Կրթություն, գիտություն 17:18 29/05/2020 Հայաստան

Դեմոյան. Նախարարի հայտարարությունից հետո թուրքերը կասեն՝ տեսա՞ք, բա որ ասում ենք փակ արխիվներ ունեն

Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Արայիկ Հարությունյանի օգտագործած սխալ եզրույթի պատճառով մեկ վայրկյանում հարվածի տակ է դրվել այն հայտարարությունը, որ Հայաստանում, ի տարբերություն Թուրքիայի, փակ արխիվներ, ֆոնդեր չկան։ Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի նախկին տնօրեն, պատմական գիտությունների դոկտոր Հայկ Դեմոյանը՝ պատասխանելով հարցին, թե ինչպե՞ս կմեկնաբանեք նախարարի՝ մայիսի 27-ին Ազգային ժողովի ամբիոնից արված հայտարարությունը, թե՝ «պարզվել է, որ թանգարանի նույնիսկ փակ ֆոնդից որոշ նմուշներ կորել են կամ այս պահին հայտնաբերված չեն»։

«Նախարարը ճիշտ եզրույթ չի օգտագործել, «փակ» բառ եթե օգտագործում ենք,  թուրքերը հեշտորեն կարող են ասել՝ տեսա՞ք, բա որ ասում ենք՝ փակ արխիվներ ունեն, ձեր նախարարն ասում է, ունեք, այն էլ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում։ Զարմանում եմ, որ նախարարն այսքան բանը չի հասկացել այսպիսի արտահայտություն թույլ տալու ժամանակ։ Մեր ամբողջ աշխատանքը, տասնյակ տարիների հայտարարությունը, որ մեր արխիվները բաց են, ձերը փակ, մեկ վայրկյանում ուղղակի դրվեց հարվածի տակ։

Մեր թանգարանում ամեն ինչ բաց է, եղել են թուրք ուսումնասիրողներ, հետազոտողներ, նրանց տրամադրվել է ցանկացած նյութ տեղում և հեռակա կարգով»,- ասաց նա։

Հ.Դեմոյանի խոսքով, նախարարը պետք է պատրաստված լինի, գոնե տեղեկացված, որ ճիշտ եզրույթներ օգտագործի, հատկապես եթե խոսքը գնում է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի մասին։

«Նախարարի այդ հայտարարությունը համարում եմ Հայոց ցեղասպանություն թանգարանի շուրջ վերջին երկու ամիս տևող թնջուկի շուրջ ամենավտանգավորը։ Երբ նախարարն ամբիոնից հայտարարում է «փակ ֆոնդ» արտահայտություն թանգարանի պարագայում, այն էլ Ցեղասպանության թանգարանի, ուղղակի սարսափ է առաջացնում ոչ պրոֆեսիոնալիզմի առումով։ Հայոց ցեղասպանության թանգարանում չկա «փակ ֆոնդ» արտահայտություն»,- նշեց նա՝ հավելելով, որ փակ ֆոնդեր եղել են սովետական շրջանում գրադարաններում և այլուր, որտեղ կարող էին մտնել ու կարդալ արգելված գրականությունն  իշխանությունների, համակարգին հավատարմկ մարդիկ։ 

«Նախարարը շփոթել է կամ շփոթեցրել են, խոսքը գնում է անձեռնմխելի ֆոնդի մասին։ Դրանք տարբեր բաներ են։ Անձեռնմխելի չի նշանակում անհասանելի, փակ։ Անձեռնմխելի նշանակում է, որ եզակի օրինակով պահպանվող նյութեր են, որոնք շատ բացառիկ դեպքերում կարող են հանվել, տեղափոխել, կամ տեղում տրամադրել ուսումնասիրողներին, բայց հատուկ պայմաններով։ Անձեռնմխելի է, քանի որ մեկ օրինակից է այդ իրը։ Բոլոր հաստատություններում, որտեղ մշակութային արժեքներ են պահվում, կան անձեռնմխելի  ֆոնդեր»,- մանրամասնեց թանգարան-ինտիտուտի նախկին տնօրենը։

Ինչ վերաբերում է այդ փակ ֆոնդերից կորստի մասին նախարար Ա. Հարությունյանի հայտարարությանը, Հ. Դեմոյանն ասաց. «Մեկը տեղում հարց տար՝ ինչի՞ հիման վրա եք այդպիսի հայտարարություն անում, երբ որ դրա հիմքը չունեք, չկա համապատասխան ակտ, եզրակացություն, հաշվառման վերջնական փաստաթուղթ, երբ որ հաշվառումների ընթացքում միշտ պատահում է, որ կորսված իրը հայտնաբերվում է կամ հայտնաբերվում է մեկ այլ տեղ»։

Հիշեցնենք՝ Ա. Հարությունյանն իր ելույթում ասել էր, որ ֆոնդի ուսումնասիրություն է գնում, հունիսին եզրակացությունը կտրամադրեն։

Հայկ Դեմոյանն ասաց, երբ տնօրեն է ընտրվել Հարություն Մարությանը, ինքը գնացել է նրա առանձնասենյակ ու ասել, որ առաջին գործը պետք է լինի հաշվապահական և ֆոնդային միավորների ընդունման-հանձնման գործողությունը. «Դա իր շահերից էր ելնում, ինքը պետք է պահանջեր ինձանից։ Փաստացի մերժվեց։ Ինչո՞ւ։ Իրեն պետք է հարցնել։ Փորձում էր իմ ներկայությունից ազատվել, ներկա չլինեի որևէ գործողության։ Սա է տրամաբանությունը, այլապես տրամաբանություն չկա»։

Նրա խոսքով, տնօրեն նշանակվելուց ավելի քան մեկուկես տարի հետո հայտարարել կորստի մասին, հավասարազոր է ինքն իրեն մեղադրելուն, քանի որ այս պահին գլխավոր պատասխանատուն հենց ինքն է դառնալու, քանի որ ի սկզբանե չի ընդունել թանգարան-ինստիտուտը ֆոնդերով ու ֆինանսներով։

«Եթե հայտարարվում է կորստի մասին, պետք է հայտարարվի՝ ինչ է կորել։ Իսկ եթե հանկարծ  պարզվի, որևէ բան չի կորել։ Ո՞վ է պատասխան տալու՝ Հարություն Մարությա՞նը, թե՞ Արայիկ Հարությունյանը, թե՞ երկուսը միասին։ Դեռ չամփոփված, եթե այդպիսի բան ես անում, ոչ միայն զրպարտություն է, նաև այլ կարգի պատասխանատվություն է ենթադրում։ Դրանով պետք է համապատասխան մարմինները զբաղվեն. ինչպե՞ս կարող են առանց ճշգրտման, հաստատված հիմքի հանրային հայտարարություն անել, այն էլ Ազգային ժողովի ամբիոնից»,- ասաց նա։

Հ. Դեմոյանի բնորոշմամբ, «ամենածիծաղելին ու անլուրջն» այն հիմնավորումն է, ըստ որի ցանկանում են հիմնական ֆոնդում գրանցված գրքերը, մամուլը հանեն ու ընդգրկեն նոր ձևավորվող գրադարանում։

«Հիմնավորումն է՝ հասանելի դարձնել գրադարանն ուսումնասիրողների համար։ Նախարարը կրկնեց այն, ինչ ասում է Հարություն Մարությանը։ 11 տարվա ընթացքում երբևէ լսե՞լ եք որևէ մեկից հանրային հայտարարություն, դժգոություն, որ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում իրեն չի տրվել իր ուզածը։ Ցանկացած գիրք, նյութ հաշված րոպեների ընթացքում տրվել է հետազոտողին տեղում, կամ պատճենահանվել, սկանավորվել է, ուղարկվել ցանկացած հասցեով՝ անվճար, այն տրամաբանությամբ, որ ինչքան հնարավոր է, շատ տարածել նյութը։ Հենց Հարություն Մարությանը դարձավ տնօրեն, այս կամ այն նյութը «վաճառում» է ուսումնասիրողներին, ինքն է որոշում՝ որից ինչքան գանձել»,- նշեց նա։

Նրա խոսքով, գրքերը հիմնական ֆոնդից անջատելը խիստ ժամանակատար գործունեություն է, ֆոնդային աշխատողները պետք է նստեն, ֆոնդերի 30 տոկոսն առանձնացնեն, գրագրություն, ամիսների աշխատանքը, մինչդեռ դրանք շարունակելու են մնալ նույն գրադարակների վրա՝ իրենց տեղում, որևէ օպտիմալացում չի լինում։  

«Նույնը ես կանեի, եթե հասանելիության հետ կապված խնդիր լիներ»,- ասաց Հ. Դեմոյանը՝ կրկնելով ավելի վաղ կրկին մեզ հետ զրույցում արտահայտած իր այն ենթադրությունը, որ այս գործողության մեջ հատուկ միտում ու դիտավորություն կա։

«Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հարություն Մարությանն ու թանգարան-ինստիտուտի Հոգաբարձուների խորհրդի անդամ Հրանուշ Խառատյանը «Հազարաշեն»  հասարակական կազմակերպության գրանտային ծրագրին հարմարացնելու համար են սա անում՝ թանգարանը վիրահատական միջամտությամբ հարմարացնում են իրենց ակնկալած խոշոր դրամական դրամաշնորհի պայմաններին»,- ասաց Հայկ Դեմոյանը։

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

13:35
Մահացել է «Շիրակի» ՖԱ-ի ֆուտբոլիստ, 44-օրյա պատերազմի մասնակից Լեռնիկ Ղազարյանը
Այսօր առավոտյան կյանքից հեռացել է «Շիրակ» ֆուտբոլոյին ակումբի ֆուտբոլիստ, 44-օրյա պատերազմի մասնակից Լեռնիկ Ղազարյանը։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Ընտրողներն առավել ակտիվ են Մեղրիում ու Տաթևում, պասիվ են Գյումրիում
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հրապարակել է ՏԻՄ ընտրությունների մասնակցության վերաբերյալ առաջին ցուցանիշները։ Ըստ այդմ, ժամը 11-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:58
Երասխում ադրբեջանական կրակոցներից բռնկված հրդեհը կարողացել են մարել այսօր առավոտյան
Հոկտեմբերի 16-ին, ժամը 23։02-ին Արարատի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Երասխ գյուղում այրվում է անասնակեր։ ԱԻ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:43
Լևոն Բարսեղյան. Գյումրիի ընտրատեղամասերում անդորր է, ընտրողները պասիվ են
«Հայրաքաղաք» դաշինքի կողմից Գյումրու քաղաքապետի թեկնածու Լևոն Բարսեղյանը քվեարկելուց հետո լրագրողների հետ զրույցում ասաց՝ բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
«Անկախ դիտորդ». Տեղում առանց պետահամարանիշի մեքենաների վրա ՔՊ թեկնածուի լուսանկարն է
Տեղում անցկացվող համամասնական ընտրությունների ընթացքում «Անկախ դիտորդ»-ը խախտումներ է արձանագրել, որոնք արվել են ՔՊ-ի կողմից։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:08
Ընտրությունների նախորդ օրը մեծ թվով ոստիկանական ուժեր են բերվել Գորիս
Սյունիքի մարզի Գորիս  քաղաքում ավագանու  ընտրությունների նախօրեին մեծ թվով ոստիկանական ուժեր են բերվել քաղաք: Այս մասին հայտնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Մահացել է Վանո Սիրադեղյանը
Հոկտեմբերի 15-ին մահացել է ՆԳ նախկին նախարար Վանո Սիրադեղյանը։ Նրա մահվան մասին գույժը տարածել է Վանո Սիրադեղյանի ընտանիքը` որդին` Խաչատուր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Տիգրան Աբրահամյան. Առանց այս իշխանության և անձամբ Փաշինյանի հեռացման անվտանգություն չի լինելու
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Սյունիքի ու Վայոց ձորի 3 քաղաքներում երեկ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
17.10.2021. Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք է գրանցվել
Հոկտեմբերի 16-ին կատարվել է 141 թեստավորում, որի արդյունքում Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 31 նոր դեպք է գրանցվել: Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:35
Գյումրու քաղաքապետի թեկնածու Հակոբյանն ահազանգում է օրինախախտման մասին
Գյումիրում ՏԻՄ ընտրությունների խախտումների վերաբերյալ քաղաքապետի թեկնածու Վարդևան Հակոբյանի նախընտրական շտաբը տարածել է հայտարարություն, որտեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:30
ԿԸՀ. Ընտրությունների համար ձևավորված բոլոր 152 ընտրական տեղամասերը բացվել են ճիշտ ժամանակին
Այսօր տեղական ինքնակառավարման մարմինների համամասնական ընտրակարգով հերթական ընտրություններ են անցկացվում Շիրակի, Սյունիքի և Տավուշի մարզերի 6...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
17.10.2021. Կորոնավիրուսից 24 հիվանդ է մահացել
Երեկ կատարվել է 11 466 թեստավորում, որից հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 1697 նոր դեպք: «Ունենք 790 առողջացած, 24 մահվան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:15
«Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի» դատական գործով որոշումը խոստացել են հրապարակել հնարավորինս շուտ
Արդարադատության միջազգային դատարանում ավարտվեցին «Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի» դատական գործի շրջանակում Հայաստանի կողմից ներկայացված...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Զբոսաշրջիկները պատմել են, թե ինչ զարմանալի վայրեր են բացահայտել համաճարակի ժամանակ
Առցանց ծառայության կողմից հարցված զբոսաշրջիկները պատմել են, թե որ ուղղություններն են իրենց համար հայտնաբերել պանդեմիայի ժամանակ ճամփորդելիս։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
«Balmain»-ի տնօրեն Օլիվյե Ռուստենը իրեն տանջող գաղտնիքի ու ցավի մասին է խոսել
Balmain-ի ստեղծագործական տնօրեն Օլիվյա Ռուստենն Ինստագրամյան էջում հրապարակում է արել՝ պատմելով, որ նախորդ տարի իր փարիզյան բնակարանում բուխարու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Ելիզաբեթ Երկրորդ թագուհին որոշել է հրաժարվել ալկոհոլից
Բժիշկների խորհրդով Մեծ Բրիտանիայի 95-ամյա թագուհի Եղիսաբեթ Երկրորդը որոշել է ամբողջությամբ հրաժարվել ալկոհոլից։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Որտե՞ղ են հայտնվում անազատության մեջ պահվող վայրի կենդանիները՝ առգրավելուց հետո
Վերջին շրջանում համացանցում հաճախ են քաղաքացիներն ահազանգում, որ այս կամ այն հանգստյան գոտում կամ ռեստորանում անազատ պայմաններում պահվում են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Իրանի գլխավոր դատախազն այցելել է Արմավիր ՔԿՀ
Ավարտվել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության գլխավոր դատախազի եռօրյա այցը Հայաստան։ Գլխավոր դատախազությունից հայտնում են, որ  երկու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Դալար գյուղի 20-ամյա բնակիչը ձերբակալվել է՝ համագյուղացու սպանության կասկածանքով
Հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 00:45-ին, «Արտաշատի բժշկական կենտրոն»-ից ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Արա Վարդանյան. Այս պահին գծվում է Հայաստանի ապագա խորհրդարանը
«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի նախկին ղեկավար Արա Վարդանյանը, արձագանքելով հայտնի գործարար Ռուբեն Վարդանյանի քաղաքականություն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Տանկիստ Դավիթի մարմինը, մասունքները հողին հանձնեցին այսօր՝ Եռաբլուրում. Գեղամ Նազարյան
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, քաղաքագետ Գեղամ Նազարյանը, ում որդին զոհվել է այս պատերազմում, գրում է. «Տանկիստ Դավիթի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
90-ամյա կանադացի դերասանը շուտով կդառնա տիեզերք թռած ամենատարեց մարդը
Կանադացի դերասան Ուիլյամ Շաթները, որը չորս տասնամյակ նկարահանվել է «Աստղային պատերազմներում» ՝ մարմնավորելով USS Enterprise-ի անվախ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Տիգրան Գալստյան. Եթե Նիկոլը մշակութային ժառանգությունը համակարգող գերատեսչության հերը չանիծեր...
Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության օրոք մշակույթի փոխնախարարի պաշտոնը զբաղեցրած Տիգրան Գալստյանը գրում է. «Եթե Նիկոլը մշակութային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Նիդեռլանդների վարչապետը թույլատրել է միապետերին կնքել նույնասեռ ամուսնություններ
Նիդեռլանդների թագավորական գահի ժառանգները կարող են ամուսնանալ ցանկացած սեռի ներկայացուցչի հետ՝ չվախենալով, որ կարող են կորցնել գահին տիրելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
ԻԱԿ. «Ժանգոտ կողպեք»-ի համար նախատեսված է երկու անվանակարգ
Հոկտեմբերի 19-ին Ինֆորմացիայի ազատության կենտրոնն անցկացնում է Տեղեկատվության ազատության միջազգային օրվան նվիրված  «Ոսկե բանալի,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
167 կգ-անոց կնոջը չեն կարողացել բարձրացնել վիրահատական սեղանի վրա
Վոլգոգրադի բնակչուհուն քաշի պատճառով չեն կարողացել բարձրացնել վիրահատական սեղանի վրա։  «Լենտա.ռու»-ի փոխանցմամբ,  կինը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Yerevan.Today. Պլանավորված պարտություն․ օր 20
Yerevan.Today-ը գրում է. «Պատերազմի 20-րդ օրը վարչապետ Փաշինյանը որոշել էր հանդիպել առաջնագիծ ուղևորվող պահեստազորայիններին, որոնք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
ՀՀ առողջապահության նախարարը չի բացառում թեստավորման պահանջը շաբաթը մեկ դարձնելը
ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը արդյունավետ է համարում նախարարության՝ 14 օրը մեկ մարդկանց պարտադիր թեստավորվելու պահանջը:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Կանացի գեղեցկության չափանիշի փոփոխություն
Daily Mail-ի լրագրողները վերջին տասնամյակում կանանց գեղեցկության չափանիշի փոփոխություն են նկատել: Լենտա.ռու-ի հաղորդմամբ, համապատասխան նյութը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}