Մշակույթ 17:00 01/07/2024 Հայաստան

Արցախցի գրող Հերմինե Ավագյան. Կարոտում եմ իմ ծննդավայրի փոշոտ ու ցեխոտ փողոցները, ամեն ինչ մնաց կամրջից այն կողմ

Արցախցի գրող Հերմինե Ավագյանը վերջին օրերին միանգամից երկու մրցանակի է արժանացել.  «Մեծն Ներսես» բարեգործական կազմակերպության և Հայաստանի գրողների միության նախաձեռնած ամենամյա գրական մրցանակաբաշխության «Պոեզիա» անվանակարգում առաջին մրցանակն է ստացել, ինչպես նաև արժանացել է Newmag հրատարակչության գրքի և արվեստի փառատոնի գլխավոր մրցանակին։

Panorama.am-ի հետ զրույցում Հերմինե Ավագյանն ասում է՝ իր համար անակնկալ էր։ Newmag հրատարակչության գրքի և արվեստի փառատոնի հանձնաժողովը մեկնաբանելով իր ընտրությունն՝ ասել է, որ Հերմինե Ավագյանի  պատմվածքներում արտացոլված է Արցախը, Արցախում ապրող մարդը, իր հոգեբանական խորքերով, ու թեև պատմվածքներում կա պատերազմի նկարագրություն,  բայց դրանցում չկա լալկանություն, վատատեսություն, այլ կա սեր ու հավատ ապագայի նկատմամբ։

Հերմինե Ավագյանը Գրողների միության ամենամյա գրական մրցույթին մասնակցել է բանաստեղծական շարքով ու պրոֆեսիոնալ հանձնաժողովն առաջին մրցանակը շնորհել է հենց արցախցի հեղինակին։ 

Հերմինե Ավագյանի ստեղծագործությունները մինչև 2023 թվականի սեպտեմբեր ու դրանից հետո բովանդակային առումով որոշակի փոփոխություն են կրել։

Նա պատմում է, որ այսօր իր ստեղծագործություններում կարոտի թեման է նկատելի, բայց հավատը, որ մի օր անպայման վերադառնալու են Արցախ,  չի թողնում անցնել լալկանության, ոչ անկեղծ վերաբերմունք ցուցաբերել իր ստեղծագործություններում։

Հերմինե Ավագյանը շրջափակման ամիսներին չի եղել Արցախում. մինչ այդ եկել էր Հայաստան ու այլևս չէր կարողացել վերադառնալ։

«Ամեն օր, ամեն գիշեր, երբ ինքդ քեզ հետ մենակ ես մնում ու քեզ պետք է այցելի երազը, Երկիրն է այցելում, այդ անքնությունը զրույց է Արցախի հետ։

Տարբեր զգացողություններ ունեմ։ Շրջափական ժամանակ այնտեղ չեմ եղել։ Ամենամեծ զգացողությունը մեղավորության զգացողությունն է, որ ես չեմ հասցրել անցնել այդ ճանապարհով, հրաժեշտ տալ։ Գուցե ուրիշ զգացողություններ կլինեին, որ ես էլ անցնեի այդ ճանապարհով, մտածեի, որ վերջին օրն է՝ ինչ տեսնում եմ։ Հիմա, երբ զրուցում եմ մորս, հարազատներիս, ընկերներիս հետ, ովքեր անցել են այդ ճանապարհով, հասկանում եմ՝ ինձ մեջ հավատն ավելի շատ է, քան իրենց մոտ։ Իրենք միշտ ասում են՝ լավ է, որ դու չես տեսել, այդ հրաժեշտը չես տվել։ Ինձ մոտ էլ ուրիշ զգացողություն է՝ այդ հրաժեշտը չտալու մեղավորությունն է, ինչ-որ բանով օգտակար չլինելու, միաժամանակ այդքան անմեղ զոհերի առաջ մեղավորության զգացողությունը։

Պարտքի զգացում այդքան զինվորների առաջ, ոչ միայն 44-օրյա պատերազմի, այլ Արցախյան առաջին պատերազմից մինչև օրս, քանի որ իրենք բոլորն էլ այդ մեծ երազանքն են իրենց մեջ կրել։ Իսկ մեծ երազանքն էր՝ միացյալ Հայաստանը՝ Արցախը մայր Հայաստանի կազմում։ Այդ մեծ երազանքն է բոլորին տարել մարտի դաշտ։ Այդ երազանքի հանդեպ պարտավորության զգացողություն է ամեն օր ստիպում զրուցել Երկրի հետ»,- ասում է նա։

Հերմինե Ավագյանն այսօր ամենաշատը կարոտում է իր ծննդավայրը՝ Աշան գյուղը․ «Շատ փոշոտ փողոցներ ուներ Աշան գյուղը։ Գարնանը փողոցները կորում էին ցեխերի մեջ։  Կարոտել եմ այդ ցեխի միջով քայլելու, ամառը այդ փոշին շնչելու զգացողությունը։ Երբ որ մայրիկիս հետ զրուցում եմ, ասում եմ՝ այն ժամանակ, երբ որ ցեխերի միջով գնում էինք դպրոց,  բողոքում էինք, որ կեղտոտվեցինք։ Այդ ցեխերն եմ կարոտում։ Ամենաշատը դրանք էին մերը, դրանք էին մեզ կապում մեր հողի հետ։ Այդ զգացողություններն այստեղ չունեմ։ Իմ հայրենիքն է, բայց երևի ծննդավայրի էներգիան է, որ այստեղ չեմ զգում»։

Հերմինե Ավագյանը Համազգային հայ կրթական ու մշակութային միության Արցախի գրասենյակի նախագահն է։ Արցախցի մանուկների, մտավորականների համար կրթական ու մշակութային ծրագրեր են կազմակերպում, փորձում են մեղմել կարոտը հայրենիքի հանդեպ։ 

«Շատերն ինքնափոփ են դարձել, հիասթափությունն է շատ մեծ, սոցիալական շատ խնդիրներ կան։

Մարդիկ ծանր հոգեբանական վիճակում են․ գիտակցում են, որ ուրիշ տեղ չեն, հայրենիքում են, բայց ամեն ինչ մնացել է կամրջից այն կողմ։ Ամեն ինչն այնտեղ մնալու, կորստի զգացողությունը չես կարող ոչ մի ծրագրով թոթափել, բայց մեղմել կարող ես»,- ասում է Հ. Ավագյանը։

Չնայած խնդիրներին, հիասթափությանը, շատ արցախցիներ այսօր Հայաստանում մասնակցում են Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի առաջնորդած շարժմանը։

Ի՞նչն է նրանց ոտքի հանել։ Հ. Ավագյանը պատասխանում է. «Հանրահավաքների ժամանակ շատ եմ հանդիպում արցախցիների։ Զրույցների  ժամանակ անընդհատ այդ թեման է շոշափվում, թե ինչքան ուժեղ մարդիկ են, որ այդ ամենից հետո նորից կարողանում են գալ ու այդ պահանջատիրությունն իրենց մեջ նորից բորբոքել։

Տեղահանության սկզբնական շրջանում, երբ զրուցում էի մտավորականների հետ, ասում էին՝  ոչինչ չունենք կորցնելու, ամեն ինչ կորցրել ենք։ Երբ հասկացանք, որ հայրենիք ունենալը, հայկական պետականությունն է վտանգված, հայրենիքի այս փոքրիկ հատվածը, Հայաստանը պահելու զգացողությունը նրանց դրդեց չնստել տանը։

Մարդիկ չեն կարող նստել ու հեռուստացույցով դիտել՝ ինչպես են հողեր հանձնվում։ Հատկապես, որ այդ կորստի զգացողությունն ունես, քո տունը կորցրել ես, չես ուզում, որ քո հայրենակիցն էլ այդ ապրումներն ունենա։

Ուզում ես հայրենիք ունենալ։ Գոնե Հայաստան, պետականություն ունենալու զգացողությունն է մարդկանց հանում պայքարի։  Արցախցիների ակնկալիքը միայն Հայաստան ու հայրենիք ունենալն է, ու այդ ակնկալիքով ենք մենք մասնակցում այդ հավաքներին»։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։ 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:08
Միաժամանակ ձերբակալվել է երկու հետախուզվող և 6 անձ
ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախույզները, իրացնելով ստացված օպերատիվ տեղեկությունները, ոստիկանության ՀՆԳ ծառայողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:45
Սպերցյանը կլինի Կրասնոդարի ավագը՝ Զենիթի հետ Սուպերգավաթի խաղում
«Կրասնոդարի» հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան Էդուարդ Սպերցյանը կարծիք է հայտնել Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթի» հետ Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:32
Բա հողատուն «պոզով-պոչով» է լինու՞մ․ Շարմազանով
ՀՀԿ ԳՄ անդամ Էդուարդ Շարմազանովը գրում է․ «1988թ. այս օրը՝ հուլիսի 12-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզի ժողովրդական պատգամավորների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանում հայագիտության բաժին կբացվի
Մոսկվայի Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան իպետական համալսարանում կբացի «Հայոց լեզու» ուղղություն և հայագիտության բաժին։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Հայաստանն ունի գործազրկության ամենաբարձր ցուցանիշը ԵԱՏՄ-ում
Հայաստանն ունի գործազրկության ամենաբարձր ցուցանիշը ԵԱՏՄ-ում։ Այս մասին նշված է ԵԷԿ-ի հաշվետվությունում։ Ըստ այդմ՝ Հայաստանում գործազրկության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Ռուսաստանում ինքնաթիռ է կործանվել, կան զոհեր
 Իրավապահները աշխատում են այն գործարանի տարածքում, որտեղ վերանորոգվել էր մերձմոսկովյան Կոլոմնայում կործանված ինքնաթիռը։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Թմրամիջոց աճեցնելու լաբորատորիաներ, շուրջ 3․900․000 ԱՄՆ դոլարի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառություն և փողերի լվացում
ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության մարդկանց թրաֆիքինգի, անչափահասների սեռական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված և թմրամիջոցների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Թուրքիան Հայաստանի հետ սահմանը բացելու համար ինչի՞ է սպասում
Թուրքիայում հրապարակվող հայկական «Ակօս» շաբաթերթի կայքում հրապարակվել է թերթի խմբագիր Ադվարդ Տանձիկյանի հոդվածը «Թուրքիան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
28-ամյա երիտասարդը սպանության փորձ է կատարել նախկին կնոջ և նրա քրոջ նկատմամբ
 Ավարտվել է 28-ամյա երիտասարդի կողմից նախկին կնոջ և վերջինիս քրոջ նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու, ինչպես նաև սպանության, առողջությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Զախարովա․ Ռուսաստանը երբեք իր ընկերներին, դաշնակիցներին, գործընկերներին ընտրության առաջ չի դրել
Հուլիսի 12-ին կայացած ճեպազրույցում ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների մակարդակը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Մարիա Զախարովա. «EAGLE PARTNER 2024» հայ-ամերիկյան համատեղ զորավարժությունները, բացի ափսոսանքից, ոչինչ չեն առաջացնում
ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հուլիսի 12-ին կայացած ճեպազրույցում անդրադարձել է հուլիսի 15-ից 24-ը Հայաստանում ծրագրվող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Կիրանցի բնակիչներին պարտադրվում է դիմումներ ստորագրել՝ առանց բովանդակությանը ծանոթանալու
Կիրանցի բնակիչներին պարտադրում եմ դիմումներ ստորագրել՝ առանց դրա բովանդակությանը ծանոթանալու։ «Մարդիկ դիմում են գրում, որ հրաժարվում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Վարդենուտի բնակիչները Փաշինյանին դիմավորեցին՝ «Մի խլեք մեր հողը» պաստառով
Արագածոտնի մարզի Վարդենուտ գյուղի բնակիչները Նիկոլ Փաշինյանին դիմավորել են «Մի խլեք մեր հողը», «Չկա հող, չկա գյուղ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Գարեգին Երկրորդը երիտասարդներին հորդորել է ամուր հավատքով կապված մնալ Մայր Եկեղեցուն, ծառայել Հայրենիքին
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունել է Արագածոտնի թեմի Եկեղեցասեր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
ARARAT թանգարանն աջակցում է «Ստրադիվարիուս» ջութակների ցուցադրությանը՝ Կապանի միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակում
Հուլիսի 4-ին Կապանում մեկնարկեց Կապանի միջազգային երաժշտական փառատոնը, որտեղ Երևանի կոնյակի գործարանի ARARAT թանգարանը հանդես եկավ որպես...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Անհապաղ ազատ արձակել Արցախի առաջնորդներին և Ադրբեջանում պահվող հայ պատանդներին
Երիտասարդներն իրենց պահանջն են ներկայացրել Կապիտոլիումում
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Երգչուհի Ջենիֆեր Լոպեսը և դերասան Բեն Աֆլեքը որոշել են ազատվել իրենց առանձնատնից
Երգչուհի Ջենիֆեր Լոպեսն ու դերասան Բեն Աֆլեքը սկսել են ազատվել իրենց ընդհանուր անշարժ գույքից։ Այս մասին հայտնում են Daily Mail-ի լրագրողները։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Սոս Հակոբյան. Ծուռ տրամաբանություն
«Վարչական մարմինների ապօրինությունները, մարդու իրավունքների անխնա խախտումները չեն դադարելու մինչև օրենսդրորեն չամգրագրվեն լրացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
ԱԺ-ն ընդունեց Արցախի ԱԱԾ աշխատակիցներին վերաբերող նախագիծը
Ազգային ժողովն արտահերթ նիստում երկրորդ ընթեցմամբ և ամբողջությամբ ընդունեց  «Ազգային անվտանգության մարմիններում ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Շշով հարվածել են օպերատորին, օպերատորը տուժողի կարգավիճակ չունի. Լրագրող Անի Գևորգյան
«Մեզ վիրավորողներն այն, ինչ ասում էին ՔՊ-ական շրջապատում, այն, ինչ անում էին  սոցիալական ցանցերում, չեն կարողանում անել դատարանում։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
«Ես քեզի մեռնիմ, ես քո ջանին... արի մի հատ կծեմ». Շենավանի բնակիչը՝ Փաշինյանին
Նիկոլ Փաշինյանն այցով Արագածոտնի մարզում է՝ ծանոթանալու 2023 թվականին իրականացված աշխատանքներին և ընթացքի մեջ գտնվող ծրագրերին: նա եղել է նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Երևանում վերաբացվում է Շուշիի տեխնոլոգիական համալսարանը
«Սա մեծ ձեռքբերում է, որպես կրթական հաստատություն առաջինն է վերաբացվում՝ լուծելով հոգեբանական, սոցիալական մի շարք խնդիրներ»
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
«Ոնց կգցեի քեզ քացուս տակ, այ լիրբ». Փաշինյանի աջակիցները լրագրողից ներողություն կխնդրեն ու փոխհատուցում կվճարեն
Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսներից մեկի ընթացքում լրագրողներ Անի Գևորգյանին ու Հռիփսիմե Ջեբեջյանին սուր հարցեր տալու համար սոցիալական ցանցերում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
ԳԱԱ-ում կայացավ Ռուբեն Գալչյանի՝ ադրբեջանական կեղծարարությունը բացահայտող գրքի շնորհանդեսը
 ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում տեղի է ունեցել «Ադրբեջանի 2014թ․ ազգային ատլասի «պատմական» քարտեզների քննություն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:03
Գնաց Մուշեղը միանալու իր Սևակ որդուն, ով անմահացավ 44-օրյա պատերազմում. Սուրենյանց
«Մահացել է Կալանավայրերի վարչության նախկին պետ Մուշեղ Սաղաթելյանը: Նա 2018թ.-ից կաթվածի հետևանքով կոմայի մեջ էր»,-գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Գումար խնայելը օգնում է բարելավել քունը
Գումար խնայելը կարող է բարելավել քունը։ BBC-ի փոխանցմամբ, նման պնդում է  անում նոր ուսումնասիրությունը։  Ըստ դրա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:38
Հայաստանի ու Վրաստանի պաշտպանության նախարարները ստորագրել են համագործակցության պլան
Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը և Վրաստանի պաշտպանության նախարար Իրակլի Չիկովանին ստորագրել են ստորագրել են ՀՀ պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
ԱԺ-ն ընդունել է մինչև 8 շաբաթական հղիության դեպքում դեղորայքային աբորտի մասին նախագիծը
Կառավարության նախաձեռնությամբ գումարված ԱԺ արտահերթ նստաշրջանի ընթացքում պատգամավորները երկրորդ ընթերցմամբ քննարկել և ընդունել են մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Գինեվետում խախտվել են մարդու իրավունքները, կան հանցանշաններ, պետք է լինեն պատժվողներ. Ահազանգ
Վեդի խոշորացված համայնքի Գինեվետ բնակավայրում հուլիսի 10-ին Վեդիում ցեմենտի գործարանի կառուցման աղմկահարույց նախագծի շուրջ 4-րդ հանրային...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Հայաստանի բասկետբոլի թիմի առանցքային խաղացող Դանիել Կիրակոսյանը Ռումինիայի մուտքի վիզա չի ստացել
Այսօր Ռումինիայում Հայաստանի Բասկետբոլի Մ20 հավաքականը կսկսի իր ելույթները Եվրոպայի առաջնության B դիվիզիոնում՝ անցկացնելով իր առաջին հանդիպումը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Իմ երեխաները կտրված են հորից, բայց ես բանտում եմ, ոչ թե գերեզմանոցում` պատերազմի հետևանքով. Աշոտյան
16:58 11/07/2024

Իմ երեխաները կտրված են հորից, բայց ես բանտում եմ, ոչ թե գերեզմանոցում` պատերազմի հետևանքով. Աշոտյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}