Քաղաքական 18:24 22/01/2021 Հայաստան

Սյունիքը լրջորեն վտանգված է, ահազանգում են փորձագետները

Սյունիքը վտանգված է, ահազանգում են փորձագետները։ Արցախի տարածքի 75%-ի կորուստը, խոցելի դարձած ՀՀ պետական սահմանները, թշնամու վերահսկողության տակ անցած հայկական գյուղերն ու դիրքերը, Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջև Մեղրիով նախատեսված միջանցքը, ինչպես նաև Ադրբեջանի տարածքային նկրտումները Սյունիքի հանդեպ առաջացրել են լրջագույն խնդիրներ ո՛չ միայն Սյունիքի մարզի, այլև ողջ Հայաստանի անվտանգային համակարգի համար։

Այս հարցում համակարծիք են թուրքագետ Վարուժան Գեղամյանը, տնտեսագետ Հրանտ Միքայելյանը և «Ռազմինֆո» կայքի ռազմական վերլուծաբան Հայկ Խաչիկյանը, ովքեր որպես բանախոս հանդես են եկել «Սյունիքի անվտանգությունը աշխարհաքաղաքական զարգացումների համատեքստում» թեմայով համաժողովում, որը կազմակերպել էր Պատրիոտ Ակումբը (Patriot Club)։ Ակումբի հիմնադիր կազմակերպիչ Նվարդ Չալիկյանի խոսքով՝ համաժողովի նպատակն էր վեր հանել այն մարտահրավերներն ու վտանգները, որոնք այսօր ծառացած են Սյունիքի առջև և որոնք հնարավոր են տեսանելի ապագայում։

Ստորև ներկայացնենք հիմնական դրույթները։

Ներկայիս ռազմական և անվտանգային իրավիճակը Սյունիքում 

Պատմության ընթացքում Սյունիքն ու Արցախը միշտ դիտարկվել են որպես մեկ միասնություն։ Այսօր, Արցախի տարածքների կորստի հետևանքով Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև փաստացի սահմանը երկարել է շուրջ 360կմ-ով։ Արդյունքում Սյունիքը մի կողմից շրջափակված է Նախիջևանով, իսկ մյուս կողմից Արցախի՝ Ադրբեջանի կողմից գրավված տարածքներով։ Հայկ Խաչիկյանը նշում է, որ նոր անբարենպաստ բնագծերի պայմաններում սահմանամերձ են դարձել Ջերմուկ, Սիսիան, Գորիս, Կապան քաղաքները և այլ բնակավայրեր, որոնք նախկինում երբեք չեն եղել այդպիսին։

«Այս բնակավայրերի որոշակի հատվածներ գտնվելու են հրետանային հեռահարության գոտում, իսկ որոշ հատվածներ՝ նույնիսկ հրաձգային զինատեսակների հեռահարության գոտում: Բացի այդ՝ հարվածի հեռավորության ու ադրբեջանական տեսադաշտի տակ է հայտնվել նաև Սիսիան - Գորիս ճանապարհը։ Իսկ այլընտրանքային միակ ճանապարհը օպտիմալ չէ բեռնափոխադրումների համար», - ասում է Խաչիկյանը։

Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են հայտնվել նաև Գորիս-Կապան ճանապարհի որոշ հատվածներ, ինչը վտանգավոր է դարձնում այդ ճանապարհով տեղաշարժը և մասամբ կտրում է Հայաստանի հարավային հատվածը երկրի մնացած մասից՝ դրանից  բխող բոլոր հետևանքներով։ Հայաստանը Իրանի հետ կապող ճանապարհի մի քանի կիլոմետր հատվածն այսօր նույնպես  փաստացի գտնվում է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։

«Սյունիքի լայնությունը ընդամենը 35կմ է։ Սա չափազանց փոքր տարածք է, որը զինված հարձակման դեպքում շատ արագ հնարավոր կլինի գրավել։ Հետևաբար ներկայիս սահմաններով անվտանգային և ռազմական առումով Սյունիքի մարզը այսօր արդեն իսկ խոցելի է և մեծապես վտանգված», - ասում է թուրքագետ Վարուժան Գեղամյանը։  

Ադրբեջանը չի հրաժարվել ռազմական ճանապարհով հարցերի լուծման բանաձևից

Ինչ վերաբերում է այն թեզին, թե ճանապարհների և սահմանների բացումը և առևտուրը կարող է նպաստել Հայաստանի և Ադրբեջանի ու Թուրքիայի միջև բարեդրացիական հարաբերությունների հաստատմանը, ապա փորձագետների գնահատմամբ դա չի համապատասխանում իրականությանը։ Տարածքային զիջումները երբեք չեն խաղաղեցնելու հայության այս երկու թշնամիներին, քանի որ նրանք առ այսօր ետ չեն կանգնել Հայաստանը ոչնչացնելու իրենց հեռահար ծրագրերից։ Ընդհակառակը՝ զիջումները ավելի են մոտեցնելու հաջորդ պատերազմը, քանի որ նրանց համար է՛լ ավելի հեշտ է լինելու գրավել թուլացած Հայաստանի նոր տարածքները։

Այս մասին են վկայում ո՛չ միայն Թուրքիայի և Ադրբեջանի պաշտոնական քարոզչությունն ու հռետորաբանությունը Սյունիքը գրավելու հարցում, այլև Ադրբեջանի ռազմական բյուջեի ավելացումը։

Ռազմական վերլուծաբան Հայկ Խաչիկյանը ուշադրություն է հրավիրում այն փաստի վրա, որ նոյեմբերի 9-ից հետո Ադրբեջանը կազմավորել է բանակային նոր՝ ԶՈւ 6-րդ կորպուսը («արցախյան կորպուս»), որը տեղակայելու է իր վերահսկողության տակ վերցված նոր տարածքներում: Միևնույն ժամանակ Սյունիքի արևմտյան հատվածին սահմանակցող Նախիջևանում  արդեն իսկ ձևավորվել է առանձին համազորային բանակ։ Այդ շրջանակներում մեծացվել էր սպառազինության ու ստորաբաժանումների քանակն ու որակական հատկանիշները, ինչպես նաև տեղակայվել էր գրոհիչ ավիացիա, որը մինչ  2017թ. այդտեղ երբեք չէր տեղակայվել:

«Առանձին լուրջ աշխատանքներ են տարվում Թուրքիայի հետ զորավարժությունների, ստորաբաժանումների փոխգործակցության և ներդաշնակման ուղղությամբ: Ավելին, Նախիջևանը «ապահովագրելու համար» կառուցվել է Թուրքիայի հետ կապող ռազմական նոր ճանապարհ», - նշում է Խաչիկյանը։

«Այս և բազմաթիվ այլ գործոններ ակնհայտ են դարձնում, որ Ադրբեջանը չի հրաժարվում ռազմական ճանապարհով հարցերի լուծման բանաձևից», - ասում է վերլուծաբանը։

«Ռեալիստ» ինֆորմացիոն գործակալության գլխավոր խմբագիր Սարգիս Ծատուրյանի համոզմամբ այս տարածաշրջանային փոփոխությունները մեծ գլոբալ խաղի մի մաս են, որն ուղղված է Հարավային կովկասում Ռուսաստանի դերի թուլացմանը, ինչը անվտանգության սպառնալիքներ է ստեղծում Իրանի և Հայաստանի համար։

«Այս իրավիճակում վաղաժամ է ենթադրել, որ Ռուսաստանը կպաշտպանի իր դաշնակից Հայաստանի շահերը։ Ռուսաստանը պատրաստ չէ անգամ Դոնբասում աջակցել ռուսներին։ Ռուսները անգամ չկարողացան կանխել Սյունիքի այն գյուղերի հանձնումը Ադրբեջանին, որոնք միշտ եղել են Սովետական Հայաստանի սահմաններում։ Պետք չէ նաև հույս դնել այն բանի վրա, որ Ռուսաստանը սահմանների դեմարկացիայի գործընթացում կաջակցի Հայաստանին», - իրատեսորեն ասում է «Ռեալիստ»-ի խմբագիրը։ 

Այս պարագայում Հայաստանի համար առավել քան արդիական է «ուզում ես խաղաղություն, պատրաստվիր պատերազմի» հրամայականը։ Բանախոսները գտնում են, որ Հայաստանը պետք է արագ կողմնորոշվի և ուժեղացնի իր կապերը Ռուսաստանի, Իրանի և բոլոր այն երկրների հետ, ովքեր հակաթուրքական դաշինքի մաս են կազմում։

Շարունակելի․․․ 





Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:38
Ստեփանակերտի զարգացման ծրագրերի ծավալներն ընդհանուր առմամբ չեն նվազելու․ Ա․ Հարությունյան
Արայիկ Հարությունյանը մարտի 5-ին այցելել է Ստեփանակերտի քաղաքապետարան և հանդիպել աշխատակազմի պատասխանատուների հետ: Այս մասին հայտնում են ԱՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Կարեն Խաչանովը քառորդ եզրափակիչում պարտվել է Ստեֆանոս Ցիցիպասին
Նիդերլանդների Ռոտերդամ քաղաքում ընթացող թենիսի ATP-ի 500 շարքի մրցաշարում հայտնի են դարձել կիսաեզրափակիչի առաջին մասնագետները։ Հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Քննարկվել են զորքերի ծառայության հիմնական միջոցառումների պլանավորմանը վերաբերող հարցեր
Մարտի 5-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը հանդիպել է ՀՀ ԶՈՒ պատրաստության գլխավոր վարչության և ենթակա վարչությունների ու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Հայ խաղաղապահների հերթական զորախումբը վերադարձել է հայրենիք
Մարտի 4-ին հայրենիք են վերադարձել  վերջին ամիսներին Աֆղանստանում խաղաղարար առաքելություն իրականացրած հայ խաղաղապահները: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Վատիկանը կարևորում է Ռուսաստանի դերը ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործում
Վատիկանը կարևորում է Ռուսաստանի դերը  Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործում: «ՏԱՍՍ»-ի փոխանցմամբ՝  այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել․ ՀՀ ՊՆ
Մարտի 4-ին և 5-ին ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով պահպանվել է օպերատիվ մարտավարական կայուն իրավիճակ: Սահմանային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Պատերազմին մասնակցած կին սպաները խրախուսվել են գերատեսչական մեդալներով
ՀՀ պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը մարտի 5-ին ՊՆ վարչական համալիրում հյուրընկալել է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանի և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
COVID-19-ի դեմ պայքարի միջոցառումներն ուսումնասիրող հանձնաժողովին անհրաժեշտ է ևս 6 ամիս ժամանակ
Կորոնավիրուսի տարածման կանխման համար կառավարության և պարետատան կողմից ձեռնարկված միջոցառումների արդյունավետության ուսումնասիրման քննչական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Վիրավոր զինվորների համար նախատեսված ոտքի պրոթեզների հերթական խմբաքանակը Հայաստանում է
Վիրավոր զինվորների համար նախատեսված ոտքի պրոթեզների հերթական խմբաքանակը Հայաստանում է։ Այս մասին հայտնում է Հայաստան համահայկական հիմնադրամը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Քաղաքացիները չեն թողնելու մեր ջրերի սրտում դանդաղ գործողության քիմիական զենքի տեղադրումը․ Ամուլսարի պահապաններ
«Դեմ եմ Ամուլսարում հանքարդյունաբերությանը» ֆեյսբուքյան խումբը հայտարարություն է տարածել, որում, մասնավորապես, ասվում է․...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Հայաստանի արտահանումը նվազել է 5,2%-ով, իսկ ներկրումը` 15,9%-ով․ զեկույց
Տարվա երկրորդ կեսից Ռուսաստան հայկական արտադրանքի արտահանման ցուցանիշներում վերականգնողական աճ կնկատվի, իսկ արտահանման նախաճգնաժամային ծավալները...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
ՔՏՀԱՏ․Հանրային տրանսպորտից օգտվելիս խստորեն պահպանել հակահամաճարակային կանոնները
ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմինը, հաշվի առնելով վերջին օրերին կորոնավիրուսի (Covid-19) համավարակի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Վերսկսվում են կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 17-րդ միջոցառման առաջին և երկրորդ դրամաշնորհային ծրագրերը
ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը վերսկսում է Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման 17-րդ միջոցառման ծրագրի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանի անունով հայտնվել են կեղծ էջեր
ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Օնիկ Գասպարյանի անունով հայտնվել են կեղծ էջեր։ Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ՀՀ Զինված ուժերի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Կոչ ենք անում Արմեն Սարգսյանին՝ դիմել ՀՀ Սահմանադրական դատարան․ Փաստաբանների պալատ
ՀՀ փաստաբանների պալատի խորհուրդը հայտարարություն է տարածել, որում, մասնավորապես, ասվում է․ «Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Արցախում թանկարժեք պետական ծառայողական ավտոմեքենաներից մեկը վաճառվել է
Արցախի Կադաստրի և պետական գույքի կառավարման կոմիտեն, մարտի 5-ին դասական աճուրդի կարգով, վաճառքի է ներկայացրել բարձր դասի պետական ծառայողական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Շնորհակալություն է հայտնվել Հայաստանի եզդի համայնքին ՝ միշտ Արցախի կողքին լինելու համար
Արայիկ Հարությունյանը  ընդունել  է Եզդիների ազգային միության պատվիրակությանը՝ Միության նոր ղեկավար Խդր Հաջոյանի գլխավորությամբ: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը սկսում է պատմական այցն Իրաք
Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսն այսօր պատմական այց է կատարում Իրաքի մայրաքաղաք, որտեղ հանդիպելու է Իրաքի շիաների հոգևոր առաջնորդ այաթոլլա Ալի Սիստանիին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Մարտի 6-ին մասնակցելու եմ Հայոց բանակի պաշտպանության համար հրավիրված հանրահավաքին․ Արա Զոհրաբյան
Ես կանգնած եմ բանակի կողքին։ Այս մասին ֆեյսբուքի իր էջում գրել է Փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանը։ «Դեռևս 20.08.2018թ....
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
Իրավական հիմքեր կան հասկանալու, թե հանուն որ երկրի են գործել Արա Սաղաթելյանին դեմ գործող կողմերը․Է․ Ղազարյան
Սահմանադրական դատարանի աշխատակազմի նախկին ղեկավար Էդգար Ղազարյանը Ֆեյսբուքի իր էջում, անդրադառնալով Արա Սաղաթելյանի ազատ արձակման որոշմանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Գերմանիայում կորոնավիրուսի բրիտանական շտամ է հայտնաբերվել վարակակիրների 40%-ի մոտ
Գերմանիայում կորոնավիրուսի վարակի նոր դեպքերի մոտ 40%-ը կազմում է բրիտանական B.1.1.7 շտամը: «Ինտերֆաքս»-ի փոխանցմամբ՝ այդ մասին ասել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Վրաստանում 31 մարդու մոտ հաստատվել է COVID-19-ի «Բրիտանական» շտամը
Վրաստանում 31 վարակակրի մոտ հաստատել է COVID-19-ի այսպես կոչված «Բրիտանական» շտամը: «Ինտերֆաքս»-ի փոխանցմամբ, այդ մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Ուկրաինան հայտարարել է, որ երբեք չի գրանցի «Սպուտնիկ V» պատվաստանյութը
Կորոնավիրուսի դեմ ռուսական «Սպուտնիկ V» պատվաստանյութը ոչ մի դեպքում չի գրանցվի Ուկրաինայում: Այս մասին հայտարարել է Ուկրաինայի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Արա Սաղաթելյան. Այնքան փնթի գործ է, որ ինձ ներկայացրել են որպես «Արմենպրես»-ի տնօրեն
Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ կալանքից ազատ արձակված ԱԺ աշխատակազմի նախկին ղեկավար Արա Սաղաթելյանից լրագրողները հետաքրքրվեցին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Եվրոպայի մեծահասակների և երիտասարդների առաջնությունները կանցկացվեն Կիպրոսի Լիմոսոլ քաղաքում
Սամբոյի միջազգային ֆեդերացիան հայտնում է, որ Եվրոպայի մեծահասակների և երիտասարդների առաջնությունները կանցկացվեն Կիպրոսի Լիմոսոլ քաղաքում, մայիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Ամերիաբանկ. 2021 թ. լավագույն ներդրումային բանկը Հայաստանում ` ըստ «Global Finance» հեղինակավոր ամսագրի
«Ամերիաբանկ»-ը  հաղթող է  ճանաչվել «Global Finance» ամսագրի «Լավագույն ներդրումային բանկ 2021թ.»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Թուրքիայում Ուկրաինայի խնդրանքով քանդակի վրայից ջնջել են Ռուսաստանի քարտեզը
Ուկրաինացի դիվանագետներին վրդովեցրել է թուրքական հանգստավայրում կանգնեցված քանդակը, որի վրա առկա է Ռուսաստանի քարտեզը: Թուրքիայի արտաքին գործերի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
ՎՏԲ. Ապառիկ վարկերի ակցիա գարնանային տոների նախօրեին
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը Կանանց միջազգային օրվա տոնի նախօրեին հայտարարում է ակցիա և բացառիկ հնարավորություն է ընձեռում իր հաճախորդներին՝ սույն թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ադրբեջանի նախագահը սադրիչ հայտարարությամբ դիտավորյալ տապալում է նոյեմբերի 9-ի և հունվարի 11-ի եռակողմ հայտարարությունների կյանքի կոչումը․ Ա․ Նաղդալյան
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանը պատասխանել է լրագրողների հարցերին։ Հարց ու պատասխանը ստորև․ Հարց. Ադրբեջանի նախագահը, ելույթ ունենալով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Կառավարությունում քննարկում են եղբայրական գերեզմանով նաև անհետ կորած զինծառայողների թեման փակելու տարբերակը. Yerevan.Today
Զոհված զինծառայողների աճյունների փորձաքննության գործընթացն արագացնելու համար  ԴՆԹ 2-րդ հետազոտման սարքը գնելուց հետո Կառավարությունը հաջորդ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ապահով և ծաղկած Հայաստան ունենալու համար՝ փետրվարի 20-ին հավաքվում ենք Ազատության հրապարակում. Մանկավարժ
15:15 16/02/2021

Ապահով և ծաղկած Հայաստան ունենալու համար՝ փետրվարի 20-ին հավաքվում ենք Ազատության հրապարակում. Մանկավարժ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}