Հասարակություն 08:31 12/02/2024 Հայաստան

Սկսվում է Մեծ պահքը

Այսօրվանից սկսվում է Մեծ պահքը։ Մեծ Պահքի շրջանը տևում է 48 օր` Բուն Բարեկենդանից մինչև Ս. Հարության (Զատկի) տոնի նախօրեն:Ս. Հարության տոնն այս տարի կնշվի մարտի 31-ին։ 

Պահքի շրջանում օգտագործում են բացառապես բուսական ծագում ունեցող սննդամթերք:
Պահքի ընթացքում հրաժարվում են ոչ միայն որոշակի կերակուրներից, այլև մոլի սովորություններից, շատախոսությունից, ստախոսությունից, հայհոյանքից և այլ մեղքերից:

Qahana.am-ը գրում է.

«Կերակրից հրաժարվելն առանց մեղքից հետ կանգնելու` անօգուտ է: «Սատանան միշտ պահքի մեջ է, ոչինչ չի ուտում, բայց մեղք գործելուց չի դադարում և չի հոգնում», - ասում է Ս. Գրիգոր Տաթևացին: «Լեռան քարոզում» Քրիստոս պահքի մասին ասում է. «Երբ ծոմ պահեք, տրտմերես մի լինեք կեղծավորների նման, որոնք իրենց երեսներն այլանդակում են, որպեսզի մարդկանց այնպես երևան, թե ծոմ են պահում, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, այդ իսկ է նրանց վարձը, այսինքն` մարդկանց երևալը և նրանցից գովվելը: Այլ երբ դու ծոմ պահես, օծի քո գլուխը և լվա քո երեսը, որպեսզի չերևաս մարդկանց ծոմ պահող, այլ քո Հորը, գաղտնաբար, և քո հայրը, որ տեսնում է, ինչ որ ծածուկ է, կհատուցի քեզ» (Մատթ. 6:16-18): Մեր Տերը սովորեցնում է, թե ինչ ոգով է պետք այն կատարել: Ինչպես հիվանդությունն է ազդում մարմնի վրա, այնպես էլ մեղքն է ազդում հոգու վրա: Պահեցողությունը չէ, որ մեղքը քավում է: Աստված է քավիչը: Սակայն պահեցողությունը կարևոր է քավչարար այս սրբագործության մեջ: Զղջումը, աղոթքը, ապաշխարանքը հիմնական պայմաններն են Աստծո բուժիչ և քավիչ զորությունն ստանալու:

Պահքի 40 օրը խորհրդանշում է անապատում Քրիստոսի քառասնօրյա աղոթքի, ծոմապահության և ապաշխարության շրջանը: Իր մկրտությունից հետո Հիսուս «հոգով անապատ առաջնորդվեց ու քառասուն օր փորձվեց սատանայից: Չկերավ ու չխմեց այն օրերին» (Ղուկ. 4:1-3): Հիսուս Իրեն ծոմապահության ենթարկեց մարդկային ցեղի փրկության համար, մարդկության փոխարեն Ինքն ապաշխարեց, որպեսզի բոլոր պահեցողություն անողների ապաշխարանքն իմաստ և իրականություն ստանան շնորհիվ Իր ծոմապահության: Քառասնօրյա պահքին հաջորդում է պահոց ևս մեկշաբաթյա շրջան` Ավագ շաբաթը: Այդ է պատճառը, որ քառասնօրյա կոչվող պահքը 48 օր է տևում:

Մեծ Պահքն ունի յոթ կիրակի, յոթ հիշարժան օրեր. Բուն բարեկենդան, Արտաքսում, Անառակի, Տնտեսի, Դատավորի, Գալստյան և Ծաղկազարդ:

Մեծ Պահքը կիսվում է միջինքով: Պահքն այդ օրը չեն ընդհատում: Պարզապես ժողովրդական սովորության համաձայն` այդ օրը բաղարջից պահոց գաթա են պատրաստում:

Մեծ Պահքի շրջանում վաղնջական կանոններով արգելված են եղել պսակադրությունները և մատաղը: Սակայն Վազգեն Ա կաթողիկոսի շրջաբերականով խիստ անհրաժեշտության դեպքում թույլատրվեց պսակադրություն կատարել Մեծ Պահքի շաբաթ և կիրակի օրերին, բացառապես Ավագ շաբաթվա բոլոր օրերի:

Եկեղեցական տոնացույցի համաձայն տարին բաժանվում է տոնական և պահոց օրերի: Պահոց 158 օրերի մեծ մասը կարճատև պահքեր են` օրապահքեր (չորեքշաբթի և ուրբաթ օրերը` ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի մատնության և չարչարանքների) և շաբաթապահքեր, իսկ առավել ժողովրդականություն վայելող և ամենաերկարատև պահքը Մեծ կամ Քառասնորդական պահքն է:

Ի՞նչ է պահքը: Առաջին իմաստով այն կամավոր ինքնազրկումն ու զսպվածությունն է սննդի նկատմամբ: Եկեղեցական ավանդության համաձայն` երեք տեսակի պահքեր գոյություն ունեն: Առաջինը սովորական պահքն է` կենդանական ծագում ունեցող սննդից (բացառությամբ մեղրի) և ոգելից խմիչքներից հրաժարումը: Երկրորդը սրբապահքն է` հրաժարումը նաև բուսական ծագման` ընդհուպ մինչև սոսկ աղուհացով սնվելը (Մեծ պահքի շրջանը կոչվում է նաև Աղուհացի շրջան): Երրորդը ծոմն է` միառժամանակ ընդհանրապես հրաժարումը սննդից և անգամ ջրից:

Իհարկե, կարելի է նկատի առնել պահքի օգտակարությունը նաև բժշկական տեսակետից, հատկապես Մեծի պահոց շրջանում, քանի որ գարնանամուտն առանց ճարպային, կենդանական սննդի անցկացնելը դրական ազդեցություն է ունենում օրգանիզմի վրա: Սակայն սխալ է այն մտայնությունը, թե պահքը սոսկ դիետա է` նիհարելու կամ որոշակի հիվանդություններից ձերբազատվելու համար:

Պահքը չի սահմանափակվում միայն կենդանական սննդից հրաժարումով. այն առաջին հերթին հոգեկան ու բարոյական ամեն տեսակի ախտերից ու մոլություններից, մեղանչական մտքերից, խոսքերից ու գործերից մաքրվելն է, զղջմամբ ու ապաշխարությամբ աստվածահաճո և առաքինի կյանքին դառնալը: Պահոց շրջանում կարևոր է հոգևոր շնորնհների ու հատկապես եղբայրասիրության մեջ զորանալը, քանի որ, ինչպես Եզնիկ Կողբացին է ասում.«Մեկը կարող է կենդանու միս չուտել, բայց անընդհատ իր եղբոր միսը ծամել»: Այս պարագային կարևոր է նաև մեկ այլ ծայրահեղությունից զգուշանալը. պահք պահելը չպետք է պատճառ դառնա պահեցողության մեջ տկարացող մեր եղբայրակցին դատելու. «Ով ուտում է, թող չարհամարհի նրան, ով չի ուտում, իսկ ով չի ուտում, թող չդատի նրան, ով ուտում է» (Հռոմ.14:3):

Պահքի կարևորությունը առավել հարազատորեն ըմբռնելու համար պիտի ընդգծենք այն հանգամանքը, որ այն օրինադրվել է դեռևս դրախտում, և Աստծու կողմից մարդուն տրված առաջին պատվիրանը եղել է հենց պահք պահելը. «Դրախտում ամէն ծառի պտուղներից կարող ես ուտել, բայց բարու եւ չարի գիտութեան ծառից մի կերեք, որովհետեւ այն օրը, երբ ուտէք դրանից, մահկահացու կդառնաք» (Ծննդ.2:16-17):

Ի տարբերություն այլ եկեղեցիների, որոնք պարզապես թվակարգում են Մեծ պահքի 7 կիրակիները, Հայաստանյայց եկեղեցին սուրբգրային հիմք ունեցող յուրահատուկ անուններով ու խորհուրդներով է օժտել այդ կիրակիները: Դրանով նրանք կազմել են խորհրդանշական մի շղթա` արտացոլելով մարդու դրախտային կյանքի, պատվիրանազանցության ու անկման, աստվածորոնողության և աստվածային նախախնամությամբ փրկագործության ողջ ընթացքը:

Պահքերի (բացառությամբ օրապահքերի) նախորդ օրերը կոչվում են «բարեկենդան», իսկ Մեծ Պահքին նախորդում է Բուն Բարեկենդանը: Բարի կենդանություն, այսինքն` բարի, անհոգ և երջանիկ կյանք. այս իմաստն է ամփոփված «բարեկենդան» անվան մեջ, որ առավելագույնս արտահայտված ենք տեսնում Բուն Բարեկենդանի խորհրդում, որը Մեծ Պահքի առաջին կիրակին է և պատկերում է մարդու դրախտային երանավետ կյանքը: Այս խորհուրդը երևում է անգամ սննդի օգտագործման մեջ, քանի որ Բուն Բարեկենդանը կենդանական և ճոխ ուտելիք գործածելու վերջին օրն է:

Մեծ պահքի երկրորդ կիրակին կոչվում է Արտաքսման և խորհրդանշում է մարդու` դրախտից արտաքսվելը և Աստծո տեսությունից զրկվելը: Հենց սա է խորհրդանշում ողջ Մեծ Պահքի շրջանում եկեղեցիների վարագույրների փակ մնալը և Ս. Հաղորդությունից հավատացյալների անմասն մնալը: Երրորդ կիրակին կոչվում է Անառակի և մատնանշում է առ Աստված դառնալու և կորուսյալ դրախտը գտնելու կարեվորագույն նախապայմանը` ապաշխարանքը: Չորրորդ` Տնտեսի կիրակին, ուսուցանում է նյութական հարստության տնօրինման կերպի դերը հավիտենական փրկության կամ կորստյան մեջ: Հինգերորդ` Դատավորի կիրակին, պատգամում է հարատև աղոթքի անփոխարինելի նշանակությունը փրկության համար: Վերջին` Գալստյան կիրակին, ամփոփում է Քրիստոսի ինչպես Ա Գալստյան խորհուրդը, այնպես էլ Երկրորդ գալստյան խոստումը:

Մեծ Պահքին անմիջապես հաջորդող շաբաթը կոչվում է Ավագ Շաբաթ և ընդգրկում է Փրկչի երկրային կյանքի վերջին կարևորագույն իրողությունները` հաղթական մուտքը Երուսաղեմ (Ծաղկազարդ), Վերջին Ընթրիքը, Մատնությունը, Չարչարանքները, Խաչելությունը, Մահը, Թաղումը և ի վերջո հրաշափառ Հարությունը` Ս. Զատիկը»։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:33
Ավտովթարի արդյունքում մահացած զինծառայողի հայրն այդպես էլ ընդունելության չարժանացավ ԲԴԽ նախագահի կողմից ․ փաստաբան
Փաստաբան Րաֆֆի Ասլանյանը գրում է․ «Ավտովթարի արդյունքում մահացած զինծառայողի հայրը դիմելուց հետո արդեն 5 օրվա ընթացքում այդպես էլ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Միրզոյանն ու Եգիպտոսի ԱԳ նախարարը քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգության հարցեր
Կահիրեում հանդիպել են Հայաստանի և Եգիպտոսի ԱԳ նախարարները։ Այս մասին հայտնում են ՀՀ ԱԳՆ-ից։ «Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Վրաց-ռուսական Կազբեգիի անցակետում հայտնաբերվել է խոշոր չափի չհայտարարագրված գումար
Վրաց-ռուսական Կազբեգիի անցակետում հայտնաբերվել է խոշոր չափի չհայտարարագրված գումար։ Aliq.ge-ի փոխանցմամբ՝ այս տեղեկությունը հրապարակել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
ԵԽ-ն տեղյակ չէր, որ Հայաստանը Pegasus-ի օգտատեր է
ԵԽ-ն  ահազանգում է, որ հայաստանցի լրագրողները դարձել են Pegasus գաղտնալսման ծրագրի զոհեր հայ-ադրբեջանական հակամարտության համատեքստում։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Այս իշխանությունների ժամանակ կանոնավոր բանակը դարձավ անկանոն կազմակերպություն. Օհանյան
«Վազգեն Սարգսյանը որպես առաջնորդ միասնականության խորհրդանիշ է, և նրա կերպարի մեջ մենք պետք է տեսնենք մեր բոլոր մարտական ընկերներին, այստեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Էլթոն Ջոնի Bentley-ն վաճառվել է 441 հազար դոլար
1990 թվականի արտադրության Bentley մեքենան, որը պատկանում էր բրիտանացի երաժիշտ Էլթոն Ջոնին, Christie's-ում վաճառվել է 441 հազար դոլարով։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Հայտնի է, թե նախորդ տարի ԵՄ երկրները քանի միլիարդ են ծախսել զենք գնելու համար
Եվրամիության (ԵՄ) անդամ երկրներն անցյալ տարի 58 միլիարդ եվրո են ծախսել ռազմական տեխնիկա գնելու վրա։ Այս մասին Բրյուսելում կայացած մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
«Միասին». Եկել է չհանձնվելու, չլռելու և գործելու ժամանակը
«Միասին»  այլընտրանքային, հասարակական-քաղաքական շարժումը տարածել է հայտարարություն, որտեղ  ասված է. «Հազարամյա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Սաուդյան Արաբիայում կկառուցվի աշխարհի ամենաբարձր՝ 2 կմ-անոց երկնաքերը
Սաուդյան Արաբիան ծրագրում է կառուցել ամենաբարձր ճարտարապետական նախագծերից մեկը՝ երկնաքեր, որի բարձրությունը կհասնի երկու կիլոմետրի։ Ըստ New...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Կարո՞ղ է քահանան խոստովանությունն ուրիշի հայտնել
Կարո՞ղ է քահանան խոստովանությունն ուրիշի հայտնել: Ի պատասխան հարցի Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի միաբան Հայր Զաքարիան նշում է. «Ո՛չ: 554...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Ախալքալաքցի մարզիկ Գոմցյանը Օլիմպիական խաղերին ընդառաջ տարել է իր առաջին հաղթանակը
Ախալքալաքցի մարզիկ, Ախալքալաքի մարզահամալիրի սան, բռնցքամարտի Եվրոպայի չեմպիոն Արտյուշ Գոմցյանը կպայքարի օլիմպիական ուղեգրի համար։ Այսօր նա իր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Թուրքիայում ռազմական ուղղաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել
Ռազմական ուղղաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել Թուրքիայի արևմուտքում, կա տուժած։ «ՌԻԱնովոստի» -ի փոխանցմամբ, այդ մասին հայտնում է TRT...
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Տիգրան Ավինյանի կողմից լրագրող Դավիթ Սարգսյանին դատի տալը հայտնվել է ԵԽ ուշադրության կենտրոնում
Եվրոպայի խորհրդի պլատֆորմի գործընկեր կազմակերպություններն այսօր հրապարակել են  2024 թվականի տարեկան նոր զեկույցը Եվրոպայում ԶԼՄ-ների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Քաղաքագետ. Եթե Ռուսաստանն անի այդ քայլերը, ապա Հայաստանում շատ կարճ ժամանակում իշխանափոխություն տեղի կունենա
«Իմ կարծիքով, Ռուսաստանի գործնական քայլերը կլինեն տնտեսական պատժամիջոցները, իսկ դրանք շատ բազմազան են, բազմաթիվ ու շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:43
Ադրբեջանը փորձում է հայ ժողովրդի նկատմամբ իր ցեղասպանական ծրագրերը եզրակետին հասցնել, ինչն արտահայտվում է հուշարձանների պղծմամբ. Արցախի ԱԺ
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովը դատապարտում է Ադրբեջանի վանդալիստական քաղաքականությունը
Աղբյուր` Panorama.am
15:28
Կոնվերս Բանկ. «Trusted device»՝ Ձեր ֆինանսների հուսալի պաշտպանը
Թվայնացումը կյանքի, հանրության, բիզնեսի զարգացման էվոլյուցիոն փուլերից մեկն է՝ հեղափոխական նորարարությունների շրջանը: Ամենօրյա խնդիրների լուծման...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Արտաշատում որդին ձեռնափայտով հարվածել էր 91-ամյա հորը
Ապա գրպանից փող էր հափշտակել
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 3-5 աստիճանով
Երևանի առանձին հատվածներում մարտի 5-ի և 8-ի ցերեկը հնարավոր են թույլ և կարճատև տեղումներ։ «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
Էդ բոլոր պետությունների ղեկավարներին թույլատրվում ա սուտ խոսել, մեր ղեկավարներին արգելվո՞ւմ ա. Գագիկ Մելքոնյան
«Առևտրի առարկա է ամեն ինչ։ Մենք պետք է ամեն ինչն ուղի՞ղ խոսենք, որ մեր թշնամին էլ իմանա»,-Եռաբլուրում ասաց ՔՊ-ական պատգամավոր Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:04
Որդեկուրույս հայր. Տղես եկավ, ասեց, ընտրենք սրան, կարող է՝ լավ լինի մեր համար
Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում այսօր լրագրողներին մոտեցավ մի տղամարդ, ներկայացավ՝ որդեկորույս հայր է։ Որդին՝ 19-ամյա ժամկետային զինծառայող...
Աղբյուր` Panorama.am
14:47
Թբիլիսին 14 %-ով ավելի էժան է, քան Երևանը, Տաշքենդը՝ 51 %-ով, Ստամբուլը՝ 35 %-ով, Քիշնևը՝ 56 %-ով. Սևակ Հովհաննիսյան
«Այսօր ՏՏ ոլորտի աշխատողների արտահոսք ենք նկատում առավել զարգացած կամ մրցակից երկրներ, ռիսկ կա, որ կարող ենք կորցնել այն ռելոկանտներին,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:37
Վազգեն Սարգսյանը հայկական Արցախի խորհրդանիշն է, Փաշինյանը՝ Արցախը հանձնելու. Շարմազանով
«Վազգեն Սարգսյանը, որ Վազգեն էր, Փաշինյանն այն ժամանակ ընդամենը բանակի ու Վազգենի դեմ հոդվածներ էր գրում»,-լրագրողներին ասաց ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:31
70 հազար դրամ՝ կին պատգամավորներին ու ԱԺ կին աշխատակիցներին
ԱԺ նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Ալեն Սիմոնյանը կարգադրությունէ  ստորագրել՝ կին պատգամավորներին ու ԱԺ կին աշխատակիցներին պարգևատրելու մասին։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:09
Միլլերն արձագանքել է Հայաստանի վերաբերյալ Լավրովի հայտարարություններին
«Լավրովը մեղադրել է Հայաստանին դեպի Արևմուտք գնալու համար, իսկ հետո խոստացել, որ պատասխան կլինի»,-ճեպազրույցի ժամանակ լրագրողներից...
Աղբյուր` Panorama.am
13:54
Արամ Սարգսյանն անհարկի դուրս եկավ ափերից
«Այն ձեր տեսակետն է, դուք ստում եք»,- Եռաբլուրում Վազգեն Սարգսյանի շիրիմի մոտ ասաց նրա եղբայրը՝ Արամ Սարգսյանը, արձագանքելով...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Անվճար իրավաբանական օգնություն կանանց
Կանանց միջազգային օրվան ընդառաջ ՀՀ փաստաբանների պալատը հայտարարում է հանրապետության ամբողջ տարածքում կանանց իրավունքներին նվիրված միջոցառում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Բրեթ Քինգը Doing Digital միջազգային ֆորումի գլխավոր խոսնակն է
SPRING PR ընկերության Doing Digital միջազգային ամենամյա ֆորումը (DDF) վերադառնում է․ այս տարի այն կանցկացվի ապրիլի 3-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:40
Վրաստանի նախագահին մեղադրել են հակապետական գործողությունների մեջ
Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն հայտարարել է, որ երկրի ղեկավար Սալոմե Զուրաբիշվիլին ընդգրկված է ԿԸՀ-ն վարկաբեկելու քարոզարշավում այն բանից...
Աղբյուր` Panorama.am
13:39
Սոցցանցի միջոցով Լոռիում առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության համար մեղադրանք է ներկայացվել Երևանի երկու բնակչի
Փետրվարի 29-ին Ոստիկանության Ստեփանավանի բաժնում օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ երկու երիտասարդ կապույտ գույնի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Քաղաքագետ. Եթե Ռուսաստանն անի այդ քայլերը, Հայաստանում կարճ ժամանակում իշխանափոխություն կլինի
16:42 05/03/2024

Քաղաքագետ. Եթե Ռուսաստանն անի այդ քայլերը, Հայաստանում կարճ ժամանակում իշխանափոխություն կլինի

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}