Առողջություն 16:59 22/06/2024 Հայաստան

Սննդագետը՝ մարդ- սնունդ «ինտիմ» կապի և տարածված սննդային միֆերի մասին

 ԳԱԱ էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնում տեղի ունեցավ  «Սննդանյութեր. տեսակները, աղբյուրները» թեմայով սննդային շղթաների ռիսկի գնահատման տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի սեմինարը, որը վարում էր սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը։

Քննարկման ընթացքում բավականին հետաքրքիր  տեղեկություններ փոխանցվեցին՝ ինչպես հանրության շրջանում տարածված սննդային միֆերի, այնպես էլ գրագետ սննդակարգն ընտրելու  և հնարավոր առողջական խնդիրներից խուսափելու մասին։ Այս ամենը կազմակերպվեց նաև ինտերակտիվ հարց ու պատասխանի տեսքով, որպեսզի ներկաներն ավելի  լավ պատկերացում ունենան մարմնի իրենց զանգվածի, ընդունվող սննդանյութերի  դրական և բացասական ազդեցությունների մասին։

Եկեք համաձայնեք, որ գրագետ սնունդ ընդունելու  մշակույթը  զարգացած չէ մեզանում։ Ինչի մասին խոսում է նաև երեք տարի շարունակ իրականացված «Սննդանյութերի ընդունման գնահատում»  ծրագրի արդյուքները։

ԳԱԱ «էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոն»-ի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնի ղեկավար Դավիթ Պիպոյանը Panorama.am-ի  հետ զրույցում ասաց, որ ծրագրի  շրջանակում առաջին անգամ ուսումնասիրվել են  հանրապետութայն բնակչության սննդակարգը՝ հասկանալու,թե որքա՞ն կալորիա են ստանում, ո՞ր աղբյուրենրից, արդյո՞ք առկա համամասնությունները համապատասխանում են միջազգային մարմինների կողմից երաշխավորվող քանակներին։

«Մեր հասարակության մեջ կոնկրետ սննդանյութերի, տեսակների և աղբյուրների հետ կապված կան բազմաթիվ միֆեր։ Հետևապես գիտահանրամատչելի սեմինարներն անհրաժեշտ են , քանի որ  սննդագիտության և սննդաբանության ոլորտում կան բազմաթիվ սիրողական մակարդակի տեսանյութեր, հաղորդումներ, որոնք կարող են մարդկանց ապակողմնորոշել և այսօր քննարկվում էր հենց այդ միֆերը»,- ասաց Պիպոյանը։

Մեր ընթերցողների հետ  մասնագետը կիսվեց  սննդի հետ կապված տարածված միֆերից մի քանիսով։  

«Կա  տարածված միֆ, որ ձեթն ավելի քիչ կալորիականություն ունի, քան՝ կարագը, մինչդեռ ճիշտ հակառակն է։ Սննդային միֆերը շատ շատ են, Հայաստանում ՝ անսահմանափակ։ Նույն սննդակարգում ածխաջրերի հետ կապված : Ասում են՝ ձմերուկը չի կարելի օգտգործել պանրի հետ կամ հացը՝ պանրի հետ, սրանք  ևս տարածված միֆերից են»,- ասաց նա։
Հարկ է ընդգծել, որ սխալ սննդակարգը կարող է հանգեցնել  առողջական այս կամ այն խնդրի առաջացմանը։

«Մարդու սննդակարգում բջջանյութի պակասը բնականաբար կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ։ Ապացուցված է, որ աղեստամոքսային համակարգի աշխատանքի համար, ինչպես նաև՝ սրտանոթային համակարգի, իշեմիկ հիվանդությունների կանխարգելման գործում վերջիններս ունեն կարևոր դեր և նշանակություն»,-ասաց նա։

Ըստ մասնագետի՝  կան սննդաբաներ, որոնք օրինակ՝ մարդուն նիհարելու համար խորհուրդ են տալիս սննդակարգից հանել նույնիսկ մրգերը կամ բանջարեղենը։

«Նիհար, չի նշանակում լինել առողջ։ Բազմաթիվ նիհար մարդիկ կան, որոնք անառողջ են։ Մարդը պարզապես պետք է հետևի ՝ ունենալ առողջ քաշ, սակայն դրա համար պետք է սննդի միջոցով ընդունի անհրաժեշտ նյութերը՝ մակրոսննդանյութեր, միկրոսննդանյութեր։ Ոչ մի սննդակարգի չարժե հետևել, եթե այն պետք է լինի մեր առողջությունը վնասելու հաշվին։ Մարդու արտաքինը, էսթետիկ տեսքը ունի կարևոր դեր, սակայն ոչ առողջության հաշվին։ Սննդակարգը պետք է լինի բալանսավորված, եթե տվյալ նյութը ունի կարևոր դեր օրգանիզմի համար , ապա այն պետք է ընդունել։ Բազմաթիվ նիհարեցնող մեթոդներ կան, որոնք խիստ բացասաբար են ազդում մարդու առողջության վրա։ Նիհարե՛ք գրագետ և առողջ։ Մարդը սննդի հետ պետք է ունենա ներդաշնակ հարաբերություններ։ Մարդը և սնունդն «ինտիմ» կապի մեջ են։ Միայն գիտակցված և իրազեկ սպառման սովորույթների ձևավորումն է, որ կարող է մեզ դարձնել ներդաշնակ՝ սննդի հետ»։



Մասնագետը խորհուրդ տվեց  վերադառնալ հին հայկական կերակուրներ պատրաստելու կուլտուրային։

«Մեր հայկական ավանդական ճաշատեսակները հիմնական եփված, խաշված վիճակում են։ Խորհուրդ կտամ անցում կատարել հենց հին մեթոդներին։ Ի դեպ, բուսայուղի հետ կապված ասեմ, որ սա ևս մեր մշակույթ նոր է եկել, հիմա է սկսվել այն օգտագործվել տապակաների համար։ Նախկինում ավելի ընդունված է եղել կարագը, յուղը, նաև՝ խոզի ճարպը։ Մենք պետք է նայենք  ոչ միայն ինչ-որ խմբերի վրա իրականացված գիտական փորձեր, այլ նաև հաշվի առնել տարածաշրջանի սննդակարգը՝ որպես պատմական ժառանգություն։ Յուրաքանչյուր երկիր իր մարդաչափական պարամատրերից ելնելով և ազգաբնաչկության սննդակարգից ելնելով է իրականացնում օրական կալորիաների քանակը»,- նշեց Պիպոյանը։

Ինչ վերաբերում է բուսակերության անցնելու միտումը, ապա սննդագետը այն կտրականապես խորհուրդ չի տալիս՝ ընդգծելով, որ այն մարդու առողջության համար ռիսկեր է պարունակում։

«Ամիսներ առաջ ՍԱՏՄ-ն հրապարակեց  տարիներ առաջ իրենց կողմից իրականացված մրգի, բանջարեղենի փորձաքննության արդյունքում հայտնաբերված բազմաթիվ խախտումները ՝ վտանգավոր թունաքիմիկատների հետ կապված։ Բուսական ծագում ունեցող մթերքների վտանգներն այլ են, կենդանականը՝ այլ։ Երբ սննդակարգում, որոշակի տոկոսը բուսական է, որոշը՝ կենդանական, ապա ռիսկերը բնականաբար մեղմվում են»,- ասաց  գիտնականը։



Սննդի հետ կապված տեղեկատվական շարքը շարունակական է լինելու։ Պիպոյանի խոսքով՝ նախատեսում են և՛ չափահասների հետ քննարկումներ, և՛ մանկապարտեզներում ու դպրոցներում։
Հարցազրույցն ամբողջությամբ կարող եք լսել հղմամբ։

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:08
Միաժամանակ ձերբակալվել է երկու հետախուզվող և 6 անձ
ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախույզները, իրացնելով ստացված օպերատիվ տեղեկությունները, ոստիկանության ՀՆԳ ծառայողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:45
Սպերցյանը կլինի Կրասնոդարի ավագը՝ Զենիթի հետ Սուպերգավաթի խաղում
«Կրասնոդարի» հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան Էդուարդ Սպերցյանը կարծիք է հայտնել Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթի» հետ Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Բա հողատուն «պոզով-պոչով» է լինու՞մ․ Շարմազանով
ՀՀԿ ԳՄ անդամ Էդուարդ Շարմազանովը գրում է․ «1988թ. այս օրը՝ հուլիսի 12-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզի ժողովրդական պատգամավորների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանում հայագիտության բաժին կբացվի
Մոսկվայի Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան իպետական համալսարանում կբացի «Հայոց լեզու» ուղղություն և հայագիտության բաժին։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Հայաստանն ունի գործազրկության ամենաբարձր ցուցանիշը ԵԱՏՄ-ում
Հայաստանն ունի գործազրկության ամենաբարձր ցուցանիշը ԵԱՏՄ-ում։ Այս մասին նշված է ԵԷԿ-ի հաշվետվությունում։ Ըստ այդմ՝ Հայաստանում գործազրկության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Ռուսաստանում ինքնաթիռ է կործանվել, կան զոհեր
 Իրավապահները աշխատում են այն գործարանի տարածքում, որտեղ վերանորոգվել էր մերձմոսկովյան Կոլոմնայում կործանված ինքնաթիռը։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Թմրամիջոց աճեցնելու լաբորատորիաներ, շուրջ 3․900․000 ԱՄՆ դոլարի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն և փողերի լվացում
ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության մարդկանց թրաֆիքինգի, անչափահասների սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված և թմրամիջոցների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Թուրքիան Հայաստանի հետ սահմանը բացելու համար ինչի՞ է սպասում
Թուրքիայում հրապարակվող հայկական «Ակօս» շաբաթերթի կայքում հրապարակվել է թերթի խմբագիր Ադվարդ Տանձիկյանի հոդվածը «Թուրքիան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
28-ամյա երիտասարդը սպանության փորձ է կատարել նախկին կնոջ և նրա քրոջ նկատմամբ
 Ավարտվել է 28-ամյա երիտասարդի կողմից նախկին կնոջ և վերջինիս քրոջ նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու, ինչպես նաև սպանության, առողջությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Զախարովա․ Ռուսաստանը երբեք իր ընկերներին, դաշնակիցներին, գործընկերներին ընտրության առաջ չի դրել
Հուլիսի 12-ին կայացած ճեպազրույցում ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների մակարդակը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Մարիա Զախարովա. «EAGLE PARTNER 2024» հայ-ամերիկյան համատեղ զորավարժությունները, բացի ափսոսանքից, ոչինչ չեն առաջացնում
ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հուլիսի 12-ին կայացած ճեպազրույցում անդրադարձել է հուլիսի 15-ից 24-ը Հայաստանում ծրագրվող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Կիրանցի բնակիչներին պարտադրվում է դիմումներ ստորագրել՝ առանց բովանդակությանը ծանոթանալու
Կիրանցի բնակիչներին պարտադրում եմ դիմումներ ստորագրել՝ առանց դրա բովանդակությանը ծանոթանալու։ «Մարդիկ դիմում են գրում, որ հրաժարվում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Վարդենուտի բնակիչները Փաշինյանին դիմավորեցին՝ «Մի խլեք մեր հողը» պաստառով
Արագածոտնի մարզի Վարդենուտ գյուղի բնակիչները Նիկոլ Փաշինյանին դիմավորել են «Մի խլեք մեր հողը», «Չկա հող, չկա գյուղ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Գարեգին Երկրորդը երիտասարդներին հորդորել է ամուր հավատքով կապված մնալ Մայր Եկեղեցուն, ծառայել Հայրենիքին
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունել է Արագածոտնի թեմի Եկեղեցասեր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
ARARAT թանգարանն աջակցում է «Ստրադիվարիուս» ջութակների ցուցադրությանը՝ Կապանի միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակում
Հուլիսի 4-ին Կապանում մեկնարկեց Կապանի միջազգային երաժշտական փառատոնը, որտեղ Երևանի կոնյակի գործարանի ARARAT թանգարանը հանդես եկավ որպես...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Անհապաղ ազատ արձակել Արցախի առաջնորդներին և Ադրբեջանում պահվող հայ պատանդներին
Երիտասարդներն իրենց պահանջն են ներկայացրել Կապիտոլիումում
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Երգչուհի Ջենիֆեր Լոպեսը և դերասան Բեն Աֆլեքը որոշել են ազատվել իրենց առանձնատնից
Երգչուհի Ջենիֆեր Լոպեսն ու դերասան Բեն Աֆլեքը սկսել են ազատվել իրենց ընդհանուր անշարժ գույքից։ Այս մասին հայտնում են Daily Mail-ի լրագրողները։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Սոս Հակոբյան. Ծուռ տրամաբանություն
«Վարչական մարմինների ապօրինությունները, մարդու իրավունքների անխնա խախտումները չեն դադարելու մինչև օրենսդրորեն չամգրագրվեն լրացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
ԱԺ-ն ընդունեց Արցախի ԱԱԾ աշխատակիցներին վերաբերող նախագիծը
Ազգային ժողովն արտահերթ նիստում երկրորդ ընթեցմամբ և ամբողջությամբ ընդունեց  «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Շշով հարվածել են օպերատորին, օպերատորը տուժողի կարգավիճակ չունի. Լրագրող Անի Գևորգյան
«Մեզ վիրավորողներն այն, ինչ ասում էին ՔՊ-ական շրջապատում, այն, ինչ անում էին  սոցիալական ցանցերում, չեն կարողանում անել դատարանում։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
«Ես քեզի մեռնիմ, ես քո ջանին... արի մի հատ կծեմ». Շենավանի բնակիչը՝ Փաշինյանին
Նիկոլ Փաշինյանն այցով Արագածոտնի մարզում է՝ ծանոթանալու 2023 թվականին իրականացված աշխատանքներին և ընթացքի մեջ գտնվող ծրագրերին: նա եղել է նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Երևանում վերաբացվում է Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանը
«Սա մեծ ձեռքբերում է, որպես կրթական հաստատություն առաջինն է վերաբացվում՝ լուծելով հոգեբանական, սոցիալական մի շարք խնդիրներ»
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
«Ոնց կգցեի քեզ քացուս տակ, այ լիրբ». Փաշինյանի աջակիցները լրագրողից ներողություն կխնդրեն ու փոխհատուցում կվճարեն
Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսներից մեկի ընթացքում լրագրողներ Անի Գևորգյանին ու Հռիփսիմե Ջեբեջյանին սուր հարցեր տալու համար սոցիալական ցանցերում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
ԳԱԱ-ում կայացավ Ռուբեն Գալչյանի՝ ադրբեջանական կեղծարարությունը բացահայտող գրքի շնորհանդեսը
 ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում տեղի է ունեցել «Ադրբեջանի 2014թ․ ազգային ատլասի «պատմական» քարտեզների քննություն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:03
Գնաց Մուշեղը միանալու իր Սևակ որդուն, ով անմահացավ 44-օրյա պատերազմում. Սուրենյանց
«Մահացել է Կալանավայրերի վարչության նախկին պետ Մուշեղ Սաղաթելյանը: Նա 2018թ.-ից կաթվածի հետևանքով կոմայի մեջ էր»,-գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Գումար խնայելը օգնում է բարելավել քունը
Գումար խնայելը կարող է բարելավել քունը։ BBC-ի փոխանցմամբ, նման պնդում է  անում նոր ուսումնասիրությունը։  Ըստ դրա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:38
Հայաստանի ու Վրաստանի պաշտպանության նախարարները ստորագրել են համագործակցության պլան
Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը և Վրաստանի պաշտպանության նախարար Իրակլի Չիկովանին ստորագրել են ստորագրել են ՀՀ պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
ԱԺ-ն ընդունել է մինչև 8 շաբաթական հղիության դեպքում դեղորայքային աբորտի մասին նախագիծը
Կառավարության նախաձեռնությամբ գումարված ԱԺ արտահերթ նստաշրջանի ընթացքում պատգամավորները երկրորդ ընթերցմամբ քննարկել և ընդունել են մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Գինեվետում խախտվել են մարդու իրավունքները, կան հանցանշաններ, պետք է լինեն պատժվողներ. Ահազանգ
Վեդի խոշորացված համայնքի Գինեվետ բնակավայրում հուլիսի 10-ին Վեդիում ցեմենտի գործարանի կառուցման աղմկահարույց նախագծի շուրջ 4-րդ հանրային...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Հայաստանի բասկետբոլի թիմի առանցքային խաղացող Դանիել Կիրակոսյանը Ռումինիայի մուտքի վիզա չի ստացել
Այսօր Ռումինիայում Հայաստանի Բասկետբոլի Մ20 հավաքականը կսկսի իր ելույթները Եվրոպայի առաջնության B դիվիզիոնում՝ անցկացնելով իր առաջին հանդիպումը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Իմ երեխաները կտրված են հորից, բայց ես բանտում եմ, ոչ թե գերեզմանոցում` պատերազմի հետևանքով. Աշոտյան
16:58 11/07/2024

Իմ երեխաները կտրված են հորից, բայց ես բանտում եմ, ոչ թե գերեզմանոցում` պատերազմի հետևանքով. Աշոտյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}