Հասարակություն 18:11 14/12/2018 Հայաստան

Վերացող սիգը, օրեցօր շատացող ձկնավաճառներն ու չաշխատող արգելքները. ի՞նչ անել

Հեղինակ` Հասմիկ Հակոբյան

Հատկապես նախատոնական օրերին մայրաքաղաքի փողոցներում ամեն քայլափոխի կարելի է հանդիպել ձկնավաճառների, որոնք ոչ միայն սիգ են վաճառում, այլև ձկնկիթ:  Եվ դա այն դեպքում, երբ մասնագետները տարիներ շարունակ ահազանգում են՝ սիգ ձկնատեսակը վերացման վտանգի առաջ է հայտնվել:

Այսօր Սևանի ձկնապաշարի վերականգնումը պետության համար ունի ռազմավարական նշանակություն, ամեն տարի  ձկան պաշարների համալրման նպատակով պետական բյուջեից  գումարներ են հատկացվում, և Սևանա լիճ է բաց թողնվում մի քանի հարյուր հազար մանրաձուկ:
Թեև Սևանում ձկան որսն արգելված է արդեն մի քանի տարի, սակայն ձկնագողությունը շարունակվում է, դրա վառ ապացույցն էլ ամենուրեք վաճառվող սիգն է: Ամեն տարի ձկան որսի արգելքի ժամանակահատվածում ապօրինի ձկնորսության բազմաթիվ դեպքեր են բացահայտվում, բայց միաժամանակ պատկան մարմինները խոստովանում են՝ մարդիկ դրանով սոցիալական խնդիր են լուծում:

«Սևանա լճից սիգի որսը թույլատրված չէ, բայց սիգի որսագողությունը շարունակվում է. կար նախորդ տարի, կա այս տարի ու կլինի, քանի դեռ մարդիկ չեն գիտակցում, թե ինչ կորուստներ կարող ենք ունենալ»,- Panorama.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասում է ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Բարդուխ Գաբրիելյանը: Նրա ղեկավարած կենտրոնն է ՀՀ բնապահպանության նախարարություն ներկայացնում գիտական կարծիք կամ խորհրդատվություն, որի հիման վրա նախարարությունը որոշում է թույլատրել այս կամ այն ձկնատեսակի որսը կամ չթույլատրել:

Առաջիկա օրերին կրկին կհայտարարեն սիգի որսի արգելքի մասին, սակայն, ըստ պրոֆեսորի, դա խոչընդոտ չէ, արգելքի  ժամանակ էլ շարունակվում է սիգի վաճառքը:

«Եթե վաճառվում է, նշանակում է, որ այսօր պատշաճ հսկողություն գոյություն չունի Սևանա լճում»,- ասում է Բարդուխ Գաբրիելյանը:

Հարց է առաջանում՝ որտեղի՞ց և ի՞նչ ճանապարհով են ձեռք բերում այս ձուկը, երբ Սևանում սիգի սակավության պատճառով արգելվում է ձկան այդ տեսակի որսը:

Մեզ հետ զրույցում «Սևան» ազգային պարկի տնօրեն Վահե Գուլանյանը վստահեցնում է՝ հսկողություն կա, բայց նաև հաստատում՝ ձկնագողություն էլ կա, բայց դա իր բացատրությունն ունի՝ լիարժեք հսկողություն իրականացնելու համար ռեսուրս չունեն:

«Ապօրինի որսագողությունը եղել է, կա և կլինի, քանի դեռ համալիր միջոցառումներ չեն իրականացվում:  Այո, բավականին խիստ հսկողություն կա, բայց Սևանա լճի ափի շրջագիծը մոտ 230 կմ է, լճի ափամերձ հատվածում կա 41 համայնք, և «Սևան» ազգային պարկի հսկիչները չեն կարող բոլորին հետևել: Օրինազանց քաղաքացիները գիշերով  կարող են որս անել, իսկ առավոտյան մեր հսկիչը կարող է ոչինչ չնկատել: Սա կլասիկ ձկնգողության տեսակ է, որը  գալիս է դեռևս խորհրդային տարիներից: Վերջին տարիներին նույնիսկ ցերեկային ժամերին են գողություն անում, բայց բոլորին վերահսկել չենք կարող»,- նշում է Վահե Գուլանյանը:
Նրա խոսքով՝  «Սևան» ազգային պարկում  աշխատանքը սկսվում է առավոտյան ժամը 9-ին, ավարտվում 18:00-ին, ուստի, ըստ նրա, բնական է, որ ուշ  ժամերին իրենք չեն կարող պատշաճ հսկողություն իրականացնել: Բացի այդ, տեխնիկական զինվածությունը բավարար չէ, ինչը ևս լուրջ խնդիր է:

Միաժամանակ Վահե Գուլանյանը նշում է, որ հսկողություն պետք է իրականացնի ոչ միայն «Սևան» ազգային պարկը, այլև մի շարք այլ կառույցներ, այդ թվում՝ ուժային, սակայն շատ հաճախ, սոցիալական խնդրին զոհ գնալով, պատասխանատու կառույցները «մատների արանքով են» խնդրին մոտենում:

Ազգային պարկի տնօրենը խնդիրը կապում է համակարգի թերի, անկատար լինելու, օրենսդրության հետ, բայց միաժամանակ ավելացնում է՝ չի կարծում, օրենքի ճիշտ կիրառման դեպքում ձկնագողերն ավելի օրինապաշտ կդառնային, քանի դեռ կա սոցիալական խնդիրը. «Քանի դեռ գյուղացիների սոցիալական հարցը չեն լուծել, ձկնագողությունը չի վերանալու: Մաքսիմում 10 օր որս չանեն, բայց եթե երեխան սոված է, նրանք ոչ մի բանի առաջ կանգ չեն առնի»:

Վահե Գուլանյանն ասում է՝  մի քանի օրից ձվադրման շրջանը սկսվելու է, նորից սկսվելու են բողոքները, ուստի ստեղծված իրավիճակում լուծումն այն է, որ ձկնագողերին օրինական դաշտ բերեն, ինչին ուղղված մի քանի միջոցառումներ կան:

«Մենք առաջարկում ենք այնպիսի համակարգ ներդնել, որի համաձայն՝ պետք է սահմանել օրինական որսի ձև, որով հնարավոր կլինի վերահսկել ձկան որսով զբաղվողներին: Բոլոր վարչապետերի ժամանակ այս հարցը բարձրացրել ենք, ասել են՝  կլուծենք, բայց անօգուտ: Լիահույս ենք, որ  նոր կառավարությունն ու բնապահապանության նախարարը հետևողական կլինեն և այս խնդրին լուծում կտան:  Ամեն դեպքում արդեն ամոթ է, որ  բնապահպանական խնդիրը կապում են սոցիալականի հետ: Այն մեթոդներով, որոնցով տարիներ շարունակ պայքարում ենք, արդեն անհնար է, պետք է այլ մեխանիզմներ մտածել»,- ասում է  Վահե Գուլանյանը:

Նա միաժամանակ արձանագրում է, որ  Սևանա լճում սիգի արդյունագործական պաշարներն աճում են. «Այսօր ձկնագողությունն ու վերարտադրողականությունը բալանսի մեջ են»:
Չնայած արդյունագործական պաշարների ավելացմանը, պրոֆեսոր Բարդուխ Գաբրիելյանն ահազանգում է  ձկնատեսակների պոպուլյացիաների վտանգի մասին:  «Անկախ որսի շրջանից, արդեն 6-7 տարի է սիգ չի կարելի որսալ, բայց ամենուրեք վաճառվում է նախաձվադրային սիգ, ինչն անթույլատրելի է: Եթե այսօր որսում են սիգ՝ ձկնկիթով,  նշանակում է, որ հազարավոր ձկներ են ոչնչացնում: Բնապահպանության նախարարությունը դիմել է մեզ, թե երբ է ձվադրման շրջանը սկսվում, բայց ձվադրման սկսելն ի՞նչ կապ չունի պահպանության հետ: Այսինքն՝ եթե ձվադրման շրջանը դեկտեմբերի վերջին է, դա չի նշանակում, որ հիմա կարելի է ձուկ որսալ»,- նշում է պրոֆեսորը:

Նա նույնպես հաստատում է, որ վերջին տարիներին արդյունագործական ձկան պաշարներն աճել են և մտադրություն կար, որ առաջիկա տարիներին առաջարկեին՝ ինչ-որ ծավալով որսը թույլատրել, բայց այս չափերով անկառավարելի որսը նշանակում է՝ հետագայում լուրջ խնդրի առաջ են կանգնելու. «Սիգի արդյունագործական պաշարներն ավելացել են, բայց այս թալանը, որը տեղի է ունենում, կասկածում եմ, որ մյուս տարի ավելացում կունենանք: Հիմա շատ կարևոր է, որ արգելվի ձվադրման պատրաստ, ձկնկիթ ունեցող ձկների որսը… բայց ո՞ւմ ենք ասում: Այս ամենը ոչ պատշաճ հսկողության և անկառավարելի որսի արդյունք է: Բավականին մեծ վնաս են կրելու արդյունագործական պաշարները, քանի որ ամենուրեք, ամեն քայլափոխի վաճառում են և ձուկը, և ձկնկիթը: Սիգը պետական սեփականություն է, և եթե ասում են, որ որսը թողնում են՝ հաշվի առնելով մարդկանց սոցիալական վիճակը, դե թող սոցիալական խնդիրներից ելնելով թույլ տան մարդկանց ուրիշ բաներ թալանեն»:

Բարդուխ Գաբրիելյանի գնահատմամբ՝ այս տարի ավելի վատ է վիճակը, քան նախորդ տարիներին, քանի որ առանց թաքցնելու վաճառում են նաև ձկնկիթը, մինչդեռ նախորդ  տարիներին գոնե խուսափում էին:

Պրոֆեսորի խոսքով՝ Սևանա լճում կառավարելի որս գոյություն չունի, պատասխանատուները պետք է վերահսկողություն իրականացնեն, պատկան մարմինների համար այս հարցի լուծումը պետք է առաջնահերթ լինի, հակառակ դեպքում  կհայտնվենք նույն «կոտրած տաշտակի» առաջ:
Ի դեպ, Բարդուխ Գաբրիելյանը հայտնեց, որ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնն այս հարցի հետ կապված նամակ է ուղարկել ՀՀ կառավարություն, բնապահպանության նախարարություն, սակայն դեռևս ոչ մի պատասխան չեն ստացել:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

19:00
Իտալացի Ջորջ Քլունին ձերբակալվել է
Իտալացի Ֆրանչեսկո Գալդելին, որը ներկայացրել է իրեն որպես դերասան Ջորջ Քլունի, ձերբակալվել է Թայլանդում։ Գազետա.ռու կայքը, հղում անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Ն. Սամսոնյան. Պահանջում ենք Արմեն Սարգսյանը ցույց տա այն, ինչ ցույց է տվել Նիկոլ Փաշինյանին
«Սահմանադրական դատարանի դատավորի թեկնածու Վահե Գրիգորյանը չի կարող լինել անաչառ դատավոր, տարիներ շարունակ քաղաքական  գնահատականներ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Լոնդոնն ու Մոսկվան ուսումնասիրում են Մեյի ու Պուտինի հանդիպման հնարավորությունները
Պաշտոնական Լոնդոնը Մոսկվայի հետ քննարկում է հարաբերությունների մասնակի ապասառեցման և Բրիտանիայի վարչապետ Թերեզա Մեյի ու ՌԴ նախագահ Վլադիմիր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Արցախում զինծառայողը վնասվածք է ստացել ձախ աչքի շրջանում
Ձերբակալվել է նրա ծառայակիցը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Մանվել Գրիգորյանի գործով դատավորը հեռացել է խորհրդակցական սենյակ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում այսօր շարունակվեց ԱԺ նախկին պատգամավոր, գեներալ Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոց կալանավորումն անփոփոխ թողնելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն Լենինգրադյան փողոցում
Երթևեկության անվտանգության բարելավման և ճանապարհատրանսպորտային պատահարներից խուսափելու նպատակով 2019թ. հունիսի 17-ից կփակվի Լենինգրադյան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Արցախում զինծառայող է վիրավորվել
Դեպքի մանրամասները պարզելու համար կատարվում է քննություն:
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Հունաստանը ԵՄ-ից կպահանջի Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ կիրառել
Հունաստանի վարչապետ Ալեքսիս Ցիպրասը Եվրամիությանը կոչ է արել Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ կիրառել։ Մամուլի ասուլի ժամանակ, հայտնելով, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Թրամփը կրկին խորհուրդ է տալիս փոխել Լոնդոնի քաղաքապետին
Լոնդոնում այս շաբաթավերջին տեղի ունեցած հինգ հարձակումների արդյունքում երեք մարդու մահից հետո ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կտրուկ քննադատել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
ՊՎԾ-ն ԵՊԲՀ-ի մասին տեղեկանքն ուղարկել է ազգային անվտանգության քննչական դեպարտամենտ
ՀՀ պետական վերահսկողական ծառայությունը տեղեկացնում է․ «Երևանի Մխիթար Հերացու անվան բժշկական համալսարան» հիմնադրամում ՀՀ պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Արգենտինան և Ուրուգվայը մնացել էին առանց հոսանք
Նախօրեին Արգենտինան և Ուրուգվայը մնացել էին առանց էլեկտրականության։ Դա տեղի էր ունեցել տեղի ժամանակով 07։00-ին։ Եվրանյուզի հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Ուրիշի անվամբ վարկ ստանալու համար մեղադրանք է առաջադրվել 26-ամյա կնոջը
ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող քրեական գործով իրականացված քննչական գործողությունների արդյունքում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Լևոն Արոնյանի գրառումը՝ Տիգրան Պետրոսյանի մասին
«Տիգրան Պետրոսյանը այսօր կլիներ 90 տարեկան: Խաղացողի բացարձակ առեղծված, ով հավասարապես տաղանդավոր էր խաղի բոլոր բնագավառներում, բայց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Արամ Հարությունյանի կողմից կաշառք ստանալուն օժանդակելու մեջ մեղադրվողների քրգործի նախաքննությունն ավարտվել է
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քննվող քրեական գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված բավարար ապացույցների համակցությամբ հիմնավորվել է, որ Վ. Մ.-ն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Հրդեհ Եռաբլուր պանթեոնի մոտակայքում
Այսօր, ժամը 14:30-ին, «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Երևան քաղաքի Եռաբլուր պանթեոնի մոտակայքում. այրվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Բացահայտվել է Ազգային պատկերասրահից գեղանկարների հափշտակության դեպքը. ԱԱԾ
Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայության և ՀՀ քննչական կոմիտեի կողմից ձեռնարկված լայնածավալ համալիր օպերատիվ -հետախուզական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Լույս ընծայվեց Տիգրան Պետրոսյանի «Գահերի խաղը. Ինչպե՞ս հաղթել շախմատում» գիրքը
Այսօր տեղի ունեցավ շախմատիստ Տիգրան Պետրոսյանի «Գահերի խաղը. Ինչպե՞ս հաղթել շախմատում» գրքի հայերեն թարգմանության շնորհանդեսը, որին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Մարության. Մենք մի կերպ ճկռալով աշխատում ենք
Երևանի ավագանին արտահերթ նիստում քննարկում է քաղաքապետարանի հաստիքակազմի ավելացման հարցը:
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
«Խորհրդանշական բողոքի ակցիա»՝ նախագահի նստավայրի դիմաց
«Քաղաքացիական գիտակցություն» ազատական ՀԿ և AntiFake.am փաստերի ստուգման և տեղեկատվության տրամադրման կայքի նախաձեռնությամբ այս...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Տոնոյանը ամառային զորակոչը հստակ կազմակերպելու ու անցկացնելու վերաբերյալ ցուցումներ է տվել
Այսօր ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում տեղի է ունեցել Հանրապետական զորակոչային հանձնաժողովի ընդլայնված նիստ, որի ընթացքում ամփոփվել են 2018 թ. ձմեռային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Ֆրանսիայում հրդեհը ոչնչացրել է 250 հազար լիտր կոնյակ
Ֆրանսիայում խոշոր հրդեհի հետևանքով ոչնչացվել է 250 հազար լիտր կոնյակ: Այս մասին գրում է «Կոմսոմոլսկայա պրավդա»-ն: Ալկոհոլն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
«Իմ քայլի» ավագանու անդամը մանդատը վայր է դնում
Երևանի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Եվա Թովմասյանը դիմում է ներկայացրել ավագանու անդամի  պաշտոնից հրաժարավելու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
«168 Ժամ». Գույքահարկի բարձրացման խնդրի մասին. Արմեն Գևորգյան
«Վերջին շրջանի իրադարձություններն ինձ ստիպում էին ձեռնպահ մնալ մեր զարգացման ընթացիկ հարցերի վերաբերյալ հրապարակային հայտարարություններից...
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Իսկ հրդեհը վառած տեղն է վառում
Կենտրոն վարչական շրջանի Արգիշտի փողոցին հարակից տարածքում կրկին հրդեհ է։ Բնակիչներից Panorama.am-ին առաջին անգամ չէ, որ ահազանգում են նշված...
Աղբյուր` Panorama.am
15:49
Համահայկական 7-րդ խաղերի երկրորդ ջահը վառվել է Խոր Վիրապում
Խոր Վիրապում Գրիգոր Լուսավորչի կանթեղից հանդիսավորությամբ վառվել է Համահայկական խաղերի ջահը: Այն վառել է օլիմպիական չեմպիոն Արթուր Ալեքսանյանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
էներգաարդյունավետության զարգացում․ մաստեր կլաս` E-FIX ծրագրի շրջանակում
Եվրամիության «Հորիզոն 2020» նախագծի E-FIX ծրագրի շրջանակում ԱԳԲԱ Լիզինգը կազմակերպել և իրականացրել է մաստեր կլաս. միջոցառման գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Գրավատների և փոխանակման կետերի նախատեսվող պետտուրքը կնվազի
ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում այսօր քննարկվեց Հարկային օրենսգրքի նախագծով գրավատների և փոխանակման կետերի համար սահմանված...
Աղբյուր` Panorama.am
15:19
Մարվել է «Եվրոպայի խորհուրդ» թեմային նվիրված նոր փոստային բացիկ
«Եվրոպայի խորհուրդ» թեմային նվիրված այսօր մարվել և շրջանառության մեջ է դրվել մեկ նամականիշով երկկողմանի փոստային բացիկ:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:05
ԱԻՆ-ը հորդորում է ցուցաբերել զգուշավորություն
Նախորդ տարվա համեմատ այս տարվա հունիսի առաջին կեսին հրդեհների քանակն ավելացել է 6 անգամ: ԱԻՆ-ից հայտնում են, որ բուսածածկ և բնակավայրերին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:53
ԵԽ գլխավոր քարտուղարի տեղակալ․ Մենք ձեր կողքին ենք լինելու
«Շատ մեծ հաճույք է ինձ համար լինել Երևանում՝ Հայաստանի համար Եվրոպայի խորհրդի 3-րդ Գործողությունների ծրագրի մեկնարկին է, որը հաստատվում է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների ու ընդդիմադիրների ակցիան՝ դատարանի բակում
14:57 14/06/2019

Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների ու ընդդիմադիրների ակցիան՝ դատարանի բակում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}