Տնտեսություն 17:04 02/04/2024 Հայաստան

Մեր երկրում շատ բաներ, այդ թվում նաև դոլարի փոխարժեքի այս հանգամանքը, գլխիվայր շուռ է տրված. Ատոմ Մարգարյան

Վերջին երկու շաբաթում  Հայաստանի բանկերում և փոխանակման կետերում արձանագրվում է արտարժույթի արժեքի նվազում։ Դոլարի փոխարժեքը հատեց հոգեբանական 390 դրամի շեմը և հասավ մինչև 387դրամի։ Panorama.am-ն արձանագրված միտումը գնահատելու համար դիմեց տնտեսագետ, ՀՊՏՀ պրոֆեսոր Ատոմ Մարգարյանին։

«Դրամի արժևորման պատճառները շատ հստակ կոնյուկտուրային են։ Այսինքը՝ շուկայի առաջարկ-պահանաջարկի որոշակի հավասարակշռություն խախտում է, եթե ԿԲ-ն չի միջամտում։ Այդ կառույցն իրոք չի միջամտում, որովհետև ես ուսումնասիրեցի վերջին 2.5 շաբաթների ընթացքում 3.5-4% է դրամն արժևորվել։ Այն շատ պատճառների հետ կարելի է կապել, բայց հիմնական պատճառը շինարարական ակտիվությունն է, նաև զբոսաշրջային հոսքերի ավելացումը դեպի երկիր, որը կարելի է ենթադրել, որ որոշակի դոլարային հավելյալ մուտքեր է առաջացրել։ 

Ես տեսնում եմ նաև օֆշորային գոտիներից միջնորդավորված առևտուրը, հատկապես թանկարժեք մետաղների վերաարտահանումների մասին է խոսքը՝ ոսկերչական իրերի, թանկարժեք քարերի մասին է խոսքը, որի մասին վերջին շաբաթների ընթացքում շատ է խոսվում։
Այն դիսբալանսն է, որը ձևավորվել է առևտրային հոսքերի և հարկային մաքսատուրքերի գանձման բնագավառներում։ Այսինքը՝ շատ չնչին հարկ է գանձվում և, ընդորում, ոչ թե տոննաներով, այլև հազարավոր տոննաներով՝ հատկապես հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր, հունվար ամիսներին և հիմա էլ շարունակվում է։ Պատժամիջոցներով պայմանավորված ոսկերչական իրերի արտահանման կամ վերաարտահանման հետ կապված է, ինչն ապահովել է արտարժութային մեծ ներհոսք։

Դրա մի մասը, բնականաբար, շրջանառվում է դեպի Ռուսաստան։ Այնտեղից ներկրում են, Հայաստանում իբր թե այն վերաբրենդավորվում է և արտահանվում է։ Շատ հավանական է, որ հենց նաև այդ գործոնով պայմանավորված լինի։ Այս մի քանի գործոնները բերում են դոլարի արժեզրկման։

Չի բացառվում, որ այստեղ նաև խաղ էլ կա՝ կապված քաղաքական պրոցեսների, լարվածության, այն անորոշությունների հետ, որը հավելյալ ճնշումներ է առաջացնում արտարժույթի շուկայում։

Ընդհանուր տենդենցն այն է, որ աշխարհում, մասնավորապես՝ Միացյալ Նահանգներում դոլարը և նրա դիրքերն ամրապնդվում են, սա ակնհայտ է, բայց Հայաստանում նման օրինաչափությունը կամ դրա արտացոլումը  տեսնել անիմաստ է, որովհետև մեր երկրում շատ բաներ, այդ թվում նաև դոլարի փոխարժեքի այս հանգամանքը, գլխիվայր շուռ է տրված։

Եթե ասենք, որ կան լուրջ ինտերվենցիաներ Կենտրոնական բանկից, իհարկե չկա, բայց, այնուամենայնիվ, մենք տեսնում ենք, որ արտարժութային պահուստային ռեզերվները վերջին 5-6 ամիսներին նկատելիորեն նվազել են, այն փաստ է։

Կարծում եմ, որ այս գործոնների համադրության հետևանք է արտարժույթի շուկայում ընթացող պրոցեսները։

Կա նաև մեկ այլ հանգամանք, որը ես կցանկանայի հատկապես ընդգծել, խոսքը վերաբերում է արտաքին պարտքի սպասարկմանը։ Խոսքը գնում է ոչ միայն պետական պարտքի արտաքին բաղադրիչի, այսինքը՝ արտաքին պետական պարտքի, այլև ընդհանուր կոնսոլիդացված արտաքին պարտքի մասին։ Բացի պետական մարմիններից՝ կառավարություն, ԿԲ-ը, մեծ ծավալի արտաքին պարտքեր են գոյացրել մասնավոր բանկերը  կամ, ավելի լայն անվանենք՝ ավանդային կազմակերպությունները։ Բանկերը և մասնագիտացված վարկային կազմակերպությունները, ֆոնդերը, ֆիրմաները և նաև միջֆիրմային վարկերն էլ դրանց մեջ, որոշակի մասնաբաժին են կազմում։

Եթե արտաքին պետական պարտքի ծավալը դոլարային արտահայտությամբ մոտ 6 մլրդ դոլարի կարգի է, ապա մնացած սեգմենտները մոտ 2 անգամ ավելի շատ պարտք են գոյացրել, իսկ ընդհանուր առմամբ մեր ընդհանուր՝ պետություն գումարած մասնավոր հատվածի, արտաքին պետական պարտքն ավելի քան 15 մլրդ դոլար է, սա է իրականությունը։

Սա լավ օրից չէ, իհարկե, և  սա ևս մեծ պահանջարկ է առաջացնում արտարժույթի նկատմամբ՝ միաժամանակ ներհոսք ապահովելով շինարարության ոլորտ, չեմ բացառում՝ նաև խաղաբիզնես։ Այդ ոլորտում շատ մութ գործընթացներ են գնում, որոնք արտաքուստ տեսանելի չեն և հոսքերը չեն ֆիքսվում, բայց, այնուամենայնիվ, այդ գործոնն անտեսել չի կարելի։ Այս իրավիճակում կարծում եմ, որ ընդհանուր պատկերը սա է»,-ասաց Ատոմ Մարգարյանը։  
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

11:39
Վահե Հովհաննիսյան. Այս արշավը եկեղեցու դեմ չէ, այլ՝ մեր բոլորի
Այլընտրանքային նախագծեր խմբի համահիմնադիր Վահե Հովհաննիսյանը գրում է . «Մի պահ պետք է գալու 100-200-300 հազար սովորական մարդկանցով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Բաղանիսի համայնքապետ. Շատ արագ ինձ այդ աշխատանքային խմբից հանեք, ես արյունով պահած գիծն եմ ճանաչում
Ես Բաղանիսի անունից պահանջ եմ ներկայացրել, մենք դեմ ենք այդ ամեն ինչին։ Այս մասին Tert.am-ի հետ զրույցում ասել է Բաղանիսի համայնքապետ Գևորգ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
ՆԳՆ. ​Բաղանիս-Ոսկեպար հատվածում այսօր նախատեսվում է սահմանազատման աշխատանքների իրականացում
ՆԳ նախարարությունը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Ի պատասխան սոցիալական ցանցերում և ԶԼՄ-ներում տարածվող տեղեկությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
Սարսափելի դեպք Սյունիքում. Տարեց տղամարդուն սպանել է, ապա այրել
Ապրիլի 18-ին 63-ամյա հոր անհետ կորելու մասին ոստիկանության Մեղրիի բաժնում հաղորդում էր տվել Ալվանք գյուղի բնակիչ 44-ամյա մի տղամարդ: Նա հայտնել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:58
Հայկ Դեմոյան. Մենք ականատես ենք լինում մի սարսափելի իրողության
«Մենք ականատես ենք լինում սարսափելի իրողության. Երբ ցեղասպանության զոհ դարձած հանրույթները, պետությունը, որն իր ցեղասխանված բնակիչների...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Վթարային ջրանջատում Արագածոտնում ապրիլի 23-ին և 24-ին
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Ես իմ ճանապարհն ընտրել եմ՝ ազատություն, մահ կամ բերդ.Միհրան Մախսուդյան
«Համայնքապետերն ինձ ասացին, որ ոչ մի ընդհանուր հայտարարի էլ չեն եկել, ինչպես որոշվել է, այդպես էլ գնում է»,-ՀՀ քննչական կոմիտեի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
Կիրանցի վարչական ղեկավարը որոշել է հրաժարական տալ
ArmeniaSputnik-ի տվյալներով` վարչական ղեկավար Կամո Շահինյանն այդ մասին ասել է առավոտյան գյուղապետարանի մոտ հավաքված գյուղացիներին։ Պատճառն է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Արգելել են Ֆրանսիահայ լրագրող Լեո Նիկոլյանի մուտքը Հայաստան
Ֆրանսիահայ լրագրող Լեո Նիկոլյանի մուտքը Հայաստան արգելել են: Նա «Զվարթնոց» օդանավակայանում հացադուլ է հայտարարել: «Ես...
Աղբյուր` Panorama.am
09:56
Տեղեկություններ կան, որ դիրքերից մեկը պատրաստվում են հանձնել. «Երկիր
«Երկիր»-ին հասած տեղեկություններով` ոստիկանությունը փակել է Բաղանիս-Ոսկեպար ճանապարհահատվածը, առնվազն 600 կարմիր բերետավորներ ու ԱԱԾ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
Հենրիխ Մխիթարյան. Անմոռանալի մրցաշրջան
«Ինտերի» կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը մեկնաբանել է միլանյան թիմի հաղթանակն Իտալիայի առաջնությունում
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
Ապրիլի 23-ին փոխանակման կետերում դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքները նվազել են
ՀՀ բանկերում այսօր՝ ապրիլի 23-ին ժամը 09:30-ի դրությամբ, ԱՄՆ դոլարի առքի միջին փոխարժեքը կազմում է 386.44 դրամ՝ նախորդ օրվա համեմատ էժանանալով...
Աղբյուր` Panorama.am
09:34
Միհրան Մախսուդյանին կանչել են քննչական կոմիտե
Ոսկեպարի բնակիչ, պահեստազորի գնդապետ Միհրան Մախսուդյանին կանչել են Քննչական կոմիտե։ Panorama.am-ը կապ հաստատեց վերջինիս հետ, պարզելու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
«Ժողովուրդ». Վարչապետի աշխատակազմում ոչ միայն հարցերի բովանդակությունը չեն կարդում, այլև խմբային խուսափում են գնահատական տալուց
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ապրիլի 15-ին հանրային տրանսպորտում տեղի ունեցած միջադեպը՝ ՔՊ խմբակցության պատգամավոր Հակոբ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
«Հրապարակ». Տավուշի բնակիչները կենաց-մահու կռիվ են տալիս` Ադրբեջանին հող չհանձնելու համար, իսկ Նոյեմբերյանի համայնքապետը ԱՄՆ-ում է
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մինչ Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան խոշորացված համայնքի սահմանամերձ գյուղերի բնակիչները կենաց-մահու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
«Փաստ». Առաջին դեպքը չէ, որ իշխանականներն ուղղակի անցնում են «ջրի հատակը, մինչև անցնի վտանգը»
«Փաստ» թերթը գրում է. «Տավուշում ստեղծված իրավիճակը գնալով ավելի է թեժանում: Տավուշցիների ու ընդհանրապես ընդդեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:28
«Ժողովուրդ». ՏԿԵՆ փոխնախարարը հայտնում է, որ Գևորգ Նալբանդյանը մեքենայությունների մեջ է եղել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ո՞վ է ի վերջո խոշոր գործարար Գևորգ Նալբանդյանը, ում կենսագրության մեջ միայն նշված է վերջինիս՝...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
«Հրապարակ». Տիգրան Համասյանի համերգին չեն մասնակցել մարզային և տեղական իշխանության ներկայացուցիչները
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ապրիլի 21-ին աշխարհահռչակ դաշնակահար Տիգրան Համասյանը Խուստուփի լանջին 2 ժամանոց համերգ է տվել։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
«Ժողովուրդ». Ինչ նոր զարգացումներ կան 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու անհետացման գործով
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների համաձայն` 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
«Փաստ». Ալիևի ռեժիմը կարող էր Արայիկ Հարությունյանի հարցազրույցն օգտագործել որպես կոմպրոմատ
«Փաստ» թերթը գրում է. «Այս տարվա մարտի սկզբին ադրբեջանական հեռուստաընկերություններից մեկը տեսանյութ-անոնս էր հրապարակել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:13
Ինտերը 20-րդ անգամ դարձավ Իտալիայի չեմպիոն
Իտալական Ա Սերիայի 33-րդ տուրի շրջանակում կայացավ ««Ինտեր»-«Միլան» հանդիպումն ավարտվեց 2-1 հաշվով։ Հենրիխ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:08
«Ժողովուրդ». Գոռ Ալոյանը Տավուշի դատախազի պաշտոնը լքում է Տավուշի համար ճակատագրական պահին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Մինչ Տավուշում իրավիճակը լարված է, և քաղաքացիները պայքարում են իրենց հող ու ջրի համար, գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
«Հրապարակ». Հայաստանն էլ մեծ հաջողություն է համարել, որ չեն կանգնել վատագույն տարբերակի վրա
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Իշխանական մեր աղբյուրի փոխանցմամբ՝ սահմանագծման-սահմանազատման համար կողմերը տևական ժամանակ երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
09:04
«Փաստ». Տավուշը կարող է լինել նոր սկզբի մեկնարկը
«Փաստ» թերթը գրում է. «Վերջին օրերին իշխանական ու մերձիշխանական քարոզչամեքենան ուղղակի մաղձ է թափում բոլոր հնարավոր ու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:03
«Ժողովուրդ». Ինչ նոր զարգացումներ կան 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու անհետացման գործով
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների համաձայն` 36 կգ ոսկու, 293 միլիոն ՌԴ ռուբլու...
Աղբյուր` Panorama.am
08:59
«Հրապարակ». Փաշինյանը հայրենի Տավուշում կիրառում է «Բաժանիր, որ տիրես» մարտավարությունը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Իշխանությունն արդեն մի քանի օր է՝ Տավուշի Կիրանց, Ոսկեպար գյուղերում սադրիչների է գործի դրել,...
Աղբյուր` Panorama.am
08:58
«Ժողովուրդ». Հենց իշխանությունների նախաձեռնությամբ էլ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր այցն այլևս արարողակարգային պայման չէ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ապրիլի 15-ին պաշտոնական այցով Հայաստանի Հանրապետություն էր ժամանել Ղազախստանի նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
07:30
Ապրիլի 23-ի հոսանքազրկումների մասին
Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ ապրիլի 23-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու...
Աղբյուր` Panorama.am
23:23
Ալեն Սիմոնյանը մեղադրել է Ռուսաստանին և Ադրբեջանին Հայաստանի դեմ հիբրիդային հարձակման մեջ
ՀՀ ԱԺ-ից հայտնում են. «ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանի ելույթ է ունեցել Եվրոպական միության անդամ պետությունների խորհրդարանների նախագահների...
Աղբյուր` Panorama.am
23:09
Մեր կողմից ձեռք բերված սպառազինությունը Ադրբեջանի գնած սպառազինության 15-20 %-ից ավել չէ. Նիկոլ Փաշինյան
«Իհարկե, ներդրողները՝ այո, տնտեսական գլոբալ կայունությունը՝ այո, բայց առաջին հերթին մենք ենք շահառուները խաղաղության: Եվ այս...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

«Ազատություն քաղբանտարկյալներին». ակցիա՝ Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության գրասենյակի դիմաց
15:23 22/04/2024

«Ազատություն քաղբանտարկյալներին». ակցիա՝ Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության գրասենյակի դիմաց

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}