Մշակույթ 15:43 26/06/2014

Տաթևիկ Հովհաննիսյանը էթնիկ երաժշտության, Կոմիտասի ու մշակութային շոկի մասին

Հեղինակ` Մարի Թարյան

Ջազ հայտնի երգչուհի Տաթևիկ Հովհաննիսյանի երկար սպասված համերգային շրջագայությունը Երևանում, Գյումրիում և առաջին անգամ Ստեփանակերտում կկայանա հունիսի 28-ից հուլիսի 4-ը:

Երգչուհին երկու համերգ ունենալու է Երևանում՝ հունիսի 28-ին Յանս ակումբում ու հուլիսի 4-ին Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում, հունիսի 30-ին՝ Գյումրիում, հուլիսի 2-ին՝ Ստեփանակերտում: Մինչ համերգային ծրագրի մեկնարկը Տաթիկ Հովհաննիսյանն այսօր հանդիպեց լրագրողների հետ:

Ազգային երաժշտություն

Երբ Տաթևիկ Հովհաննիսյանը գնաց Միացյալ Նահանգներ, այդքան շատ հայկական երաժշտություն չուներ իր երգացանկում: Երգում էր ամերիկյան և բրազիալական ջազային ստանդարտներ:

«Ես այստեղ փոփ երաժշտություն էի երգում, բայց ջազայինն ինձ համար հիմնականն էր: Այս երկու աշխարհը կապակցելու միտքը ինձ համար եղավ ԱՄՆ-ում: Իհարկե ինձ համար ժողովրդական երաժշտությունը նորություն չէր: Մայրս` Օֆելյա Համբարձումյանն ինձ միշտ սնել է այս երաժշտությամբ: Ես դրա մեջ եմ մեծացել, այդ երաժշտությունը քայլել է իմ հետ, մեծ բուն է դրել իմ սրտի մեջ: Երբ երկրից գնում ես, կարոտն ավելի շատանում է, ամեն ինչ ավելի քաղցրանում է: Սա մեծ դեր խաղաց, որ ես ավելի կենտրոնանամ, ավելի լուրջ վերաբերեմ, որ մեր հրաշալի երաժշտությունը, որը խորություն ունի, կարելի է կապակցել մեկ ուրիշ խորը արմատների հետ»,- ասում է ջազ երգչուհին:

Իր ստեղծագործությունները երգչուհին չի առանձնացնում. «Բոլորն իմ երեխաներն են, ինչպե՞ս կարող եմ»:

Տաթևիկ Հովհաննիսյանը ներկայացնում է հայկական ժողովրդական երաժշտությունը` ջազային մշակումներով, իսկ հայաստանյան շրջագայությանը կներկայանա հայկական, բրազիլական և ամերիկյան ջազային ստեղծագործություններով:

Ինչ վերաբերում է Ստեփանակերտում առաջին անգամ ելույթ ունենալուն: Ջազ երգչուհին Արցախում առաջին անգամ չէ, որ լինելու է, բայց այնտեղ ելույթով առաջին անգամ գտնվելու միտքն իրենը չէ, այլ կազմակերպիչ «ԱԶԴ» պրոդաքշնինը:

Սկզբում նույնիսկ դժվարացել է համաձայնություն տալ. «Սկզբից էլ ես ջերմությամբ չընդունեցի այդ միտքը, գիտեի, որ վեց ժամ ճանապարհ պիտի գնամ: Ամուսինս ասաց` մոռացե՞լ ես, ինչ գեղեցիկ ճանապարհ է Արցախինը: Ես համաձայնեցի ու հիմա բավական ոգևորված եմ այդ մտքից»:

Մշակութային շոկ

«Մշակութային շոկ բոլորն են ունենում»,- ասում է լեգենդար երգչուհին և շարունակում,- «բոլորս արմատներ ունենք, արմատներից քոքահան անելը հեշտ բան չէ, երբ որ քոքահան ես արվում, հեշտ չէ նորից տեղադրվել հողի մեջ: Հետո էլ լավ սնվել, ճիշտ միջավայր պիտի ունենաս, թե չէ չորանալու է` գնա: Չեմ ուզում ասել, որ շատ ամուր գտնվեցի, որ սա պատահեց: Գուցե Աստծո կամքով: Օգնություններ եղան: Առաջին տարվա մեջ գտնվեց այն անձնավորությունը, որը ինձ այստեղ հանդիպել էր, ես այնտեղ սիրահարվեցի նրան. ամուսնին է քսան տարուց ավելի: Արդեն տուն-տեղ, հնարավորություն, որ ես կարողանամ ավելի կենտրոնանամ իմ երաժշտության»:

Դերասանուհու խոսքով, իրեն շատ են օգնել հայ համայնքը, համերգները:

«Ես ինքս այդպիսի ճարպկություն չունեմ»,- անկեղծանում է Տաթևիկ Հովհաննիսյանը,- «Ինձ տուր բեմ, երաժշտություն, դրանով ես լիցքավորեմ ինձ և բոլորին, բայց գործս առաջ տանել դժվարանում եմ: Երաժիշտ չկա, որ փշի վրայով չքայլի: Մենք բոլորս քրտնաջան ենք աշխատում և պիտի աշխատենք, դա է երկրի սիստեմը: Այդ դիսցիպլինը շատերին ոտքի է կանգնեցնում: Պետք է ասեմ, որ ջանասիրությունն ու աշխատասիրությունը մեզ մոտ էլ կա»:

Կամաց-կամաց շարած քարերի մասին

Տաթևիկ Հովհաննիսյանը Հայաստանից գնաց, երբ արդեն հայտնի էր, խորհրդային ջազ վոկալի «թագուհին» հիշում է, որ ինքը գնացել է «ջազի առաջին լեդի» տիտղոսով: Բայց 9 տարի պահպանած տիտղոսը մի կողմ է դրել ու սկսել զրոյից:

«Ո՞ւմ էր դա հետաքրքրում: Կամաց-կամաց նորից շարել եմ այդ քարերը: Այնպես չէ, որ ես այնտեղ լեգենդար դարձա: Իմ ելույթները շատ լավ են անցել, ես էլ լավագույնը փորձել եմ անել: Համերգները միշտ հաջողություն են ունեցել: Գնալը ես գնահատում եմ: Ես չեմ գնացել, որ ավելի մեծանամ, աստղ դառնամ: Ես գնացել եմ սովորելու: Իմ երաժշտությունը ջազային է, իսկ ջազային երաժշտության համար ես լավագույն տեղում եմ: Ամեն մեկից մի բան սովորում ես, աճն ինձ համար մեծ կարևորություն էր, մինչ օրս դա կատարվում է: Այդ աճը կկատարվե՞ր այստեղ, դա հարց է»,- իր մտորումներն է կիսում Տաթևիկ Հովհաննիսյանը:

Երգչուհին իրեն մեղավոր չի զգում, որ գնացել է:

«Ուրեմն պետք էր, որ գնացի»,- ասում է նա:

Այնտեղ Տաթևիկ Հովհաննիսյանն էթնիկ հայկական ջազ է դասավանդում. «Ես ոչ մեկին չեմ ստիպում հայկական ջազը: Նրանք են գալիս ինձ մոտ: Տարբեր ազգերից աշակերտներ ունեմ: Գալիս են հենց այդ հետաքրքրությամբ, որպեսզի այդ երաժշտության մեջ մտնեն, սովորեն էթնիկ երաժշտության մեջ իմպորվիզներ անել, որպեսզի ես բացատրեմ առանձնահատկությունները: Շատերը գալիս են իմ երգերը սովորած, որ սովորեցնեմ ավելի լավ ձևով երգել: Չգիտեմ ոնց եղավ, բայց սիրում են, տարածվել է: Ուրեմն ուժ ունի մեր երաժշտությունը»:

Կոմիտասն ու էթնիկը

Տաթևիկ Հովհաննիսյանի հնչեցրած Կոմիտասը մեծ սեր է վայելում, թե ինչու է դա այդպես ու ինչպես են օտարները զգում մեր հանճարին:

«Կարո՞ղ է այն կերակուրը, որ մենք տարիներ կերել ենք, ճանպոնացին ուտի, ասի` ի~նչ լավն է: Չէ: Մերն է: Հետո իրենք են քեզ ասում` մի բան փորձիր… Հետո ես սովորում, հետո ես հասկանում: Կերակրի նման էլ զգացողություններն են: Ես չեմ կարծում` նրանց սրտին հասնում է այնքան, ինչքան մեզ է հասնում: Մենք լսում ենք, լաց ենք լինում դուդուկի վրա: Կարո՞ղ է ճապոնացին լաց լինի, չէ… Բայց սիրում են, թե ինչպես են հասկանում, սիրում, զգում… շատ են սիրում, ամեն տեղ լավ է անցնում»,- պատմում է ջազ երգչուհին:

Տաթևիկ Հովհաննիսյանի մոտ էլ ժամանակին եղել է` «այս երաժշտությունը մերն է, նա նրանցը» միտքը: Բայց, ըստ նրա, բարդ հասկացություն է. «Քամանչայի համար բոլորն իրար սպանում են: Ո՞ւմն է, բոլորին է: Մի քիչ վերցրած այստեղից, այնտեղից խառնված… Սայաթ-Նովան մերն է, բայց ինչքան արևելք կա մեջը: Չի կարելի այդպես, սահմանները փակվում են: Հարցն այն է, թե ինչքան որակով, մակարդակով, ճիշտ կմատուցես: Ամեն ինչի մեջ գեղեցիկը կա, կիրթը կա: Պետք ուղղակի զուլալությունը տեսնես»:

Տաթիկ Հովհաննիսյանի Երևանը

Երևանը կապված է երգչուհու կյանքի պատմության հետ, բայց ոչ թե այս, այլ այն Երևանը, որ թողել էր ժամանակին:

«Ոնց կարող ես էս Երևանն ավելի սիրել, քան այն Երևանը: Այստեղ սենց արեցինք, էստեղ նստեցինք, ես ծնվել եմ այն հիվանդանոցում և այլն… Կամաց-կամաց դա վերանում է: Ինձ որոշ տեղ ճանաչում եմ, բայց ուրիշ տեղեր կա, որ բաց թողնես չեմ գտնի, չեմ ճանաչի, կկորեմ: Փոփոխություններ կան, որ գովելի են, կան որ գովելի չեն: Շատ կուզենայի, որ այն մշակույթը, ճարտարապետությունը, ավանդույթները, որ մեզ յուրահատուկ է պահել, դրանք պահպանվեն: Բացարձակ կարևորություն չունի` լինել ևս մեկ եվրոպական քաղաք, որն արդեն կա»,- ասում է նա:

Տաթիկ Հովհաննիսյանի բնորոշմամբ, պետք չէ օտարամոլ լինել. «Հպարտանանք նրանով, որ շատ յուրահատուկ լեզու, հին մշակույթ ունենք: Պետք չի այդքան եվրոպականանալ, դա շատ կարևոր է»:

Այնուամենայնիվ, Երևանը Երևանն է, ու այն հանգստությունը, որ ունենում է այստեղ, ուրիշ ոչ մի տեղ երգչուհին չի գտնում. «Այսօր առավոտյան շուտ արթնացա, քնած էր Երևանը: Լրիվ քնած էր: Որ դուրս եկա պատշգամբ, օդը, հանդարտությունը… այդպիսի բան չկա Նյու Յորքում, քաղաքը 24 ժամ աշխատանքի մեջ է, չկա մի կետ, որ հանգիստ է: Առավոտյան Երևանում միայն մի կին կռացած ավել էր անում, որ ինձ հաճելի հիշողություններ տվեց: Բաներ կան, որ դժվար է…»:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:31
ՏԶՆԿ. Հանքարդյունաբերության ոլորտի աճի պարադոքսը
Տնտեսական զարգացման նախաձեռնությունների կենտրոնն անդրադարձել է հանքագործական  արդյունաբերության և բացահանքերի շահագործման արտադրանքի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:24
Կենդանի մարդուն մահացած էին համարում և բաց չէին թողնում դիահերձարանից
Կոլումբիայի հիվանդանոցներից մեկում հիվանդը հայտարարվել էր մահացած և նրա մարմինն ուղարկել էին դիահերձարան, որտեղ ավելի ուշ հարազատները նրան գտել...
Աղբյուր` Panorama.am
14:16
Թուրքիան և Ռուսաստանը պայմանավորվել են վերսկսել ավիափոխադրումները
Թուրքիայի տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարարությունը հաղորդել է, որ Մոսկվան և Անկարան պայմանավորվել են չվերթները վերսկսել հուլիսի 15-ից։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:10
Մարտի սկզբից ի վեր առաջին անգամ Բելգիայում կորոնավիրուսից մահ չի գրանցվել
Աշխարհում կորոնավիրուսից ամենաշատ տուժած երկրներից Բելգիայում նախորդ օրվա ընթացքում առաջին անգամ մահ չի գրանցվել․ առաջին անգամ մարտի 10-ից ի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:03
Արցախում մտադիր են համաներում հայտարարել
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Արթուր Թովմասյանը հուլիսի 15-ին ԱԺ նախագահի տեղակալի, մշտական հանձնաժողովների նախագահների,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:58
Շիրակում հաստատվել է կորոնավիրուսի 57 նոր դեպք
Հուլիսի 15-ի ժամը 11.30-ի դրությամբ Գյումրու ինֆեկցիոն հիվանդանոցում կորոնավիրուսով Շիրակի մարզի 68 բնակիչ է բուժվում։ Շիրակի մարզպետարանից...
Աղբյուր` Panorama.am
13:49
Դուք ձեր իշխանության տակ այս նախագծով ռումբ եք դնում. Էդմոն Մարուքյան
ԱԺ արտահերթ նիստում քննարկվող «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» սահմանադրական օրենքում լրացումներ կատարելու մասին նախագծով առաջարկվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Ադրբեջանագետ. Ամեն դեպքում ձեր փոխարեն ես չէի շտապի ուրախանալ կատարվողի կապակցությամբ
Ադրբեջանագետ Անժելա Էլիբեգովան գրում է. «Ալիևի գործողությունների տրամաբանությունը, եթե ճիշտ եմ հասկանում, ապա երկու նապաստակ ա մի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:40
Կապույտ մզկիթում պայթունավտանգ ոչինչ չի հայտնաբերվել
Ռումբի տեղադրման ահազանգ ստանալուն պես Երևանի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող Կապույտ Մզկիթի տարածք են ժամանել ոստիկաններ, ԱԻ նախարարության...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Հակառակորդի կողմից Չինարիի վրա արձակած կրակոցների դեպքի առթիվ հարուցվել է ևս մեկ քրեական գործ
Հուլիսի 13-ին՝ ժամը 15։10-ի սահմաններում, հայ-ադրբեջանական սահմանագծի Տավուշի մարզի Բերդ համայնքի Չինարի բնակավայրին սահմանակից հակառակորդի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը կքննարկի Ադրբեջանին պաշտպանական միջոցների տրամադրման արգելանքը
Տարիներ շարունակ Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի ամենախոշոր միջսահմանային հարձակումների ֆոնին՝ ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը կքննարկի մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
13:27
Եղեգնուտցիները թույլ չեն տվել ոստիկաններին մտնել համայնքապետարան
«Այս գիշեր ժամը երեքից 150-ից ավելի ոստիկաններ մտել են Արմավիրի մարզի Եղեգնուտ համայնք, փակել գլխավոր ճանապարհը, շրջապատել...
Աղբյուր` Panorama.am
13:21
Սպիտակ-Երևան ավտոճանապարհին մեքենան գլորվել է ձորը
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն հուլիսի 15-ին, ժամը 10։51-ին ահազանգ է ստացվել, որ Վանաձոր-Երևան ավտոճանապարհին՝ Ջրաշեն գյուղի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:16
ՄԻՊ-ը երկրորդ միջանկյալ զեկույցն է ուղարկում միջազգային կառույցներին
Մարդու իրավունքների պաշտպանը երկրորդ միջանկյալ զեկույցն է անգլերենով ուղարկում միջազգային կառույցներին՝ կապված Հայաստանի Տավուշի մարզի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:14
Ալիևի փակուղին՝ կա՞նգ առնել, թե՞ խորանալ ճահճում․ Արմեն Պետրոսյան
Ինչպես հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտում, այնպես էլ արցախա-ադրբեջանական ուժերի շփման գծում անցած գիշերվա ընթացքում պահպանվել է հարաբերական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Տաքսու վարորդի նկատմամբ ավազակային հարձակում կատարելու առթիվ հարուցված քրգործն ուղարկվել է դատարան
Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ավարտվել է տաքսու վարորդի նկատմամբ ավազակային...
Աղբյուր` Panorama.am
13:02
Փորձագետ. Ադրբեջանը միշտ էլ կենդանի վահան է դարձրել իր բնակավայրերն ու քաղաքացիներին
«Հենակետ» վելուծական կենտրոնի ղեկավար, Արցախի նախագահի անվտանգության հարցերով նախկին խորհրդական Տիգրան Աբրահամյանը գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
12:58
ԱԱԾ-ն ԶԼՄ-ներին ուղղված կոչով է հանդես եկել
Ազգային անվտանգության ծառայությունը, հաշվի առնելով հայ-ադրբեջանական պետական սահմանին հակառակորդի կողմից վերջին օրերին հրահրված սադրանքները,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:52
ՔԿ. Հուլիսի 14-ին հակառակորդի կողմից արձակած կրակոցների դեպքերի առթիվ հարուցվել է 3 քրգործ
Հուլիսի 14-ին հակառակորդի կողմից արձակած կրակոցների դեպքերի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի  Տավուշի մարզային քննչական վարչությունում հարուցվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Լայնածավալ պատերազմ չի լինի. վրաց փորձագետը հայ-ադրբեջանական լարվածության մասին
Լայնածավալ պատերազմ չի լինի, ընթացիկ լարվածությունը չենք կարող համեմատել 2016 թվականի իրադարձությունների հետ, Ալիք Մեդիայի հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
Սեուլը տուգանում է TikTok-ին՝ երեխաների տվյալները հավաքելու և փոխանցելու համար
Հվ․Կորեայի կապի հանձնաժողովը (KCC) տուգանք է սահմանել չինական TikTok-ին 186 միլիոն վոնի չափով (գրեթե 155 հազար դոլար)՝ անչափահասների անօրինական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:31
ԵԱՀԿ գործող նախագահը կոչ է անում հայ-ադրբեջանական սահմանի երկայնքով անհապաղ վերադառնալ հրադադարին
«Ինձ խորապես անհանգստացնում է բռնությունների այն աճը, որ մենք տեսանք Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանի երկայնքով և հորդորում եմ անհապաղ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:25
Բենքսիի հերթական աշխատանքը՝ Լոնդոնի մետրոյում
Անգլիացի գրաֆիտի ոճի նկարիչ Բենքսին ստեղծել է իր հերթական գլուխգործոցը՝ այս անգամ Լոնդոնի մետրոյում։ Նա այդ մասին տեսանյութ է հրապարակել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:19
Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել Թրամփի հետ
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ։ Թուրքիայի նախագահականի հաղորդմամբ՝ քննարկվել են...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Ռոհանին հայտարարել է Իրանում COVID-19-ի երկրորդ ալիքի մասին
Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին ասել է, որ երկիրը բախվել է կորոնավիրուսային վարակի երկրորդ ալիքի հետ։ Այս մասին գրում է Gazeta-ն։ Ըստ նրա՝...
Աղբյուր` Panorama.am
12:06
Թրամփը հայտարարել է, որ ԵՄ-ն ստեղծվել է ԱՄՆ-ին շահագործելու համար
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Եվրամիությունը ձևավորվել է իր շահերի համար ամերիկյան պետությանը շահագործելու համար։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Իտալացի սենատոր. Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտումը դեպի խաղաղություն տանող ճանապարհ չէ
«Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից Տավուշի ուղղությամբ հրադադարի ռեժիմի խախտումը դեպի խաղաղություն տանող ճանապարհ չէ»,-հայտարարել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Հայկական կողմն ունեցել է մոտ երկու տասնյակ վիրավոր. Արծրուն Հովհաննիսյան
Հուլիսի 12-ից սկսած հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտու հյուսիսարևելյան հատվածում ծավալված մարտական գործողությունների ընթացքում հայկական կողմն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
Բաքվում բանակին աջակցության համար կազմակերպված ցույցը վերածվել է իշխանությունների դեմ բողոքի
Բաքվում հուլիսի 14-ի լույս 15-ի գիշերը Հայաստան-Ադրբեջան սահմանային լարված իրավիճակով պայմանավորված մասշտաբային ցույց է անցկացվել, որին տասնյակ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}