Տնտեսություն 13:33 24/11/2020 Հայաստան

Կապիտուլյացիայից մինչև պարենային անվտանգության խնդիրներ և հացի թանկացում

Հեղինակ` Նարե Գևորգյան

Նոյեմբերի 10-ին Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից ստորագրված «կապիտուլյացիայի» համաձայնագրից հետո ՀՀ-ն կանգնելու է պարենային անվտանգության լուրջ խնդրի առջև՝ հատկապես հացահատիկային մշակաբույսերի հետ կապված։ Panorama.am-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ գյուղատնտեսության նախկին նախարար Արթուր Խաչատրյանը։

Նրա խոսքով, ՀՀ-ն տարեկան արտադրում է մոտ 200 հազար տոննա և ներկրում՝ մոտ 250 հազար տոննա հացահատիկ. այսինքն՝ տարեկան մոտ 450 հազար տոննա հացահատիկի պահանջարկ կա մեր երկրում։ Ըստ Արթուր Խաչատրյանի, նշված ծավալից շատ փոքր մասն օգտագործվում է օղու արտադրության վրա, բայց բացարձակ մեծամասնությունը պարենային նշանակություն ունի։

«Արցախի Հանրապետությունում 2017 և 2018 թվականների տվյալներով՝ արտադրվել է մոտ 135-150 հազար տոննա հացահատիկ, որից ավելի քան 100 հազար տոննան ներկրվել է Հայաստան։ Այսինքն՝ մենք այսուհետ 20-25%-ով ավելի հաց պետք է գնենք այլ երկրներից։ Նույնիսկ Ռուսաստանն է հացահատիկը մեզ դոլարով վաճառում։ Եվ եթե հաշվի առնենք նաև դոլարի այսօրվա արժևորումը, ապա պատկերացրեք՝ ինչ մեծ խնդիր ենք ունենալու։ Արդյունքում՝ լինելու է հացահատիկի, հացի թանկացում»,- ներկայացրեց գյուղատնտեսության նախկին նախարարը։

Մեր հարցին, թե արդյո՞ք Հայաստանում չկան խոպան հողեր, որոնք կարող են դառնալ հացահատիկի մշակման վայրեր, Արթուր Խաչատրյանը պատասխանեց՝ կան, և պետք է օգտագործվեն։

«ՀՀ-ում կան տարածքներ, որոնք, ցավոք սրտի, անջրդի են և հացահատիկից բացի այլ բան չի աճում։ Բայց Կառավարությունը որևէ քայլ չի անում այդ խոպան հողերն օգտագործելու ուղղությամբ, մինչդեռ նախկինում այդ հողերն օգտագործվում էին։ Ծրագիր ունեինք, որով սահմանամերձ շրջաններում մի հեկտար հացահատիկ մշակելու համար 60 հազար դրամ գումար էինք տալիս, և այդ թիրախային շրջաններում մոտ 50%-ով հացահատիկի մշակման տարածքներն ավելացել էին։

2019 թվականի համար ես առաջարկում էի 2 մլրդ դրամ նախատեսել՝ այդ ծրագիրն ամբողջ հանրապետությունում շարունակելու համար, բայց այս Կառավարության կողմից ոչ մի լումա չծախսվեց։ Գյուղատնտեսության պատասխանատուներն այդ գումարից ոչ մի լումա չծախսեցին։ Իսկ հացահատիկ ցանող գյուղացիներին ո՛չ սերմնացու տվեցին, ո՛չ պարարտանյութ և ո՛չ էլ վառելանյութ։ Այսինքն՝ ո՛չ տվեցին այն, ինչ ես էի առաջարկում՝ կանխիկ փող մի հեկտարի դիմաց, ո՛չ էլ այն, ինչ տրադիցիոն միշտ արվում էր։ Արդյունքում՝ մենք հացահատիկի արտադրության լուրջ խնդիր ունեցանք։ Հիմա ամեն ինչ էլ հնարավոր է անել, բայց սրանք ապիկար են ու անշնորհք»,- վստահեցրեց մեր զրուցակիցը։

Ըստ Արթուր Խաչատրյանի, շիզոֆրենիային սահմանակցող աբսուրդ է, որ մենք չունենք Գյուղատնտեսության նախարարություն։ Նրա խոսքով, նման բան աշխարհում չկա, որ էապես գյուղատնտեսական երկիրը չունենա Գյուղատնտեսության նախարարություն։

Մեր ճշտող հարցին, թե արդյո՞ք խոպան հողերի մշակման դեպքում Հայաստանը կկարողանա ամբողջապես ինքնաբավ դառնալ՝ հացահատիկային մշակաբույսերի առումով, Արթուր Խաչատրյանը պատասխանեց՝ ոչ։

«Որոշ տարածքներում իմաստ էլ չկա, քանի որ ավելի բարձրարժեք մշակաբույսեր կարելի է ցանել, օրինակ՝ կանաչ ոլոռ։ Իսկ հացահատիկի առումով ինքնաբավ դառնալու համար պետք է կրկնապատկենք ցանքատարածքները. այսօր ստանում ենք 200 հազար տոննա, բայց մեզ պետք է 450 հազար տոննա, իսկ դա ստանալն այս պահին ռեալ չէ։ Մեր վարելահողերի 40%-ից ավելին չի մշակվում, հիմա դա եթե ամբողջությամբ մտցվի հացահատիկի տակ, ինչը, նորից եմ կրկնում, արդյունավետ չէ, հացահատիկի բերքը կավելանա մոտ 100 հազար տոննայով։ Բայց սա էլ հնարավոր է անել, եթե այսօրվա Կառավարությունը խնդրին լուրջ վերաբերվի։  Բայց փաստը մնում է փաստ, որ այս Կառավարությունն ապիկար է, և ոչինչ չի կարողանում անել։ Այս պահին մեզ պետք է հզոր Գյուղատնտեսության նախարարություն, որը կկարողանա բարձրագույն ծառայություններ մատուցել մեր գյուղացիներին»,- շեշտեց Արթուր Խաչատրյանը։

Նկատենք, որ թեև մասնագետներն ահազանգում են պարենային անվտանգության խնդիրների մասին, Արցախի Գյուղատնտեսության նախարարությունից դժվարանում են ասել, թե բերքի ինչ կորուստ կարող է լինել՝ պայմանավորված նոր քարտեզագրումներով։

«Քարտեզագրումը դեռևս հստակ չէ, և անհասկանալի է, թե գյուղնշանակության հողերի քանի տոկոսն է մնում Ադրբեջանի վերահսկողության տակ»,- Panorama.am-ի հետ զրույցում ասացին Արցախի Գյուղատնտեսության նախարարությունից։

Գյուղատնտես Հարություն Մնացականյանին զարմացնում է ԱՀ գյուղնախարարության վերոնշյալ անտեղյակությունը։

«Ի՞նչ է նշանակում Արցախի գյուղնախարարությունից դժվարանում են պատասխանել, էդ ո՞նց է մենք գիտենք որտեղ,  ինչքան է անցել, իրենք չգիտե՞ն։ Արդեն հիմա մոտ 90% ճշտությամբ կարող են ասել ինչքան մշակովի հողատարածքներ և ինչքան ձեռնարկություններ են անցել։ Առնվազն երկու շատ խոշոր գինեգործական գործարաններ են անցել, «Կատարո»  ընկերությունը և մի շատ հզոր ընկերություն Մեծ Թաղերի շրջանում՝ իր 35֊40 հա տարածքով։ Այդ ընկերությունն այս տարի առաջին անգամ էր բերքահավաք արել և գինի ստացել։ Էլ չեմ խոսում Ջրականի,  Կովսականի ահռելի հողատարածքների մասին, որտեղ ձմերուկի և հացահատիկի հսկայական հողամասեր կային»,- մեզ հետ զրույցում ասաց Հարություն Մնացականյանը։

Նրա խոսքով,  մենք ունենք մոտ 200, 000 հա չօգտագործվող հողատարածություն, և այս իրավիճակը հաղթահարելու համար, պետք է  արագ ծրագրեր իրականացվեն, որպեսզի ոչ մի չօգտագործվող գյուղնշանակության հող ազատ չմնա, և ամենակարևորը՝ համապատասխան կառույցների միջոցով ճիշտ ցանքաշրջանառության և պարարտացման կազմակերպում իրականացվի, որպեսզի հողերի դեգրադացում ևս չլինի։

«ՀՀ-ում ցանկացած շրջանի չօգտագործվող հողում կարելի է հացահատիկ աճեցնել, բայց ըստ որոշակի պայմանների, պետք է հասկանալ՝ որտեղ է ավելի նպատակահարմար , որտեղ՝ ոչ, քանի որ հացահատիկի մշակումը ամենացածր շահութաբերությամբ ճյուղերից մեկն է գյուղատնտեսության ոլորտում։ Ես հակված եմ, որ հացահատիկ աճեցվի մեծամասամբ չոռոգվող հողատարածքներում»,- նշեց մեր զրուցակիցը։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:01
Լավրովը Ալիևի՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» մասին․ Ցանկացած հարց, որ կարող է դրվել պայմանավորվածություններին հակառակ, իհարկե, չեն կարող ընդունվել որպես այլընտրանք
«Այսօր մեր քննարկման թեմաներից միայն մեկն էր տնտեսական կապերի ապաշրջափակման եռակողմ համագործակցությունը։ Մենք այսօր խոսել ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
13:54
«Օկուպանտ, մերժված, դավաճան» ասելու վրա էներգիա ծախսելու փոխարեն բուֆերային գոտի ստեղծեք. Գրիգորյան
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Սրբուհի Գրիգորյանի կարծիքով, մի շարք քաղաքական գործիչներ մոռացել են, որ ապրում են...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Այսօր կառավարության նիստերի դահլիճը վերածվեց նախընտրական քարոզչության բեմահարթակի
Գործադիր իշխանության գործառույթները կատարող ժամանակավոր կառավարությունն այսօրվա 1 ժամ 20 րոպե տևած իր նիստի ուղիղ կեսը հատկացրեց նախընտրական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Շուշիի մայր տաճարը պետք է մնա Հայ առաքելական եկեղեցու պաշտամունքի վայր․ Արա Այվազյան
«Լեռնային Ղարաբաղում պատմամշակութային ժառանգության պահպանման ու պաշտպանության հարցը դարձել է նաև խաղաղ կարգավորման մաս։ Ապրիլի 13-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:16
Պետք է Կառավարությանն առաջարկել, որ կրճատի 44-օրյա պատերազմին մասնակցած տղաների ծառայության ժամկետը. Հովսեփյան
«Այսօր մենք ընունեցինք օրենք ժամկետային զինծառայությունից խուսափած անձանց համաներում շնորհելու մասին, և որևէ մեկը չմտածեց՝ իսկ ի՞նչ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Գեղամ Նազարյան. Դերասան-խելագարի ճիչերը և մեր անելիքը
«Ճշմարտություն սերունդների համար»  նախաձեռնությունը տարածել է նախաձեռնության հիմնադիր, քաղաքագետ Գեղամ Նազարյանի հեղինակած...
Աղբյուր` Panorama.am
13:09
Քաղտեխնոլոգ. Նման հայտարարությունից խուսափողները միանշանակ դիտարկվում են որպես ԿԱՊԻՏՈՒԼՅԱՆՏԻ կողմից ներդրված ական
Քաղտեխնոլոգ Կարեն Քոչարյանը գրում է. «Այսօրվանից սկսած բոլոր այն կուսակցությունները, որոնք դիրքավորվում են որպես ընդդիմություն (էական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:59
Վերջին շրջանում ավելացել են լրագրողների հարցերին պատասխանելու անհիմն մերժումները. ՄԻՊ
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Արմեն Խաչատրյանն այսօր ՄԻՊ  զեկույցին անդրադարձավ նախ շնորհակալական խոսքով՝ ասելով, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:51
Կառուցվող 15 մոդուլային դպրոցներում նախատեսված են ապաստարաններ. Վահրամ Դումանյան
«Նախատեսվում է գումար հատկացնել Քաղաքաշինության կոմիտեին՝ փոքրաքանակ երեխաներով համալրված 15 դպրոցի մոդուլային շենքերի կառուցման...
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Լատվիան պաշտոնապես ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը
Կողմ է արտահայտվել Սաեյմայի 100 անդամներից 58-ը։
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Հիմա ինչո՞ւ մարդու իրավունքների ոչ մի կազմակերպություն Արցախ չի այցելում. ՄԻՊ
«Ցավոք, պատերազմի ընթացքում միջազգային կառույցների լռությունը նաև բերեց մարդու իրավունքների խախտումների այդ ծավալի»,- Ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
ՔԿ. Նալբանդյանում հունվարին տեղի ունեցած վիճաբանության հետքերով
Քննչական կոմիտեի Արմավիրի մարզային քննչական վարչությունում իրականացված բազմակողմանի քննությամբ պարզվել և հիմնավորվել է, որ 2021թ. հունվարի 3-ին`...
Աղբյուր` Panorama.am
12:37
Արա Այվազյան. Ռազմագերների վերադարձի խնդիրը պետք է հնարավորինս արագ լուծվի
«Կարևորագույն հարցը Ադրբեջանի կողմից  բոլոր ռազմագերիների և պատանդի կարգավիճակում գտնվող քաղաքացիական անձանց վերադարձի ապահովումն է:...
Աղբյուր` Panorama.am
12:33
ՀԲ-ն 3,7 մլն դոլարի դրամաշնորհ կտա Արցախից բռնագաղթածների սոցիալական խնդիրները մեղմելու համար
«Համաշխարհային բանկը պատրաստակամություն է հայտնել 25-ից 4 միջոցառման գծով հանդիսանալ անհատույց համաֆինանսավորող և 3 մլն 718 հազար դոլարի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:28
Պատգամավորների փոխարեն աշակերտներն են լսում ՄԻՊ զեկույցը
ԱԺ-ում ՄԻՊ զեկույցը պատգամավորների փոխարեն լսում են Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիկ և Նորատուս համայնքների աշակերտներն ու ուսուցիչները, որոնք...
Աղբյուր` Panorama.am
12:25
Այսօր և վաղը վթարային ջրանջատումներ են սպասվում Երևանում, Արարատի, Արմավիրի և Կոտայքի մարզերում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. մայիսի 6-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:11
Բուհերի ինքնակառավարման վերաբերյալ կառավարության որոշումը ՄԻՊ-ը կվիճարկի ՍԴ-ում
Ազգային ժողովում «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության անդամ Տարոն Սիմոնյանը դիմեց Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
12:08
ՊՇՌ հավաստագիրը և «Կանաչ անձնագիրը» հավասարապես կգործեն որպես սահմանի հատման պահանջ. Անահիտ Ավանեսյան
«Նախագծով առաջարկվում է, որ այն քաղաքացիները, որոնք կունենան պատվաստման հավաստագիրը, կամ «Կանաչ անձնագիր», այսինքն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Քաղաքացիները խմբագրել են. «Կա ապագա առանց Նիկոլ»
Չնայած խորհրդարանը դեռ լուծարված չէ, ընտրություններ նշանակված չեն, իշխող ուժը լծվել է լայնածավալ քարոզչության։ Նիկոլ Փաշինյանի ղեկավարած...
Աղբյուր` Panorama.am
11:55
Զինվորը կոմայի մեջ է, ծնողի հետ ներքին օղակները շատ ստոր ձևով են վարվել․ Կոստանյան
«Արդյո՞ք դուք դիմումներ ստացել եք զոհված կամ վիրավորում ստացած զինծառայողների հարազատներից, որոնք նեշել են, որ իրենց նկատմամբ անբարյացակամ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Մեծ Բրիտանիան երկու նավ կուղարկի Լա Մանշ՝ Ֆրանսիայի սպառնալիքներից հետո
Մեծ Բրիտանիան երկու պարեկային նավ է ուղարկելու Լա Մանշի նեղուցի մոտ գտնվող Ջերսի կղզի: Այդ մասին  հաղորդում է «ՌԻԱ նովոստի»-ն:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:47
2020 թվականի ճգնաժամային տարվա համեմատ ապահովվել է ընդամենը 12.3 մլրդ դրամով ավել հարկային մուտք
«Ապրիլ ամսվա արդյունքներով հավաքագրված եկամուտներով հանդերձ 4 ամիսների  հարկային հավաքագրումները կազմում են 513 մլրդ դրամ, որը նախորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:34
Մարդիկ երեկոյան ժամերին խուսափում են գնալ Կապան, նույնիսկ եթե բժշկական օգնության կարիք ունեն. Թաթոյան
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Սրբուհի Գրիգորյանն այսօր, դիմելով ՀՀ ՄԻՊ Արման Թաթոյանին, հարց հնչեցրեց՝ արդյո՞ք...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Վրաստանում պահանջում են Ադրբեջանի հետ սահմանի սահմանազատման հարցով ստեղծել քննչական հանձնաժողով
Վրաստանի ժողովրդավարական նախաձեռնություն» (GDI) ՀԿ-ի խորհրդական և Իվերի Մելաշվիլիի փաստաբան Գիորգի Մշվենիերաձեն պահանջում է ստեղծել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:27
Արևիկ համայնքում էլեկտրաշչակ է փորձարկվելու
Մայիսի 7-ին՝ ժամը 13:00-ին, Արմավիրի մարզային փրկարարական վարչությունը Արևիկ համայնքում անցկացնելու է «Պատսպարման կազմակերպումը...
Աղբյուր` Panorama.am
11:23
Կորոնավիրուսի համավարակի ժամանակ գլխավոր խնդիրը խուճապային վիճակն էր. Թաթոյան
«Առհասարակ, կորոնավիրուսի դեմ պայքարը երկու բարիքների պաշտպանության և հավասարակշռման բալանսի քաղաքականություն է պահանջում»:
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Քաղաքագետը՝ իշխանություններին. Մինսկի խմբի հայտարարության մեջ ինչո՞ւ է բացակայում ռազմագերի/Prisoner of war (POW) տերմինը
Քաղաքագետ Կնյազ Սարոյանը, անդրադառնալով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի՝ մայիսի 5-ի տարածած հայտարարությանը, գրել է. «Հուսով եմ` իշխող ուժի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:06
Սերգեյ Լավրովն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր
Նախօրեի երեկոյան Հայաստան ժամանած Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովն այսօր առավոտյան այցելել է Ծիծեռնակաբերդի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:04
Ճիշտ ռազմավարություն մշակելու և ունենալու դեպքում Հայաստանը կդառնա այն երկիրը, որը երազում են բոլորը․ Փույա Հոսեյնի
Իրանի շուկայի պահանջարկը Հայաստանում մինչ օրս խորապես չի ուսումնասիրվել։
Աղբյուր` Panorama.am
10:59
06.05.2021. Կորոնավիրուսի 425 նոր դեպք է գրանցվել, 17 մարդ մահացել է
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 5224 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Գևորգ Ջավախյան. Անավարտ մնացած մի կյանք
11:45 03/05/2021

Գևորգ Ջավախյան. Անավարտ մնացած մի կյանք

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}