Տնտեսություն 13:33 24/11/2020 Հայաստան

Կապիտուլյացիայից մինչև պարենային անվտանգության խնդիրներ և հացի թանկացում

Հեղինակ` Նարե Գևորգյան

Նոյեմբերի 10-ին Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից ստորագրված «կապիտուլյացիայի» համաձայնագրից հետո ՀՀ-ն կանգնելու է պարենային անվտանգության լուրջ խնդրի առջև՝ հատկապես հացահատիկային մշակաբույսերի հետ կապված։ Panorama.am-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ գյուղատնտեսության նախկին նախարար Արթուր Խաչատրյանը։

Նրա խոսքով, ՀՀ-ն տարեկան արտադրում է մոտ 200 հազար տոննա և ներկրում՝ մոտ 250 հազար տոննա հացահատիկ. այսինքն՝ տարեկան մոտ 450 հազար տոննա հացահատիկի պահանջարկ կա մեր երկրում։ Ըստ Արթուր Խաչատրյանի, նշված ծավալից շատ փոքր մասն օգտագործվում է օղու արտադրության վրա, բայց բացարձակ մեծամասնությունը պարենային նշանակություն ունի։

«Արցախի Հանրապետությունում 2017 և 2018 թվականների տվյալներով՝ արտադրվել է մոտ 135-150 հազար տոննա հացահատիկ, որից ավելի քան 100 հազար տոննան ներկրվել է Հայաստան։ Այսինքն՝ մենք այսուհետ 20-25%-ով ավելի հաց պետք է գնենք այլ երկրներից։ Նույնիսկ Ռուսաստանն է հացահատիկը մեզ դոլարով վաճառում։ Եվ եթե հաշվի առնենք նաև դոլարի այսօրվա արժևորումը, ապա պատկերացրեք՝ ինչ մեծ խնդիր ենք ունենալու։ Արդյունքում՝ լինելու է հացահատիկի, հացի թանկացում»,- ներկայացրեց գյուղատնտեսության նախկին նախարարը։

Մեր հարցին, թե արդյո՞ք Հայաստանում չկան խոպան հողեր, որոնք կարող են դառնալ հացահատիկի մշակման վայրեր, Արթուր Խաչատրյանը պատասխանեց՝ կան, և պետք է օգտագործվեն։

«ՀՀ-ում կան տարածքներ, որոնք, ցավոք սրտի, անջրդի են և հացահատիկից բացի այլ բան չի աճում։ Բայց Կառավարությունը որևէ քայլ չի անում այդ խոպան հողերն օգտագործելու ուղղությամբ, մինչդեռ նախկինում այդ հողերն օգտագործվում էին։ Ծրագիր ունեինք, որով սահմանամերձ շրջաններում մի հեկտար հացահատիկ մշակելու համար 60 հազար դրամ գումար էինք տալիս, և այդ թիրախային շրջաններում մոտ 50%-ով հացահատիկի մշակման տարածքներն ավելացել էին։

2019 թվականի համար ես առաջարկում էի 2 մլրդ դրամ նախատեսել՝ այդ ծրագիրն ամբողջ հանրապետությունում շարունակելու համար, բայց այս Կառավարության կողմից ոչ մի լումա չծախսվեց։ Գյուղատնտեսության պատասխանատուներն այդ գումարից ոչ մի լումա չծախսեցին։ Իսկ հացահատիկ ցանող գյուղացիներին ո՛չ սերմնացու տվեցին, ո՛չ պարարտանյութ և ո՛չ էլ վառելանյութ։ Այսինքն՝ ո՛չ տվեցին այն, ինչ ես էի առաջարկում՝ կանխիկ փող մի հեկտարի դիմաց, ո՛չ էլ այն, ինչ տրադիցիոն միշտ արվում էր։ Արդյունքում՝ մենք հացահատիկի արտադրության լուրջ խնդիր ունեցանք։ Հիմա ամեն ինչ էլ հնարավոր է անել, բայց սրանք ապիկար են ու անշնորհք»,- վստահեցրեց մեր զրուցակիցը։

Ըստ Արթուր Խաչատրյանի, շիզոֆրենիային սահմանակցող աբսուրդ է, որ մենք չունենք Գյուղատնտեսության նախարարություն։ Նրա խոսքով, նման բան աշխարհում չկա, որ էապես գյուղատնտեսական երկիրը չունենա Գյուղատնտեսության նախարարություն։

Մեր ճշտող հարցին, թե արդյո՞ք խոպան հողերի մշակման դեպքում Հայաստանը կկարողանա ամբողջապես ինքնաբավ դառնալ՝ հացահատիկային մշակաբույսերի առումով, Արթուր Խաչատրյանը պատասխանեց՝ ոչ։

«Որոշ տարածքներում իմաստ էլ չկա, քանի որ ավելի բարձրարժեք մշակաբույսեր կարելի է ցանել, օրինակ՝ կանաչ ոլոռ։ Իսկ հացահատիկի առումով ինքնաբավ դառնալու համար պետք է կրկնապատկենք ցանքատարածքները. այսօր ստանում ենք 200 հազար տոննա, բայց մեզ պետք է 450 հազար տոննա, իսկ դա ստանալն այս պահին ռեալ չէ։ Մեր վարելահողերի 40%-ից ավելին չի մշակվում, հիմա դա եթե ամբողջությամբ մտցվի հացահատիկի տակ, ինչը, նորից եմ կրկնում, արդյունավետ չէ, հացահատիկի բերքը կավելանա մոտ 100 հազար տոննայով։ Բայց սա էլ հնարավոր է անել, եթե այսօրվա Կառավարությունը խնդրին լուրջ վերաբերվի։  Բայց փաստը մնում է փաստ, որ այս Կառավարությունն ապիկար է, և ոչինչ չի կարողանում անել։ Այս պահին մեզ պետք է հզոր Գյուղատնտեսության նախարարություն, որը կկարողանա բարձրագույն ծառայություններ մատուցել մեր գյուղացիներին»,- շեշտեց Արթուր Խաչատրյանը։

Նկատենք, որ թեև մասնագետներն ահազանգում են պարենային անվտանգության խնդիրների մասին, Արցախի Գյուղատնտեսության նախարարությունից դժվարանում են ասել, թե բերքի ինչ կորուստ կարող է լինել՝ պայմանավորված նոր քարտեզագրումներով։

«Քարտեզագրումը դեռևս հստակ չէ, և անհասկանալի է, թե գյուղնշանակության հողերի քանի տոկոսն է մնում Ադրբեջանի վերահսկողության տակ»,- Panorama.am-ի հետ զրույցում ասացին Արցախի Գյուղատնտեսության նախարարությունից։

Գյուղատնտես Հարություն Մնացականյանին զարմացնում է ԱՀ գյուղնախարարության վերոնշյալ անտեղյակությունը։

«Ի՞նչ է նշանակում Արցախի գյուղնախարարությունից դժվարանում են պատասխանել, էդ ո՞նց է մենք գիտենք որտեղ,  ինչքան է անցել, իրենք չգիտե՞ն։ Արդեն հիմա մոտ 90% ճշտությամբ կարող են ասել ինչքան մշակովի հողատարածքներ և ինչքան ձեռնարկություններ են անցել։ Առնվազն երկու շատ խոշոր գինեգործական գործարաններ են անցել, «Կատարո»  ընկերությունը և մի շատ հզոր ընկերություն Մեծ Թաղերի շրջանում՝ իր 35֊40 հա տարածքով։ Այդ ընկերությունն այս տարի առաջին անգամ էր բերքահավաք արել և գինի ստացել։ Էլ չեմ խոսում Ջրականի,  Կովսականի ահռելի հողատարածքների մասին, որտեղ ձմերուկի և հացահատիկի հսկայական հողամասեր կային»,- մեզ հետ զրույցում ասաց Հարություն Մնացականյանը։

Նրա խոսքով,  մենք ունենք մոտ 200, 000 հա չօգտագործվող հողատարածություն, և այս իրավիճակը հաղթահարելու համար, պետք է  արագ ծրագրեր իրականացվեն, որպեսզի ոչ մի չօգտագործվող գյուղնշանակության հող ազատ չմնա, և ամենակարևորը՝ համապատասխան կառույցների միջոցով ճիշտ ցանքաշրջանառության և պարարտացման կազմակերպում իրականացվի, որպեսզի հողերի դեգրադացում ևս չլինի։

«ՀՀ-ում ցանկացած շրջանի չօգտագործվող հողում կարելի է հացահատիկ աճեցնել, բայց ըստ որոշակի պայմանների, պետք է հասկանալ՝ որտեղ է ավելի նպատակահարմար , որտեղ՝ ոչ, քանի որ հացահատիկի մշակումը ամենացածր շահութաբերությամբ ճյուղերից մեկն է գյուղատնտեսության ոլորտում։ Ես հակված եմ, որ հացահատիկ աճեցվի մեծամասամբ չոռոգվող հողատարածքներում»,- նշեց մեր զրուցակիցը։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:38
Վանեցյան. Հայաստանում մարդը պետք է ապրի ապահով ու լավ
«Պետք է փորձենք դուրս գալ այս իրավիճակից ու խոսենք ապագայի մասին, այն ապագայի, որը խոստանում ենք մենք»,-Արմավիրում քաղաքացիների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:11
Փաշինյանի հայտարարություններն անընդունելի են և հակասում են եվրոպական նորմերին. Իրավաբան
«Մայիս ամսից, «Հայաստան» դաշինքը պարբերաբար ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ին և այլ դիվանագիտական ներկայացուցիչներին ներկայացնում է Փաշինյանի ատելության խոսք պարունակող հայտարարությունները»:
Աղբյուր` Panorama.am
20:49
Վանեցյան. Սարսափելի է, երբ գերիների հարցը շահարկվում է էժան փիարի համար
Նախօրեին Բաքվից 15 գերիների վերադարձը «Պատիվ ունեմ» դաշինքի առաջնորդ Արթուր Վանեցյանը վերջին շրջանի եզակի ուրախալի դեպքերից մեկն է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:45
Վարչական ռեսուրսի հերթական չարաշահման դեպքը՝ ՔՊ-ի կողմից. Ընտրությունների վերահսկման կոմիտե
Ընտրությունների վերահսկման կոմիտեն արձանագրել է ընտրություններին մասնակցող  Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած «Քաղաքացիական պայմանագիր»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
ՄԻՊ-ն ահազանգում է բռնության հետ ասոցացվող արատավոր երևույթների մասին
Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանն այսօր կրկին հայտարարությամբ է հանդես եկել՝ իր մտահոգությունը հայտնելով քարոզարշավի ընթացքում հնչեցրած...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Ռոբերտ Քոչարյան.Դիլիջանցիները պետք է շահագրգռված լինեն երկրում կայունության, բարեկեցության հաստատման համար
Տավուշի մարզում «Հայաստան» դաշինքի քարոզչական վերջին կանգառը Դիլիջանն է։ Մինչ այս, դաշինքի ներկայացուցիչները եղել են Զորական,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Ռոբերտ Քոչարյան. Ընտրատեղամասերում գիշերային հերթապահության կոչ եմ անելու
Իջևանում «Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ընթացքում քաղաքացիներից Անի Նասիբյանը ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
Աշոտյան. Կապիտուլյանտը ժողովրդին սպառնում է «պողպատե մանդատով», Ալիևը՝ «երկաթե բռունցքով
ՀՀԿ փոխնախագահ, ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախկին նախագահ ԱՐմեն Աշոտյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակել է Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
ԱԺ-ի դիմաց էշով ակցիա իրականացրած քաղաքացին Ռոբերտ Քոչարյանին խնդրեց Փաշինյանին մի քանի օրով իրեն տալ
«Այսօր Բերդ քաղաքում Տեր հայրը մի հետաքրքիր բան ասաց՝ շաշը չի ամաչում, շաշի տերն է  ամաչում»,-Նիկոլ Փաշինյանի ծննդավայր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Միքայել Մինասյան. Նիկոլ-Աննա զույգը, իսկապես, դժոխային վիժվածքներ են
Սուրբ Աթոռում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը գրում է. «Քարոզարշավի կեսն անցավ. ո՞րն է ինձ համար ամենամեծ բացահայտումը, ամենամեծ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Սերժ Սարգսյան. Առանց մարտունակ բանակի հնարավոր չէ նորմալ ապրել ու զարգանալ
«Քանի դեռ սրանք իշխանության են, այս վիճակը շարունակվելու է։ Ուրիշ վիճակ չի լինելու»,-Գեղարքունիքի մարզում «Պատիվ ունեմ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Վահե Հակոբյանը ներկայացրեց, թե ով է Բադալյան Բագրատը
«Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչ, Սյունիքի նախկին մարզպետ Վահե Հակոբյանը Տավուշի մարզի Բերդ քաղաքում հանդիպման եկած քաղաքացիներին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Կամ արգելում ես, կամ իրենք պետք է ընդունեն, որ օտարերկրյա գործակալ են. Քոչարյանը՝ Սորոսի գրասենյակի մասին
«Վեհափառ Հայրապետի հետ պարբերաբար, ռեժիմային հանդիպումներ ենք ունեցել միշտ, բոլոր հարցերը շատ արագ լուծվում էին՝ կապված եկեղեցու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Ռուբեն Խլղաթյանը կալանավորվել է
Դատարանը բավարարել է Արմավիրի նախկին քաղաքապետ, 2021թ․ հունիսի 20-ին կայանալիք ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցող դաշինքի պատգամավորության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Մի զոհված զինծառայողի ընտանիքի պատմություն
«Շիրակ կենտրոն» ՀԿ նախագահ Վահան Թումասյանը, որ բազմաթիվ բարեգործական ծրագրեր է իրականացնում Շիրակի մարզի տարբեր համայնքներում,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Սերժ Սարգսյանը Գավառի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում
«Պատիվ ունեմ» դաշինքի թիմակիցների հետ ՀՀԿ նախագահ, ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր Գեղարքունիքում նախընտրական հանդիպումների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
Ընդդիմադիր ուժն եկավ իշխանության՝ վարկաբեկվեց և խայտառակվեց. Մանուկ Սուքիասյան
«Ես լիահույս եմ, որ հունիսի 21-ին մենք ունենալու ենք նոր Հայաստան»։
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Թռիչքային բառն իրենք օգտագործել են 2018-ից.. Ռոբերտ Քոչարյան
«Մենք ասում ենք ձեզ՝ մեզ հնարավորություն տվեք երկրում վիճակը շտկելու, բեռի տակ մտնելու համար»։
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
ՄԻՊ ներկայացուցիչներն առանձնազրույցներ են ունեցել գերությունից վերադարձած 15 անձանց հետ
Մարդու իրավունքների պաշտպանի հանձնարարությամբ՝ Պաշտպանի ներկայացուցիչներն առանձնազրույցներ են ունեցել Ադրբեջանում գերությունից ազատ արձակված և...
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Նաիրա Զոհրաբյանը նամակով դիմել է ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ դիտորդական առաքելության ղեկավար Յոհան Մերֆիին
Նա նշել է, որ Փաշինյանը շարունակում է իր քարոզարշավի ընթացքում օգտագործել անընդունելի բառամթերք՝ ատելության, բռնության խոսք, հասարակությանը պառակտելու և տարբեր խմբերին միմյանց դեմ հրահրելու կոչեր:
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Այս իշխանությունների այցեքարտը՝ սուտ, կեղծիք, զրպատություն. Վահե Հակոբյան
Նա հայտարարեց, որ «Հայաստան» դաշինքը գալիս է որպեսզի ամեն ինչ դնի իր տեղը։
Աղբյուր` Panorama.am
14:45
Հունիսի 20-ի ընտրությունները պետություն ունենալու-չունենալու ընտրություն է. Իշխան Սաղաթելյան
«Մեր երկիրը գտնվում  է ճգնաժամի մեջ, մեր երկրի սահմաններն այսօր վտանգի առջև են, մեր երկրի ինքնիշախնությունն  այսօր հարցականի տակ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Պաշտպանը հարցումներ կուղարկի Հ1 և ՀՌԱՀ
Հանրայի հեռուստաընկերությունն ու «Պատիվ ունեմ» դաշինքը դիմել են ՄԻՊ-ին նախընտրական հոլովակի հեռարձակման ցուցադրման հարցով
Աղբյուր` Panorama.am
13:34
Ռոբերտ Քոչարյանը տեսակապով քննարկում է ունեցել 12 երկրներից հայ հասարակական-քաղաքական գործիչների, մտավորականների, գործարարների հետ
Հանդիպման մասնակից գործարարները Ռոբերտ Քոչարյանի հետ պայմանավորվել են հունիսի 20-ից անմիջապես հետո այցելել Հայաստան։
Աղբյուր` Panorama.am
13:32
Պետական բյուջեից տրամադրված գումարը նույնպես տնօրինվելու է որպես ընտրակաշառք. Մամիջանյան
Կառավարության վերջին նիստին չզեկուցվող հարցով պետական բյուջեից 750 միլիոն  դրամ տրամադրվել է կովիդի տնտեսական հետևանքների չեղարկմանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
12:59
«Պատիվ ունեմ»-ի ներկայացուցիչները բանավեճերի ժամանակ ի ցույց են դնում ՔՊ-ականների տգիտությունը. Մամիջանյան
«Նախընտրական բանավեճերի ժամանակ «Պատիվ ունեմ» դաշինքի ներկայացուցիչները կարողացել են ի ցույց դնել մեր քաղաքացիներին իշխանական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Արթուր Վանեցյան. Այսօր ամենամեծ մեղքը մեր երկրում անտարբերությունն է
«Այսօր օրակարգում ամենակարևոր հարցը Արցախի խնդրի կարգավորումն է, մինչդեռ կապիտուլյանտ իշխանություններն իրենց քայլերով փորձում են...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}