծառայողի հայրն այդպես էլ ընդունելության չարժանացավ ԲԴԽ նախագահի կողմից ․ փաստաբան
Փաստաբան Րաֆֆի Ասլանյանը գրում է․ «Ավտովթարի արդյունքում մահացած զինծառայողի հայրը դիմելուց հետո արդեն 5 օրվա ընթացքում այդպես էլ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Միրզոյանն ու Եգիպտոսի ԱԳ նախարարը քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգության հարցեր
Կահիրեում հանդիպել են Հայաստանի և Եգիպտոսի ԱԳ նախարարները։ Այս մասին հայտնում են ՀՀ ԱԳՆ-ից։ «Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Վրաց-ռուսական Կազբեգիի անցակետում հայտնաբերվել է խոշոր չափի չհայտարարագրված գումար
Վրաց-ռուսական Կազբեգիի անցակետում հայտնաբերվել է խոշոր չափի չհայտարարագրված գումար։ Aliq.ge-ի փոխանցմամբ՝ այս տեղեկությունը հրապարակել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
ԵԽ-ն տեղյակ չէր, որ Հայաստանը Pegasus-ի օգտատեր է
ԵԽ-ն  ահազանգում է, որ հայաստանցի լրագրողները դարձել են Pegasus գաղտնալսման ծրագրի զոհեր հայ-ադրբեջանական հակամարտության համատեքստում։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Այս իշխանությունների ժամանակ կանոնավոր բանակը դարձավ անկանոն կազմակերպություն. Օհանյան
«Վազգեն Սարգսյանը որպես առաջնորդ միասնականության խորհրդանիշ է, և նրա կերպարի մեջ մենք պետք է տեսնենք մեր բոլոր մարտական ընկերներին, այստեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Էլթոն Ջոնի Bentley-ն վաճառվել է 441 հազար դոլար
1990 թվականի արտադրության Bentley մեքենան, որը պատկանում էր բրիտանացի երաժիշտ Էլթոն Ջոնին, Christie's-ում վաճառվել է 441 հազար դոլարով։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Հայտնի է, թե նախորդ տարի ԵՄ երկրները քանի միլիարդ են ծախսել զենք գնելու համար
Եվրամիության (ԵՄ) անդամ երկրներն անցյալ տարի 58 միլիարդ եվրո են ծախսել ռազմական տեխնիկա գնելու վրա։ Այս մասին Բրյուսելում կայացած մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
«Միասին». Եկել է չհանձնվելու, չլռելու և գործելու ժամանակը
«Միասին»  այլընտրանքային, հասարակական-քաղաքական շարժումը տարածել է հայտարարություն, որտեղ  ասված է. «Հազարամյա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Սաուդյան Արաբիայում կկառուցվի աշխարհի ամենաբարձր՝ 2 կմ-անոց երկնաքերը
Սաուդյան Արաբիան ծրագրում է կառուցել ամենաբարձր ճարտարապետական նախագծերից մեկը՝ երկնաքեր, որի բարձրությունը կհասնի երկու կիլոմետրի։ Ըստ New...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Կարո՞ղ է քահանան խոստովանությունն ուրիշի հայտնել
Կարո՞ղ է քահանան խոստովանությունն ուրիշի հայտնել: Ի պատասխան հարցի Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի միաբան Հայր Զաքարիան նշում է. «Ո՛չ: 554...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Ախալքալաքցի մարզիկ Գոմցյանը Օլիմպիական խաղերին ընդառաջ տարել է իր առաջին հաղթանակը
Ախալքալաքցի մարզիկ, Ախալքալաքի մարզահամալիրի սան, բռնցքամարտի Եվրոպայի չեմպիոն Արտյուշ Գոմցյանը կպայքարի օլիմպիական ուղեգրի համար։ Այսօր նա իր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Թուրքիայում ռազմական ուղղաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել
Ռազմական ուղղաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել Թուրքիայի արևմուտքում, կա տուժած։ «ՌԻԱնովոստի» -ի փոխանցմամբ, այդ մասին հայտնում է TRT...
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Տիգրան Ավինյանի կողմից լրագրող Դավիթ Սարգսյանին դատի տալը հայտնվել է ԵԽ ուշադրության կենտրոնում
Եվրոպայի խորհրդի պլատֆորմի գործընկեր կազմակերպություններն այսօր հրապարակել են  2024 թվականի տարեկան նոր զեկույցը Եվրոպայում ԶԼՄ-ների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Քաղաքագետ. Եթե Ռուսաստանն անի այդ քայլերը, ապա Հայաստանում շատ կարճ ժամանակում իշխանափոխություն տեղի կունենա
«Իմ կարծիքով, Ռուսաստանի գործնական քայլերը կլինեն տնտեսական պատժամիջոցները, իսկ դրանք շատ բազմազան են, բազմաթիվ ու շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:43
Ադրբեջանը փորձում է հայ ժողովրդի նկատմամբ իր ցեղասպանական ծրագրերը եզրակետին հասցնել, ինչն արտահայտվում է հուշարձանների պղծմամբ. Արցախի ԱԺ
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովը դատապարտում է Ադրբեջանի վանդալիստական քաղաքականությունը
Աղբյուր` Panorama.am
15:28
Կոնվերս Բանկ. «Trusted device»՝ Ձեր ֆինանսների հուսալի պաշտպանը
Թվայնացումը կյանքի, հանրության, բիզնեսի զարգացման էվոլյուցիոն փուլերից մեկն է՝ հեղափոխական նորարարությունների շրջանը: Ամենօրյա խնդիրների լուծման...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Արտաշատում որդին ձեռնափայտով հարվածել էր 91-ամյա հորը
Ապա գրպանից փող էր հափշտակել
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 3-5 աստիճանով
Երևանի առանձին հատվածներում մարտի 5-ի և 8-ի ցերեկը հնարավոր են թույլ և կարճատև տեղումներ։ «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
Էդ բոլոր պետությունների ղեկավարներին թույլատրվում ա սուտ խոսել, մեր ղեկավարներին արգելվո՞ւմ ա. Գագիկ Մելքոնյան
«Առևտրի առարկա է ամեն ինչ։ Մենք պետք է ամեն ինչն ուղի՞ղ խոսենք, որ մեր թշնամին էլ իմանա»,-Եռաբլուրում ասաց ՔՊ-ական պատգամավոր Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:04
Որդեկուրույս հայր. Տղես եկավ, ասեց, ընտրենք սրան, կարող է՝ լավ լինի մեր համար
Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում այսօր լրագրողներին մոտեցավ մի տղամարդ, ներկայացավ՝ որդեկորույս հայր է։ Որդին՝ 19-ամյա ժամկետային զինծառայող...
Աղբյուր` Panorama.am
14:47
Թբիլիսին 14 %-ով ավելի էժան է, քան Երևանը, Տաշքենդը՝ 51 %-ով, Ստամբուլը՝ 35 %-ով, Քիշնևը՝ 56 %-ով. Սևակ Հովհաննիսյան
«Այսօր ՏՏ ոլորտի աշխատողների արտահոսք ենք նկատում առավել զարգացած կամ մրցակից երկրներ, ռիսկ կա, որ կարող ենք կորցնել այն ռելոկանտներին,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:37
Վազգեն Սարգսյանը հայկական Արցախի խորհրդանիշն է, Փաշինյանը՝ Արցախը հանձնելու. Շարմազանով
«Վազգեն Սարգսյանը, որ Վազգեն էր, Փաշինյանն այն ժամանակ ընդամենը բանակի ու Վազգենի դեմ հոդվածներ էր գրում»,-լրագրողներին ասաց ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:31
70 հազար դրամ՝ կին պատգամավորներին ու ԱԺ կին աշխատակիցներին
ԱԺ նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Ալեն Սիմոնյանը կարգադրությունէ  ստորագրել՝ կին պատգամավորներին ու ԱԺ կին աշխատակիցներին պարգևատրելու մասին։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:09
Միլլերն արձագանքել է Հայաստանի վերաբերյալ Լավրովի հայտարարություններին
«Լավրովը մեղադրել է Հայաստանին դեպի Արևմուտք գնալու համար, իսկ հետո խոստացել, որ պատասխան կլինի»,-ճեպազրույցի ժամանակ լրագրողներից...
Աղբյուր` Panorama.am
13:54
Արամ Սարգսյանն անհարկի դուրս եկավ ափերից
«Այն ձեր տեսակետն է, դուք ստում եք»,- Եռաբլուրում Վազգեն Սարգսյանի շիրիմի մոտ ասաց նրա եղբայրը՝ Արամ Սարգսյանը, արձագանքելով...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Անվճար իրավաբանական օգնություն կանանց
Կանանց միջազգային օրվան ընդառաջ ՀՀ փաստաբանների պալատը հայտարարում է հանրապետության ամբողջ տարածքում կանանց իրավունքներին նվիրված միջոցառում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Բրեթ Քինգը Doing Digital միջազգային ֆորումի գլխավոր խոսնակն է
SPRING PR ընկերության Doing Digital միջազգային ամենամյա ֆորումը (DDF) վերադառնում է․ այս տարի այն կանցկացվի ապրիլի 3-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:40
Վրաստանի նախագահին մեղադրել են հակապետական գործողությունների մեջ
Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն հայտարարել է, որ երկրի ղեկավար Սալոմե Զուրաբիշվիլին ընդգրկված է ԿԸՀ-ն վարկաբեկելու քարոզարշավում այն բանից...
Աղբյուր` Panorama.am
13:39
Սոցցանցի միջոցով Լոռիում առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության համար մեղադրանք է ներկայացվել Երևանի երկու բնակչի
Փետրվարի 29-ին Ոստիկանության Ստեփանավանի բաժնում օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ երկու երիտասարդ կապույտ գույնի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Քաղաքագետ. Եթե Ռուսաստանն անի այդ քայլերը, Հայաստանում կարճ ժամանակում իշխանափոխություն կլինի
16:42 05/03/2024

Քաղաքագետ. Եթե Ռուսաստանն անի այդ քայլերը, Հայաստանում կարճ ժամանակում իշխանափոխություն կլինի

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}