Տնտեսություն 13:40 26/12/2018 Հայաստան

Պոմիդորը քիչ, տոմատը՝ շատ

Հեղինակ` Հասմիկ Հակոբյան

Վերջին տարիներին Հայաստանի սննդարդյունաբերության ոլորտում գործող ընկերությունները զգալի ավելացրել են պահածոների արտադրությունը: Դա խոսում է այն մասին, որ շուկայում կա հայկական արտադրության պահածոների պահանջարկ:

Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն՝ 2017 թվականին Հայաստանում արտադրվել է 19 հազար 132 տոննա պահածո, ինչը 2016 թվականի համեմատ 31.6%-ով ավելի է: 2018 թվականի հունվար-հոկտեմբերին հանրապետությունում արտադրվել է 21 հազար 87.2 տոննա պահածո՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճելով 22.6%-ով:

Միաժամանակ  պետք է նշենք, որ այս տարի զգալի նվազել է տոմատի մածուկի արտադրության ծավալը:  Մասնավորապես, եթե 2017 թվականի հունվար-հոկտեմբերին Հայաստանում արտադրվել է 2651.9 տոննա տոմատի մածուկ, ապա այս տարվա նույն ժամանակահատվածում՝ 1806.6 տոննա:

Հիշեցնենք, որ 2017 թվականին հանրապետությունում վերամշակող ընկերություններն, ընդհանուր առմամբ,  արտադրել են 2721.6 տոննա տոմատի մածուկ, ինչը 2016 թ-ի համեմատ 12.2 տոկոսով ավելի է:

Ինչո՞ւ է Հայաստանում տոմատի մածուկ քիչ արտադրվում, որոնք են արտադրության ծավալների նվազման պատճառները:  Այս և այլ հարցերի շուրջ Panorama.am-ը զրուցել է ոլորտի մասնագետների հետ:

ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ Գառնիկ Պետրոսյանը փաստեց՝  վերջին տարիներին հանրապետությունում լոլիկի ցանքատարածությունների կրճատման  միտում կա: Նրա խոսքով՝ այս տարի 2017 թվականի համեմատ Արարատի և Արմավիրի մարզերում շուրջ 1550 հա-ով կրճատվել են  լոլիկի ցանքատարածությունները:

Ցանքատարածությունների կրճատման պատճառներից մեկն, ըստ նրա, ջրի սակավությունն է. «Այս տարվա գարնանն արդեն պարզ էր, որ ջրամբարներում ջրի կուտակման խնդիր կա և ամռանը կարող են դժվարություններ առաջանալ  ոռոգման սեզոնին: Իսկ լոլիկն այն բանջարաբոստանային կուլտուրան է, որը վեգետացիայի ամբողջ ժամանակաշրջանում  ջրվում է 16-18 անգամ, իսկ երբ բարձր ջերմաստիճանային ռեժիմ է գրանցվում, բնականաբար, այդ թիվն ավելանում է: Եթե մի քանի օրով ուշ են ջրում, ապա դա բերքատվության վրա լուրջ ազդեցություն է ունենում: Թերևս ցանքատարածությունների պակասն այս խնդիրներով է պայմանավորված»։

Բերքատվության անկումը, ըստ նրա, նաև պայմանավորված էր հուլիսին ջերմաստիճանի շեշետակի բարձրացմամբ՝ ստվերում հասել էր մինչև 43 աստիճանի, ուստի շուկայում դիտվեց լոլիկի գնի բարձրացում: Արդյունքում, վերամշակող ձեռնարկությունները ստիպված էին անհամեմատ ավելի բարձր գնով լոլիկ մթերել:

Հիշեցնենք, որ այս տարի մեկ կիլոգրամ լոլիկը վաճառվում էր 450-600 դրամով, իսկ օգոստոսի վերջին և սեպտեմբերի սկզբին փոքր-ինչ նվազեց՝ 250-400 դրամ: Ինչ վերաբերում է մթերվող լոլիկին, ապա այն մթերվել է 40-52 դրամով: Գառնիկ Պետրոսյանի հայտնեց, որ եթե նախորդ տարի տոմատի մածուկի արտադրության նպատակով  մթերման գինը տատանվում էր 35-45 դրամի միջակայքում, ապա այս տարի՝ 40-52 դրամ:

Պաշտոնական տվյալներով՝ այս տարի վերամշակող ընկերությունները մթերել են 17 հազար 720 տոննա լոլիկ՝ 2017 թվականի 24,500 տոննայի դիմաց: Այսինքն՝ մոտ 7 հազար տոննայով մթերման ծավալը նվազել է: 

Պահածոյագործների և հյութարտադրողների միության նախագահ Երվանդ Թարվերդյանն էլ նշեց, որ պահածոյի մասով Հայաստանը գրեթե ինքնաբավ երկիր է, քանի որ շատ քիչ քանակությամբ է պահածո ներմուծում, բայց մեծ քանակությամբ տոմատ է ներկրվում: Ըստ նրա՝ եթե Հայաստանը միշտ տոմատի մածուկ արտահանող երկիր է եղել, ապա վերջին տարիներին դարձել է տոմատ ներմուծող:

«Ամեն տարի գյուղացիները լոլիկի գինը բարձրացնում են և այսօր տեխնիկական լոլիկի գինը հասել էր 40 դրամի: Եթե 40 դրամով լոլիկ են մթերում, տոմատի  ինքնարժեքի վրա  դա ազդում  է և տնտեսապես շահեկան չէ  դրա արտադրությունը: Այս տարի էլ բերքը վատն էր և այն ֆերմերները, որոնք լոլիկ ունեին, դրանից օգտվեցին և լոլիկի գինն ավելի բարձրացրեցին: Երևի թե պատմության մեջ նման բան չէր եղել, որ տեխնիկական լոլիկը, այսինքն՝ պահածոյի արտադրության համար նախատեսված լոլիկը վաճառեին 100 դրամից ավելի»,- նշեց նա՝ հավելելով, որ այս պայմաններում տոմատի պահածո արտադրելու համար ավելի ձեռնտու է տոմատի մածուկ ներկրել:

Նշենք, որ տոմատի ներմուծման 1 կգ միջին մաքսային արժեքը՝ 2017  թվականին եղել է 1 դոլարին համարժեք, 2018թ-ին՝ 0,94 դոլար: Արտահանման 1 կգ միջին մաքսային արժեքը եղել է  0,96 դոլարին համարժեք դրամ, այս տարի՝ 1,07 դոլար: 

Պետական եկամուտների կոմիտեի պաշտոնական կայքից տեղեկանում ենք, որ այս տարվա առաջին կիսամյակում Հայաստան է ներկրվել 303.6 տոննա տոմատի մածուկ, իսկ 2017 թ-ի նույն ժամանակահատվածում՝ 117.1 տոննա:

Անդրադառնալով գնային քաղաքականությանը՝  Երվանդ Թարվերդյանն ասաց, որ իրականում տոմատի գինը չի բարձրացել, քանի որ կա նաև ներմուծված  տոմատ, մեծ մասը՝ Չինաստանից, իսկ չինական տոմատը աշխարհում համարվում է ամենաէժանը: Որակական առումով էլ, ըստ նրա, այն չի զիջում հայկականին:

«Բնական է, որ տոմատի մածուկ պետք է ներկրվեր: Այս տարվա մթերված լոլիկի քանակը չէր կարող բավարար լինել, որ Հայաստանում պահանջարկի չափով տոմատ արտադրվեր: Կան ընկերություններ, որ լոլիկ չլինելու պատճառով հոսքագծերը կանգնեցրել են»,- նշեց նա:

Իսկ ինչպես տարբերել, թե որն է հայկական արտադրության տոմատը, Երվանդ Թարվերդյանը նշեց, որ հայկական տոմատի մածուկի վրա գրված է՝ արտադրված է տվյալ ընկերության կողմից, սակայն Հայաստանը՝ որպես ծագման երկիր, նշված չէ:

«Կան տարբեր մեթոդիկաներ ապրանքի ծագման երկիրը  որոշելու համար: Որոշ մեթոդներով, եթե անգամ հումքը դրսից է ներկրված, ծագման երկիրը փոխվում է, քանի որ կա արժեքային կանոն՝ օգտագործվում է տարրա, պիտակ և այլն: Հայաստանում վաճառվող տոմատի վրա ծագման երկիրը գրված չէ, իսկ եթե տվյալ ապրանքը արտահանման համար է նախատեսված, ապա դրա համար պարտադիր սերտիֆիկատ են հանում ու համապատասխան ծառայությունը որոշում է՝ ապրանքը հայկական է, թե ոչ»:   

Նա միաժամանակ նշեց, որ հայկական լոլիկն աշխարհում համարվում է ամենահամեղը,  մեր լոլիկի պահանջարկը մեծ է, եթե գրագետ քայլեր իրականացվեն, ապա ամբողջ աշխարհում հայկական լոլիկը մեծ տարածում կունենա:

«Մի քանի անգամ կառավարությունում ասել եմ՝ եթե չմշակված հողերում ամբողջությամբ լոլիկ աճեցնեն, պետությունն անվճար սերմ տա, գյուղացին էլ մշակի և խելամիտ գնով վերամշակող ձեռնարկություններին հանձնի, ապա մենք  վերամշակված տոմատն ամբողջությամբ կարող ենք իրացնել թե Հայաստանում, թե մեր երկրի սահմաններից դուրս»,- ասաց  Երվանդ Թարվեյանը՝ հավելելով, որ այս մասին ասել է բոլոր վարչապետերին, սակայն սայլը տեղից չի շարժվում:

Ինչ վերաբերում է պաշտոնական վիճակագրությանը, որի համաձայն՝ այս տարի Հայաստանում ավելի շատ պահածո է արտադրվել, Պահածոյագործների և  հյութարտադրողների միության նախագահին այդ փաստը տարօրինակ է թվում. «Չի կարող ավելի շատ պահածո արտադրվել մի պարզ պատճառով, որ այս տարի մոտ 5 հազար տոննայով ավելի քիչ բանջարեղեն է մթերվել»:

Նա նաև չբացառեց, որ այս տարի որոշ ձեռնարկություններ հնարավոր է ռեալ ցույց են տվել արտադրության ծավալները:

Երվանդ Թարվերդյանը միաժամանակ նշեց, որ հայկական պահածոների պահանջարկը կա և որքան արտադրվի, այնքան հնարավոր է իրացնել, եթե գրագետ ձևով դա արվի:

«Բազմիցս խնդրել եմ կառավարությանը, որ այս ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկի: Կառավարություն-մարզպետարան-գյուղապետարան օղակներով պետք է նայեն, թե որտեղ ինչն է ավելի լավ աճում և այդ ուղղությամբ աշխատեն: Իրականում պլանավորված տնտեսությունը գերազանց  է, պետությունը թող պլանավորի և աճ ապահովի»,- նշեց նա:

Փոխնախարար Գառնիկ Պետրոսյանն էլ անդրադառնալով խնդրի լուծմանը՝ նշեց, որ առաջին հերթին պետք է ոռոգման խնդիրներով զբաղվել՝ փորձելով  հնարավորինս կայուն ջրամատակարարում ապահովել և նաև երաշխիքներ ստեղծել բանջարաբույծների համար՝ հատկապես լոլիկի արտադրությամբ զբաղվող գյուղացիական տնտեսությունների, որ նրանք ամբողջ սեզոնի ընթացքում ապահովված կլինեն կայուն ջրամատակարարումով:

Նրա խոսքով՝ պետք է լուրջ աշխատանքներ տարվեն նաև ցեցի դեմ, որի պատճառով ևս բերքի կորուստ գրանցվեց:

«Այս ուղղությամբ մի շարք գործողություններ ենք նախապատրաստում, և կարծում եմ՝ մեզ կհաջողվի ավելի բարենպաստ վիճակ ստեղծել բուսասանիտարական առումով, քան եղել է այս տարի: Վերջին տարիներին պետական մակարդակով ցեցի դեմ գործնականում լուրջ քայլեր չէին ձեռնարկում, և հիմա մենք փորձում ենք համապատասխան քայլեր իրականացնել: Պայքարը պետք է սկսել ոչ թե այն ժամանակ, երբ ակնհայտ է բերքի կորուստը, այլ շատ ավելի վաղ շրջանում՝ թույլ չտալով հետագա բռնկումներ և զարգացումներ: Հույս ունեմ, որ հաջորդ տարի մենք կունենանք շատ ավելի բարենպաստ վիճակ»,- ընդգծեց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Քաշաթաղի շրջանում և Քարվաճառում 25 տուն կկառուցվի
Արցախի Հանրապետության պետական նախարար Գրիգորի Մարտիրոսյանը նախօրեին Լիբաբանի Հանրապետություն կատարած աշխատանքային այցի շրջանակներում, Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Որևէ ոլորտում Կառավարությունը ձախողում չի ունեցել. վարչապետ
Կառավարությունը կաշկանդված չէ ցտեսություն ասելու ձախողված պաշտոնյաներին: Այս մասին այսօրվա ասուլիսում ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Օլաֆ Զիմելկա. Հայաստանը տարածաշրջանային համատեքստում գտնվում է շահեկանորեն բարձր դիրքերում
«Մի քանի ամիսների ընթացքում երկու երկրների միջև տեղի են ունեցել բարձր մակարդակի փոխայցելություններ, որոնք նոր թափ կհաղորդեն հայ-գերմանական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Հայաստանի ընտրանին հավաքի առաջին մարզումն է անցկացրել
Հայաստանի ազգային հավաքականն այսօր սկսել է մարզական հավաքը: Արմեն Գյուլբուդաղյանցի ֆուտբոլիստները պատրաստվում են ԵՎՐՈ-2020-ի ընտրական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Ջեյմս Թուֆենկյանը պատրաստ է շարունակելու զարգացման ծրագրերի իրականացումը և՛ Հայաստանում, և՛ Արցախում
«Թուֆենկյան» հիմնադրամի միջոցով տարբեր ոլորտներում ծրագրերի իրականացումը կարևոր նշանակություն ունի թե՛ Հայաստանի, թե՛ Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Բյուրականի աստղադիտարանի մասնագիտական խորհուրդը վերաբացվել է
ՀՀ բարձրագույն որոկավորման կոմիտեի հրամանով ՀՀ ԳԱԱ Վ․ Համբարձումյանի անվ․ Բյուրականի աստղադիտարանում մարտի 15-ին վերաբացվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
Մարտի 20-ին Սյունիքում և Արցախում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային շրջաններում՝ ձյան, հովտային գոտում՝ անձրևի տեսքով: Մարտի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Վաղը ցերեկը մի շարք համայնքներ կհոսանքազրկվեն
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 20-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Նիկոլ Փաշինյանը՝ ԱԽ նիստին Արմեն Սարգսյանի չմասնակցելու մասին
«Ես նախագահ Արմեն Սարգսյանին ընդունում եմ որպես Հանրապետության նախագահ, ով ունի սահմանադրությամբ և օրենսդրությամբ իրեն վերապահված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Դիլիջանում մարտի 25-ից նոր արագաչափ կգործարկվի
Ճանապարհային ոստիկանությունը տեղեկացնում է, որ 2019 թվականի մարտի 25-ից գործարկվելու է Դիլիջան քաղաքի Կալինինի փողոցի 161 հասցեի հարակից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Արարատ Միրզոյանը և Վոլֆգանգ Շոյբլեն պայմանավորվել են շարունակել կառուցողական երկխոսությունը
«Բունդեսթագի փորձը շատ օգտակար կարող է լինել Հայաստանի Ազգային ժողովի համար»,- այս մասին նշել է ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Ինչպես են հիշելու Նազարբաևին Հայաստանում
30 տարի Ղազախստանը ղեկավարելուց հետո նախագահ Նուրսուլթան Նազարաբաևը հայտարարել է այդ պաշտոնից հրաժարական տալու մասին։Նա հետխորհրդային տարածքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Արարատը խզել է պայմանագիրը լեգեոների հետ
«Արարատը» երկկողմ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը թիմի բելառուս կիսապաշտպան Անդրեյ Չուխլեի հետ: Այս մասին հայտնում է ակումբի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Մեղադրանք է առաջադրվել՝ համակարգչային տեխնիկայի օգտագործմամբ հափշտակություն կատարելու և փողերի լվացման համար
ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության կոռուպցիոն, սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների և կիբեռհանցագործությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Մոսկվայի պետական համալսարանն ինձ համար հարազատ կրթօջախ է. Արմեն Սարգսյան
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանն այսօր հյուրընկալել է Մոսկվայի Միխայիլ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Հայ գեղասահորդները մեկնել են Ճապոնիա՝ մասնակցելու աշխարհի առաջնությանը
Գեղասահքի Հայաստանի հավաքականը մեկնել է Ճապոնիայի Սայտամա քաղաք, որտեղ մարտի 20-23-ը կկայանա աշխարհի առաջնությունը: Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Ալիևն Էրդողանին հորդորել է Կարսում և Իգդիրում իշխանությունը հանձնել ազգայնականներին
Թուրքական մամուլում շրջանառվել են լուրեր, ըստ որոնց՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջամտել է մարտի 31-ին Թուրքիայում անցկացվելիք տեղական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Հայաստանցի յուրաքանչյուր տղամարդու համար առաջին տիկինն իր կինն է. Փաշինյան
«Հայաստանցի յուրաքանչյուր տղամարդու համար առաջին տիկինն իր կինն է, և հայաստանցի յուրաքանչյուր կնոջ համար միակ պարոնը իր ամուսինն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Քաղաքագետ. Փաշինյանի հայտարարությունից հետո կամ պետք է գործ հարուցվի, կամ գլխավոր դատախազը պատժվի
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանն ուշադրություն է հրավիրել այսօր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսի ընթացքում հնչեցրած մի հայտարարության վրա։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Մանսարդները պետք է բոլոր նորմերին համապատասխան լինեն. Մարության
Երևանի ավագանու նիստից հետո քաղաքապետ Հայկ Մարությանը լրագրողների հետ զրույցում անդրադարձավ մամուլի այն հրապարակումներին, որոնց համաձայն իր կինն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստների ժամանումը ֆուտբոլի ակադեմիա
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի մամուլի ծառայությունը ներկայացրել է ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստների ժամանումը Ավանի ֆուտբլի ակադեմիա:
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Վարդենյաց լեռնանցքը ծանրաքաշ և կցորդիչով մեքենաների համար փակ է
ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 19-ին՝ ժամը 17:00-ի դրությամբ, Վարդենյաց լեռնանցքը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Նազարբաևը հրաժարական է տվել
Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը հրաժարական է տվել։ «Ես որոշել եմ դադարեցնել իմ լիազորությունները նախագահի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Վահան Թումասյան. Ինձ մոտ ծանր տպավորություններն արտահայտվում են ոչ թե պոեզիայի, այլ հայհոյանքների տեսքով
Տարիներ շարունակ «Շիրակ կենտրոն» ՀԿ նախագահ Վահան Թումասյանի օրը սկսվում  է ու ավարտվում Շիրակի գյուղերի անապահով ընտանիքներին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Մարդիկ կան, որ պետք է հասկանան՝ իրենց գնացքը վաղուց գնացել է և «Ferrari»-ով էլ չեն կարողանալու հասնել. Փաշինյան
«Չեմ կարծում, որ պետք է շատ խոսեմ երկրում կատարված փոփոխությունների մասին, սակայն սա այն դեպքը չէ, երբ վարչապետը չի տիրապետում երկրի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Մարության. Չենք սահմանափակվելու միայն Օպերայի հարակից տարածքով
«Ամեն շաբաթ կամ կիրակի օրս սկսում եմ աղբավայր այցելելուց, որպեսզի տեսնեմ այնտեղ խնդիրներ կան, թե ոչ»,- ավագանու նիստից հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Ադրբեջանը Հայաստանի հետ սահմանին նոր զորամաս է տեղակայել
Ադրբեջանը հայ-ադրբեջանական սահմանի Ղազախ-Աղստաֆա հատվածում նոր զորամաս է տեղակայել: Տարածքը սահմանակից է ՀՀ Տավուշի մարզին: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Հայ 4 շախմատիստ հաղթանակով է մեկնարկել Եվրոպայի առաջնությունում
Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեում մեկնարկել է շախմատի տղամարդկանց Եվրոպայի անհատական առաջնությունը, որտեղ Հայաստանն ունի 8 ներկայացուցիչ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Ռանչպարի դարդուցավը՝ բանաստեղծությունից դուրս
Երկու օր առաջ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չհայտարարված այցով Արարատի մարզի Ռանչպար գյուղում էր։ Այցի մասին վարչապետը տեղեկացրեց իր ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
ՄԻՊ-ը աշխատանքային խումբ է գործուղել Ավշարի դպրոց
Արարատի մարզի Ավշարի միջնակարգ դպրոցում դասադուլի և գործադուլի հետ կապված իրադարձությունները գտնվում են Մարդու իրավունքների պաշտպանի...
Աղբյուր` Panorama.am
Համացանց
19:51 19/03/2019, Հայաստան
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
11:51 19/03/2019, Հայաստան
Անօրինակ ակցիա

Տեսանյութեր

Մարությանը՝ Կենտրոնում կայանատեղիների գնի բարձրացման հարցի մասին
18:08 19/03/2019

Մարությանը՝ Կենտրոնում կայանատեղիների գնի բարձրացման հարցի մասին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}