Հասարակություն 12:08 30/03/2024 Հայաստան

Ինչպիսի՞ն պետք է լինի Ս․Զատիկի տոնական սեղանը և ի՞նչ կապ ունի նապաստակը Զատիկի տոնի հետ

Զատիկ կամ Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Հարության տոնն այս տարի կնշվի մարտի 31-ին։ Զատիկ  նշանակում է զատում, բաժանում, հեռացում մեղքերից և վերադարձ առ Աստված: Այն Հայ Առաքելական Ս. Եկեղեցու 5 տաղավար տոներից մեկն է, որն ավանդաբար նշվում է քրիստոնեա ընտանիքներում։

Ինչպիսի՞ն պետք է լինի զատկական սեղանը, ի՞նչ ուտեստներ և զարդարանքներ են նախընտրելի, ի՞նչ խորհուրդ ունի նապաստակը և արդյո՞ք ցանկալի է այս կերպարի լայն գործածումը Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Հարության տոնին։ Հարցերի շուրջ Panorama.am-ը զրուցել է մի քանի փառատոների հեղինակ Կարինե Փանոսյանի հետ։

Panorama.am - Ավանդաբար ինչպե՞ս է նշվել Ս․Զատիկը։

Կարինե Փանոսյան -  Զատիկը, ինչպես մյուս տոները, հնում շատ ճոխ իրադարձություն է եղել։ Մեծ պահքի զրկանքներից, զսպվածությունից հետո սկսվում է ուտիս շրջանը, որը դիմավորել են խրախճանքներով։ Պատմական Հայաստանի շատ բնակավայրերում երեկոյան են սկսել տոնել, հաճախ՝ մատաղ արել, ողջ գիշեր պատրաստվել։ Առավոտյան տոնակատարությունները սկսվել են եկեղեցի այցով։ Իսկ հետո` հյուրասիրություններ, երգ ու պար։ Զատկի խորհրդանիշը ներկած ձուն է։ Հետևապես, ձվախաղերն էլ է բազմազան եղել և կա։ սօր էլ շատ գյուղերում կարելի է հանդիպել ձվախաղերով տարված երեխաների ու պատանիների։ Երևանում էլ են խաղում, օրինակ` ձու կռվացնելը, երբ երկու հոգի ձվի սուր ծայրը խփում են, ում մոտ կոտրվեց` բութ մասով է շրջում ձուն։ Կոտրված ձուն հաղթում է պինդ ձու ունեցողը։ Հիշում եմ՝ մանկությանս տարիներին փայտե ձվեր էին պատրաստում և անազնիվ հաղթանակ գրանցելու համար։ Այլ խաղեր էլ կան, օրինակ, ձվերը պտտում են, ում ձուն երկար պտտվեց` նա էլ հաղթում է։ Կամ գլորում են թեք տեղում և ում ձուն բոլորից հեռու գլորվեց՝ հաղթում է ու տանում բոլորի ձվերը։

Կարծիք կա, որ այսօր արևմտյան մշակույթից է ներխուժել դռնեդուռ գնալու ավանդույթը, մինչդեռ, մեր տոներից շատերում դա պարտադիր մաս է կազմել, այդ թվում՝ զատկական ծեսերի ժամանակ։ Երեխաները դռնեդուռ են գնացել, խաշած ձու և քաղցրավենիք հավաքել։

Panorama.am- Հայկական զատկական սեղանն ինչպիսի՞ն պետք է լինի, ինչպիսի՞ ուտեստներ և ինչպիսի՞  խորհրդանշական  զարդարանքներն են նախընտրելի։

Կարինե Փանոսյան- Զատկի սեղանն առատ է եղել։ Նախ, ձուկն ու գառան միսը Մեծ պահքից հետո ամենասպասված մթերքներն էին։ Ձուն Զատկի խորհրդանիշն է, ներկում էին բնական մթերքներով` սոխի կեղևներ, տորոն բույսի արմատներ։ Սեղանին դրվում էր չամչով, բրնձով փլավ, բանջար ու այլ կանաչիներ, պանիր, որոշ վայրերում պանրախաշ էին մատուցում, որոշ վայրերում` գառան մսով ղափամա։ Այդ ամենից զատ` անպայման սեղանին դրվում է կարմիր գինի։ Իմ ընտանիքում` տատիկ-պապիկներս ծնունդով պատմական Մուսա լեռից են։ Զատկի սեղանի ավանդույթներում այլ ուտեստներ էլ կային։ Միս չէր դրվում, այլ միայն ձուկ։ Սեղանին կարևոր տեղ ունեին սպանախով կարկանդակն ու օկջան,որը խառը կանաչիներով, կանաչ սոխով, ֊սխտորով և ձվով պատրաստված կոտլետանման ուտեստ է։

Panorama.am- Կա՞ն այսօր օտարածին սովորույթներ, որոնք ցանկալի չէ կապել Ս․ Զատիկի տոնի հետ։ Ենթադրենք՝ նապաստակը, գազարը կամ այլ․․․

Կարինե Փանոսյան - Նապաստակի խորհուրդը քրիստոնեական մյուս ուղղություններում է առկա, իսկ գազարը նապաստակի հետ է նույնացվում։ Մեզ մոտ, որքան գիտեմ, նապաստակը ավանդաբար դեր չի ունեցել, սակայն արևմտյան մշակույթի գովազդի  ազդեցությունը մեծ է և հասել է մեզ։ Իսկ մեր արտադրողները չեն մտածում ազգային արժեքները վեր հանելու մասին,քանի որ հեշտ է ուրիշինն ընդօրինակելը։ Ես միշտ համոզված եմ եղել, որ ամերիկյան գովազդի օրենքները, եթե ներդնենք մեր երկրում, ապա աշխարհը կսկսի մեզ ընդօրինակել։

Լուսանկարում՝ Կարինե Փանոսյան

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:07
Սարսափելի դեպք Սյունիքում. Տարեց տղամարդուն սպանել է, ապա այրել
Ապրիլի 18-ին 63-ամյա հոր անհետ կորելու մասին ոստիկանության Մեղրիի բաժնում հաղորդում էր տվել Ալվանք գյուղի բնակիչ 44-ամյա մի տղամարդ: Նա հայտնել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:58
Հայկ Դեմոյան. Մենք ականատես ենք լինում մի սարսափելի իրողության
«Մենք ականատես ենք լինում սարսափելի իրողության. Երբ ցեղասպանության զոհ դարձած հանրույթները, պետությունը, որն իր ցեղասխանված բնակիչների...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Վթարային ջրանջատում Արագածոտնում ապրիլի 23-ին և 24-ին
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Ես իմ ճանապարհն ընտրել եմ՝ ազատություն, մահ, կամ՝ բերդ.Միհրան Մախսուդյան
«Համայնքապետերն ինձ ասացին, որ ոչ մի ընդհանուր հայտարարի էլ չեն եկել, ինչպես որոշվել է, այդպես էլ գնում է»,-ՀՀ քննչական կոմիտեի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
Կիրանցի վարչական ղեկավարը որոշել է հրաժարական տալ
ArmeniaSputnik-ի տվյալներով` վարչական ղեկավար Կամո Շահինյանն այդ մասին ասել է առավոտյան գյուղապետարանի մոտ հավաքված գյուղացիներին։ Պատճառն է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Արգելել են Ֆրանսիահայ լրագրող Լեո Նիկոլյանի մուտքը Հայաստան
Ֆրանսիահայ լրագրող Լեո Նիկոլյանի մուտքը Հայաստան արգելել են: Նա «Զվարթնոց» օդանավակայանում հացադուլ է հայտարարել: «Ես...
Աղբյուր` Panorama.am
09:56
Տեղեկություններ կան, որ դիրքերից մեկը պատրաստվում են հանձնել. «Երկիր
«Երկիր»-ին հասած տեղեկություններով` ոստիկանությունը փակել է Բաղանիս-Ոսկեպար ճանապարհահատվածը, առնվազն 600 կարմիր բերետավորներ ու ԱԱԾ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
Հենրիխ Մխիթարյան. Անմոռանալի մրցաշրջան
«Ինտերի» կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը մեկնաբանել է միլանյան թիմի հաղթանակն Իտալիայի առաջնությունում
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
Ապրիլի 23-ին փոխանակման կետերում դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքները նվազել են
ՀՀ բանկերում այսօր՝ ապրիլի 23-ին ժամը 09:30-ի դրությամբ, ԱՄՆ դոլարի առքի միջին փոխարժեքը կազմում է 386.44 դրամ՝ նախորդ օրվա համեմատ էժանանալով...
Աղբյուր` Panorama.am
09:34
Միհրան Մախսուդյանին կանչել են քննչական կոմիտե
Ոսկեպարի բնակիչ, պահեստազորի գնդապետ Միհրան Մախսուդյանին կանչել են Քննչական կոմիտե։ Panorama.am-ը կապ հաստատեց վերջինիս հետ, պարզելու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
«Ժողովուրդ». Վարչապետի աշխատակազմում ոչ միայն հարցերի բովանդակությունը չեն կարդում, այլև խմբային խուսափում են գնահատական տալուց
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ապրիլի 15-ին հանրային տրանսպորտում տեղի ունեցած միջադեպը՝ ՔՊ խմբակցության պատգամավոր Հակոբ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
«Հրապարակ». Տավուշի բնակիչները կենաց-մահու կռիվ են տալիս` Ադրբեջանին հող չհանձնելու համար, իսկ Նոյեմբերյանի համայնքապետը ԱՄՆ-ում է
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մինչ Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան խոշորացված համայնքի սահմանամերձ գյուղերի բնակիչները կենաց-մահու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
«Փաստ». Առաջին դեպքը չէ, որ իշխանականներն ուղղակի անցնում են «ջրի հատակը, մինչև անցնի վտանգը»
«Փաստ» թերթը գրում է. «Տավուշում ստեղծված իրավիճակը գնալով ավելի է թեժանում: Տավուշցիների ու ընդհանրապես ընդդեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:28
«Ժողովուրդ». ՏԿԵՆ փոխնախարարը հայտնում է, որ Գևորգ Նալբանդյանը մեքենայությունների մեջ է եղել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ո՞վ է ի վերջո խոշոր գործարար Գևորգ Նալբանդյանը, ում կենսագրության մեջ միայն նշված է վերջինիս՝...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
«Հրապարակ». Տիգրան Համասյանի համերգին չեն մասնակցել մարզային և տեղական իշխանության ներկայացուցիչները
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ապրիլի 21-ին աշխարհահռչակ դաշնակահար Տիգրան Համասյանը Խուստուփի լանջին 2 ժամանոց համերգ է տվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
«Ժողովուրդ». Ինչ նոր զարգացումներ կան 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու անհետացման գործով
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների համաձայն` 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
«Փաստ». Ալիևի ռեժիմը կարող էր Արայիկ Հարությունյանի հարցազրույցն օգտագործել որպես կոմպրոմատ
«Փաստ» թերթը գրում է. «Այս տարվա մարտի սկզբին ադրբեջանական հեռուստաընկերություններից մեկը տեսանյութ-անոնս էր հրապարակել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:13
Ինտերը 20-րդ անգամ դարձավ Իտալիայի չեմպիոն
Իտալական Ա Սերիայի 33-րդ տուրի շրջանակում կայացավ ««Ինտեր»-«Միլան» հանդիպումն ավարտվեց 2-1 հաշվով։ Հենրիխ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:08
«Ժողովուրդ». Գոռ Ալոյանը Տավուշի դատախազի պաշտոնը լքում է Տավուշի համար ճակատագրական պահին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Մինչ Տավուշում իրավիճակը լարված է, և քաղաքացիները պայքարում են իրենց հող ու ջրի համար, գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
«Հրապարակ». Հայաստանն էլ մեծ հաջողություն է համարել, որ չեն կանգնել վատագույն տարբերակի վրա
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Իշխանական մեր աղբյուրի փոխանցմամբ՝ սահմանագծման-սահմանազատման համար կողմերը տևական ժամանակ երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
09:04
«Փաստ». Տավուշը կարող է լինել նոր սկզբի մեկնարկը
«Փաստ» թերթը գրում է. «Վերջին օրերին իշխանական ու մերձիշխանական քարոզչամեքենան ուղղակի մաղձ է թափում բոլոր հնարավոր ու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:03
«Ժողովուրդ». Ինչ նոր զարգացումներ կան 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու անհետացման գործով
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների համաձայն` 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու...
Աղբյուր` Panorama.am
08:59
«Հրապարակ». Փաշինյանը հայրենի Տավուշում կիրառում է «Բաժանիր, որ տիրես» մարտավարությունը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Իշխանությունն արդեն մի քանի օր է՝ Տավուշի Կիրանց, Ոսկեպար գյուղերում սադրիչների է գործի դրել,...
Աղբյուր` Panorama.am
08:58
«Ժողովուրդ». Հենց իշխանությունների նախաձեռնությամբ էլ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր այցն այլևս արարողակարգային պայման չէ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ապրիլի 15-ին պաշտոնական այցով Հայաստանի Հանրապետություն էր ժամանել Ղազախստանի նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
07:30
Ապրիլի 23-ի հոսանքազրկումների մասին
Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ ապրիլի 23-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու...
Աղբյուր` Panorama.am
23:23
Ալեն Սիմոնյանը մեղադրել է Ռուսաստանին և Ադրբեջանին Հայաստանի դեմ հիբրիդային հարձակման մեջ
ՀՀ ԱԺ-ից հայտնում են. «ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանի ելույթ է ունեցել Եվրոպական միության անդամ պետությունների խորհրդարանների նախագահների...
Աղբյուր` Panorama.am
23:09
Մեր կողմից ձեռք բերված սպառազինությունը Ադրբեջանի գնած սպառազինության 15-20 %-ից ավել չէ. Նիկոլ Փաշինյան
«Իհարկե, ներդրողները՝ այո, տնտեսական գլոբալ կայունությունը՝ այո, բայց առաջին հերթին մենք ենք շահառուները խաղաղության: Եվ այս...
Աղբյուր` Panorama.am
22:50
Իրենք կարո՞ղ են գնան Վազգեն Սարգսյանի գերեզմանի մոտ և ասեն՝ Սպարապետ՝ դու սխալ էիր՝ Նիկոլը ճիշտ. Շարմազանով
«Իրենք կարո՞ղ են գնան Վազգեն Սարգսյանի գերեզմանի մոտ և ասեն՝ Սպարապետ՝ դու սխալ էիր՝ Նիկոլը ճիշտ, դու օկուպանտ ես, սպարապե՛տ»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
22:00
Տավուշի սահմանային համայնքների ղեկավարները այս պահին Նիկոլ Փաշինյանի մոտ են
24News-ի բացառիկ տեղեկություններով՝ Տավուշի սահմանային համայնքների ղեկավարները փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի հետ հանդիպումից հետո վարչապետ Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:50
ԼՂ-ի խաղաղապահ զորախումբը, հասկանալիորեն չի կարող մնալ նաև Հայաստանում. Արմեն Գրիգորյան
ԼՂ ռուս խաղաղապահ զորախմբի մի խումբ զինծառայողներ և ավտոշարասյուն ուղևորվել են Գորիսի և Սիսիանի ժամանակավոր տեղակայման վայրեր դրանց փակման...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

«Ազատություն քաղբանտարկյալներին». ակցիա՝ Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության գրասենյակի դիմաց
15:23 22/04/2024

«Ազատություն քաղբանտարկյալներին». ակցիա՝ Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության գրասենյակի դիմաց

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}