Հասարակություն 20:00 22/02/2020 Հայաստան

«Աղբ վերամշակող» թափառող շների մասին

Եվրոպական շատ երկրներում, ինչպես նաև Կանադայում և ԱՄՆ-ում թափառող կենդանիների խնդիրը արմատապես լուծվել է. Փողոցներում թափառող կենդանի պարզապես չկա: Թափառող կենդանիները խնդիրը լուծված է նաև մերձբալթյան երկրներում՝ Լիտվիա, Լատվիա, Էստոնիա: Իսկ ահա ասիական կամ աֆրիկյան երկրներում խնդիրը սուր արտահայտված է:

Ինչ վերաբերում է  հետխորհրդային երկրներին, ապա այստեղ էլ խնդիրը  կամ առհասարակ լուծված չէ, կամ էլ մասամբ է լուծված: Այս երկրների շարքում են նաև Հայաստանն ու Վրաստանը:  

Իսկ ինչպե՞ս են լուծել խնդիրը զարգացած երկրները:

«Փրո Փոուզ» կենդանիների բարեկեցության ԲԿ-ի հայաստանյան ներկայացուցիչ Նարե Արամյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ թափառող կենդանիների զանգվածային ստերջումը գրագետ  մոտեցում է, սակայն միայն դա բավարար չէ:

«Եթե վերցնենք Հայաստանին համաչափ զարգացող երկրների օրինակները, որտեղ լուծվել է թափառող կենդանիների խնդիրը, օրինակ ՝ Սլովենիայում, Իսրայելում և այլն, ապա զանգվածային ստերջացման և վերադարձի ծրագրերին զուգահեռ, բնականաբար, կատարվել են այլ աշխատանքներ ևս, առանց որոնց ստերջացումն ուղղակի անիմաստ կդառնար:

Այսինքն՝ եթե մենք չունենք տնային պայմաններում պահվող ընտանի կենդանիների հաշվառում և ստերջացում, եթե մենք չունենք բուծողների արտոնագրում և վերահսկում, եթե չեն արգելվում ասենք  շնամարտերը,... ապա թափառող կենդանիների զանգվածային ստերջացումը օգտավետ լինել չի կարող:

Այսինքն՝ երկրներում որտեղ չկան թափառող կենդանիներ, գլխաքանակի տեսանկյունից այնպես են լուծել խնդիրը, որ ոչ մի շուն դուրս չի նետվում և նորերը չեն ծնվում »,- ասաց Արամյանը: 

Իհարկե  հանրային անվտանգության և առողջապահության տեսանկյունից  թափառող կենդանիների ստերջացումն ու պատվաստումը պարտադիր ծրագրեր են, սակայն խնդիրն արմատապես լուծելու համար դա էլ բավարար չէ:  Խնդրի լուծումը պահանջում է համակարգային մոտեցում:

Հայաստանում թափառող շների ստերջացում կատարվում է հիմնականում Երևանում:

Երևանից դուրս մի քանի քաղաքներում՝  Էջմիածին, Մասիս... ստերջացում կատարվել է մասամբ։

Կենդանապաշտպանի դիտարկմամբ ՝ սա նշանակում է, որ  չստերջացված շների հոսքը դեպի Երևան անխուսափելի է, քանի որ այստեղ է կերի հիմնական բազան: Բայց սա էլ խնդիրներից մեկն է: 

Կենդանապաշտպանը նշեց բաներ, որոնք մտահոգվելու տեղիք են տալիս:

«Այս պահին երազել, որ մեր երկրում արմատապես կարող է լուծվել թափառող կենդանիների խնդիրը, հուսախաբություն կլինի:  Աղբի ամբողջական վերամշակման և ամբողջական ոչնչացման որևէ ռեալ մեխանիզմ չի գործում, թափառող շների իսպառ վերացումը կլինի ճակատագրական: Մենք կունենանք առնետների գլխաքանակի կտրուկ աճ, քանի որ միայն շներն ու առնետներն են նեխած սննդի ոչնչացման պատասխանատուն: Մենք պետք է հասկանանք, թե քանի գլխաքանակի առկայությունն է արդյունավետ Երևանի համար և այս ուղղությամբ աշխատանքներ տանենք»,- ասաց Նարե Արամյանը:

Եթե այսպես մտածեն նաև քաղաքապետարանում՝ դիտարկեն շներին որպես աղբի «վերամշակող», կամ առնետներին այլընտրանք, ապա թափառող շների հարցը կարող է և չլուծվի։ 

Լուծման տարբերակներից խոսելիս ԳԱԱ կենդանաբանության  և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի գիտաշխատող, կենդանաբան Գոռ Քալոյանը  panorama.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ  Հայաստանում թափառող կենդանիների խնդրի լուծումը հնարավոր է, եթե ստեղծվի մասնագիտական հանձնաժողով:

«Պետք է մասնագիտական  հանձնաժողով ստեղծել, որպեսզի մասնագետների խորհուրդներով հնարավոր լինի լուծել խնդիրը: Օրինակ՝  եթե տեսակն ագրեսիվ է, ապա պետք է պահել հատուկ կացարաններում, իսկ եթե հանգիստ վարք ունի ՝ բաց թողնել և այլ  լուծումներ»,-ասաց Քալոյանը:

Ընդհանուր առմամբ, վերը նշված խնդիրների լուծման ուղղությամբ, Կառավարությունը որևէ շոշափելի քայլեր դեռևս չի արել: Մասնավորապես՝ մինչ օրս չունենք Հայաստանում  թափառող կենդանիների խնդրի լուծմանը միտված  ոչ հայեցակարգ և ոչ էլ ռազմավարական ծրագիր։  

Այս համատեքստում նշենք նաև, որ դեռևս չունենք օրենսդրական դաշտ, որը կկարգավորի կենդանիների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերումքի ոլորտը, խոսքը ՝ նրանց նկատմամբ դաժան վերաբերմունք դրսևորելու պատժի մասին չէ: 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

10:01
Պոմպեո. Ռուսաստանը «հսկայական գին» կվճարի Թալիբանի հետ «գործարքի» դեպքում
Ռուսաստանը ստիպված կլինի «հսկայական գին» վճարել, եթե հաստատվեն Աֆղանստանում արմատական թալիբների հետ նրա համագործակցության մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:48
«Ժողովուրդ»․ Հայաստանում մսի արտադրության ծավալների նվազման միտումը շարունակվում է
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Հայաստանում մսի արտադրության ծավալների նվազման միտումը շարունակվում է: ArmLur.am-ը ՀՀ վիճակագրական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
«Ժողովուրդ»․ Սմբատ Գոգյանը անհամբեր սպասում է Տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտորի գիտական աստիճանի վարույթին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով` ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:28
«Ժողովուրդ»․ Հայաստանի ազգային արխիվի տնօրենի դեմ հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացվել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով` Հայաստանի ազգային արխիվի տնօրեն Ամատունի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:19
Տափերականում տեղի ունեցած վթարի հետևանքով կա մեկ հոսպիտալացված
Մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն օգոստոսի 12-ին, ժամը 23։15-ին տեղեկություն է ստացվել, որ Մ-2 ավտոճանապարհի Տափերական գյուղի մոտակայքում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:16
Այսօրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ օգոստոսի 13-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
09:05
Սևրի պայմանագրի 100-ամյակի առիթով 10 կուսակցություններ միասնական հայտարարություն են տարածել
Սևրի պայմանագրի 100-ամյակի առթիվ հայաստանյան քաղաքական տասը կուսակցություններ հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ։ Դրա ներքո ստորագրել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Վերակառուցումից հետո շահագործման է հանձնվել Հյուսիսային Չինաստանի Հեբեյ նահանգի Նինյուան օդանավակայանը
Վերակառուցումից հետո շահագործման է հանձնվել Հյուսիսային Չինաստանի Հեբեյ նահանգի Նինյուան  օդանավակայանը։ Այն ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Հայաստանի Բարձրագույն խմբի առաջնությունը կվերանվանվի «VBET Հայաստանի Պրեմիեր Լիգա»
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան և VBET ընկերությունը, ընդլայնելով համագործակցության շրջանակները, նոր՝ պայմանագիր են ստորագրել։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
«Լուսավոր Հայաստան»-ի նախագիծը կողմ 22 և դեմ 68 ձայնով չընդունվեց
ԼՀԿ ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը Ազգային ժողովում ներկայացրեց նախագիծ, որով առաջարկվում էր ՀՀ- ում արտակարգ դրությունը չեղարկել: Մարուքյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Արցախում արտակարգ իրավիճակի ժամկետը երկարաձգվել է ևս մեկ ամսով
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Արայիկ Հարությունյանի այսօր՝ օգոստոսի 12-ին ստորագրած հրամանագրի համաձայն, հանրապետությունում 2020 թվականի ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է շուկայի ամենացածր սակագինը՝ Հայաստանից Ռուսաստան դրամական փոխանցումներ իրականացնելու համար
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը, լինելով դրամական փոխանցումների սպասարկման ծավալներով  շուկայում առաջատարը, իր հաճախորդներին է առաջարկում Հայաստանից...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Արմավիրի թեմի քահանաներին
Օգոստոսի 12-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Վաչե և Թամար...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Փոփոխվել է Առաջին խմբի մի քանի թիմերի տնային հանդիպումների անցկացման վայրը
Փոփոխվել է Առաջին խմբի մի քանի թիմերի տնային հանդիպումների անցկացման վայրը։ Այս մասին տեղեկացնում է ՀՖՖ-ն։ ՀՖՖ մրցումների կազմակերպման և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Օգոստոսի11-ի դրությամբ կայացվել է 5071 կազմակերպության գործունեության դադարեցման որոշում
Պարետի կողմից սահմանված նորմերի խախտման դեպքերով՝ օգոստոսի 11-ի դրությամբ  կայացվել է  5071 կազմակերպության գործունեության ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Ապամոնտաժվել է Աժդահակ խառնարանալճում տեղադրված բենզապոմպը․ԲԸՏՄ
2020 թվականի օգոստոսի 12-ին Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի Կոտայքի տարածքային բաժնի աշխատակիցները, Գեղարդ համայնքի ղեկավարի և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Երևանի հանրային սննդի մի շարք կազմակերպություներում և իրացման ցանցում որևէ խախտում չի արձանագրվել․ՍԱՏՄ
Կորոնավիրուսի դեմ պայքարով պայմանավորված ՍԱՏՄ աշխատակիցների ուժեղացված ծառայությունը հանրապետության սննդի շղթայի կազմակերպություններում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
ԲԸՏՄ-ն ստուգայցեր է իրականացրել մայրաքաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի զբոսայգիներում
ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը շարունակում է ամենօրյա խստացված ստուգայցերը պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
ՔՏՀԱՏՄ-ն ստուգումներ է իրականացրել Կենտրոն վարչական շրջանում
ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի մասնագետները ՀՀ ՃՈ ծառայողների հետ համատեղ օգոստոսի 12-ին շարունակել են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Եկել է ժամանակը տնտեսական բլոկում մեր անելիքներով ավելի ինտենսիվ զբաղվելու․Վարչապետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորութամբ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որի ընթացքում քննարկվել են տնտեսության տարբեր ճյուղերում հակաճգնաժամային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Վաղը Բալահովիտում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
Բացահայտվել են ապօրինություններ
Օգոստոսի 5–ին ոստիկանության ծառայողները օրինական գործողություններ էին իրականացնում մի ընկերության գրասենյակում։ Այդ ընթացքում ընկերության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Իշխանությունը պատրաստ է, որ Ամուլսարը շահագործվի, հակառակ դեպքում լռություն չէր պահպանվի․Անի Սամսոնյան
«Չկա այնպիսի տեղ, որ ասեն ունեցել ենք սպառման աճ կամ վիճակն այնպիսին է, ինչպիսին եղել է արտակարգ դրությունից առաջ, նույնիսկ մթերային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Ի աջակցություն լիբանանահայերի՝ Արցախում դրամահավաք է սկսվել
Այսօր՝ օգոսոտոսի 12-ին, կայացել է ԱՀ Նախագահի հրամանով ձևավորված Լիբանանի հայկական համայնքին ֆինանսական և նյութական օգնություն ցուցաբերելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Ճապոնիան արդեն վերսկսում է մարզական միջոցառումները սահմանափակ թվով հանդիսականների ներկայությամբ
«Տոկիո-2020»  կազմկոմիտեի նախագահ Յոշիրո Մորին զեկույց  է ներկայացրել օլիմպիական  խաղերի նախապատրաստական ծրագրերի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Ջալալ Հարությունյանն ընդունել է «Արցախի պահեստազորի սպաների միության» անդամներին
Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարար, ՊԲ հրամանատար, գեներալ-մայոր Ջալալ Հարությունյանն օգոստոսի 12-ին  ընդունել է նորաստեղծ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
ՇՎՏՄ-ն Վայքում և Եղեգնաձորում խախտումներ է հայտնաբերել
Շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմնի աշխատակիցները մշտադիտարկում են իրականացրել Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր և Վայք քաղաքներում: Տեսչական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Տպավորություն է, որ ոստիկանության վրա պլան է դրված՝ կոնկրետ թվով տուգանք գրելու. պատգամավոր
«Մինչ այսօր դիմակ չկրելու պատճառով քանի մարդ է տուգանվել և որքան տուգանք է մուծվել»,- ԱԺ հատուկ նիստի ընթացքում նման հարց հնչեցրեց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Սահմանվել են «Ռեմդեսիվիր» դեղով բուժման սկզբունքները
Առողջապահության նախարարի օգոստոսի 11-ի ցուցումով` հաստատվել են  վերապրոֆիլավորված բժշկական կազմակերպություններում կորոնավիրուսային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Դատախազը պահանջեց Արմեն Բիլյանի համար 21 տարի, իսկ Սմբատ Բարսեղյանի համար՝ ցմահ ազատազրկում
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ Շենգավիթի նստավայրում դատավոր Մեսրոպ Մակյանի նախագահությամբ ՊՊԾ գնդի գրավման գործով այսօր տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}