Հասարակություն 18:11 14/12/2018 Հայաստան

Վերացող սիգը, օրեցօր շատացող ձկնավաճառներն ու չաշխատող արգելքները. ի՞նչ անել

Հեղինակ` Հասմիկ Հակոբյան

Հատկապես նախատոնական օրերին մայրաքաղաքի փողոցներում ամեն քայլափոխի կարելի է հանդիպել ձկնավաճառների, որոնք ոչ միայն սիգ են վաճառում, այլև ձկնկիթ:  Եվ դա այն դեպքում, երբ մասնագետները տարիներ շարունակ ահազանգում են՝ սիգ ձկնատեսակը վերացման վտանգի առաջ է հայտնվել:

Այսօր Սևանի ձկնապաշարի վերականգնումը պետության համար ունի ռազմավարական նշանակություն, ամեն տարի  ձկան պաշարների համալրման նպատակով պետական բյուջեից  գումարներ են հատկացվում, և Սևանա լիճ է բաց թողնվում մի քանի հարյուր հազար մանրաձուկ:
Թեև Սևանում ձկան որսն արգելված է արդեն մի քանի տարի, սակայն ձկնագողությունը շարունակվում է, դրա վառ ապացույցն էլ ամենուրեք վաճառվող սիգն է: Ամեն տարի ձկան որսի արգելքի ժամանակահատվածում ապօրինի ձկնորսության բազմաթիվ դեպքեր են բացահայտվում, բայց միաժամանակ պատկան մարմինները խոստովանում են՝ մարդիկ դրանով սոցիալական խնդիր են լուծում:

«Սևանա լճից սիգի որսը թույլատրված չէ, բայց սիգի որսագողությունը շարունակվում է. կար նախորդ տարի, կա այս տարի ու կլինի, քանի դեռ մարդիկ չեն գիտակցում, թե ինչ կորուստներ կարող ենք ունենալ»,- Panorama.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասում է ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Բարդուխ Գաբրիելյանը: Նրա ղեկավարած կենտրոնն է ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացնում գիտական կարծիք կամ խորհրդատվություն, որի հիման վրա նախարարությունը որոշում է թույլատրել այս կամ այն ձկնատեսակի որսը կամ չթույլատրել:

Առաջիկա օրերին կրկին կհայտարարեն սիգի որսի արգելքի մասին, սակայն, ըստ պրոֆեսորի, դա խոչընդոտ չէ, արգելքի  ժամանակ էլ շարունակվում է սիգի վաճառքը:

«Եթե վաճառվում է, նշանակում է, որ այսօր պատշաճ հսկողություն գոյություն չունի Սևանա լճում»,- ասում է Բարդուխ Գաբրիելյանը:

Հարց է առաջանում՝ որտեղի՞ց և ի՞նչ ճանապարհով են ձեռք բերում այս ձուկը, երբ Սևանում սիգի սակավության պատճառով արգելվում է ձկան այդ տեսակի որսը:

Մեզ հետ զրույցում «Սևան» ազգային պարկի տնօրեն Վահե Գուլանյանը վստահեցնում է՝ հսկողություն կա, բայց նաև հաստատում՝ ձկնագողություն էլ կա, բայց դա իր բացատրությունն ունի՝ լիարժեք հսկողություն իրականացնելու համար ռեսուրս չունեն:

«Ապօրինի որսագողությունը եղել է, կա և կլինի, քանի դեռ համալիր միջոցառումներ չեն իրականացվում:  Այո, բավականին խիստ հսկողություն կա, բայց Սևանա լճի ափի շրջագիծը մոտ 230 կմ է, լճի ափամերձ հատվածում կա 41 համայնք, և «Սևան» ազգային պարկի հսկիչները չեն կարող բոլորին հետևել: Օրինազանց քաղաքացիները գիշերով  կարող են որս անել, իսկ առավոտյան մեր հսկիչը կարող է ոչինչ չնկատել: Սա կլասիկ ձկնգողության տեսակ է, որը  գալիս է դեռևս խորհրդային տարիներից: Վերջին տարիներին նույնիսկ ցերեկային ժամերին են գողություն անում, բայց բոլորին վերահսկել չենք կարող»,- նշում է Վահե Գուլանյանը:
Նրա խոսքով՝  «Սևան» ազգային պարկում  աշխատանքը սկսվում է առավոտյան ժամը 9-ին, ավարտվում 18:00-ին, ուստի, ըստ նրա, բնական է, որ ուշ  ժամերին իրենք չեն կարող պատշաճ հսկողություն իրականացնել: Բացի այդ, տեխնիկական զինվածությունը բավարար չէ, ինչը ևս լուրջ խնդիր է:

Միաժամանակ Վահե Գուլանյանը նշում է, որ հսկողություն պետք է իրականացնի ոչ միայն «Սևան» ազգային պարկը, այլև մի շարք այլ կառույցներ, այդ թվում՝ ուժային, սակայն շատ հաճախ, սոցիալական խնդրին զոհ գնալով, պատասխանատու կառույցները «մատների արանքով են» խնդրին մոտենում:

Ազգային պարկի տնօրենը խնդիրը կապում է համակարգի թերի, անկատար լինելու, օրենսդրության հետ, բայց միաժամանակ ավելացնում է՝ չի կարծում, օրենքի ճիշտ կիրառման դեպքում ձկնագողերն ավելի օրինապաշտ կդառնային, քանի դեռ կա սոցիալական խնդիրը. «Քանի դեռ գյուղացիների սոցիալական հարցը չեն լուծել, ձկնագողությունը չի վերանալու: Մաքսիմում 10 օր որս չանեն, բայց եթե երեխան սոված է, նրանք ոչ մի բանի առաջ կանգ չեն առնի»:

Վահե Գուլանյանն ասում է՝  մի քանի օրից ձվադրման շրջանը սկսվելու է, նորից սկսվելու են բողոքները, ուստի ստեղծված իրավիճակում լուծումն այն է, որ ձկնագողերին օրինական դաշտ բերեն, ինչին ուղղված մի քանի միջոցառումներ կան:

«Մենք առաջարկում ենք այնպիսի համակարգ ներդնել, որի համաձայն՝ պետք է սահմանել օրինական որսի ձև, որով հնարավոր կլինի վերահսկել ձկան որսով զբաղվողներին: Բոլոր վարչապետերի ժամանակ այս հարցը բարձրացրել ենք, ասել են՝  կլուծենք, բայց անօգուտ: Լիահույս ենք, որ  նոր կառավարությունն ու բնապահապանության նախարարը հետևողական կլինեն և այս խնդրին լուծում կտան:  Ամեն դեպքում արդեն ամոթ է, որ  բնապահպանական խնդիրը կապում են սոցիալականի հետ: Այն մեթոդներով, որոնցով տարիներ շարունակ պայքարում ենք, արդեն անհնար է, պետք է այլ մեխանիզմներ մտածել»,- ասում է  Վահե Գուլանյանը:

Նա միաժամանակ արձանագրում է, որ  Սևանա լճում սիգի արդյունագործական պաշարներն աճում են. «Այսօր ձկնագողությունն ու վերարտադրողականությունը բալանսի մեջ են»:
Չնայած արդյունագործական պաշարների ավելացմանը, պրոֆեսոր Բարդուխ Գաբրիելյանն ահազանգում է  ձկնատեսակների պոպուլյացիաների վտանգի մասին:  «Անկախ որսի շրջանից, արդեն 6-7 տարի է սիգ չի կարելի որսալ, բայց ամենուրեք վաճառվում է նախաձվադրային սիգ, ինչն անթույլատրելի է: Եթե այսօր որսում են սիգ՝ ձկնկիթով,  նշանակում է, որ հազարավոր ձկներ են ոչնչացնում: Բնապահպանության նախարարությունը դիմել է մեզ, թե երբ է ձվադրման շրջանը սկսվում, բայց ձվադրման սկսելն ի՞նչ կապ չունի պահպանության հետ: Այսինքն՝ եթե ձվադրման շրջանը դեկտեմբերի վերջին է, դա չի նշանակում, որ հիմա կարելի է ձուկ որսալ»,- նշում է պրոֆեսորը:

Նա նույնպես հաստատում է, որ վերջին տարիներին արդյունագործական ձկան պաշարներն աճել են և մտադրություն կար, որ առաջիկա տարիներին առաջարկեին՝ ինչ-որ ծավալով որսը թույլատրել, բայց այս չափերով անկառավարելի որսը նշանակում է՝ հետագայում լուրջ խնդրի առաջ են կանգնելու. «Սիգի արդյունագործական պաշարներն ավելացել են, բայց այս թալանը, որը տեղի է ունենում, կասկածում եմ, որ մյուս տարի ավելացում կունենանք: Հիմա շատ կարևոր է, որ արգելվի ձվադրման պատրաստ, ձկնկիթ ունեցող ձկների որսը… բայց ո՞ւմ ենք ասում: Այս ամենը ոչ պատշաճ հսկողության և անկառավարելի որսի արդյունք է: Բավականին մեծ վնաս են կրելու արդյունագործական պաշարները, քանի որ ամենուրեք, ամեն քայլափոխի վաճառում են և ձուկը, և ձկնկիթը: Սիգը պետական սեփականություն է, և եթե ասում են, որ որսը թողնում են՝ հաշվի առնելով մարդկանց սոցիալական վիճակը, դե թող սոցիալական խնդիրներից ելնելով թույլ տան մարդկանց ուրիշ բաներ թալանեն»:

Բարդուխ Գաբրիելյանի գնահատմամբ՝ այս տարի ավելի վատ է վիճակը, քան նախորդ տարիներին, քանի որ առանց թաքցնելու վաճառում են նաև ձկնկիթը, մինչդեռ նախորդ  տարիներին գոնե խուսափում էին:

Պրոֆեսորի խոսքով՝ Սևանա լճում կառավարելի որս գոյություն չունի, պատասխանատուները պետք է վերահսկողություն իրականացնեն, պատկան մարմինների համար այս հարցի լուծումը պետք է առաջնահերթ լինի, հակառակ դեպքում  կհայտնվենք նույն «կոտրած տաշտակի» առաջ:
Ի դեպ, Բարդուխ Գաբրիելյանը հայտնեց, որ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնն այս հարցի հետ կապված նամակ է ուղարկել ՀՀ կառավարություն, բնապահպանության նախարարություն, սակայն դեռևս ոչ մի պատասխան չեն ստացել:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Քաշաթաղի շրջանում և Քարվաճառում 25 տուն կկառուցվի
Արցախի Հանրապետության պետական նախարար Գրիգորի Մարտիրոսյանը նախօրեին Լիբաբանի Հանրապետություն կատարած աշխատանքային այցի շրջանակներում, Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Որևէ ոլորտում Կառավարությունը ձախողում չի ունեցել. վարչապետ
Կառավարությունը կաշկանդված չէ ցտեսություն ասելու ձախողված պաշտոնյաներին: Այս մասին այսօրվա ասուլիսում ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Օլաֆ Զիմելկա. Հայաստանը տարածաշրջանային համատեքստում գտնվում է շահեկանորեն բարձր դիրքերում
«Մի քանի ամիսների ընթացքում երկու երկրների միջև տեղի են ունեցել բարձր մակարդակի փոխայցելություններ, որոնք նոր թափ կհաղորդեն հայ-գերմանական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Հայաստանի ընտրանին հավաքի առաջին մարզումն է անցկացրել
Հայաստանի ազգային հավաքականն այսօր սկսել է մարզական հավաքը: Արմեն Գյուլբուդաղյանցի ֆուտբոլիստները պատրաստվում են ԵՎՐՈ-2020-ի ընտրական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Ջեյմս Թուֆենկյանը պատրաստ է շարունակելու զարգացման ծրագրերի իրականացումը և՛ Հայաստանում, և՛ Արցախում
«Թուֆենկյան» հիմնադրամի միջոցով տարբեր ոլորտներում ծրագրերի իրականացումը կարևոր նշանակություն ունի թե՛ Հայաստանի, թե՛ Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Բյուրականի աստղադիտարանի մասնագիտական խորհուրդը վերաբացվել է
ՀՀ բարձրագույն որոկավորման կոմիտեի հրամանով ՀՀ ԳԱԱ Վ․ Համբարձումյանի անվ․ Բյուրականի աստղադիտարանում մարտի 15-ին վերաբացվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
Մարտի 20-ին Սյունիքում և Արցախում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային շրջաններում՝ ձյան, հովտային գոտում՝ անձրևի տեսքով: Մարտի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Վաղը ցերեկը մի շարք համայնքներ կհոսանքազրկվեն
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 20-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Նիկոլ Փաշինյանը՝ ԱԽ նիստին Արմեն Սարգսյանի չմասնակցելու մասին
«Ես նախագահ Արմեն Սարգսյանին ընդունում եմ որպես Հանրապետության նախագահ, ով ունի սահմանադրությամբ և օրենսդրությամբ իրեն վերապահված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Դիլիջանում մարտի 25-ից նոր արագաչափ կգործարկվի
Ճանապարհային ոստիկանությունը տեղեկացնում է, որ 2019 թվականի մարտի 25-ից գործարկվելու է Դիլիջան քաղաքի Կալինինի փողոցի 161 հասցեի հարակից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Արարատ Միրզոյանը և Վոլֆգանգ Շոյբլեն պայմանավորվել են շարունակել կառուցողական երկխոսությունը
«Բունդեսթագի փորձը շատ օգտակար կարող է լինել Հայաստանի Ազգային ժողովի համար»,- այս մասին նշել է ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Ինչպես են հիշելու Նազարբաևին Հայաստանում
30 տարի Ղազախստանը ղեկավարելուց հետո նախագահ Նուրսուլթան Նազարաբաևը հայտարարել է այդ պաշտոնից հրաժարական տալու մասին։Նա հետխորհրդային տարածքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Արարատը խզել է պայմանագիրը լեգեոների հետ
«Արարատը» երկկողմ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը թիմի բելառուս կիսապաշտպան Անդրեյ Չուխլեի հետ: Այս մասին հայտնում է ակումբի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Մեղադրանք է առաջադրվել՝ համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ հափշտակություն կատարելու և փողերի լվացման համար
ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության կոռուպցիոն, սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների և կիբեռհանցագործությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Մոսկվայի պետական համալսարանն ինձ համար հարազատ կրթօջախ է. Արմեն Սարգսյան
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանն այսօր հյուրընկալել է Մոսկվայի Միխայիլ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Հայ գեղասահորդները մեկնել են Ճապոնիա՝ մասնակցելու աշխարհի առաջնությանը
Գեղասահքի Հայաստանի հավաքականը մեկնել է Ճապոնիայի Սայտամա քաղաք, որտեղ մարտի 20-23-ը կկայանա աշխարհի առաջնությունը: Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Ալիևն Էրդողանին հորդորել է Կարսում և Իգդիրում իշխանությունը հանձնել ազգայնականներին
Թուրքական մամուլում շրջանառվել են լուրեր, ըստ որոնց՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջամտել է մարտի 31-ին Թուրքիայում անցկացվելիք տեղական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Հայաստանցի յուրաքանչյուր տղամարդու համար առաջին տիկինն իր կինն է. Փաշինյան
«Հայաստանցի յուրաքանչյուր տղամարդու համար առաջին տիկինն իր կինն է, և հայաստանցի յուրաքանչյուր կնոջ համար միակ պարոնը իր ամուսինն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Քաղաքագետ. Փաշինյանի հայտարարությունից հետո կամ պետք է գործ հարուցվի, կամ գլխավոր դատախազը պատժվի
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանն ուշադրություն է հրավիրել այսօր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսի ընթացքում հնչեցրած մի հայտարարության վրա։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Մանսարդները պետք է բոլոր նորմերին համապատասխան լինեն. Մարության
Երևանի ավագանու նիստից հետո քաղաքապետ Հայկ Մարությանը լրագրողների հետ զրույցում անդրադարձավ մամուլի այն հրապարակումներին, որոնց համաձայն իր կինն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստների ժամանումը ֆուտբոլի ակադեմիա
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի մամուլի ծառայությունը ներկայացրել է ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստների ժամանումը Ավանի ֆուտբլի ակադեմիա:
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Վարդենյաց լեռնանցքը ծանրաքաշ և կցորդիչով մեքենաների համար փակ է
ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 19-ին՝ ժամը 17:00-ի դրությամբ, Վարդենյաց լեռնանցքը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Նազարբաևը հրաժարական է տվել
Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը հրաժարական է տվել։ «Ես որոշել եմ դադարեցնել իմ լիազորությունները նախագահի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Վահան Թումասյան. Ինձ մոտ ծանր տպավորություններն արտահայտվում են ոչ թե պոեզիայի, այլ հայհոյանքների տեսքով
Տարիներ շարունակ «Շիրակ կենտրոն» ՀԿ նախագահ Վահան Թումասյանի օրը սկսվում  է ու ավարտվում Շիրակի գյուղերի անապահով ընտանիքներին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Մարդիկ կան, որ պետք է հասկանան՝ իրենց գնացքը վաղուց գնացել է և «Ferrari»-ով էլ չեն կարողանալու հասնել. Փաշինյան
«Չեմ կարծում, որ պետք է շատ խոսեմ երկրում կատարված փոփոխությունների մասին, սակայն սա այն դեպքը չէ, երբ վարչապետը չի տիրապետում երկրի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Մարության. Չենք սահմանափակվելու միայն Օպերայի հարակից տարածքով
«Ամեն շաբաթ կամ կիրակի օրս սկսում եմ աղբավայր այցելելուց, որպեսզի տեսնեմ այնտեղ խնդիրներ կան, թե ոչ»,- ավագանու նիստից հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Ադրբեջանը Հայաստանի հետ սահմանին նոր զորամաս է տեղակայել
Ադրբեջանը հայ-ադրբեջանական սահմանի Ղազախ-Աղստաֆա հատվածում նոր զորամաս է տեղակայել: Տարածքը սահմանակից է ՀՀ Տավուշի մարզին: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Հայ 4 շախմատիստ հաղթանակով է մեկնարկել Եվրոպայի առաջնությունում
Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեում մեկնարկել է շախմատի տղամարդկանց Եվրոպայի անհատական առաջնությունը, որտեղ Հայաստանն ունի 8 ներկայացուցիչ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Ռանչպարի դարդուցավը՝ բանաստեղծությունից դուրս
Երկու օր առաջ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չհայտարարված այցով Արարատի մարզի Ռանչպար գյուղում էր։ Այցի մասին վարչապետը տեղեկացրեց իր ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
ՄԻՊ-ը աշխատանքային խումբ է գործուղել Ավշարի դպրոց
Արարատի մարզի Ավշարի միջնակարգ դպրոցում դասադուլի և գործադուլի հետ կապված իրադարձությունները գտնվում են Մարդու իրավունքների պաշտպանի...
Աղբյուր` Panorama.am
Համացանց
19:51 19/03/2019, Հայաստան
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
11:51 19/03/2019, Հայաստան
Անօրինակ ակցիա

Տեսանյութեր

Մարությանը՝ Կենտրոնում կայանատեղիների գնի բարձրացման հարցի մասին
18:08 19/03/2019

Մարությանը՝ Կենտրոնում կայանատեղիների գնի բարձրացման հարցի մասին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}