Քաղաքական 11:36 05/06/2024 Հայաստան

Ապատեղեկատվության միջազգայնացման քարոզով՝ Ադրբեջանը վերաշարադրում է իր համար նոր պատմություն. Արմինե Տիգրանյան

Վարշավայում մայիսի 25-ին Ադրբեջանի կողմից բացվել է «Ղարաբաղի աղվանական  քրիստոնեական տաճարները» լուսանկարչական ցուցահանդես։ Մշակութաբան, «Բնօրրան» պատմամշակութային ՀԿ փորձագետ, ԵՊՀ դասախոս Արմինե Տիգրանյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ այս ցուցահանդեսի նպատակը հայկական մշակութային ժառանգության յուրացումն է և միջազգային հարթակներում ապատեղեկատվության տարածումը։

Ցուցահանդեսի առանցքում հայկական պատմական Դադիվանքը,  Ամարասը, Գանձասարը, Ծիծեռնավանքը և մի շարք կարևոր նշանակության քրիստոնեական հայկական եկեղեցիներն աղվանական հռչակելն է։

«Ադրբեջանն այս քաղաքականությունը վարում է  բազմամշակութայնության քարոզի ներքո, բայց ոչնչացնում է Արցախի յուրահատուկ մշակութային ինքնատիպ գույնը»,- ընդգծեց Ա.Տիգրանյանը:

Ցուցահանդեսը կազմակերպել է Լեհաստանում Ադրբեջանի դեսպանությունը, ֆինանսավորել է Հեյդար Ալիևի հիմնադրամը, որը պետական միջոցներից գործող, ուղիղ Ադրբեջանի կողմից ֆինանսավորվող հիմնադրամ է։ Ցուցահանդեսի կազմակերպիչն է նաև Բաքվի միջազգային բազմամշակութայնության կենտրոնը Ռավան Հասանովի ղեկավարությամբ։

«Ցուցահանդեսը Լեհաստանում Ադրբեջանի դեսպանի կողմից ներկայացվում է որպես նվեր Ադրբեջանի անկախության տոնին: Հյուրերի շարքում են եղել Ադրբեջանում աղվանա-ուդիական համայնքի ներկայացուցիչները, նաև  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ներկայացուցիչները, որը շատ տարակուսելի է,  քանի որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն լինելով մշակութային ժառանգության պաշտպանության վերազգային, ամենագլխավոր կառույցը ՄԱԿ-ի հովանու ներքո գործող, լինելով այն կառույցը, որը պատասխանատու է էթնիկ հանրույթների մշակութային ինքնատիպության  և բազմամշակութայնության, հանդուրժողականության և այդ գաղափարների, սկզբունքների պահպանության համար, փաստորեն այս քայլով ոչնչացնում է այդ սկզբունքները՝ այս դեպքում  հովանավորելով Ադրբեջանին։ Սա ուղիղ հարված է ողջ մարդկության մշակութային ժառանգությանը»,- նշեց մշակութաբանը։

Ա. Տիգրանյանն ընդգծեց, որ Ադրբեջանը փորձում է բազմամշակութայնության քարոզը տանել ոչ թե բնական և իրական կերպով, այլ Արցախի մշակութային  ինքնատիպ գույնը, մշակութային ժառանգությունը ոչնցաչնելով և յուրացնելով։

«Այս ամենի նպատակը, հայկական  մշակութային արժեքներն աղվաններին վերագրելը ոչ միայն այս ընթացքում ունի քարոզչական նպատակ, այլև հեռուն գնացող ռազմավարական նպատակ. Ադրբեջանը փորձում է այս քայլով լեգիտիմացնել Արցախի տարածքի  բռնազավթումը՝ իր համար հնագույն ինքնություն ստեղծելով Կովկասի տարածաշրջանում։ Յուրացնելով հայկական ժառանգությունը և վերագրելով այն աղվաններին, իսկ աղվաններին էլ համարելով իր նախնիներ, Ադրբեջանը փորձում է  վերաշարադրել պատմությունը։ Այս ամենը նրա համար է, որպեսզի Ադրբեջանը կարողանա լեգիտիմացնել իր ներկայությունն ու բռնությունները, որոնք անում է  Արցախի տարածքում»,- ասաց Ա. Տիգրանյանը։

Հայկական մշակութային ժառանգության աղվանացնան տեսությունը  կամ որ նույնն է՝ յուրացման քաղաքականությունը նորություն չէ, ձևավորվել է 20-րդ դարի երկրորդ կեսին, ըստ տարբեր քաղաքական նպատակների կիրառվում է Ադրբեջանի պետական տարբեր ատյանների կողմից։ Այս տեսությունը հատկապես ակտիվացել է 2020 թվականի  պատերազմից  հետո, երբ Ադրբեջանում ապրող քրիստոնյա ուդիական համայնքի ներկայացուցիչները տարբեր այցելություններ էին կազմակերպում հայկական եկեղեցիներ՝ պղծելու հայկական եկեղեցիների ծեսերը, ծիսական ավանդույթները՝ այն  հռչակելով աղվանական։

Մշակութաբանի ներկայացմամբ, աղվանա-ուդիական համայնքի ներկայացուցիչները պղծել և քանդել են Արցախի Քաշաթաղի շրջանի Ծիծեռնավանքի հայկական եկեղեցու եզակի շուրֆը, պղծել են Հադրութի Սուրբ Խաչ, Ծակուռիի 12-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիների ծիսական ավանդույթը և հռչակել աղվանական:

«Վերջերս ակտիվացել են Ամարասի, Դադիվանքի, Գանձասարի  աղվանական հռչակելու թեզերը՝ անտեսելով, օրինակ, Դադիվանքի 200-ից ավելի հայկական արձանագրությունները, Գանձասարի արձանագրություններն ու բացառիկ խաչքարերը,  Ամարասի ողջ մշակութային ժառանգությունը, որը սկսվում է 4-րդ դարից»,- նշեց նա:

Ըստ Ա. Տիգրանյանի, կարևոր է արձանագրել, որ այս քաղաքականությամբ Ադրբեջանը փորձում է միջազգային հանրությանը ներկայանալ որպես բազմամշակութայնության երկիր, որտեղ հարգվում են տարբեր կրոնական փոքրամասնությունների մշակույթը, բայց մեկ այլ ուղղությամբ Ադրբեջանը խախտում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից  ընդունված նորմերը։

Հայկական ժառանգության յուրացման դեպքերով Ադրբեջանը խախտում է 2001 թվականի «Մշակութային բազմազանության պաշտպանության մասին» և 2005 թվականի «Մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» կոնվենցիաների դրույթները, որոնց անդամ է։ Պատմական եկեղեցիների յուրացման դեպքերը ակնհայտորեն ոտնահարում են 1966 թվականի «Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների միջազգային դաշնագրի» 15-րդ հոդվածը, որը երաշխավորում է յուրաքանչյուրի` մշակութային կյանքին մասնակցելու իրավունքը  և մի շարք տարբեր սկզբունքներ։

Ա. Տիգրանյանի խոսքով, բացի հայկական եկեղեցիներն աղվանական հռչակելուց, ցուցահանդեսը ներկայացնում է  նաև ուդիական համայնքի այցելություններից լուսանկարներ՝ այդպես  ցույց տալով որպես ուդիների մշակութային իրավունքի վերագտման հնարավորություն։ Փաստորեն, այդ կեղծ, պղծված ծեսերը, որոնք անարգում են արցախահայերի, համայն հայության  մշակույթի իրավունքը, դեմ են քրիստոնեական եկեղեցու սկզբունքներին, միջազգային հարթակում ներկայացվում են որպես ադրբեջանական կամ աղվանական։

«Շատ կարևոր է արձանագրել այն փաստը, որ ցուցահանդեսը կազմակերպվել է Ադրբեջանի պետական տարբեր օղակների ակտիվ աշխատանքի արդյունքում՝ թե միջազգային հարթակներում դեսպանատների միջոցով, թե  բուն Ադբեջանում գործող կազմակերպությունների միջոցով։

Ապատեղեկատվության միջազգայնացման այս քարոզը Ադրբեջանի կողմից իրականացվում է  լայն շրջանակներով և սա ծայրաստիճան վտանգավոր քաղաքականություն է, քանզի կեղծվում է  պատմությունը, կեղծվում է ինքնությունը, վերաշարադրվում է  Ադրբեջանի համար նոր պատմություն։

Այս քաղաքականությունը հակասում է հումանիտար իրավունքի բոլոր նորմերին՝ ՄԱԿ-ի, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ամենատարբեր սկզբունքներին»,- ասաց Ա. Տիգրանյանը։

Նշենք, որ լեհական մամուլն ակտիվ լուսաբանել է Վարշավայում Ադրբեջանի հակահայ ցուցահանդեսը։  Լրավամիջոցներից մեկը հրապարակել է Արմինե Տիգրանյանի հոդվածը, որը դատապարտում է Ադրբեջանի հայկական ժառանգության յուրացման քաղաքականությունը և հրավիրում միջազգային հանրության ուշադրությունը՝ գործնական քայլերի ձեռնարկման անհրաժեշտությամբ։ wakcji24.pl, portal-informacyjny.com կայքերը նույնպես  անդրադարձել են այս թեմային՝ ներկայացնելով Ա. Տիգրանյանի հոդվածը։

Արցախի մշակութային ժառանգության վիճակն ու փոփոխությունները ներկայացնող մասնագիտացված monumentwatch.org կայքը մանրամասն անդրադարձել է «Ղարաբաղի աղվանական քրիստոնեական տաճարներ» ցուցահանդեսին, Ադրբեջանի՝ Արցախի քրիստոնեական ժառանգությունը յուրացնելու, պղծելու, աղվանականացնելու քաղաքականությանը՝ ընդգծելով, որ հոգևոր-մշակութային արժեքների պղծմամբ Ադրբեջանը վնասում է արցախահայերի հոգևոր կապն այդ արժեքների հետ, զրկում  պրակտիկաների, ծեսերի և աղոթքների կարևոր տարածքներից՝ խոչընդոտելով հատկապես ծիսական գործունեություն ծավալելու նրանց հետագա կարողությանը. «Նման գործողությունները խզում են ճշմարիտ  գիտելիքով սեփական պատմության հետ հաղորդակցումն ու խոչընդոտում սերունդներին  փոխանցելու կարողությունը՝ խաթարելով ինքնության հետ կապը:  Այս քաղաքականությամբ Ադրբեջանի կողմից կեղծվում է  ժառանգության իրական պատմությունը,  իսկությունը»։ Նշենք, որ monumentwatch.org կայքի ահազանգեր բաժնի աշխատակից է մեր զրուցակից Արմինե Տիգրանյանը։




Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:08
Միաժամանակ ձերբակալվել է երկու հետախուզվող և 6 անձ
ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախույզները, իրացնելով ստացված օպերատիվ տեղեկությունները, ոստիկանության ՀՆԳ ծառայողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:45
Սպերցյանը կլինի Կրասնոդարի ավագը՝ Զենիթի հետ Սուպերգավաթի խաղում
«Կրասնոդարի» հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան Էդուարդ Սպերցյանը կարծիք է հայտնել Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթի» հետ Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Բա հողատուն «պոզով-պոչով» է լինու՞մ․ Շարմազանով
ՀՀԿ ԳՄ անդամ Էդուարդ Շարմազանովը գրում է․ «1988թ. այս օրը՝ հուլիսի 12-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզի ժողովրդական պատգամավորների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանում հայագիտության բաժին կբացվի
Մոսկվայի Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան իպետական համալսարանում կբացի «Հայոց լեզու» ուղղություն և հայագիտության բաժին։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Հայաստանն ունի գործազրկության ամենաբարձր ցուցանիշը ԵԱՏՄ-ում
Հայաստանն ունի գործազրկության ամենաբարձր ցուցանիշը ԵԱՏՄ-ում։ Այս մասին նշված է ԵԷԿ-ի հաշվետվությունում։ Ըստ այդմ՝ Հայաստանում գործազրկության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Ռուսաստանում ինքնաթիռ է կործանվել, կան զոհեր
 Իրավապահները աշխատում են այն գործարանի տարածքում, որտեղ վերանորոգվել էր մերձմոսկովյան Կոլոմնայում կործանված ինքնաթիռը։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Թմրամիջոց աճեցնելու լաբորատորիաներ, շուրջ 3․900․000 ԱՄՆ դոլարի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն և փողերի լվացում
ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության մարդկանց թրաֆիքինգի, անչափահասների սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված և թմրամիջոցների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Թուրքիան Հայաստանի հետ սահմանը բացելու համար ինչի՞ է սպասում
Թուրքիայում հրապարակվող հայկական «Ակօս» շաբաթերթի կայքում հրապարակվել է թերթի խմբագիր Ադվարդ Տանձիկյանի հոդվածը «Թուրքիան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
28-ամյա երիտասարդը սպանության փորձ է կատարել նախկին կնոջ և նրա քրոջ նկատմամբ
 Ավարտվել է 28-ամյա երիտասարդի կողմից նախկին կնոջ և վերջինիս քրոջ նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու, ինչպես նաև սպանության, առողջությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Զախարովա․ Ռուսաստանը երբեք իր ընկերներին, դաշնակիցներին, գործընկերներին ընտրության առաջ չի դրել
Հուլիսի 12-ին կայացած ճեպազրույցում ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների մակարդակը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Մարիա Զախարովա. «EAGLE PARTNER 2024» հայ-ամերիկյան համատեղ զորավարժությունները, բացի ափսոսանքից, ոչինչ չեն առաջացնում
ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հուլիսի 12-ին կայացած ճեպազրույցում անդրադարձել է հուլիսի 15-ից 24-ը Հայաստանում ծրագրվող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Կիրանցի բնակիչներին պարտադրվում է դիմումներ ստորագրել՝ առանց բովանդակությանը ծանոթանալու
Կիրանցի բնակիչներին պարտադրում եմ դիմումներ ստորագրել՝ առանց դրա բովանդակությանը ծանոթանալու։ «Մարդիկ դիմում են գրում, որ հրաժարվում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Վարդենուտի բնակիչները Փաշինյանին դիմավորեցին՝ «Մի խլեք մեր հողը» պաստառով
Արագածոտնի մարզի Վարդենուտ գյուղի բնակիչները Նիկոլ Փաշինյանին դիմավորել են «Մի խլեք մեր հողը», «Չկա հող, չկա գյուղ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Գարեգին Երկրորդը երիտասարդներին հորդորել է ամուր հավատքով կապված մնալ Մայր Եկեղեցուն, ծառայել Հայրենիքին
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունել է Արագածոտնի թեմի Եկեղեցասեր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
ARARAT թանգարանն աջակցում է «Ստրադիվարիուս» ջութակների ցուցադրությանը՝ Կապանի միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակում
Հուլիսի 4-ին Կապանում մեկնարկեց Կապանի միջազգային երաժշտական փառատոնը, որտեղ Երևանի կոնյակի գործարանի ARARAT թանգարանը հանդես եկավ որպես...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Անհապաղ ազատ արձակել Արցախի առաջնորդներին և Ադրբեջանում պահվող հայ պատանդներին
Երիտասարդներն իրենց պահանջն են ներկայացրել Կապիտոլիումում
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Երգչուհի Ջենիֆեր Լոպեսը և դերասան Բեն Աֆլեքը որոշել են ազատվել իրենց առանձնատնից
Երգչուհի Ջենիֆեր Լոպեսն ու դերասան Բեն Աֆլեքը սկսել են ազատվել իրենց ընդհանուր անշարժ գույքից։ Այս մասին հայտնում են Daily Mail-ի լրագրողները։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Սոս Հակոբյան. Ծուռ տրամաբանություն
«Վարչական մարմինների ապօրինությունները, մարդու իրավունքների անխնա խախտումները չեն դադարելու մինչև օրենսդրորեն չամգրագրվեն լրացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
ԱԺ-ն ընդունեց Արցախի ԱԱԾ աշխատակիցներին վերաբերող նախագիծը
Ազգային ժողովն արտահերթ նիստում երկրորդ ընթեցմամբ և ամբողջությամբ ընդունեց  «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Շշով հարվածել են օպերատորին, օպերատորը տուժողի կարգավիճակ չունի. Լրագրող Անի Գևորգյան
«Մեզ վիրավորողներն այն, ինչ ասում էին ՔՊ-ական շրջապատում, այն, ինչ անում էին  սոցիալական ցանցերում, չեն կարողանում անել դատարանում։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
«Ես քեզի մեռնիմ, ես քո ջանին... արի մի հատ կծեմ». Շենավանի բնակիչը՝ Փաշինյանին
Նիկոլ Փաշինյանն այցով Արագածոտնի մարզում է՝ ծանոթանալու 2023 թվականին իրականացված աշխատանքներին և ընթացքի մեջ գտնվող ծրագրերին: նա եղել է նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Երևանում վերաբացվում է Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանը
«Սա մեծ ձեռքբերում է, որպես կրթական հաստատություն առաջինն է վերաբացվում՝ լուծելով հոգեբանական, սոցիալական մի շարք խնդիրներ»
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
«Ոնց կգցեի քեզ քացուս տակ, այ լիրբ». Փաշինյանի աջակիցները լրագրողից ներողություն կխնդրեն ու փոխհատուցում կվճարեն
Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսներից մեկի ընթացքում լրագրողներ Անի Գևորգյանին ու Հռիփսիմե Ջեբեջյանին սուր հարցեր տալու համար սոցիալական ցանցերում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
ԳԱԱ-ում կայացավ Ռուբեն Գալչյանի՝ ադրբեջանական կեղծարարությունը բացահայտող գրքի շնորհանդեսը
 ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում տեղի է ունեցել «Ադրբեջանի 2014թ․ ազգային ատլասի «պատմական» քարտեզների քննություն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:03
Գնաց Մուշեղը միանալու իր Սևակ որդուն, ով անմահացավ 44-օրյա պատերազմում. Սուրենյանց
«Մահացել է Կալանավայրերի վարչության նախկին պետ Մուշեղ Սաղաթելյանը: Նա 2018թ.-ից կաթվածի հետևանքով կոմայի մեջ էր»,-գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Գումար խնայելը օգնում է բարելավել քունը
Գումար խնայելը կարող է բարելավել քունը։ BBC-ի փոխանցմամբ, նման պնդում է  անում նոր ուսումնասիրությունը։  Ըստ դրա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:38
Հայաստանի ու Վրաստանի պաշտպանության նախարարները ստորագրել են համագործակցության պլան
Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը և Վրաստանի պաշտպանության նախարար Իրակլի Չիկովանին ստորագրել են ստորագրել են ՀՀ պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
ԱԺ-ն ընդունել է մինչև 8 շաբաթական հղիության դեպքում դեղորայքային աբորտի մասին նախագիծը
Կառավարության նախաձեռնությամբ գումարված ԱԺ արտահերթ նստաշրջանի ընթացքում պատգամավորները երկրորդ ընթերցմամբ քննարկել և ընդունել են մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Գինեվետում խախտվել են մարդու իրավունքները, կան հանցանշաններ, պետք է լինեն պատժվողներ. Ահազանգ
Վեդի խոշորացված համայնքի Գինեվետ բնակավայրում հուլիսի 10-ին Վեդիում ցեմենտի գործարանի կառուցման աղմկահարույց նախագծի շուրջ 4-րդ հանրային...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Հայաստանի բասկետբոլի թիմի առանցքային խաղացող Դանիել Կիրակոսյանը Ռումինիայի մուտքի վիզա չի ստացել
Այսօր Ռումինիայում Հայաստանի Բասկետբոլի Մ20 հավաքականը կսկսի իր ելույթները Եվրոպայի առաջնության B դիվիզիոնում՝ անցկացնելով իր առաջին հանդիպումը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Իմ երեխաները կտրված են հորից, բայց ես բանտում եմ, ոչ թե գերեզմանոցում` պատերազմի հետևանքով. Աշոտյան
16:58 11/07/2024

Իմ երեխաները կտրված են հորից, բայց ես բանտում եմ, ոչ թե գերեզմանոցում` պատերազմի հետևանքով. Աշոտյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}