Մշակույթ 13:00 12/11/2013

Պեղումներ՝ Մեծամորում և Զորաց քարերում. Կարասներ, զոհասեղան, կացարաններ... Մեծամորում հնագիտական նոր շերտեր են բացվել

«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ը Վարշավայի համալսարանի հնագիտության ինստիտուտի հետ պեղումներ է կատարել Մեծամորում ու Զորաց քարերում, որի արդյունքում նոր տեղեկություներ են հայտնի դարձել: Այս մասին այսօր լրագրողներին հայտնեց ծառայության տօրենի գիտական գծով տեղակալ Աշոտ Փիլիպոսյանը:

Աշոտ Փիլիպոսյանը տեղեկացրեց, որ 2006-ից հետո Մեծամորում պեղումներ չէին արվել, իսկ 2011-12թթ-ին մաքրման աշխատանքեր են կատարվել: «Հատկապես դամբարանային դաշտի շրջանում աշխատանքները ցույց տվեցին, որ կան անավարտ մնացած խնդիրներ»,- ասաց նա և հավելեց, որ պեղումներն արվել են դամբարան-դաշտում, միջնաբերդում և քաղաքային թաղամասում:

Միջնաբերդում աստիճանաձև փոսերի միջոցով հնարավոր է եղել պարզել, որ այստեղ եղել են վաղ միջնադարյան, անտիկ, երկաթի, ուշ և վաղ բրոնզի դարի ժամանակահատվածների շերտեր: Պեղումների արդյունքներով պարզվել է, որ միջնաբերդի տարածքը գոյատևել է մ.թ.ա. երրորդ հազարամյակից մինչև ուշ միջնադար: «Ուշ բրոնզի շրջափուլում պատ էր ստեղծվել, որը գետաքարերով էր ամրապնդվել»,- ներկայացրեց Փիլիպոսյանը:

Դամբարան-դաշտի դեռ չուսումնասիրված հատվածում գտել են նոր կառույցներ, որոնք կուսումնասիրվեն մյուս տարի: Իսկ քաղաքային թաղամասում չորս քառակուսիներում փոսորակներ են տեղադրվել, 30-40 սմ խորության վրա արդեն հնագիտական շերտ է առկա եղել: Մոտ մ.թ.ա. 6-5-րդ դդ. հնագիտական շերտը հարթեցվել է, միջին և մանր քարերով հարթակ է ստեղծվել, այստեղ հետաքրքրիր նյութեր են գոյություն ունեցել 3-4-րդ դարերի:

«Քառակուսիներից երկուսում հարթեցված քարերի հարթակից հետո բացվեցին մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի բնակարանների և կացարանների հետքեր: Դրանցից մեկի տանիքը հենց կառույցի ներսի հատվածում էր փլվել: Պեղումների ընթացքում հին կարասներ բացվեցին, դրանցից յուրաքանչյուրը մոտ 20-25 սմ ունեցող փոքր քարից պատրաստված բարձիկների վրա են տեղադրված, նաև զոհասեղանի մասեր են հայտնաբերվել, որոնք կամբողջացվեն»,- ասաց նա:

Աշոտ Փիլիպոսյանը նկատեց, որ մինչև վերջերս պատկերացնումն այնպիսին էր, որ էլիտան բնակվել է միջնաբերդում, բայց պեղումները ցույց են տվել, որ կան ոչ ցածր կարգավիճակ ունեցող մարդկանց կացարաններ: Մ.թ.ա 2-1-րդ հազարամյակներում մենք արդեն այս հատվածում ունեցել ենք քաղաքագոյացման գործընթաց:

Անդրադառնալով Զորաց քարերում արված ուսումնասիրություններին, Աշոտ Փիլիպոսյանը տեղեկացրեց, որ դրանք այս տարի են սկսվել և շարունակվելու են հաջորդ տարի: «Այս հուշարձանի մասին շատ մեծ է հետաքրքրությունը, այստեղ պեղումներ իրականացվելու են, մենք ունենք նկարահանումներ, նախնական արդյունքներով այստեղ մեկ համալիրի մեջ կա երկու կառույց՝ բնակավայր և դամբարանադաշտ: Պեղումների արդյունքերն արդեն ցույց կտան, թե ինչ սոցիալ-տնտեսական, մշակութային ժամանակաշրջանի հետ գործ ունենք: Ունենք կոնկրետ փաստ, որ մոտ 3-2-րդ հազարամյակների ընթացքում է ձևավորվել այս հուշարձանը: Կենտրոնական կառույցը ևս դամբարան է, ունի սահմանազատված տարածք, որի կենտրոնում առնվազն երեք դամբարանագծեր են եղել: Դամբարանախցում մ.թ.ա. 16-15-րդ դարերին բնորոշ կառույցներ են, ուշ բրոնզե ժամանակարջանի հետ գործ ունենք»,- ասաց Աշոտ Փիլիպոսյանը և հավելեց, որ հուշարձանը եզակի է, աշխատանքները կշարունակվեն:

Նա նշեց, որ լեհական կողմն ակտիվ մասնակցում է հնագիտական պեղումներին, միջոցներ է տրամադրել նաև հուշարձանների պեղման և ուսումնասիրման համար, ինչպես նաև որոշակի սարքավորումներ են տրամադրել:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:36
ՌԴ-ում Չինաստանի դեսպանը խոսել է կորոնավիրուսը հաղթահարելու հնարավորությունների մասին
Ռուսաստանում Չինաստանի դեսպան Չժան Հանուեյը ասել է, որ Չինաստանը կարող է ամբողջովին արմատախիլ անել երկրում կորոնավիրուսը մարտ ամսվա ընթացքում։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:28
Պուտինը հորդորել է ուկրաինացիներին չմոռռանալ ընդհանուր արմատների մասին
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հորդորել է ուկրաինացիներին հարգել ազգային ինքնությունը, բայց չմոռանալ Ռուսաստանի և Ուկրաինայի ընդհանուր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:16
Հայաստան կայցելի Սլովակիայի արտաքին և եվրոպական գործերի նախարարը
Փետրվարի 24-ին պաշտոնական այցով Հայաստան կայցելի Սլովակիայի արտաքին և եվրոպական գործերի նախարար Միրոսլավ Լայչակը։ Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ ԱԳ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:09
Շատացել են «մեկ անձից» գնումները և որոշ դեպքերում դրանք կասկածի տեղիք են տալիս
«Պետական գնումների համակարգի հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները» թեմայով ԱԺ լսումներ ժաման «Հանրային քաղաքականության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Գերմանիայի Հանաու քաղաքում հարձակման արդյունքում սպանվածներից 5-ը Թուրքիայի քաղաքացիներ են
«Ռասիզմն ու ատելությունը թույն է, որը քայքայում է մեր հասարակությունը և հանգեցնում բազմաթիվ հանցագործությունների», - այսպես է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:56
Զարիֆ. Իրանի ընտրությունները ցույց են տալիս, որ ժողովուրդը ցանկանում է ինքը որոշել իր ճակատագիրը
Իրանի Մեջլիսի (պառլամենտի) ընտրություններին տարբեր քաղաքական հայացքների առկայությունը հուշում է, որ երկրի ժողովուրդը ցանկանում է որոշել սեփական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
Հնդկական փոքրիկ քաղաքը լի է երկվորյակներով
Հնդկաստանի հարավում գտնվող փոքրիկ քաղաքում՝ Թամիլ Նադուում ծնվել ու  ապրում են հարյուրավոր երկվորյակներ։ Այս մասին գրում է BBC-ն ու...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Մի վիրահատության ժամանակ վատ որակի ձեռնոցը 4 անգամ պատռվում է. խորհրդարանական լսումներ
ՀՀ ԱԺ ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովն այսօր կազմակերպել է խորհրդարանական լսումներ՝ «Պետական գնումների համակարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Իդլիբում կրկին թուրք զինվորականներ են սպանվել. Թուրքիան նոր ստորաբաժանումներ է ուղարկում Սիրիա
Սիրիայի Իդլիբ նահանգում կրկին թուրք զինվորականներ են սպանվել: Թուրքիայի պաշտպանության նախարարության տարածած հաղորդագրության մեջ նշվել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:41
Բակո Սահակյանը Իգոր Գրիգորյանին նոր աստիճան է շնորհել
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը փետրվարի 21-ին ստորագրել է հրամանագիր՝ քննչական կոմիտեի նախագահ Իգոր Գրիգորյանին արդարադատության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:38
Զելենսկու կուսակցությունը միջոց է գտել՝ Ղրիմում «ընտրություններ» անցկացնելու համար
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու «Ժողովրդի ծառա» կուսակցության անդամ Ելենա Մոշենեցը խոսել է Ղրիմի թերակղզու տարածքում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:35
Արա Ղազարյան. Նախարարի դատվածության վերաբերյալ տեղեկությունը փակ ինֆորմացիա չէ
«Եթե խոսքը պաշտոնատար անձի մասին է, այդ ինֆորմացիան համարվում է հասարակության սեփականությունը»,- «Փաստինֆո»-ի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Կորոնավիրուս. Ուկրաինայի ցուցարարները հարձակվել են Չինաստանից տարհանված մարդկանց տեղափոխող ավտոբուսների վրա
Ուկրաինայի մի քանի տասնյակ ցուցարարներ հարձակվել են կորոնավիրուսի պատճառով Չինաստանից տարհանված մարդկանց տեղափոխող ավտոբուսների վրա: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:29
«Մինի Մայք», խենթ Բերնի, Պոկահոնտաս. ինչպես է Թրամփը պիտակավորում իր մրցակից նախագահի թեկնածուներին
Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը քննադատեց իր ընդդիմախոսներին չորեքշաբթի օրը, Արիզոնա նահանգում տեղի ունեցած հանրահավաքի ժամանակ, երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
Բակո Սահակյանն ու Արման Թաթոյանը քննարկվել են մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցեր
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը փետրվարի 21-ին ընդունել է ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանին: Արցախի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:23
Ապրիլյան պատերազմի հերոս, լեյտենանտ Տիգրան Պողոսյանի ծննդյան օրն է
«Ամենալավն այս տղաներն են, որ դիրք են պահում.. Հայրենիքը սուրբ է, իսկ սուրբ հողը պետք է պաշտպանել»։
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
Չալաբյան. Ուրախ կլինեմ, եթե Փաշինյանն առաջին հարցին «Ոչ» պատասխանի
«Ազգային օրակարգ» կուսակցության խորհրդի անդամ Ավետիք Չալաբյանը վարչապետ  Նիկոլ Փաշինյանի հարցազրույցից հետո ԼՂ խնդրի վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:14
Ջուլիան Ասանժը ապաստան է հայցում Ֆրանսիայից
WikiLeaks- ի հիմնադիր Ջուլիան Ասանժի պաշտպանական եվրոպական թիմը նախօրեին հայտարարել է, որ կփորձի ապաստան հայցել Ֆրանսիայում: Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:05
Հուբեյում մեկ օրում կորոնավիրուսի 631 նոր դեպք է գրանցվել
Կորոնավիրուսի տարածման էպիկենտրոն հանդիսացող Հուբեյ նահանգի իշխանությունները հայտնել են, որ մեկ գիշերում կորոնավիրուսով վարակների թիվը 411-ից...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
«Գարեջին Վրաստան է». նոր զարգացումներ
Նախօրեից վրաց հոգևորականներն ահազանգում են՝ Դավիթ Գարեջիում ադրբեջանական կողմը վրացական մենաստաններում փոփոխություններ է անում, մաքրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:58
Մարզչական խորհուրդն իմ դեմ կայացնում է ապօրինի որոշում. Ջուլֆալակյան
«Տեղեկացնում եմ բոլոր մարզասերներին, սպորտային լրագրողներին, պատկան մարմիններին և, առհասարակ, ամբողջ հանրությանը. հունահռոմեական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:56
Սեփական տուն՝ երկրաշարժից 32 տարի անց
Վիվա-ՄՏՍ-ի և «Ֆուլեր տնաշինական կենտրոնի» ղեկավարներն ու թիմերը շարունակում են շրջայցերը: Այս անգամ գործընկերներն ուղևորվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:52
Անմեղությունից՝ դեպի ատելություն, ատելությունից՝ դեպի գիտակցության վերադարձ
Քրիսչըն Պիչոլինին ատելության հարցերով փորձագետ է։ 1987 թվականին նրան հավաքագրել են Նեո-նացի անվանումը կրող սքինհեդների խմբի մեջ։ Այժմ նա...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
Ֆեյսբուքը հարկեր չի վճարել
Ամերիկյան հարկային ծառայությունը հայտարարել է, որ  Facebook ընկերությունը չի վճարել 9 միլիարդ դոլար հարկ։ Այս մասին գրում է Գազետա.ռու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:35
ԵՄ առաջնորդները կոչ են անում անհապաղ դադարեցնել Իդլիբում ռազմական գործողությունները
ԵՄ անդամ 27 երկրների առաջնորդները Սիրիայի հակամարտության կողմերին կոչ են արել անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները Իդլիբի նահանգում:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
Ինչպես է «ֆասթֆուդը» կործանում ուղեղը
«Ֆասթֆուդ» խաթարում է ուղեղի վերահսկողությունը ախորժակի նկատմամբ, ինչի հետևանքով մարդիկ ուտում են ավելի շատ, քան անհրաժեշտ է։ Բացի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
Ադրբեջանի մաքսային ծառայողները ցուցադրաբար ոչնչացրել են հայկական հուշանվերներն ու կոնյակը
Ադրբեջանի մաքսային պետական կոմիտեի համապատասխան կառույցները նախօրեին ոչնչացրել են «արգելված ապրանքներ»։ Այս մասին գրում են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
Բեռլինի կինոփառատոնը հոբելյանը դիմավորում է փոփոխություններով
Բեռլինի 70-րդ կինոփառատոնը հոբելյանը դիմավորում է նոր ղեկավարությամբ ու որոշ փոփոխություններով: cultradio.ru-ի հաղորդմամբ, 70-րդ Բեռլինալեն նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
Իրանում այսօր խորհրդարանական ընտրություններ են՝ անորոշության պայմաններում
Մրցակցում են ավելի քան 7000 թեկնածուներ, որոնցից 666-ը կին
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
«Diamond Princess»-ից տարհանված 11 ամերիկացու մոտ հայտնաբերվել է կորոնավիրուս
ԱՄՆ-ում «Diamond Princess» նավից տարհանված 11 քաղաքացու մոտ հայտնաբերվել է նոր տեսակի կորոնավիրուս։ Այս մասին գրում է gazeta.ru-ն՝...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սահմանադրական դատարանում ոչ մի ճգնաժամ չի եղել և չկա. Ֆելիքս Թոխյան
18:17 18/02/2020

Սահմանադրական դատարանում ոչ մի ճգնաժամ չի եղել և չկա. Ֆելիքս Թոխյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}