Գրենլանդական շնաձուկ. դարեր ապրող օվկիանոսի բնակչի առեղծվածը

Իռլանդիայի Սլիգո կոմսության ափին 2026 թվականի ապրիլին հայտնաբերված սատկած գրենլանդական շնաձուկը բացառիկ հնարավորություն տվեց գիտնականներին ուսումնասիրելու աշխարհի ամենաերկարակյաց ողնաշարավորներից մեկին։

BBC-ի փոխանցմամբ ՝ մոտ երեք մետր երկարությամբ և ավելի քան 200 կիլոգրամ կշռող կենդանին, ըստ նախնական գնահատականների, առնվազն 150 տարեկան էր, սակայն այս տեսակի համար այդ տարիքը համարվում է միայն հասունացման շրջան։ Գիտնականների գնահատմամբ՝ գրենլանդական շնաձկները կարող են ապրել շուրջ 400 տարի, իսկ որոշ հաշվարկներով՝ նույնիսկ մինչև 500 տարի։

Հետազոտողները մանրամասն ուսումնասիրել են կենդանու բոլոր օրգանները՝ չգտնելով վնասվածքներ, որոնք կարող էին բացատրել մահվան պատճառը։ Հատուկ ուշադրության արժանացան աչքերը, որոնց ոսպնյակները կօգտագործվեն ռադիոածխածնային մեթոդով տարիքը ճշգրտելու համար։ Վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հակառակ նախկին պատկերացումներին՝ գրենլանդական շնաձկների տեսողությունը նույնիսկ մեկ դարից ավելի անց չի թուլանում։ Նրանց տեսողական համակարգը հարմարեցված է Արկտիկայի մութ խորքերին և շարունակում է արդյունավետ գործել տասնամյակներ շարունակ։

Հետազոտողները նաև ուսումնասիրել են 34 կիլոգրամ կշռող սիրտը, որը, թեև կրում էր ծերացման որոշ հետքեր, շարունակում էր բնականոն գործել։ Գիտնականները կարծում են, որ այս դիմադրողականությունը կարող է բացատրել կենդանու բացառիկ երկարակեցությունը։

Չնայած լայն տարածմանը Հյուսիսային Ատլանտյան և Արկտիկական ջրերում՝ գրենլանդական շնաձկների մասին դեռ շատ բան անհայտ է։ Գիտնականները դեռ չգիտեն, թե որտեղ են նրանք զուգավորվում, որտեղ են ծնվում ձագերը և որքան հաճախ են բազմանում։ Այս տեղեկությունների պակասը դժվարացնում է նաև տեսակի պահպանության աշխատանքները։

Իռլանդիայում հայտնաբերված շնաձկան նմուշը հետագայում կցուցադրվի Ազգային թանգարանում՝ նպաստելով աշխարհի ամենախորհրդավոր ծովային գիշատիչներից մեկի վերաբերյալ գիտելիքների տարածմանը և նոր հետազոտությունների զարգացմանը։