Տնտեսություն 13:33 24/11/2020 Հայաստան

Կապիտուլյացիայից մինչև պարենային անվտանգության խնդիրներ և հացի թանկացում

Հեղինակ` Նարե Գևորգյան

Նոյեմբերի 10-ին Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից ստորագրված «կապիտուլյացիայի» համաձայնագրից հետո ՀՀ-ն կանգնելու է պարենային անվտանգության լուրջ խնդրի առջև՝ հատկապես հացահատիկային մշակաբույսերի հետ կապված։ Panorama.am-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ գյուղատնտեսության նախկին նախարար Արթուր Խաչատրյանը։

Նրա խոսքով, ՀՀ-ն տարեկան արտադրում է մոտ 200 հազար տոննա և ներկրում՝ մոտ 250 հազար տոննա հացահատիկ. այսինքն՝ տարեկան մոտ 450 հազար տոննա հացահատիկի պահանջարկ կա մեր երկրում։ Ըստ Արթուր Խաչատրյանի, նշված ծավալից շատ փոքր մասն օգտագործվում է օղու արտադրության վրա, բայց բացարձակ մեծամասնությունը պարենային նշանակություն ունի։

«Արցախի Հանրապետությունում 2017 և 2018 թվականների տվյալներով՝ արտադրվել է մոտ 135-150 հազար տոննա հացահատիկ, որից ավելի քան 100 հազար տոննան ներկրվել է Հայաստան։ Այսինքն՝ մենք այսուհետ 20-25%-ով ավելի հաց պետք է գնենք այլ երկրներից։ Նույնիսկ Ռուսաստանն է հացահատիկը մեզ դոլարով վաճառում։ Եվ եթե հաշվի առնենք նաև դոլարի այսօրվա արժևորումը, ապա պատկերացրեք՝ ինչ մեծ խնդիր ենք ունենալու։ Արդյունքում՝ լինելու է հացահատիկի, հացի թանկացում»,- ներկայացրեց գյուղատնտեսության նախկին նախարարը։

Մեր հարցին, թե արդյո՞ք Հայաստանում չկան խոպան հողեր, որոնք կարող են դառնալ հացահատիկի մշակման վայրեր, Արթուր Խաչատրյանը պատասխանեց՝ կան, և պետք է օգտագործվեն։

«ՀՀ-ում կան տարածքներ, որոնք, ցավոք սրտի, անջրդի են և հացահատիկից բացի այլ բան չի աճում։ Բայց Կառավարությունը որևէ քայլ չի անում այդ խոպան հողերն օգտագործելու ուղղությամբ, մինչդեռ նախկինում այդ հողերն օգտագործվում էին։ Ծրագիր ունեինք, որով սահմանամերձ շրջաններում մի հեկտար հացահատիկ մշակելու համար 60 հազար դրամ գումար էինք տալիս, և այդ թիրախային շրջաններում մոտ 50%-ով հացահատիկի մշակման տարածքներն ավելացել էին։

2019 թվականի համար ես առաջարկում էի 2 մլրդ դրամ նախատեսել՝ այդ ծրագիրն ամբողջ հանրապետությունում շարունակելու համար, բայց այս Կառավարության կողմից ոչ մի լումա չծախսվեց։ Գյուղատնտեսության պատասխանատուներն այդ գումարից ոչ մի լումա չծախսեցին։ Իսկ հացահատիկ ցանող գյուղացիներին ո՛չ սերմնացու տվեցին, ո՛չ պարարտանյութ և ո՛չ էլ վառելանյութ։ Այսինքն՝ ո՛չ տվեցին այն, ինչ ես էի առաջարկում՝ կանխիկ փող մի հեկտարի դիմաց, ո՛չ էլ այն, ինչ տրադիցիոն միշտ արվում էր։ Արդյունքում՝ մենք հացահատիկի արտադրության լուրջ խնդիր ունեցանք։ Հիմա ամեն ինչ էլ հնարավոր է անել, բայց սրանք ապիկար են ու անշնորհք»,- վստահեցրեց մեր զրուցակիցը։

Ըստ Արթուր Խաչատրյանի, շիզոֆրենիային սահմանակցող աբսուրդ է, որ մենք չունենք Գյուղատնտեսության նախարարություն։ Նրա խոսքով, նման բան աշխարհում չկա, որ էապես գյուղատնտեսական երկիրը չունենա Գյուղատնտեսության նախարարություն։

Մեր ճշտող հարցին, թե արդյո՞ք խոպան հողերի մշակման դեպքում Հայաստանը կկարողանա ամբողջապես ինքնաբավ դառնալ՝ հացահատիկային մշակաբույսերի առումով, Արթուր Խաչատրյանը պատասխանեց՝ ոչ։

«Որոշ տարածքներում իմաստ էլ չկա, քանի որ ավելի բարձրարժեք մշակաբույսեր կարելի է ցանել, օրինակ՝ կանաչ ոլոռ։ Իսկ հացահատիկի առումով ինքնաբավ դառնալու համար պետք է կրկնապատկենք ցանքատարածքները. այսօր ստանում ենք 200 հազար տոննա, բայց մեզ պետք է 450 հազար տոննա, իսկ դա ստանալն այս պահին ռեալ չէ։ Մեր վարելահողերի 40%-ից ավելին չի մշակվում, հիմա դա եթե ամբողջությամբ մտցվի հացահատիկի տակ, ինչը, նորից եմ կրկնում, արդյունավետ չէ, հացահատիկի բերքը կավելանա մոտ 100 հազար տոննայով։ Բայց սա էլ հնարավոր է անել, եթե այսօրվա Կառավարությունը խնդրին լուրջ վերաբերվի։  Բայց փաստը մնում է փաստ, որ այս Կառավարությունն ապիկար է, և ոչինչ չի կարողանում անել։ Այս պահին մեզ պետք է հզոր Գյուղատնտեսության նախարարություն, որը կկարողանա բարձրագույն ծառայություններ մատուցել մեր գյուղացիներին»,- շեշտեց Արթուր Խաչատրյանը։

Նկատենք, որ թեև մասնագետներն ահազանգում են պարենային անվտանգության խնդիրների մասին, Արցախի Գյուղատնտեսության նախարարությունից դժվարանում են ասել, թե բերքի ինչ կորուստ կարող է լինել՝ պայմանավորված նոր քարտեզագրումներով։

«Քարտեզագրումը դեռևս հստակ չէ, և անհասկանալի է, թե գյուղնշանակության հողերի քանի տոկոսն է մնում Ադրբեջանի վերահսկողության տակ»,- Panorama.am-ի հետ զրույցում ասացին Արցախի Գյուղատնտեսության նախարարությունից։

Գյուղատնտես Հարություն Մնացականյանին զարմացնում է ԱՀ գյուղնախարարության վերոնշյալ անտեղյակությունը։

«Ի՞նչ է նշանակում Արցախի գյուղնախարարությունից դժվարանում են պատասխանել, էդ ո՞նց է մենք գիտենք որտեղ,  ինչքան է անցել, իրենք չգիտե՞ն։ Արդեն հիմա մոտ 90% ճշտությամբ կարող են ասել ինչքան մշակովի հողատարածքներ և ինչքան ձեռնարկություններ են անցել։ Առնվազն երկու շատ խոշոր գինեգործական գործարաններ են անցել, «Կատարո»  ընկերությունը և մի շատ հզոր ընկերություն Մեծ Թաղերի շրջանում՝ իր 35֊40 հա տարածքով։ Այդ ընկերությունն այս տարի առաջին անգամ էր բերքահավաք արել և գինի ստացել։ Էլ չեմ խոսում Ջրականի,  Կովսականի ահռելի հողատարածքների մասին, որտեղ ձմերուկի և հացահատիկի հսկայական հողամասեր կային»,- մեզ հետ զրույցում ասաց Հարություն Մնացականյանը։

Նրա խոսքով,  մենք ունենք մոտ 200, 000 հա չօգտագործվող հողատարածություն, և այս իրավիճակը հաղթահարելու համար, պետք է  արագ ծրագրեր իրականացվեն, որպեսզի ոչ մի չօգտագործվող գյուղնշանակության հող ազատ չմնա, և ամենակարևորը՝ համապատասխան կառույցների միջոցով ճիշտ ցանքաշրջանառության և պարարտացման կազմակերպում իրականացվի, որպեսզի հողերի դեգրադացում ևս չլինի։

«ՀՀ-ում ցանկացած շրջանի չօգտագործվող հողում կարելի է հացահատիկ աճեցնել, բայց ըստ որոշակի պայմանների, պետք է հասկանալ՝ որտեղ է ավելի նպատակահարմար , որտեղ՝ ոչ, քանի որ հացահատիկի մշակումը ամենացածր շահութաբերությամբ ճյուղերից մեկն է գյուղատնտեսության ոլորտում։ Ես հակված եմ, որ հացահատիկ աճեցվի մեծամասամբ չոռոգվող հողատարածքներում»,- նշեց մեր զրուցակիցը։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

16:32
Իրանի իշխանությունները ձերբակալել են լրտեսության մեջ կասկածվող ԱՄՆ քաղաքացու
Իրանի իշխանությունները լրտեսության կասկածանքով ձերբակալել են ԱՄՆ-ի և Իրանի երկքաղաքացիություն ունեցող անձի: ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ, այդ մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:25
Դավաճանները սողալով են պատասխան տալու. գյուղացին նրանց գլուխները կոտրելու է. Բերբերյան
«Արցախի յոթ շրջանները հանձելուց հետո մենք մոտ 3000 հեկտար այգի, 50 հազար հեկտար ցորենի ցանքատարածքներ ենք կորցրել»,- այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
Կարագի թանկացման պատճառները
ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովն արձանագրել է, որ 2020 թվականի դեկտեմբերի 1-ից մինչև 2021 թվականի հունվարի 11-ն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Մեկնարկել են 2021 թ. գյուղատնտեսական տարվա համար ապահովագրական պայմանագրերի կնքման աշխատանքները
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունը հայտնում է 2021 թվականի գյուղատնտեսական տարվա համար ապահովագրական պայմանագրերի կնքման աշխատանքների մեկնարկի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Ժան Բատիստ Լըմուանը կայցելի Երևան
Հունվարի 27-ին Երևան է ժամանելու Ֆրանսիայի Եվրոպայի և արտաքին գործերի նախարարության պետքարտուղար Ժան Բատիստ Լըմուանը: Նա Հայաստանում կլինի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
Գնիր գիրք և նվիրիր այն զինվորին
Վաճառված գրքերի գումարի 20%-ը փոխանցվելու է Հայրենիքի պաշտպանի վերականգնողական կենտրոնին:
Աղբյուր` Panorama.am
15:43
Կորոնավիրուսը ախտահարում է նաև երիկամները, առաջացնում է անպտղություն. բժիշկ
«Արսեն Թորոսյանը Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կադրն է, դա փաստ է։ Այդ ոգով էլ նա շարունակել է իր քաղաքական գործողությունը, և նոր նախարարը ևս...
Աղբյուր` Panorama.am
15:33
«Իմ քայլը» խմբակցության նիստում քննարկվել է նաև ԱԺ ինքնալուծարման տարբերակը
«Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Համազասպ Դանիելյանը խմբակցությունում այսօր կազմակերպված քննարկումներից հետո լրագրողներին հայտնեց,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Ջերմաստիճանը կբարձրանա
Հունվարի 29-ին առանձին շրջաններում սպասվում է ձյուն:
Աղբյուր` Panorama.am
14:57
Եվրոպան Նավալնու համար աղմուկ է բարձրացնում, իսկ Արցախի թուրք-ադրբեջանական ցեղասպանությունը չի նկատում․ Մելքումյանը՝ ԵԽԽՎ-ում
Ստրասբուրգում շարունակվում է ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանը որը կորոնավիրուսային համավարակի պատճառով անցկացվում է հիբրիդային տարբերակով՝...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Սա պատերազմ չէր, սպանդանոց էր. մարդկանց տանում էին սպանելու ու սպանեցին. Վազգեն Մանուկյան
«Նախորդ պատերազմում ժողովուրդը գիտեր, թե ինչ է տեղի ունենում ռազմաճակատում, և մենք հաղթեցինք, իսկ այս պատերազմն այդպիսին չէր»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
14:42
Նորույթ. Վրաստանից ՀՀ մտնելիս PCR թեստ է պետք հանձնել. արժեքը` 15.000 դրամ
Վրաստան-Հայաստան սահմանի Բագրատաշենի սահմանային անցակետում այսուհետ ՀՀ մուտք գործող քաղաքացիները (այդ թվում ՀՀ քաղաքացիները) պարտավոր են հենց...
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
Դավիթ Տոնոյանը փորձեց մաքրվել և հաստատել, որ մեղավորը Փաշինյանն է. Հովհաննես Հարությունյան
«Պաշտպանության նախկին նխարար Դավիթ Տոնոյանն իր հարցազրույցով փորձեց ևս մեկ անգամ մաքրվել և հաստատել, որ ամեն դեպքում առաջնային մեղավորը...
Աղբյուր` Panorama.am
14:28
Արփինե Հովհաննիսյան․ ԵԽԽՎ-ում բոցաշունչ ելույթները թխվածքի վրայի բալն են, բայց դրանք ԶՐՈ են
Հանրապետական կուսակցության նախկին պատգամավոր, ԵԽԽՎ-ում ՀՀ պատվիրակության նախկին նախագահ Արփինե Հովհաննիսյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է․...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
Երկիրն այս վիճակում է, հսկայական բաներ են տեղի ունենում, բայց ձեզ հետաքրքրում է այդ մի բառը. Վազգեն Մանուկյան
«Հայրենիքի փրկության շարժման» վարչապետի թեկնածու Վազգեն Մանուկյանը շարունակում է մարզային այցերը։ Արարատի մարզ այցի ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
Լավրովն ու Զարիֆը հետաքրքրված են խորացնել համագործակցությունը՝ Ղարաբաղում իրավիճակի շուրջ
Տարածաշրջանային այցի շրջանակներում Իրանի ԱԳ նախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆն այսօր  Մոսկվայում հանդիպեց ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի հետ։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:04
Պետք չէ գնալ Թուրքիա՝ ամենանենգ երկիրը. Վլադիմիր Ժիրինովսկի
Ռուսաստանի լիբերալ դեմոկարատական կուսակցության առաջնորդ Վլադիմիր Ժիրինովսկին Ստամբուլում ռուսների վրա հարձակման դեպքից հետո ռուսներին հորդորել է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:54
Ճնշումներ ԶԼՄ-ների նկատմամբ․ ԽԱՊԿ 2020թ․ զեկույց
2020 թվականին հիմնականում պահպանվել է ընդդեմ լրատվամիջոցների ու լրագրողների ներկայացվող դատական հայցերի ինտենսիվ հոսքը․ դրանց թիվը 72 է:
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Հնդկաստանն ընդմիշտ արգելափակում է TikTok-ը
Հնդկաստանը երկրում պաշտոնապես հաստատել է չինական 59 հավելվածների, այդ թվում ՝ TikTok սոցիալական ցանցի օգտագործման մշտական արգելքը: NDTV-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Moderna-ն լրացուցիչ պատվաստանյութ է ստեղծում` կորոնավիրուսի hարավաֆրիկյան մուտացիայի համար
Ամերիկյան Moderna ընկերությունը մշակում է իր պատվաստանյութի լրացուցիչ տարբերակը՝ նոր կորոնավիրուսի դեմ, ինչը կբարձրացնի իմունային պատասխանը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:32
Պառակտող քայլերով իշխանությունները ադրբեջանական բանակին բերել և հասցրել են մինչև Շուշի. Զաքարյան
«Ես Դավիթ Տոնոյանից այլ բնույթի ու որակի հարցազրույց էի սպասում, հատկապես պատերազմից հետո, երբ մենք ունենք հարցեր, որոնք առ այսօր մնացել...
Աղբյուր` Panorama.am
13:22
Ղազինյան. Խմբագիրը որոշել է պատգամավորներին դրդել հերթական հանցագործության և ըստ էության՝ ինքնասպանության
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը գրում է. «Խմբագիրը վախենում է, վախենում է հրաժարական տալ, չի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:09
Վարդան Ոսկանյան. Հայաստանին անհրաժեշտ է հաղթանակ
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը, անդրադառնալով Վրաաստանի տարածքում հայկական բեռնատարների վրա ադրբեջանցիների հարձակումներին, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Կա՛մ ազատ արձակեք հայ ռազմագերիներին, կա՛մ առերեսվելու եք ահաբեկչական երկիր լինելու վտանգներին․Մարուքյանը՝ ԵԽԽՎ-ում
ԵԽԽՎ-ում ՀՀ պատվիրակության անդամ Էդմոն Մարուքյանը վեհաժողովի ձմեռային նստաշրջանում խոսել է հայ ռազմագերիների վերադարձի մասին։ «Այստեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:56
«Օմեգա» տառը՝ ԱԺ շենքի ֆոնին
«Ազգային ժողովի նախագահ Արայիկ Միրզոյանը երկակի գործակալ է, ու շատ ավելի վատ՝ թշնամի երկրի գործակալը «օմեգա» ծածկանունով»,- ասաց ՎԵՏՕ շարժման անդամներից մեկը:
Աղբյուր` Panorama.am
12:41
Վրաստանը կորոնավիրուսի գրանցված դեպքերով ու մահերով տարածաշրջանում առաջին տեղում է
Աշխարհում COVID-19-ի դեպքերի թիվն անցել է 100 հազարն ու կազմել՝ 100,300,064, վարակից մահացել է 2,150,042 մարդ, ապաքինվել է 72,343,692-ը։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:38
Արայիկ Հարությունյանը պարզաբանել է, թե ինչ է նկատի ունեցել «դժվար որոշումներ» ասելով
Արցախի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Արտակ Բեգլարյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է. «Այսօր նախագահ Արայիկ Հարությունյանը նորաստեղծ ԱՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
Քարին Տակի ինքնապաշտպանության օրը 29 տարվա ընթացքում առաջ անգամ նշեցին Եռաբլուրում
Այսօր Քարին Տակի ինքնապաշտպանության օրն է: Վերջին 29 տարիների ընթացքում առաջին անգամ հաղթանակի տարեդարձը նշում են ոչ թե Շուշիի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:29
Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են մնացել մեծամասամբ հայոց պատմության և մշակույթի առնվազն 1456 նշանավոր անշարժ հուշարձաններ
Արցախի ՄԻՊ-ը հրապարակել է զեկույց հայկական մշակութային ժառանգությանը սպառնացող վտանգի վերաբերյալ
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Եռաբլուրում նշեցին Քարին Տակի ինքնապաշտպանության 29-րդ տարեդարձը
15:26 26/01/2021

Եռաբլուրում նշեցին Քարին Տակի ինքնապաշտպանության 29-րդ տարեդարձը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}