Հասարակություն 08:31 12/02/2024 Հայաստան

Սկսվում է Մեծ պահքը

Այսօրվանից սկսվում է Մեծ պահքը։ Մեծ Պահքի շրջանը տևում է 48 օր` Բուն Բարեկենդանից մինչև Ս. Հարության (Զատկի) տոնի նախօրեն:Ս. Հարության տոնն այս տարի կնշվի մարտի 31-ին։ 

Պահքի շրջանում օգտագործում են բացառապես բուսական ծագում ունեցող սննդամթերք:
Պահքի ընթացքում հրաժարվում են ոչ միայն որոշակի կերակուրներից, այլև մոլի սովորություններից, շատախոսությունից, ստախոսությունից, հայհոյանքից և այլ մեղքերից:

Qahana.am-ը գրում է.

«Կերակրից հրաժարվելն առանց մեղքից հետ կանգնելու` անօգուտ է: «Սատանան միշտ պահքի մեջ է, ոչինչ չի ուտում, բայց մեղք գործելուց չի դադարում և չի հոգնում», - ասում է Ս. Գրիգոր Տաթևացին: «Լեռան քարոզում» Քրիստոս պահքի մասին ասում է. «Երբ ծոմ պահեք, տրտմերես մի լինեք կեղծավորների նման, որոնք իրենց երեսներն այլանդակում են, որպեսզի մարդկանց այնպես երևան, թե ծոմ են պահում, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, այդ իսկ է նրանց վարձը, այսինքն` մարդկանց երևալը և նրանցից գովվելը: Այլ երբ դու ծոմ պահես, օծի քո գլուխը և լվա քո երեսը, որպեսզի չերևաս մարդկանց ծոմ պահող, այլ քո Հորը, գաղտնաբար, և քո հայրը, որ տեսնում է, ինչ որ ծածուկ է, կհատուցի քեզ» (Մատթ. 6:16-18): Մեր Տերը սովորեցնում է, թե ինչ ոգով է պետք այն կատարել: Ինչպես հիվանդությունն է ազդում մարմնի վրա, այնպես էլ մեղքն է ազդում հոգու վրա: Պահեցողությունը չէ, որ մեղքը քավում է: Աստված է քավիչը: Սակայն պահեցողությունը կարևոր է քավչարար այս սրբագործության մեջ: Զղջումը, աղոթքը, ապաշխարանքը հիմնական պայմաններն են Աստծո բուժիչ և քավիչ զորությունն ստանալու:

Պահքի 40 օրը խորհրդանշում է անապատում Քրիստոսի քառասնօրյա աղոթքի, ծոմապահության և ապաշխարության շրջանը: Իր մկրտությունից հետո Հիսուս «հոգով անապատ առաջնորդվեց ու քառասուն օր փորձվեց սատանայից: Չկերավ ու չխմեց այն օրերին» (Ղուկ. 4:1-3): Հիսուս Իրեն ծոմապահության ենթարկեց մարդկային ցեղի փրկության համար, մարդկության փոխարեն Ինքն ապաշխարեց, որպեսզի բոլոր պահեցողություն անողների ապաշխարանքն իմաստ և իրականություն ստանան շնորհիվ Իր ծոմապահության: Քառասնօրյա պահքին հաջորդում է պահոց ևս մեկշաբաթյա շրջան` Ավագ շաբաթը: Այդ է պատճառը, որ քառասնօրյա կոչվող պահքը 48 օր է տևում:

Մեծ Պահքն ունի յոթ կիրակի, յոթ հիշարժան օրեր. Բուն բարեկենդան, Արտաքսում, Անառակի, Տնտեսի, Դատավորի, Գալստյան և Ծաղկազարդ:

Մեծ Պահքը կիսվում է միջինքով: Պահքն այդ օրը չեն ընդհատում: Պարզապես ժողովրդական սովորության համաձայն` այդ օրը բաղարջից պահոց գաթա են պատրաստում:

Մեծ Պահքի շրջանում վաղնջական կանոններով արգելված են եղել պսակադրությունները և մատաղը: Սակայն Վազգեն Ա կաթողիկոսի շրջաբերականով խիստ անհրաժեշտության դեպքում թույլատրվեց պսակադրություն կատարել Մեծ Պահքի շաբաթ և կիրակի օրերին, բացառապես Ավագ շաբաթվա բոլոր օրերի:

Եկեղեցական տոնացույցի համաձայն տարին բաժանվում է տոնական և պահոց օրերի: Պահոց 158 օրերի մեծ մասը կարճատև պահքեր են` օրապահքեր (չորեքշաբթի և ուրբաթ օրերը` ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի մատնության և չարչարանքների) և շաբաթապահքեր, իսկ առավել ժողովրդականություն վայելող և ամենաերկարատև պահքը Մեծ կամ Քառասնորդական պահքն է:

Ի՞նչ է պահքը: Առաջին իմաստով այն կամավոր ինքնազրկումն ու զսպվածությունն է սննդի նկատմամբ: Եկեղեցական ավանդության համաձայն` երեք տեսակի պահքեր գոյություն ունեն: Առաջինը սովորական պահքն է` կենդանական ծագում ունեցող սննդից (բացառությամբ մեղրի) և ոգելից խմիչքներից հրաժարումը: Երկրորդը սրբապահքն է` հրաժարումը նաև բուսական ծագման` ընդհուպ մինչև սոսկ աղուհացով սնվելը (Մեծ պահքի շրջանը կոչվում է նաև Աղուհացի շրջան): Երրորդը ծոմն է` միառժամանակ ընդհանրապես հրաժարումը սննդից և անգամ ջրից:

Իհարկե, կարելի է նկատի առնել պահքի օգտակարությունը նաև բժշկական տեսակետից, հատկապես Մեծի պահոց շրջանում, քանի որ գարնանամուտն առանց ճարպային, կենդանական սննդի անցկացնելը դրական ազդեցություն է ունենում օրգանիզմի վրա: Սակայն սխալ է այն մտայնությունը, թե պահքը սոսկ դիետա է` նիհարելու կամ որոշակի հիվանդություններից ձերբազատվելու համար:

Պահքը չի սահմանափակվում միայն կենդանական սննդից հրաժարումով. այն առաջին հերթին հոգեկան ու բարոյական ամեն տեսակի ախտերից ու մոլություններից, մեղանչական մտքերից, խոսքերից ու գործերից մաքրվելն է, զղջմամբ ու ապաշխարությամբ աստվածահաճո և առաքինի կյանքին դառնալը: Պահոց շրջանում կարևոր է հոգևոր շնորնհների ու հատկապես եղբայրասիրության մեջ զորանալը, քանի որ, ինչպես Եզնիկ Կողբացին է ասում.«Մեկը կարող է կենդանու միս չուտել, բայց անընդհատ իր եղբոր միսը ծամել»: Այս պարագային կարևոր է նաև մեկ այլ ծայրահեղությունից զգուշանալը. պահք պահելը չպետք է պատճառ դառնա պահեցողության մեջ տկարացող մեր եղբայրակցին դատելու. «Ով ուտում է, թող չարհամարհի նրան, ով չի ուտում, իսկ ով չի ուտում, թող չդատի նրան, ով ուտում է» (Հռոմ.14:3):

Պահքի կարևորությունը առավել հարազատորեն ըմբռնելու համար պիտի ընդգծենք այն հանգամանքը, որ այն օրինադրվել է դեռևս դրախտում, և Աստծու կողմից մարդուն տրված առաջին պատվիրանը եղել է հենց պահք պահելը. «Դրախտում ամէն ծառի պտուղներից կարող ես ուտել, բայց բարու եւ չարի գիտութեան ծառից մի կերեք, որովհետեւ այն օրը, երբ ուտէք դրանից, մահկահացու կդառնաք» (Ծննդ.2:16-17):

Ի տարբերություն այլ եկեղեցիների, որոնք պարզապես թվակարգում են Մեծ պահքի 7 կիրակիները, Հայաստանյայց եկեղեցին սուրբգրային հիմք ունեցող յուրահատուկ անուններով ու խորհուրդներով է օժտել այդ կիրակիները: Դրանով նրանք կազմել են խորհրդանշական մի շղթա` արտացոլելով մարդու դրախտային կյանքի, պատվիրանազանցության ու անկման, աստվածորոնողության և աստվածային նախախնամությամբ փրկագործության ողջ ընթացքը:

Պահքերի (բացառությամբ օրապահքերի) նախորդ օրերը կոչվում են «բարեկենդան», իսկ Մեծ Պահքին նախորդում է Բուն Բարեկենդանը: Բարի կենդանություն, այսինքն` բարի, անհոգ և երջանիկ կյանք. այս իմաստն է ամփոփված «բարեկենդան» անվան մեջ, որ առավելագույնս արտահայտված ենք տեսնում Բուն Բարեկենդանի խորհրդում, որը Մեծ Պահքի առաջին կիրակին է և պատկերում է մարդու դրախտային երանավետ կյանքը: Այս խորհուրդը երևում է անգամ սննդի օգտագործման մեջ, քանի որ Բուն Բարեկենդանը կենդանական և ճոխ ուտելիք գործածելու վերջին օրն է:

Մեծ պահքի երկրորդ կիրակին կոչվում է Արտաքսման և խորհրդանշում է մարդու` դրախտից արտաքսվելը և Աստծո տեսությունից զրկվելը: Հենց սա է խորհրդանշում ողջ Մեծ Պահքի շրջանում եկեղեցիների վարագույրների փակ մնալը և Ս. Հաղորդությունից հավատացյալների անմասն մնալը: Երրորդ կիրակին կոչվում է Անառակի և մատնանշում է առ Աստված դառնալու և կորուսյալ դրախտը գտնելու կարեվորագույն նախապայմանը` ապաշխարանքը: Չորրորդ` Տնտեսի կիրակին, ուսուցանում է նյութական հարստության տնօրինման կերպի դերը հավիտենական փրկության կամ կորստյան մեջ: Հինգերորդ` Դատավորի կիրակին, պատգամում է հարատև աղոթքի անփոխարինելի նշանակությունը փրկության համար: Վերջին` Գալստյան կիրակին, ամփոփում է Քրիստոսի ինչպես Ա Գալստյան խորհուրդը, այնպես էլ Երկրորդ գալստյան խոստումը:

Մեծ Պահքին անմիջապես հաջորդող շաբաթը կոչվում է Ավագ Շաբաթ և ընդգրկում է Փրկչի երկրային կյանքի վերջին կարևորագույն իրողությունները` հաղթական մուտքը Երուսաղեմ (Ծաղկազարդ), Վերջին Ընթրիքը, Մատնությունը, Չարչարանքները, Խաչելությունը, Մահը, Թաղումը և ի վերջո հրաշափառ Հարությունը` Ս. Զատիկը»։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

10:43
Կոռուպցիայի գործով վճռից հետո հայամետ սենատոր Բոբ Մենենդեսը հրաժարական է ներկայացրել
Կոռուպցիայի գործով վճռի հրապարակումից հետո հայամետ ամերիկացի Սենատոր Բոբ Մենենդեսը երեքշաբթի օրը հրաժարական է ներկայացրել։ «Ես...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
Նեպալի մայրաքաղաք Կատմանդուի մոտակայքում մարդատար ինքնաթիռ է կործանվել
Նեպալի մայրաքաղաք Կատմանդուի Տրիբհուվան միջազգային օդանավակայանում թռիչքի ժամանակ կործանվել է Saurya Airlines ավիաընկերության ինքնաթիռը։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
Տիգրան Աբրահամյան. Լավ օրվա խոստումով քանդել են համակարգեր, ինստիտուտներ
«Վեց տարի լավ օրվա խոստումով քանդել են համակարգեր, ինստիտուտներ, բայց դեռ ոչինչ չեն սարքել»,-նշում է ԱԺ «Պատիվ ունեմ»...
Աղբյուր` Panorama.am
10:06
Ավանում 13-ամյա տղան ուշագնաց լինելու աստիճան ծեծել է 11-ամյա երեխային
ՆԳՆ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում հուլիսի 22-ի օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել, որ նույն օրը Ավան-Առինջի 1-ին միկրոշրջանում տեղի ունեցած...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
ԱՄՆ-ում առաջին անգամ ժայթքել է Biscuit basin գեյզերը
ԱՄՆ-ում տեղական ժամանակով ժամը 10.00-ին (Հայաստանում 21.00-ին) ժայթքել է Յելոուսթոն ազգային պարկի հայտնի Բիսքուիթ բեյսին (Biscuit basin)...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
Հուլիսի 24-ին փոխանակման կետերում դոլարի, ռուբլու և եվրոյի փոխարժեքները նվազել են
ՀՀ բանկերում այսօր՝ հուլիսի 24-ին ժամը 09:15-ի դրությամբ, ԱՄՆ դոլարի առքի միջին փոխարժեքը կազմում 385.19 դրամ՝ նախորդ օրվա վերջի համեմատ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
Երևանում օտարերկրացուն առևանգել են, տարել Ծաղկաձոր ու 650 հզ դոլար պահանջել
Հուլիսի 22-ին արտառոց դեպք է տեղի ունեցել Հայաստանում։ Ժամը 07։50-ի սահմաններում ՀՀ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության Հրազդանի բաժնում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:14
«Ժողովուրդ». Բյուջեի պակասուրդը կոծկելու, վարկերով ծայրը ծայրին հասցնելու միջոցով՝ իշխանությունը փորձում է «կայուն պահել» երկրի տնտեսական վիճակը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթը պաշտոնական փաստաթղթերից տեղեկացավ, որ ՀՀ պետական բյուջեի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:13
«Հրապարակ». Մրցույթը կեղծ է, արդյունքը՝ կանխորոշված
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Հանրային հեռարձակողի խորհուրդը Հանրային ռադիոյի տնօրենի թափուր պաշտոնի համար հայտարարված...
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
«Ժողովուրդ». Ինչու է Գերմանիա մեկնելիս Փաշինյանը օգտվել իր արձակուրդի հեռավոր 2018 թվականի մի մասից
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Պաշտոնական փաստաթղթերից «Ժողովուրդ» օրաթերթը տեղեկացավ, որ Գերմանիա մեկնելիս...
Աղբյուր` Panorama.am
09:09
«Ժողովուրդ». Ինչ է սպասվում 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու անհետացման գործով կալանավորվածներին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու անհետացման գործով առաջիկայում լրանում են կալանավորված 6...
Աղբյուր` Panorama.am
09:07
«Հրապարակ». ՔՊ պատգամավորները պարտադիր պետք է մասնակցեն կուսակցության տարածքային կազմակերպության խորհուրդների ձևավորմանը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. ««Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության վերջին նիստերից մեկում Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:03
Սասունյան. Հայաստանի բարձրագույն պաշտոնյաներն արձակուրդում են. ոմանք հույս ունեն, որ նրանք չեն վերադառնա
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գրասենյակը զարմանալիորեն հայտարարեց, որ նա երկարատև արձակուրդ  է մեկնում հուլիսի 15-ից մինչև օգոստոսի 12-ը: Ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
08:11
Երեկոյան ժամերին հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ
Երևանում հուլիսի 24-ին, 25-ին և 26-ին երեկոյան ժամերին քաղաքի առանձին հատվածներում հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ։ Հուլիսի 27-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
08:00
Հուլիսի 24-ի հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հուլիսի 24-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:55
Ես երկու տարվա մեջ ավելի շատ բան եմ սովորել ու հասկացել, քան 18 տարվա ընթացքում. Զորացրվող զինծառայող
ՀՀ ՊՆ-ն տեսանյութ է պատրաստել զորացրվող զինծառայող Կարո Սարգսյանի մասին։ Ժամկետային զինծառայող Կարո Սարգսյանը զորացրվող զինվորների շարքում...
Աղբյուր` Panorama.am
22:30
«Hyundai Elantra»-ում պայթյուն է տեղի ունեցել
Հուլիսի 23-ին, ժամը 19։30-ի սահմաններում Կոմիտասի պողոտայում՝ «Թումանյան» շաուրմայանոցի դիմաց, դեռևս անհայտ հանգամանքներում պայթյուն...
Աղբյուր` Panorama.am
21:52
ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանը մտահոգիչ է համարում
ՀՀ ՄԻՊ գրասենյակից հայտնում են. «Երևան քաղաքի Պարույր Սևակի 5/1 հասցեում գտնվող բազմահարկ շենքի պայթեցման եղանակով քանդման վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:42
Տեղի է ունեցել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության կանխարգելման հանձնաժողովի հերթական նիստը
ՀՀ ՆԳՆ Ոստիկանությունից հայտնում են, որ տեղի է ունեցել թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառության և ապօրինի շրջանառության...
Աղբյուր` Panorama.am
21:33
Հանրապետությունում իրավապահների կողմից հանցագործությունների կանխումն այժմ վերահսկողությունից դուրս է եկել. Երվանդ Վարոսյան
Հանրապետությունում իրավապահների կողմից հանցագործությունների կանխումն այժմ վերահսկողությունից դուրս է եկել։ Այս մասին NEWS.am-ի հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
21:22
Կանխվել է երիտասարդի ինքնասպանության փորձը
ՆԳՆ Փրկարար ծառայությունից հայտնում են. «Կանխվել է երիտասարդի ինքնասպանության փորձը Հուլիսի 23-ին, ժամը 11:45-ին ՆԳՆ ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
21:15
Երևան-Քիշնև չվերթի շուրջ 50 ուղևորի թույլ չեն տվել մեկնել․ «FlyOne»-ը մեկնաբանել է
Երևան-Քիշնև-Երևան չվերթի մի քանի տասնյակ ուղևորներ չեն կարողացել մեկնել, քանի որ օդանավի փոփոխություն է եղել։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:42
Այսօր ադրբեջանցիները հնձել են կիրանցեցիների ցանած հացահատիկը․ Կիրանց գյուղի բնակիչ
Կիրանց գյուղի բնակիչ Գոհար Վարդանյանը գրում է․ «Էսօր Կիրանցում մարդիկ հիշել էին թե ինչպես էին տարիներ առաջ /արցախյան 1-ին պատերազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Էս ի՞նչ են արել բույսերի հետ․ Քրիստինե Վարդանյան
Երևանի ավագանու «Ազգային առաջընթաց» խմբակցության անդամ Քրիստինա Վարդանյանը գրում է․ «Քիչ առաջ ստացա Մերգելյանի այգուց այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
ՀՀ երկրորդ նախագահը մասնակցում է Հովհաննես Հարությունյանի հոգեհանգստի արարողությանը
Ռոբերտ Քոչարյանը մասնակցում է Հովհաննես Հարությունյանի հոգեհանգստի արարողությանը։ Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում տեղի է ունենում ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
Հովհաննեսը և՛ պայքարում, և՛ ընկերությունում մարմնավորում էր կյանքը․ Կոչուբաև
«Հովհաննեսը և՛ պայքարում, և՛ ընկերությունում մարմնավորում էր կյանքը։ Ես Հովհաննեսին երբեք չեմ տեսել հոգնած, հուսալքված կամ հիասթափված։ Նա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Բագրատ Սրբազանը մասնակցում է Հովհաննես Հարությունյանի հոգեհանգստի արարողությանը
Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում տեղի է ունենում  «Երիտասարդի ձայնը» նախաձեռնության հիմնադիր, ակտիվիստ Հովհաննես Հարությունյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Դիանա Գասպարյանը տուգանվել է 300 հազար դրամով՝ սկեսուրին պատկանող ընկերությանը շինթույլտվություններ տալու համար
Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը 300 հազար դրամով տուգանել է Վաղարշապատի քաղաքապետ Դիանա Գասպարյանին շահերի բախմանն առնչվող գործողություներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Լրագրողական կազմակերպությունների կոչը՝ միջազգային լրագրողական և իրավապաշտպան կազմակերպություններին
Լրագրողական կազմակերպությունները հայտարարություն են տարածել, որում ասվում է․ «Ժողովրդավարության և մամուլի ազատության միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Դադարացվել է «Մեգա թրեյդ»-ի գազաբենզալցակայանի և նավթամթերքի պահեստարանի գործունեությունը
... ապամոնտաժվել են նավթամթերքի պահեստարանի տարողությունները
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Շրջանավարտների 72 տոկոսից ավելին դիմել են բուհեր. Նասիբյան
12:42 23/07/2024

Շրջանավարտների 72 տոկոսից ավելին դիմել են բուհեր. Նասիբյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}