Կրթություն, գիտություն 13:08 29/12/2021 Հայաստան

«Մաթեմիկ»-ն ու նրա նպատակը. Ունենալ Մոնթեի ոգով գերկրթված սերունդ

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Շաբաթը մի քանի անգամ արցախցի մի քանի տասնյակ երեխաներ արթնանում են վաղ առավոտյան ժամը 5։30-ին։ Ժամը 6։00-ին նրանք արդեն հեռախոսների, համակարգիչների դիմաց են՝ վայելելու «Մաթեմիկ» ՀԿ-ի ծրագրի շրջանակում անցկացվող դասերը։ Այդ ժամին, երբ բոլորը քնած են, ինտերնետ կապը համեմատած արագ է։

Արցախի տարբեր բնակավայրերից 12-16 տարեկան երեխաներ կամավոր ուսուցիչների օգնությամբ սովորում են մաթեմատիկա, ծրագրավորում, ֆիզիկա, քիմիա, կենսաբանություն, հայոց լեզու, օտար լեզուներ, հայոց և համաշխարհային պատմություն։



«Մաթեմիկ» նախաձեռնության հիմնադիրը Տիգրան Առուշանյանն է՝ ծնունդով վանաձորցի, մասնագիտությամբ հաշվապահ, մաթեմատիկոս։ Նա հիմա մաթեմատիկա է դասավանդում Լոռու մարզի Ամրակից գյուղում, մինչ այդ, Բլոգոդորնոյե, Կաթնառատ համայնքներում, Գեղարքունիքի սահմանամերձ Վահան գյուղում։

Պատերազմի ավարտից հետո Տիգրանն էլ շատերի նման անընդհատ մտածում էր՝ ի՞նչ անել։

«Հասկացա, թե ինչքան կարևոր է կրթությունը, այս ուղղությամբ պետք է ինչ-որ բան անել։ Սկզբում «Մաթեմիկ»-ն ուղղակի նախաձեռնություն էր, կազմակերպեցինք ամառային դպրոց։ Ես մտածեցի, որ արձակուրդները պետք է օգտագործել երեխաների ակադեմիական աճի ու բարելավման համար»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում պատմում է Առուշանյանը։

Գաղափարին հետևում են երեխաների ու հովանավորների որոնումները։ Ֆեյսբուքյան գրառումից հետո Տիգրանի ծանոնթները, բարեկամները, հարազատները, նաև անծանոթներ գումար են փոխանցում նախաձեռնության իրականացման համար։

Մանկավարժն իր մեքենայով Վանաձոր-Տաշիր ուղղությամբ գտնվող գյուղերում փնտրել է մաթեմատիկայով հետաքրքրված երեխաների, հավաքել 60 երեխա։

«Շատ դժվար էր։ Գյուղեր, ավանդական ընտանիքներ... եղել են դեպքեր, երբ հատկապես աղջիկ երեխաների ծնողներին համոզել եմ, խնդրել, որ վստահեն։ Ամեն օր նրանց տարել ենք Վանաձոր, վերադարձրել տներ։ Երեխաներին բաժանեցինք խմբերի՝ «Լոռի» և «Արցախ» ու սկսեցինք աշխատել»,- ասում է նա։

Նախաձեռնության մեկնարկին Տիգրանին միանում է նաև ծրագրավորման ուսուցիչ, ամառային դպրոցի ընթացքում երեխաները սերտել են մաթեմատիկա, ապա մյուս սենյակում կոդավորել, ծրագրավորել անցածը։ Դպրոցի ավարտից հետո արձագանքներն անսպասելի էին. թե երեխաները, թե ծնողները խնդրել են շարունակել։



«Երեխաների մոտիվացիան շատ մեծացավ։ Եթե ընդհատեինք, դա նման կլիներ այն բանին, որ սոված մարդուն տանենք, ցույց տանք լավ ուտելիքներ, ու ասենք, դե գնա քո տուն։ Այդ երեխաներն ուսման ծարավ են, տարանք ցույց տվեցինք գիտելիքը, նրանք ուզում են շարունակել։ Ահա այսպես «Մաթեմիկ»-ը դարձավ հասարակական կազմակերպություն»,- պատմում է Տիգրանը։

Նա սկսում է դիմել ՏՏ ընկերությունների, ներկայացնում կատարած աշխատանքը, անելիքն ու նպատակը։ Նույնիսկ աշխատանք չունեցող ընտանիքները պատրաստակամություն են հայտնում որոշակի գումար փոխանցել, միայն թե երեխաները շարունակեն գիտելիքներ ստանալ։ Ծրագրի մասնակից երեխաների դպրոցներից էլ դրական արձագանքներ են գալիս՝ այսինչ երեխան բավականին առաջընթաց ունի, մյուսն անհավատալի կերպով փոխվել է...

«ՎՕԼՕ» ընկերությունը համաձայնում է համաֆինանսավորել աշնանային դպրոցը, տրամադրել  աշխատակիցներ լոռեցի աշակերտների համար դասընթացներ անցկացնելու համար, պատրաստակամություն է հայտնում հետագայում նրանց որպես պրակտիկանտ ընդունել։ Դպրոցի համար անհրաժեշտ միջոցների մի մասն էլ մեր հայրենակիցներն են տրամադրում։



Մի քանի ամսում լոռեցի երեխաների գրանցած առաջադիմության, մոտիվացիայի, արդյունքների շնորհիվ առաջացած ոգևորությամբ ՀԿ-ն նախաձեռնում է «Մաթեմիկն Արցախում» ծրագիրը, որին արագ միանում են մի քանի տասնյակ կամավոր ուսուցիչներ Հայաստանից ու այլ երկրներից։

«Երբ մտածոմ էի այս ծրագրի մասին՝ նպատակը ակադեմիական գիտելիքների բարձրացումն էր։ Բայց դասերի ընթացքում ու արդյունքում ամրապնդվեց կապը արցախցի երեխաների ու մասնագետների, միմյանց հետ։ Կամավոր ուսուցիչները, երբ խոսում են սաների մասին, ասում են՝ երեխաներս։ Հիմա մի քանի ուսուցիչներ նվերներ են տվել, որ փոխանցենք իրենց արցախցի աշակերտներին։ Երեխաներն էլ ինձ նամակներ են գրում, թե ինչքան ուրախ են, շնորհակալ, որ ծանոթացել են, օրինակ, ընկեր Լուսինեի հետ...»,- պատմում է ՀԿ հիմնադիրը։

Ծրագրին աջակցողների թիվն ավելանում է։ Եղել են մարդիկ, որ Հայաստանից Արցախ համակարգիչներ են տարել, նվիրել դասընթացին մասնակից երեխաներին, որպեսզի նրանք կարողանան պատշաճ կերպով մասնակցել դասընթացին։



Արցախի կառավարության անդամները գրկաբաց են ընդունել Տիգրան Առուշանյանին, ողջունել ու կարևորել ծրագրի նպատակները, խոստացել են աջակցել ինչով կարող են։ Հայաստանում պետական որևէ մարմնից արձագանք չի եղել։

«Ես համարում եմ, որ պետությունը պարտավոր է կանգնել այն նախաձեռնությունների կողքին, որոնք տեսանելի արդյունքներ են ցուցաբերում։ Կարելի է նախարարությունում մի խումբ ստեղծել, որը կուսումնասիրի նախաձեռնությունները, կգնահատի դրանց արդյունքները, հնարավորության դեպքում նաև կաջակցի թեկուզ խոսքերով։ Այ օրինակ, Հայաստանի կառավարությունը պետք  է օգնի Արցախի կառավարությանը լուծելու ինտերնետի խնդիրը։ Վատ կապի, դրա բացակայության պատճառով երեխաները կտրված են արտաքին աշխարհից։ Այ եթե կապի խնդիրը լուծեն, ապահովեն արագ ինտերնետ, մենք կունենանք շատ ավելի լավ արդյունքներ»,- ասում է Տիգրանը։

Նրա խոսքով, այս պահին Արցախում մոտ 100 երեխա էլ սպասում է, որ ընդգրկվի դասընթացին։

«Մի ծնող ինձ գրել է՝ ապշած է, իր շատ չարաճճի տղան օր ու մեջ զարթուցիչ է միացնում, առավոտյան 5։30 արթնանում է, որ միանա ծրագրավորման դասին։ Կապն էդ ժամին արագ է»,-պատմում է նա։

Լոռեցի, արցախցի երեխաների հետ աշխատելուց հետո Տիգրանը համոզվել է՝ հրաշալի սերունդ ունենք, նրանք խելացի են ու հայրենասեր։ Միայն թե գյուղերում դպրոցահասակ տղաները սովորելն ու դաս պատմելը դեռ ամոթ են համարում։ Խնդիրը լուծելու համար Տիգրանն առաջարկում է ավելի շատ խարիզմատիկ, հարգված, հաջողակ, խելացի տղամարդ ուսուցիչներ ներգրավվել դպրոց, բարձրացնել ուսուցիչների աշխատավարձը։



«Ես ինձ ու իմ ընտանիքին անհրաժեշտ գումարն աշխատելու եմ, դրա համար անում եմ տարբեր գործեր՝ առևտուր եմ անում, տուրիստական վայրեր եմ մարդկանց տեղափոխում...։ Բայց ես զգում եմ, դա վատ է ազդում հայրենիքի ապագայի վրա, 200 երեխա ինձանից ավելի քիչ բան է վերցնում։ Պետությունը կարող է 400 հազար դրամ գումար վճարել ուսուցչին ու պահանջ դնել՝ երկրորդ տեղ մի աշխատեք։ Այ էդ ժամանակ, դուք կտեսնեք, թե ինչպես է բարձրանում կրթության որակը։ Բայց ես այսօր ուսուցիչներ գիտեմ, որ իրենց կովերին ավելի շատ ժամանակ են տրամադրում, քան աշակերտներին։ Բաց այդ մարդկանց մեղադրելու չէ»,- նշում է նա։

«Մաթեմիկ»-ը շարունակական դարձնելու, զարգացնելու, ընդլայնելու, հետաքրքիր տեսադասեր պատրաստելու ծրագրեր ունի Տիգրանը։ Դրանց համար ֆինանսական միջոցներ են պետք։ Տոներից հետո էլի դիմելու է ՏՏ ընկերությունների, ներկայացնելու է անելիքը, խնդրելու համագործակցություն։ Գումարների մեծ մասը ծախսվում են երեխաներին տրամադրած համակարգիչների ի հայտ եկած անսարքությունների վերացման համար, ինչպես նաև լավագույն արդյունքներ ցուցաբերած երեխաներին մոտիվացնելու համար մրցանակներ են տալիս, ուսուցիչներին են վարձատրում։

«Մեր վերջնական նպատակն է անպայման ունենալ Մոնթեի ոգով գերկրթված սերունդ։ Պետք է համատեղել հայրենասիրությունն ու գիտելիքը։ Մարդն ինչքան էլ հայրենասեր լինի, եթե գիտելիքների պաշար չունենա, մազերը պոկելու է անճարությունից։ Եթե մարդն ունի գիտելիք, բայց հոգեպես կապված չէ հայրենիքին, ապա վաղը թողնելու է գնա հայրենիքից։ «Մաթեմիկ»ը նրա մասին է, որ մենք պետք է կրթությունը կապենք Հայրենիքի հետ: «Մաթեմիկ»-ը երեխաների օգնությամբ ձևավորում է վաղվա Հայրենիքի շարժիչ ուժը։ Ես վստահ եմ, որ մի օր մի մեծահարուստ մարդ ինձ ասելու է՝ «գազ տուր», իսկ ֆինանսական մասը ես կապահովեմ»,- ընդգծում է նա՝ իսկ մինչ այդ հիշեցնում, որ կարող եք ձեր ներդրումն ունենալ այս կրթական նախաձեռնությանը և մասնակիցը լինել մեծ ու հզոր փոփոխությունների։ 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:40
Ադրբեջանն ականանետերից, խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից կրակել է հայկական դիրքերի ուղղությամբ. ՀՀ ՊՆ
Հոկտեմբերի 3-ին ժամը 21:30-ի սահմաններում Ադրբեջանի ԶՈւ ստորաբաժանումները, ականանետերի և խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակների կիրառմամբ կրակ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:48
Ցյուրիխյան արձանագրությունների, հայ-թուրքական հնարավոր պայմանագրի վերաբերյալ Տեր-Պետրոսյանի դատողություններն անընդունելի են. 3-րդ նախագահի գրասենյակ
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի գրասենյակը հաղորդագրություն է տարածել, որում ասվում է. «Վեհափառ Հայրապետի հրավերով Մայր Աթոռ Սուրբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Հայաստանի ու Արցախի շահերը պետք է դիտարկել մեկ ամբողջության մեջ․ Արայիկ Հարությունյանը՝ ԱԽ նիստին
Արայիկ Հարությունյանը, ընդառաջելով ԱՀ Ազգային ժողովում ներկայացված քաղաքական ուժերի առաջարկին, հոկտեմբերի 3-ին հրավիրել է ԱՀ անվտանգության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Վրաստանում հացի գինն այս ամիս ամենաշատն է բարձրացել
Վրաստանի Ազգային վիճակագրական ծառայությունը (Geostat) հրապարակել է գնաճի ցուցանիշները 2022 թվականի սեպտեմբերին։ Այս մասին գրում է «Ալիք...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Գերմանիան արձագանքել է փոխհատուցում վճարելու Լեհաստանի պահանջներին
Գերմանիան կսնանկանա, եթե Լեհաստանին փոխհատուցում վճարի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի համար պատճառված վնասի համար։ Ռիա Նովոստիի փոխանցմամբ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Ամփոփվել է «Թատերական պաստառներ» միջազգային փառատոն-մրցույթի արդյունքները
 Գ․ Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի և «ԱԿՏ» մշակութային ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ Մայր թատրոնի 100-ամյակի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Հայ պաշտոնյաները «անհանգստացած են», որ Ռուսաստանը շարունակում է զենք մատակարարել Ադրբեջանին
Ադրբեջանի հետ մահացու բախումներից հետո Հայաստանը ավելի շատ աջակցություն «գտավ» Միացյալ Նահանգների, քան թե իր դաշնակից Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Կարևոր է Արցախի և Հայաստանի հարցի առնչությամբ ցանկացած ձևաչափով քննարկում․ Արթուր Թովմասյան
Հոկտեմբերի 3-ին ԱՀ խորհրդարանի ղեկավար Արթուր Թովմասյանն ընդունել է «Արարատյան Ալյանս» մտքի կենտրոնի փորձագետներ Ալեքսանդր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Վրաստանը մեքենաների գրանցման և պետհամարանիշների գինն ավելացնում է
Վրաստանի Ներքին գործերի նախարարության սպասարկման գործակալությունը հայտնում է, որ նախատեսվում է թանկացնել ՆԳՆ-ի կողմից մատուցվող անհատական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Իտալիայի վճռաբեկ դատարանի պատվիրակությանը
Հոկտեմբերի 3-ին  Ն․Ս․Օ․Տ․Տ․ Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում  ընդունել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Նշված տեսանյութերը լի են ծայրահեղ դաժանության կադրերով․ Զախարովա
 ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է համացանցում հայտնված գնդակահարված զինծառայողների տեսանյութը, նշելով․...
Աղբյուր` Panorama.am
18:57
Ժամանակավորապես կփակվի Մ.Բաղրամյան պողոտան Կասյան փողոցի հետ կապող էստակադան
Երևանի քաղաքապետարանը տեղեկացնում է․ «Երևանի քաղաքապետարանի շինբարեկարգման վարչության աշխատանքային ծրագրով նախատեսված է իրականացնել Մ....
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Հայաստանում պէտք է վերջապէս դադարեն ցնորաբանել ՀԽՍՀ ապաւրինի վարչական սահմանները․ Քանանյան
Քաղաքագետ, գրաբարագետ Ալեքսանդր Քանանյանը գրում է․ «Ըստ ստորածնունդի սեպհական լրատուամիջոց «Հայկական ժամանակի»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Իշխանությունների և ընդդիմության միջև Վեհափառ հայրապետի նախաձեռնած հարթակի անհրաժեշտությունը կարելի է սպառված համարել․ Լևոն Տեր-Պետրոսյան
ՀՀ Առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն  արձագանքել է ՀՀ վարչապետի անձնական/ընտանեկան լրատվամիջոցի այսօրվա հրապարակմանը։ Այս մասին ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Կարեն Վրթանեսյան. Միակ թեման, որն այսօր պետք է քննարկվի, Նիկոլի անհապաղ հեռացումն է
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանը գրում է. «Հանրային դաշտ նետած նիկոլա-ադրբեջանական «5 կետերը»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
ԵԽ-ն Հայաստանի դատական համակարգի վերաբերյալ զեկույց կհրապարակի
Չորեքշաբթի օրը՝ հոկտեմբերի 5-ին, Եվրախորհրդի Արդարադատության արդյունավետության հանձնաժողովը կհրապարակի նոր զեկույց, որը համեմատում է Եվրոպայի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Գրքերի շնորհանդես ՀՀ ԳԱԱ-ում՝ նվիրված պրոֆեսոր Ռաֆայել Հովհաննիսյանի 80-ամյակին
Սույն թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ ժամը 15:00-ին, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում (Մարշալ Բաղրամյան 24) կնշվի ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Ուժեղացված ծառայություն. Հայտնաբերվել է ոչ սթափ՝ 35, առանց վարորդական իրավունքի վկայականի՝ 1 վարորդ
Անվտանգ ճանապարհային երթևեկություն ապահովելու նպատակով ՃՈ 2-րդ սպայական գումարտակի ծառայողները սեպտեմբերի 26-ից հոկտեմբերի 3-ը մարզերում,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Կոնվերս Բանկ. Էներգաարդյունավետություն. Ինչպե՞ս ընտրել բնակարան
Այս տարեսկզբից նոր բնակֆոնդի շինարարության աշխարհագրությունը սկսեց ընդլայնվել՝ Երևանի ծայրամասերից բացի ամբողջական թաղամասերի շինարարություն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
ՖԻԴԵ-ի վարկանշային աղյուսակում Հայաստանն ունի 6 ներկայացուցիչ
ՖԻԴԵ-ն հրապարակել է շախմատիստների վարկանիշային հերթական աղյուսակը: Կանանց ցանկը գլխավորում է չինnւհի Հոու Յիֆանը: ՀԱՕԿ կայքից տեղեկանում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Փաշինյանի խոսքով՝ 207 տղա գնդակահարվել է ընդամենը պստլիկ, լայցոտ սադրանքի արդյունքում. Նաիրա Զոհրաբյան
«Ձեր գերեզմանին միզելու է արժանապատիվ երիտասարդը, որը թքած է ունենալու այն մշակութային ժառանգության վրա, որ թողել եք դուք, որովհետև՝ երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
Եվրամիությունը Ադրբեջանի իշխանություններին կոչ է արել անհապաղ հետաքննել հայ գերիների մահապատիժը
Ադրբեջանի իշխանությունները պետք է անհապաղ հետաքննեն տեսանյութը, որտեղ երևում է ադրբեջանցի զինվորների կողմից հայ ռազմագերիների մահապատիժը։ ՏԱՍՍ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Ինչպես է ՌԴ-ից հասել Ախալքալաք
Ռուսաստանում հայտարարված մասնակի զորահավաքից հետո «Վերին Լարսը»-ում կիլոմետրանոց հերթեր են։  «Լարսում շատ մարդ կար,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Ագնեսա Խամոյան. Փաշինյանին այդ միջանցքը կտրվի
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Ագնեսա Խամոյանը գրում է. «Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանի Նախ պետք է փոխվի անդունդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
«Կյանք ու կռիվ»-ի շուրջ կռիվը
«Շարմ Հոլդինգ» ընկերությունն արձագանքել է «Կյանք ու կռիվ» ֆիլմի վերաբերյալ Հանրային հեռուստաընկերության հայտարարությանը....
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Պուգաչովան 1 միլիարդ ռուբլով վաճառում է Գրյազ գյուղում գտնվող իր դղյակը
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Ալլա Պուգաչովան վաճառքի է հանել մերձմոսկովյան Գրյազ գյուղում գտնվող իր կալվածքը։ «Գազետա.ռու»-ի փոխանցմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Գերմանացի նախարարները Պուտինի պատճառով վիճել են
Գերմանիայի առողջապահության նախարար Կառլ Լաուտերբախի խոսքերը Ուկրաինայի հակամարտության մասին լայն հնչեղություն են առաջացրել և սկանդալ առաջացրել։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Մահացել է դաշնակցական Շաղիկ Մարուխյանը
ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմինը մեծ ցավով գուժում է նվիրյալ դաշնակցական Շաղիկ Մարուխյանի մահը: Ընկերուհի Շաղիկը մանկության տարիներին ապրել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:40
Իրանի գերագույն հոգևոր առաջնորդը ԱՄՆ-ին և Իսրայելին մեղադրում է անկարգություններ հրահրելու մեջ
Իրանում վերջերս տեղի ունեցած անկարգություններն ու բողոքի ցույցերը երիտասարդ աղջկա՝ Մահսա Ամինիի սպանությունից հետո, որին ձերբակալել էր ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
ՔՊ-ի թեկնածուն՝ ԿԸՀ նախագահի պաշտոնում
ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունն առաջադրել է Վահագն Հովակիմյանի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Թաթուլ Մանասերյան.  Պարենային զամբյուղի գինը կբարձրանա 80 հազար դրամ՝ առնվազն
15:24 03/10/2022

Թաթուլ Մանասերյան. Պարենային զամբյուղի գինը կբարձրանա 80 հազար դրամ՝ առնվազն

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}