Կրթություն, գիտություն 17:16 15/11/2021 Հայաստան

Արամ Ջիվանյան. Գիտության վերաբերյալ օրենսդրական փոփոխություններն առաջարկելիս հաշվի առե՞լ են ռիսկերը

«Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի և հարակից օրենքների նախագծերին Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում դեմ է քվեարկել  3237 մարդ կամ քվեարկածների 59 տոկոսը։

Շրջանառության մեջ դրված փոփոխություններին դեմ  է արտահայտվել նաև «Գիտուժ» նախաձեռնությունը, ԳԱԱ ներկայացուցիչներ, գիտնականներ։  e-draft-ում օրինագծի քննարկումն ավարտվել է նոյեմբերի 10-ին։

ԿԳՄՍ-ն նման օրինագծի անհրաժեշտությունը բացատրում է այսպես. «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի և հարակից օրենքների նախագծերի ընդունման գլխավոր նպատակն է բարձրագույն կրթության և գիտության համակարգերի արդյունավետության բարձրացումը։ Դրա ընդունման անհրաժեշտությունը բխում է բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների և գիտական կազմակերպությունների՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ պահանջվող ինքնակառավարման՝ ինքնավարության և ակադեմիական ազատությունների ընդլայնման, հաշվետվողականության և թափանցիկության հավասարակշռված մեխանիզմների ինստիտուցիոնալ հենք և իրավական հիմքեր ստեղծելու ապահովմանը` բարձրագույն կրթության և գիտության ոլորտների բարեփոխումների իրականացման համար»։

Գիտական համայնքի ներկայացուցիչները ճիշտ հակառակ հետևանքներ են կանախատեսում. ինստիտուտներից մի քանիսը կանգնելու է ոչնչացման եզրին։

«Գիտուժ» նախաձեռնության անդամ, Firo և Skycryptor ընկերությունների համահիմնադիր, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Արամ Ջիվանյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում նշում է, բոլոր նպատակներն էլ կարող են ազնիվ լինել, բայց պետք է չանտեսել իրականացման հնարավոր ռիսկերը։

Օրինակ, նա որպես մտահոգիչ կետ նշում է նախագծի 25-րդ հոդվածը։ Այն  գիտական կազմակերպության կառավարման ու  կառավարման մարմինների մասին է։

Ըստ դրա,  գիտական կազմակերպության կառավարման մարմիններն են՝ կառավարման խորհուրդը (հոգաբարձուների խորհուրդը) և կառավարման գործադիր մարմինը` տնօրենը: Գիտական կազմակերպության կառավարման խորհուրդը բաղկացած է ութ անդամից, որը ձևավորվում է հետևյալ համամասնությամբ.

1) չորսին առաջադրում է կազմակերպության գիտական խորհուրդը՝ կազմակերպության ներկայացուցիչներից.
2) երկուսին առաջադրում է համապատասխան ոլորտի լիազոր մարմնի ղեկավարը՝ կազմակերպության գիտական գործունեության ուղղության կամ հարակից ուղղության բուհի և մշակույթի, տնտեսության կամ այլ ոլորտների ներկայացուցիչներից.
3) մեկին առաջադրում է համապատասխան ոլորտի լիազոր մարմնի ղեկավարը՝ լիազոր մարմնի ներկայացուցիչներից.
4) մեկին առաջադրում է Ակադեմիան՝ կազմակերպության գիտական գործունեության ուղղության կամ հարակից ուղղության ներկայացուցիչներից:

«Մեր մտավախությունն այն է, որ էֆեկտիվ գործող խորհուրդների ձևավորումն այս կարգով իրատեսական չէ։ Այդքան մարդկային ռեսուրս ու կապիտալ չկա։ Պատկերացրեք, մենք ունենք երեսուն ինստիտուտ, հետևաբար պետք կլինի 240 մասնագետ, որ տեղյակ կլինի ոլորտի խնդիրներին, կունենա կառավարման փորձ, զարգացման տեսլական։ Հայաստանում որտեղի՞ց ենք այդքան մասնագետ գտնելու։ Սա լուրջ խնդիր է»,-ասում է Ջիվանյանը։

Կառավարման փորձ չունեցող գիտնականներով խորհուրդներ ձևավորումը, ըստ երիտասարդ գիտնականի, հանգեցնելու է ոչ արդյունավետ կառավարման, դա էլ իր հերթին բերելու է ինստիտուտների ավելի թուլացման, փակման, ի վերջո վերացման։


«Կարող են լինել լավ ինստիտուտներ, որոնք կզարգանան, բայց մեր մոտեցումն այն է, որ պետք է լինի ընդհանուր ռազմավարություն՝ հասկանալու, բացի նման  մոդելներ սահմանելուց ինչպե՞ս կարող ենք իրականացնել դրանք, իրականացման արդյունքը ո՞րը կլինի»,-նշում է տեխնիկական գիտությունների թեկնածուն։

Այն կարծիքին, իսկ միգուցե ճի՞շտ է, որ ժամանակի առաջադրած խնդիրները, մարտահրավերները լուծել չկարողացող ինստիտուտները փակվեն, Ջիվանյանը հակադարձում է,  ճիշտ է առանձին ինստիտուտի տեսակետից  խոսելու պարագայում,  սակայն պետք է խնդրին մոտենալ պետության տեսակետից ու զարգացնել  գիտական կազմակերպությունները։

«Մեզ պետք է կոնսոլիդացնել  գիտական կազմակերպությունները, բայց դա պետք է արվի հստակ հաշվարկված, փաստարկներով, ռազմավարությամբ։ Գիտությունը, ինչպես բանակը պետք է կառավարվի վերևից ներքև տրամաբանությամբ։ Պատկերացրեք՝ ի՞նչ կլինի, եթե ստորաբաժանումները սկսեն գործել միմյանցից անկախ»,-մանրամասնում է Արամ Ջիվանյանը։

Ըստ նրա, վերևից ներքև կառավարումը գիտական համակարգը կտանի զարգացման ուղիով։

Դիտարկմանը, թե մինչ այս պահը կառավարումն հենց այդպիսին էլ եղել է, սակայն արդյունքներն այնքան էլ ոգևորիչ չեն, Ջիվանյանն արձագանքում է. «Պետք է հաշվի առնել, որ ԳԱԱ ղեկավարությունը փոխվել է, այս պահին այն կառավարում է միջազգային չափանիշներով բավականին լուրջ գիտնական, ով նաև կառավարման փորձ ունի։ Պարոն Սաղյանը կայացրել ու զարգացրել է մի ամբողջ ինստիտուտ»։

Մինչ փոփոխություններ իրականացնելը, ըստ Panorama.am-ի զրուցակցի, պետք է գնահատել առկա ռեսուրսները, հնարավոր վտանգներն ու հետևանքները։

«Պետք է հստակ հասկանալ, արդյոք մեր հնարավորություններն ու ցակությունները այս պահին, այս փուլում համընկնո՞ւմ են։ Մենք տեսնում ենք, որ չեն համընկնում։ Իսկ դա նշանակում է, որ բարի նպատակներով շատ վատ իրականացում է լինելու, իսկ հետևանքները լինելու են ոչ կանխատեսելի ու ոչ ցանկալի, որոնք չէին մտնում օրենքի նպատակների թվում։ Մենք տեսնում ենք այդ ռիսկը»,-ընդգծում է նա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

14:05
Գարիկ Գալեյանը տեղափոխեց հիվանդանոց. փաստաբան
44-օրյա պատերազմում զոհված Մխիթար Գալեյանի հորը՝ Գարիկ Գալեյանին, ում այսօր ձերբակալել էին, տեղափոխել են «Աստղիկ» բժշկական կենտորն։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:03
Սոս Հակոբյան. Մեր պայքարը հասնելու է հաղթական ավարտի, անգամ, եթե Մեղրի բերման ենթարկեք
«Հայրենիք» կուսակցության խոսնակ Սոս Հակոբյանը գրում է. «Արտաշատի բաժնից դուրս եկանք: Մեր պայքարը հասնելու է հաղթական...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Զելենսկին Ռադա է ներկայացրել Ուկրաինայում ռազմական դրությունը երկարացնելու մասին օրինագիծը
Մայիսի 24-ից հետո ռազմական դրության երկարաձգման և Ուկրաինայում մոբիլիզացիայի մասին օրինագծեր են գրանցվել չորեքշաբթի Ուկրաինայի Գերագույն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:41
Արմեն Գևորգյանը՝ ԵԽԽՎ-ում. Առաջարկում եմ մտածել, թե ինչպես կարող է ղարաբաղցի տղաների և աղջիկների ձայնը լսելի դառնալ մեզ համար
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արմեն Գևորգյանը ԵԽԽՎ-ի երեխաների հարցերի ենթահանձնաժողովի այսօրվա նիստում հանդես է եկել...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Վատ լուր ունեմ թե՛ իշխանության, թե՛ նրա համար գործիք դարձած ուժային կառույցների համար. Նատալյա Սաղիյան
Ռեֆորմիստների կուսակցության նադամ Նատալյա Սաղիյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է. «Այսօր երիցս ականատես եղանք, թե ինչպիսի անհամաչափ ուժի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:04
Երթի ընթացքում մի խումբ քաղաքացիներ, ուսանողներ միացան պայքարին
Երևանում վաղ առավոտից մեկնարկել են Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող, Հայաստանի և Արցախի անվտանգությամբ մտահոգ քաղաքացիների խաղաղ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:53
Ե՞րբ է Փաշինյանը հարցաքննվելու. զոհվածների ծնողները պատասխանի են սպասում
44-օրյա պատերազմում զոհվածների ծնողներն այսօր կրկին հավաքվել են ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության մոտ, սակայն նրանց...
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Գեղամ Նազարյան. «Մնում է հասկանալ, այս այլանդակությունը Նիկոլն է ղեկավարում, թե Խաչատուր Սուքիասյանը»
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Նազարյանը, ում կրտսեր որդին՝ Աբգար Նազարյանը զոհվեց արցախյան 44-օրյա պատերազմում, գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:38
Վազգեն Սաղաթելյան. Ոստիկանների կողմից իմ հանդեպ կիրառվել է ճնշում, ագրեսիա, բռնի ուժ
Այսօր խաղաղ անհնազանդության ակցիա իրականացնելիս բերման է ենթա8կվել «Վերածնվող Հայաստան» կուսակցության մամուլի խոսնակ Վազգեն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:25
Արթուր Վանեցյան. Շարունակելու ենք անհնազանդության խաղաղ ակցիաները
«Յուրաքանչյուրիդ մասնակցությունը շատ կարևոր է»
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
ՌԴ ԱԳՆ-ի աղբյուրը պարզաբանել է, թե ինչու ՀԱՊԿ ուժերը չեն մտնի Ուկրաինա
Հավաքական անվտանգության պայմանագրի (ՀԱՊԿ) կազմակերպության մանդատը չի նախատեսում Ուկրաինայում հատուկ գործողության ժամանակ կազմակերպության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:08
«Տիտան» խանութի մսերը ոչնչացվել են
Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի Երևանի կենտրոնի տեսուչները վերահսկողական միջոցառումներ են իրականացրել մայրաքաղաքի Գարեգին Նժդեհ 9 և...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
Անհնազանդության ակցիա՝ Մետրոպոլիտենի «Երիտասարդական» կայարանում
Երևանում շարունակվում են Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող, Հայաստանի և Արցախի անվտանգությամբ մտահոգ քաղաքացիների խաղաղ անհնազանդության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
Էլինար Վարդանյան. Բերման ենթարկվածների մեջ է նաև 14 տարեկան անչափահաս
ԱԺ պատգամավոր Էլինար Վարդանյանը գրում է. «Մի խումբ բերման ենթարկվածներին բաց թողնելուց հետո կարծում էինք Էրեբունու բաժնից արդեն կարող...
Աղբյուր` Panorama.am
11:47
Որոշել են ձերբակալել նաև Մխիթար Գալեյանի հորեղբորը
Քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնում  քննություն է տարվում՝ N զորամաս ապօրինի մուտք...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Դատախազությունն առաջարկում է ապօրինի ծագման գույքի բռնագանձման գործերի քննությունը 2 տարուց հասցնել 3-ի
«Նախագծով առաջարկում են ընդլայնել օերնքում գործածվող «Պաշտոնատար անձ» հասկացությունը, բացի հանրային պաշտոն զբաղեցնող անձանցից...
Աղբյուր` Panorama.am
11:40
ՊՆ. Ապատեղեկատվություն է
Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության տարածած հաղորդագրությունը, թե իբր մայիսի 17-ի լույս 18-ի գիշերը ՀՀ ԶՈւ ստորաբաժանումները տարբեր տրամաչափի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:32
Ոստիկանություն բերման է ենթարկվել 277 անձ
Այսօր ժամը 10։45-ի դրությամբ ոստիկանության տարբեր բաժիններ բերման են ենթարկվել խաղաղ ակցիաների 277 մասնակիցներ։ Panorama.am-ին նման տվյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:30
Ռուբլին զգալիորեն արժևորվել է
Այսօր՝ ժամը 11:15-ի դրությամբ ԱՄՆ դոլարը վաճառվում է միջինը 453.35 դրամով՝ մայիսի 16-ի համեմատ արժևորվելով 3.44  դրամով: Ըստ Rate.am...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Ձերբակալվել է 44-օրյա պատերազմում զոհված Մխիթար Գալեյանի հայրը
Քիչ առաջ տեղեկություն տարածվեց, որ ձերբակալվել է 44-օրյա պատերազմում զոհված Մխիթար Գալեյանի հայրը՝ Գարիկ Գալեյանը: Մխիթար Գալեյանի մայրը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
«Հայրենիք»-ի անդամներին բերման են ենթարկում Արտաշատի, Աբովյանի, Հրազդանի բաժիններ
«Հայրենիք» կուսակցության խոսնակ Սոս Հակոբյանը գրում է.  «Երևան քաղաքում նենց պայքարա ընթանում, որ մեզ ճարահատյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:13
Կոմիտաս փողոցում վարորդը վրաերթի է ենթարկում խաղաղ ակցիա իրականացնող քաղաքացուն
Երևանում վաղ առավոտից մեկնարկել են Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող, Հայաստանի և Արցախի անվտանգությամբ մտահոգ քաղաքացիների խաղաղ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
Արծվիկ Մինասյանի, Վահե Հակոբյանի և այլ պատգամավորների նկատմամբ ակնհայտ ուժ է կիրառվել. Սաղաթելյան
«Ոստիկանությունն իրեն պահում է այլանդակ վատ, ապօրինի, անհամաչափ ուժ է կիրառում, այդ թվում նաև պատգամավորների նկատմամբ»,- ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
Թուրքիան պահանջում է F-35 կործանիչներ ՆԱՏՕ մոտք գործելու Ֆինլանդիայի և Շվեդիայի հայտերը հաստատելու համար
Թուրքիան ակնկալում է ընդգրկվել F-35 կործանիչների արտադրության ծրագրում՝ որպեսզի հավանություն տա Հյուսիսատլանտյան դաշինք Ֆինլանդիայի և Շվեդիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
Բաբայան. Մի խումբ քաղաքացիներ փակեցին մեզ առևանգող ավտոբուսի ճանապարհը և մեզ ազատեցին ապօրինի ազատազրկումից
«Հայրենիք» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ  Արսեն Բաբայանը ֆեյսբուքյան իր էջում պատմում է, թե ինչ տեղի ունեցած քիչ առաջ իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
10:28
«Հայրենիք» կուսակցության անդամներին բերման են ենթարկում
«Նիկոլ, դավաճան» վանկարկում են խաղաղ ակցիայի մասնակիցներով լի ավտոբուսում։ Նրանց ոստիկանությունը բերման է ենթարկում։ «Շատ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
Շարժման թափը միշտ բարձրանում է, մեր ընթացքն անկասելի է. Խաչիկ Գալստյան
«Գուցե իշխանություններն ունեին նման մարտավարություն, որ, ընդդիմադիրներին մասսայաբար բերման ենթարկելով, փորձեն կոտրել շարժման թափը, բայց...
Աղբյուր` Panorama.am
10:19
Երևանում սկսվել է «ուրախ ավտոբուս» ոստիկանական հերթական շոուն. Սաղաթելյան
ԱԺ փոխխոսնակ, «Դիմադրություն» շարժման առաջնորդներից Իշխան Սաղաթելյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Երևանում սկսվել է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից
11:26 26/04/2022

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}