Տնտեսություն 18:33 21/11/2019 Հայաստան

Ո՞ւր կորավ կլոր դդումը կամ Հայաստանում դդումը ռեկորդ է գրանցելու

Հայաստանյան խանութներում կլոր դդումներին փոխարինելու են եկել երկարները։ Ղափամայի համար դդում փնտրող տանտիրուհիները զարմացած են՝  ինչո՞ւ այդ տեսակը դարձավ դժվար ճարվող։

Ագրարային համալսարանի բուսաբուծության ու հողագործության ամբիոնի պրոֆեսոր, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր Անդրեաս Մելիքյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ Հայաստանում աճում է դդումի երեք տեսակ՝ սովորական, ամրակեղև,  մուսկաթային։
Վերջինը դեղին է, պոչի հատվածում երկարավուն, հում վիճակում կարելի է ուտել։  Ամրակեղև կամ կարծրակեղև դդումին են պատկանում հին հայկական սորտերը։



«Ղափամայի համար օգտագործվում է մեր տեղական ամրակեղև դդումը, որի պատերը շատ ամուր են։ Հենց այդ տեսակից են պատրաստել ավանդական ճաշատեսակը։ Մուսկաթայինից չեն կարող պատրաստել, քանի որ դրա կեղևները շատ արագ կլխկվեն։ Մուսկաթային տեսակը կարելի է ուտել նույնիսկ առանց եփելու, մինչդեռ ամրակեղև դդումն առանց եփելու ուտել հնարավոր չէ։ Այդ տեսակից նաև լավագույն մուրաբաներն են պատրաստում, նույնիսկ հնում դոշաբ  են պատրաստել»,-մանրամասնեց գիտնականը։

Թե ինչու է ամրակեղև դդումը շուկայում քիչ, գյուղատնտես գիտնականը, հետազոտություններ չունի, բայց ներկայացնում է  սուբյեկտիվ ենթադրություն. «Բերքատվությունը համեմատաբար քիչ է, բույսի վրա մի քանի պտուղ է լինում, ուշ են հասունանում, պահանջարկն էլ քիչ է։ Զուտ սուբյեկտիվ ու պահանջարկի խնդիր»։

Ա. Մելիքյանը կարծում է, որ Հայաստանում մուսկաթային տեսակի լայն տարածումը պայմանավորված է նաև լայն պրոպագանդայով։ Իրականում ամրակեղև դդումը շատ ավելի վաղուց է աճում Հայաստանում, հարմարված է բնակլիմայական պայմաններին,  այն  հիմնականում մշակում են Արագածոտնի, Վայոց Ձորի, Տավուշի մարզերում։ Ամրակեղև դդումն ունի  տեղական ծագման պոպուլյացիաներ քաղելուց հետո չոր պայմաններում երկար պահպանվում են։

Պրոֆեսորի խոսքով, այս պահին Հայաստանում դդմի սելեկցիայով համարյա չեն զբաղվում, հիմնականում դրսից բերված սորտերն են տեղայնացնում ու բարելավում, սակայն դրանց չեն նախորդել  հետազոտություններ։

«Նման նպատակ էլ չկա, դրսից բերված սորտերը վատը չեն, տեղայնացվում են, ով ցանկանում է մշակել, դրսից է բերում»,-նշեց գիտնականը։

Ի դեպ, Հայաստանում սովորաբար դդումի ցանքատարածություններ չեն եղել, մարդիկ սերմը ցանել են  իրենց բանջարանոցի անկյուններում կամ հարակից շինությունների պատերի տակ, որպեսզի թուփը վեր մագլցի ու շատ տարածք չզբաղեցնի։

«Բայց վերջին տարիներին մուսկաթային տեսակը սկսեցին աճեցնել դաշտերում, ինչպես ձմերուկը կամ սեխը, քանի որ նաև դդումի սերմերի նկատմամբ պահանջարկն է ավելացել։ Նույնիսկ սերմերը մթերում են։ Զուտ շուկայի խնդիր է, շուկան  ինչի պահանջարկ ունի, մարդիկ այն էլ մշակում ենք»,-նշեց համալսարանի պրոֆեսորը։



Գյուղատնտես, «Բերքառատ Հայաստան» ֆեյսբուքյան խմբի հիմնադիր  Հայկ Մելքոնյանն այս տարի Կոտայքի մարզի  Արագյուղի 500 քմ տարածք հողամասում փորձնական դդում է  աճեցրել։ Համայնքը Ծովի մակարդակից 1600 մ բարձրության վրա է գտնվում, այսինքն՝ նախալեռնային գոտի է։

Սերմերը բերել է Հոլանդիայից։ Գյուղատնտեսը բույսերը սնուցել է օրգանիկ նյութերով՝ նաև գոմաղբով, քիմիական պարարտանյութեր կամ թունանյութերի չի օգտագործել։ Բերքից գոհ է, կես տոննա դդումն արագ սպառել են բուսակերներն ու փոքրիկներ ունեցող ծնողները՝ երեխաներին ապուրներ ու շիլաներ պատրաստելու համար։ Տեղական սորտեր աճեցնել չի պատրաստվում՝ դա թողնելով տարիներով այդ գործում փորձ ձեռք բերած ու իրենց ձեռքով սերմեր վերցրած ֆերմերներին։ 



«Մտածում եմ, որ նոր սորտերն ու համերը հետաքրքիր կլինեն։ Ունեի և փոքր դդումներ, և բավականին խոշոր դդումներ։ Տեսակներից մեկը կոչվում է Հոկկայիդո՝ ճապոնական քաղաքի անունով։ Ես մտադիր էի աճեցնել ոչ ավանդական մշակաբույսեր, որ շուկայում տարբերվեն մյուսներից։ Համային որակներով էլ շատ տարբեր են, օրինակ փոքր դդումիկներն ավելի շատ կաշտանի համ ու բույր ունեն։ Ունենք փոռավոր տեսակի դդումներ, որոնք հասնում են մոտ 20 կգ-ի, դա էլ Ֆրանսիայում շատ տարածված տեսակ է»,-մանրամասնեց Մելքոնյանը։

Նա մտադիր է հաջորդ տարի ցանքատարածություն ընդարձակել, նոր տեսակներ աճեցնել։

«Եկող տարի ուզում եմ ռեկորդի գնամ ու աճեցնեմ Հայաստանի ամենամեծ դդումը։ Ատլանտիկ գիգանտ անունով սորտեր կան, որ մինչև 300-400 կգ քաշ են հավաքում՝ նայած ինչ պայմաններում կաճեն։ Արդեն ԱՄՆ-ից սերմերը պատվիրել եմ, եկել են, ԱՄՆ-ում այդ սորտի դդումը  լինում է նույնիսկ 600-700 կգ։ Այս տարի  իմ աճեցրած փոքր դդումները կշռում են 1-1.5 կգ, բայց ամեն թփի վրա 15-20 հատ լինում է, դրանք նաև վաղահաս են, հուլիսի  սկիզբ ես արդեն վաճառքի դդում ունեի»,-ասաց գյուղատնտեսը։

Նրա խոսքով, դդումով բազմաթիվ առողջ ու սննդարար ճաշատեսակներ կան, որոնք Հայաստանում լայն տարածված չեն, դրանով է պայմանավորված դդումի ցածր պահանջարկը։ Անցած տարի Շիրակի մարզում 500 տոննա դդում աճեցրած գյուղատնտես ընկերը, ըստ Մելքոնյանի, չի կարողացել այն վաճառել, դարձրել է անասնակեր, միայն սերմերն են կարողացել իրացնել։











 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:35
Վրաստանի ԱԳ նախարարը ԵԽԽՎ-ում․ Հակամարտություններն ունեն իրենց յուրահատուկ բնութագրերն ու քաղաքական լուծումները
ԵԽ նախարարների կոմիտեն շարունակում է անհանգստացած մնալ չլուծված հակամարտույթյուններով, որոնք ազդում են մեր մայրցամաքի տարբեր հատվածների վրա։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ալեքսանդր Քանանյանի հացադուլին միացել է ևս մեկ արցախցի
Դադարեցնել Արցախի տարածքում ՀԷԿ-երի կառուցումը
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Մահացել է Թուրքիայի 1-ին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ Կարպիս Զաքարյանը
90 տարեկան հասակում մահացել է Թուրքիայի 1-ին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, «Երկաթե բռունցք» մականունով հայտնի Կարպիս Զաքարյանը: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Լոռին երկկողմ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը իսպանացի կիսապաշտպանի հետ
«Լոռի» ՖԱ-ի մամուլի ծառայությունը հայտնում է, որ ակումբը երկկողմ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրն Ալեխանդրո Պուերտասի հետ։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Թագավորական ընտանիքը տուն է պատրաստում Հարրիի ու Մեգան Մարքլի համար
Մեծ Բրիտանիայի արքայազն Հարրիի հայրը՝ արքայան Չարլզն ու մեծ եղբայրը՝ Քեմբրիջի դուքս Ուիլյամը, հայտարարել են Հարրիի և  նրա կնոջ՝ Մեգն Մարքլի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Թուրքիայի երկրաշարժից ավերված տների փոխարեն 2000 նոր բնակարան կկառուցվի
Թուրքիայի Էլազըղ (պատմ. Խարբերդ) քաղաքում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով բազմաթիվ շենքեր են ավերվել։ Դրանց փոխարեն կկառուցվի 2000 նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Օրեր առաջ Արցախում հրազենային վիրավորում ստացած զինծառայողի վիճակը ծանր է
Հունվարի 24-ին Արցախում հրազենային վիրավորում ստացած զինծառայող Հենրի-Հայկ Սիմոնի Զաքարեանը վիճակը շարունակում է մնալ ծանր։ Այսօր լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Նիկոլ Փաշինյանի մոտ սուր նևրոտիկ խանգարում է ախտորոշվել. «Новые Ведомости»
Նոր «նահանջ» տարին անհանգստություններ բերեց ոչ միայն  ռուսաստանյան չինովնիկներին։ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ սուր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Զոհված զինծառայողների ընտանիքների բնակարանային խնդիրը Երևանում գրեթե 95 տոկոսով լուծվել է. Գաբրիել Բալայան
Պաշտպանության փոխնախարար Գաբրիել Բալայանն այսօր լրագրողների հետ զրույցում շնորհավորեց բոլոր զինծառայողներին և իրենց կյանքը տված զինծառայողների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
ԱԳՆ խոսնակը՝ Բրեքսիթին հաջորդող կիրարկման ժամանակաշրջանի վերաբերյալ
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանի մեկնաբանությունը Բրեքսիթին հաջորդող կիրարկման ժամանակաշրջանի վերաբերյալ
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Ոստիկանության պետ. Այդ պահին ստացվեց այդպես
«Մեր թիվ մեկ խնդիրն առանց վիրավորի, միջադեպի, առանց զոհի այդ մարդուն տվյալ տարածքից դուրս բերելն էր, ինչը բոլորիս բախտից բարեհաջող ավարտ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Դաժան ծեծի ենթարկված փոխգնդապետի վիճակում փոփոխություն չկա. փոխնախարար
Վայոց ձորում 2019 թվականի սեպետմբերին ծեծի ենթարկված փոխգնդապետ Արա Մխիթարյանի առողջական վիճակում փոփոխություն չկա: Այս մասին այսօր լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Արցախում կստեղծվի հանձնաժողով` ուսումնասիրելու ՓՀԷԿ-երի ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա
Արցախում 2019թ. թողարկվող էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալը հասցվել է տարեկան 480 մլն  կՎտ.ժ-ի, 2018 թվականի համեմատ աճը կազմել է մոտ 25...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Արսեն Բաբայան. Պարոն նախագահ, Դուք պետք է հետևեք Սահմանադրության պահպանմանը
Մենք արդեն գրեթե կորցրել ենք իրավական պետությունը
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Դավիթ Տոնոյան. Պետք է ոչ մի վայրկյան չթուլացնել զգոնությունը
ՊՆ վարչական համալիրում կայացել է պաշտպանության նախարարին կից կոլեգիայի նիստ, նվիրված զինված ուժերի 2019թ. ուսումնական տարվա մարտական և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Բաթումիի նախկին քաղաքապետը կդատապարտվի 7 տարվա ազատազրկման
Բաթումիի նախկին քաղաքապետ Գիորգի Էրմակովը կդատապարտվի 7 տարվա ազատազրկման: Aliq.ge-ն փոխանցում է, որ նույն գործով ձերբակալված Բաթումիի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Գողացել են դեսպանատներից մեկի մեքենայի հայելիները
Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում հունվարի 26-ի առավոտյան հաղորդում է ստացվել, որ մայրաքաղաքի Պուշկինի փողոցում գողացել են Հայաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Բոգդանովը Իրաքի դեսպանի հետ քննարկել է տարածաշրջանային օրակարգը
Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Միխայիլ Բոգդանովը Մոսկվայում Իրաքի դեսպան Աբդուրահման Հուսեյնիի հետ քննարկել է տարածաշրջանային օրակարգ ՝ շեշտը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
ՃՈ. Ժամանակավոր հաշվառման վկայագրերը կարող եք փոխարինել պլաստիկ քարտերով
Ճանապարհային ոստիկանության հաշվառման-քննական ստորաբաժանումների կողմից տրամադրված տրանսպորտային միջոցների ժամանակավոր հաշվառման վկայագրերը կարող...
Աղբյուր` Panorama.am
16:14
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս. Բոլոր ժամանակներում մարդկությունը ձգտել է արդար և ճշմարիտ դատաստանի
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն ընդունել է Բարձրագույն դատական խորհրդի նախագահ Ռուբեն Վարդազարյանին:
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Բիզնես խորհրդատուն կանխատեսում է ավտոմեքենաների գների կտրուկ նվազում
Բիզնես խորհրդատու Արեն Ապիկյանն այն կարծիքն է, որ Հայաստանում ավտոմեքենաների գները նվազելու են։ Ինչպես այսօր լրագրողների հետ հանդիպման...
Աղբյուր` Panorama.am
15:53
Խորվաթիայում ռազմական ուղղաթիռ է կործանվել
Խորվաթիայի ռազմաօդային ուժերի ռազմական ուղղաթիռը կործանվել է Ադրիատիկ ծովում ՝ Սիբենիկ քաղաքի մերձակայքում: Այդ մասին ասվում է հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:36
Ավիաընկերությունը հերքում է վթարը Աֆղանստանում
«Արիանա» աֆղանական ավիաուղիները հերքել են Աֆղանստանում ուղևորատար ինքնաթիռի վթարի մասին տեղեկատվությունը: Այդ մասին հաղորդվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:21
ԵԽԽՎ նոր նախագահ ընտրվեց Ռիկ Դեմսը
Այսօր Ստրասբուրգում մեկնարկած Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի ձմեռային նստաշրջանում ԵԽԽՎ նոր նախագահ ընտրվեց  Բելգիան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Սիրիայի խանութները հայրենասիրական ակցիա են արել
Սիրիայի ձեռնարկատերերը որոշել են յուրատեսակ պատասխանել ազգային արժույթի թուլացմանը՝ հայտարարել են ակցիա՝ «գնիր ապրանք մեկ ֆունտով»,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
ԱՄՆ-ում տուն են փնտրում «աշխարհի ամենավատ կատվի» համար
ԱՄՆ Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի կենդանիների ապաստարանը տեր է փնտրում «աշխարհի ամենավատ կատվի» համար, որի անունը Պերդիտա է։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:57
Ավագանու «Իմ քայլի» անդամ Հենրիկ Հարթենյանը մանդատը վայր կդնի
Երևանի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Հենրիկ Հարթենյանը մանդատը վայր կդնի: Խմբակցության հրատապ նիստից հետո լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Եվրոպայի ամենամեծ գիրքը
Հունգարիայի հյուսիսում գտնվող ոչ մեծ Սինպերտրի գյուղում, որտեղ ապրում է ընդամենը 300 մարդ, համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել ի շնորհիվ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հրայր Թովմասյան. Այն, ինչ այսօր կատարվում է, այսօրով չի ավարտվելու
14:55 24/01/2020

Հրայր Թովմասյան. Այն, ինչ այսօր կատարվում է, այսօրով չի ավարտվելու

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}