Մշակույթ 13:00 12/11/2013

Պեղումներ՝ Մեծամորում և Զորաց քարերում. Կարասներ, զոհասեղան, կացարաններ... Մեծամորում հնագիտական նոր շերտեր են բացվել

«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ը Վարշավայի համալսարանի հնագիտության ինստիտուտի հետ պեղումներ է կատարել Մեծամորում ու Զորաց քարերում, որի արդյունքում նոր տեղեկություներ են հայտնի դարձել: Այս մասին այսօր լրագրողներին հայտնեց ծառայության տօրենի գիտական գծով տեղակալ Աշոտ Փիլիպոսյանը:

Աշոտ Փիլիպոսյանը տեղեկացրեց, որ 2006-ից հետո Մեծամորում պեղումներ չէին արվել, իսկ 2011-12թթ-ին մաքրման աշխատանքեր են կատարվել: «Հատկապես դամբարանային դաշտի շրջանում աշխատանքները ցույց տվեցին, որ կան անավարտ մնացած խնդիրներ»,- ասաց նա և հավելեց, որ պեղումներն արվել են դամբարան-դաշտում, միջնաբերդում և քաղաքային թաղամասում:

Միջնաբերդում աստիճանաձև փոսերի միջոցով հնարավոր է եղել պարզել, որ այստեղ եղել են վաղ միջնադարյան, անտիկ, երկաթի, ուշ և վաղ բրոնզի դարի ժամանակահատվածների շերտեր: Պեղումների արդյունքներով պարզվել է, որ միջնաբերդի տարածքը գոյատևել է մ.թ.ա. երրորդ հազարամյակից մինչև ուշ միջնադար: «Ուշ բրոնզի շրջափուլում պատ էր ստեղծվել, որը գետաքարերով էր ամրապնդվել»,- ներկայացրեց Փիլիպոսյանը:

Դամբարան-դաշտի դեռ չուսումնասիրված հատվածում գտել են նոր կառույցներ, որոնք կուսումնասիրվեն մյուս տարի: Իսկ քաղաքային թաղամասում չորս քառակուսիներում փոսորակներ են տեղադրվել, 30-40 սմ խորության վրա արդեն հնագիտական շերտ է առկա եղել: Մոտ մ.թ.ա. 6-5-րդ դդ. հնագիտական շերտը հարթեցվել է, միջին և մանր քարերով հարթակ է ստեղծվել, այստեղ հետաքրքրիր նյութեր են գոյություն ունեցել 3-4-րդ դարերի:

«Քառակուսիներից երկուսում հարթեցված քարերի հարթակից հետո բացվեցին մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի բնակարանների և կացարանների հետքեր: Դրանցից մեկի տանիքը հենց կառույցի ներսի հատվածում էր փլվել: Պեղումների ընթացքում հին կարասներ բացվեցին, դրանցից յուրաքանչյուրը մոտ 20-25 սմ ունեցող փոքր քարից պատրաստված բարձիկների վրա են տեղադրված, նաև զոհասեղանի մասեր են հայտնաբերվել, որոնք կամբողջացվեն»,- ասաց նա:

Աշոտ Փիլիպոսյանը նկատեց, որ մինչև վերջերս պատկերացնումն այնպիսին էր, որ էլիտան բնակվել է միջնաբերդում, բայց պեղումները ցույց են տվել, որ կան ոչ ցածր կարգավիճակ ունեցող մարդկանց կացարաններ: Մ.թ.ա 2-1-րդ հազարամյակներում մենք արդեն այս հատվածում ունեցել ենք քաղաքագոյացման գործընթաց:

Անդրադառնալով Զորաց քարերում արված ուսումնասիրություններին, Աշոտ Փիլիպոսյանը տեղեկացրեց, որ դրանք այս տարի են սկսվել և շարունակվելու են հաջորդ տարի: «Այս հուշարձանի մասին շատ մեծ է հետաքրքրությունը, այստեղ պեղումներ իրականացվելու են, մենք ունենք նկարահանումներ, նախնական արդյունքներով այստեղ մեկ համալիրի մեջ կա երկու կառույց՝ բնակավայր և դամբարանադաշտ: Պեղումների արդյունքերն արդեն ցույց կտան, թե ինչ սոցիալ-տնտեսական, մշակութային ժամանակաշրջանի հետ գործ ունենք: Ունենք կոնկրետ փաստ, որ մոտ 3-2-րդ հազարամյակների ընթացքում է ձևավորվել այս հուշարձանը: Կենտրոնական կառույցը ևս դամբարան է, ունի սահմանազատված տարածք, որի կենտրոնում առնվազն երեք դամբարանագծեր են եղել: Դամբարանախցում մ.թ.ա. 16-15-րդ դարերին բնորոշ կառույցներ են, ուշ բրոնզե ժամանակարջանի հետ գործ ունենք»,- ասաց Աշոտ Փիլիպոսյանը և հավելեց, որ հուշարձանը եզակի է, աշխատանքները կշարունակվեն:

Նա նշեց, որ լեհական կողմն ակտիվ մասնակցում է հնագիտական պեղումներին, միջոցներ է տրամադրել նաև հուշարձանների պեղման և ուսումնասիրման համար, ինչպես նաև որոշակի սարքավորումներ են տրամադրել:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
ՀԱՖՆ-ն համերգաշրջանը կավարտի Վերդիի «Օթելլո» օպերայով
«Օթելլո» օպերայում հանդիպել են երկու հանճար՝ Շեքսպիրը և Վերդին, ինչի արդյունքն է երաժշտական թանկարժեք այս գանձը՝ գրված Շեքսպիրի համանուն երկի հիման վրա:
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Ինյեստան դարձել է Լա Լիգայի դեսպան
«Բարսելոնայի» և Իսպանիայի ազգային հավաքականի նախկին խաղացող Անդրես Ինյեստան նշանակվել է Լա Լիգայի դեպսան։ sport24.ru –ի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Մի շարք համայնքներ վաղը կհոսանքազրկվեն
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հուլիսի 24-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Սեպտեմբերին ՏԻՄ ընտրություններ կանցկացվեն 17 համայնքներում
Սեպտեմբերի 29-ին ՏԻՄ ընտրություններ են նշանակված։ Panorama.am-ին Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովից հայտնեցին, որ հերթական ընտրություններ են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Հնդկաստանում 11 մարդ Է մահացել կայծակի հարվածներից
Հնդկաստանի հյուսիսի Բիհարի նահանգում մեկ օրում առնվազն 11 մարդ է մահացել կայծակի հարավածներից տեղատարափ անձրևների ժամանակ, որոնք շարունակվում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Կարիճների խայթոցից խուսափելու համար առավոտյան թափ տվեք կոշիկն ու հագուստը, որը հագնելու եք
Այս տարի արձանագրվել է կարիճի խայթոցի 125 դեպք, մասնավորապես` Արարատի, Արմավիրի մարզերում և Երևանում: Նման տվյալներ է տրամադրել առողջապահության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Վաղվանից երեկոյան ժամերին սպասվում է քամու ուժգնացում
Հուլիսի 24-28-ը` կեսօրից հետո, հյուսիսային առանձին շրջաններում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ հնարավոր է նաև քամու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Տոկիո-2020-ի թալիսմաններն անուններ են ստացել
Հուլիսի 24-ին կմնա ուղիղ մեկ տարի մինչև Տոկիո-2020-ի մեկնարկը։ Խաղերի կազմակերպիչները ներկայացրել են Օլիմպիական և Պարալիմպիկ խաղերի թալիսմանների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Մարկ Քաթս. Իդլիբում մղձավանջը ավելի է վատանում
Սիրիայի Իդլիբ քաղաքում մղձավանջն ավելի ու ավելի է վատանում։  Նման հայտարարություն է  տարածել ՄԱԿ տարածաշրջանային հումանիտար ծրագրերի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
38-ամյա կինը որոնվում է որպես անհետ կորած
Ոստիկանությունից հայտնում են՝ որպես անհայտ կորած որոնվում է 38-ամյա Կարինե Չիմանյանը։ Նրա գտնվելու մասին տեղեկություն ունեցող քաղաքացիներին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
«Քրեակատարողական ծառայությունում «կադրային ջարդ» ու «հներից ազատվելու» միտում չկա». պարզաբանում
ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայությունը պարզաբանում է տարածել այն տեղեկությունների առնչությամբ՝ թե «ծառայությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Թուրքիայում Հայաստանի քաղաքացի է բերման ենթարկվել
Թուրքիայի Տրապիզոն քաղաքում իրավապահ մարմինները բերման են ենթարկել ՀՀ մի քաղաքացու, որի անունը, սակայն, չի հրապարակվում:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
ՍԴ-ն կասեցրել է Ռոբերտ Քոչարյանի գործով դատարանի դիմումի հիման վրա գործի վարույթը
Սահմանադրական դատարանի՝ աշխատակարգային որոշմամբ   կասեցվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դիմումի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Քրիստինա Ագիլերան ընկել է բեմի վրա
Սանկտ Պետերբուրգ Սառցե պալատում ելույթի ժամանակ ամերիկացի երգչուհի Քրիստինա Ագիլերան ընկել է աստիճաններով իջնելիս։ mk.ru –ի հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Լևոն Երանոսյանի՝ ենթադրյալ մասնակցությամբ ծեծկռտուքի դեպքի առթիվ հարուցված քրգործը կարճվել է
ՀՀ ոստիկանության զորքերի նախկին հրամանատար, գեներալ-մայոր Լևոն Երանոսյանի ենթադրյալ մասնակցությամբ ծեծկռտուքի դեպքի առթիվ հարուցված քրեական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Աննա Նաղդալյան. Թյուր են պատկերացումները, որ խաղաղության համար Հայաստանը պատրաստ կլինի միակողմանի զիջումների
«Հայաստանը երբևէ չի հրաժարվում որևէ գործընթացից, որն ուղղված է ռիսկերի նվազեցմանն ու դրանց կանխարգելմանը։ Մեզ համար կարևոր չէ այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Բացահայտվել է կեղծ թղթադրամների պատրաստման և իրացման դեպք. ԱԱԾ
Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայությունում հաղորդում է ստացվել Երևանում գործող դեղատներից մեկում կեղծ թղթադրամների իրացման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Վաղը տեղի կունենա Ռոբերտ Քոչարյանի գույքի վրա դրված կալանքի վերաբերյալ որոշման դեմ դատախազության բողոքի քննությունը
Վաղը՝ հուլիսի 24-ին, ժամը 12:00-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում դատավոր Արսեն Նիկողոսյանի նախագահությամբ տեղի կունենա ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Նաիրա Զոհրաբյան. Տուժողի իրավահաջորդները պետք է ներգրավված լինեն ներման գործընթացում
Ներման խնդրագրի քննարկման ժամանակ տուժողի և նրանց իրավահաջորդի իրավունքները պետք է պաշտպանվեն։ Նման  փոփոխություն են առաջարկել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Մահացել է Ռոբերտ Մորգենթաուն՝ Հենրի Մորգենթաուի թոռը
Հուլիսի 21-ին, կյանքի 99-րդ տարում մահացել է ամերիկացի հայտնի իրավաբան, հայ ժողովրդի բարեկամ Ռոբերտ Մորգենթաուն (1919 – 2019 թթ.)՝ Առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Հրահանգ են ստացել դատավորներին ճնշելու քննարկումներ անել. Պասկևիչյան
«Հայաստանում խոսքն ու մամուլը միշտ են ազատ եղել, բոլոր ժամանակներում։ Հայաստանում ազատ չի բովանդակությունը»,- այսօր «Ծառայու՞մ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
ՀՀ ԶՈՒ ծառայողները կմասնակցեն «Միջազգային բանակային խաղեր-2019» մրցաշարին
Օգոստոսի 3-ից 17-ը «Միջազգային բանակային խաղեր-2019» մրցաշարի շրջանակներում Հնդկաստանի Հանրապետությունում անցկացվելիք «Զորային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Մանվել Գրիգորյանի կին. Այդպես է հարմար
«Մանվել Գրիգորյանը մարտի դաշտում է եղել այդ ժամանակահատվածում»,- լրագրողներին ասաց ԱԺ նախկին պատգամավոր, գեներալ Մանվել Գրիգորյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
ԱԳՆ խոսնակ. Հայաստանը չի գնա մի գործընթացի, երբ մի ձեռքով կրակում են, մյուսով՝ բանակցում
Փոքր սրացումները չհաշված, մենք առաջնագծում հիմնականում ունենք ստաբիլ վիճակ։ Այս մասին հայտարարեց ՊՆ մամուլի խոսնակ Արծրուն Հովհաննիսյանը՝ Օրբելի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
Խաբարովսկում հրդեհի հետևանքով չորս մարդ է զոհվել
Ռուսաստանի Խաբարովսկ քաղաքում հրդեհ է բռնկվել վրանային ճամբարում։ Դրա հետևանքով զոհվել է 4 մարդ։ Գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:16
Արարատյան Հայրապետական թեմն արձագանքում է ասորական եկեղեցու վերաբերյալ բաց նամակին
Արարատյան Հայրապետական թեմից արձագանքում են Դիմիտրովի Ս. Աստվածածին եկեղեցու հետ կապված՝ Հայաստանում ասորական համայնքի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Գումարը վերցնելու պահին բռնվել է Շիրակի մարզպետարանի սոցապ բաժնի տեսուչը
Ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության կոռուպցիայի և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:48
Դատաբժշկական փորձաքննություն իրականացնող հանձնաժողովը կայցելի Մանվել Գրիգորյանին
ՀՀ առողջապահության նախարարության դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոնի բարդ դատաբժշկական փորձաքննությունների բաժնի վարիչ Գագիկ Հարությունյանից...
Աղբյուր` Panorama.am
15:35
Մեծ Բրիտանիայի նոր վարչապետը
Նա պաշտոնը կստանձնի հուլիսի 24-ին։
Աղբյուր` Panorama.am
15:21
Մինչև 100 Մբ/վրկ Beeline-ի ինտերնետը հասանելի է Ջրվեժում
Beeline-ը հայտարարում է մայրաքաղաքում ֆիքսված ցանցի վերազինման աշխատանքների հերթական փուլի ավարտի մասին: Այժմ նաև Ջրվեժ, Վարդաշեն, Ջրաշեն և...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Մելքոնյան. Այսօր էլ «Սասնա Ծռեր»-ն իրենց պահում են լկտի և ցինիկ
15:07 17/07/2019

Ռոբերտ Մելքոնյան. Այսօր էլ «Սասնա Ծռեր»-ն իրենց պահում են լկտի և ցինիկ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}