Մշակույթ 18:51 27/01/2015

«Առանց Տիգրանի` իմ սերունդը միայն համր ուխտավոր էր լինելու».

«Տիգրանով իմ սերունդը իր խոսքն է խոսում նորոգ ու նորօրյա մշակույթի տաճարում: Առանց Տիգրանի` իմ սերունդը միայն համր ուխտավոր էր լինելու»,- Տիգրան Մանսուրյանի մասին ասել է գրող, արձակագիր, կինոսցենարիստ Հրանտ Մաթևոսյանը: 

Այսօր ՀՀ Ժողովրդական արտիստ, ՀԽՍՀ և ՀՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր, կոմպոզիտոր Տիգրան Մանսուրյանի ծննդյան օրն է:

Տիգրան Մանսուրյանը ծնվել է 1939 թ. Բեյրութում։ 1940-ականների վերջերին ընտանիքով ներգաղթել է Հայաստան։ Մանսուրյանը կոմպոզիցիա է սովորել 1956-1960 թթ. Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում (Էդուարդ Բաղդասարյանի դասարան), ապա 1960-1965թթ.՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ Ղազարոս Սարյանի դասարանում, ում ղեկավարությամբ 1967 թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան։ Ուսանողական տարիներին գրել է տարբեր ժանրի երկեր, արժանացել մրցանակների։ 1967-1986 թթ. ժամանակակից երաժշտության տեսություն է դասավանդել կոնսերվատորիայում: 1986 թվականին Մանսուրյանին շնորհվել է երաժշտության պրոֆեսորի կոչում: 1992-1995 թթ. զբաղեցրել է կոնսերվատորիայի ռեկտորի պաշտոնը:

Բավական կարճ ժամանակահատվածում Մանսուրյանը դարձել է հայ առաջատար կոմպոզիտորներից մեկը, ով ստեղծագործական ամուր կապեր է հաստատել միջազգային ճանաչում ունեցող այնպիսի արվեստագետների և կոմպոզիտորների հետ, որոնց թվում են Վալենտին Սիլվեստրովը, Ալֆրեդ Շնիտկեն, Սոֆիա Գաբայդուլինան, Անդրեյ Վոլկոնսկին, Էդիսոն Դենիսովը և ուրիշներ:

Առաջիններից մեկը ազգային արվեստում Տ. Մանսուրյանը հետևողականորեն դիմել է հայկական միջնադարյան բանաստեղծությանը՝ Ֆրիկի, Թլկուրանցու, Կեչառեցու, Քուչակի գործերին:

Ակտիվ որոնումները վոկալ-գործիքային երաժշտության ժանրերի բնագավառներում առավել ցայտուն դրսևորվեցին գրեթե միաժամանակ ստեղծված երկու ստեղծագործություններում: Եռամաս «Տետր ողբագին տաղերգության» (ըստ Խ. Կեչառեցու) երկում Մանսուրյանը դիմում է լարային կվարտետի, երկու ֆլեյտայի ու գոնգի, որոնց միանում են տղամարդկանց երեք ձայն՝ ունիսոն հնչողությամբ (երկորդ և երրորդ մասերում): Իրենց բնույթով հակադիր թվացող արտահայտչամիջոցները, ընտիր սոնորային հնչյունները և սաղմոսատիպ, ստատիկ, հայեցողական տիպի շարադրանքը, միահյուսվելով, նպաստում են ստեղծագործության ոճական ամբողջականությանը:

Քուչակյան չորս հայրենները կոմպոզիտորի այն գործերից են, որոնց բովանդակության խորացումն իրականացվում է բնորոշ արտահայտչամիջոցների օգնությամբ: Միջնադարյան բանաստեղծության ու երաժշտության հարուստ ավանդույթների՝ մեր ժամանակակցի դիրքերից ընթերցումը հանգեցրել է գեղեցիկ, հուզառատ նմուշների ստեղծման:

«Երաժշտության մեջ երկու երևույթների հարաբերություն կա` ձայնի և լռության: Ո՞րն է ավելի հարուստ, ո՞րն է ավելի հագեցած, որի՞ մեջ ավելի խորհուրդ կա: Իմ կարծիքով, հարուստը լռությունն է: Երբ ես անցնում եմ սահմանը` չգրելուց գրելուն, իմ զգացումն այն է, թե հանցանք եմ գործել, որ կորցրել եմ այդքան ժամանակը: Երբ չեմ գրում` խեղդում է ունայնության զգացումը: Երաժշտություն գրելն ինձ համար գործ չէ: Ինքնարտահայտման միջոց էլ չէ: Ես եմ: Ես ապրում եմ… Իմ իմացած ճշմարտությունը հաստատելու համար պատրաստ եմ լինել համառորեն: Ինչպե՞ս կարելի է բաց ճակատով լեռների կատարներին նայել, որ մեջդ երգ հղանա, երբ քո շուրթերին թռիչքի անկարող, ներքին կրակից զուրկ հանգաբանություն է և ոչ բանաստեղծություն: Առանց մոլեգնության ոչ մի բան չի ծնվում…»,- գրել է Տ. Մանսուրյանը:



Մանսուրյանի երաժշտական ոճը բնութագրվում է որպես հին հայկական ազգայինի և ժամանակակից եվրոպական մեթոդների համաձուլում: Մանսուրյանի ստեղծագործությունների ցանկը հագեցած է: 2011 թվականին Մյունխենի սիմֆոնիկ նվագախմբի պատվերով Տ. Մանսուրյանը գրել է «Ռեքվիեմ»:



Ունի բազմաթիվ դաշնամուրային, կամերային, վոկալ ստեղծագործություններ: Գրել է բազմաթիվ հայտնի ֆիլմերի երաժշտություններ` Փարաջանովի «Նռան գույնը», Միքայել Վարդանովի «Եվ այսպես ամեն օր», Հենրիկ Մալյանի «Մենք ենք, մեր սարերը», «Կտոր մը երկինք» և այլն:

«Այն վայելչությունը, որ Մանսուրյանը բացահայտում է մի պտղունց նոտայով, որքան մնայուն, նույնքան էլ գորովալից է»,- ասել է ամերիկացի արվեստագետ Ալան Լոքվուդը:

Կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Տիգրան Մանսուրյանը հայ արդի դասական երաժշտության  անվանի ներկայացուցիչներից է. նրա ստեղծագործությունը XX դարի  եվրոպական երաժշտության նվաճումների և հայ երաժշտարվեստի  լավագույն ավանդույթների ինքնատիպ համադրումն է:

«Իմ համոզմունքն է,- գրել է կոմպոզիտորը,- որ ամեն մարդ աշխարհ գալիս իր բաժին հարցերն է ստանում: Ոմանց համար ստեղծագործելը լոկ այդ հարցերին պատասխանելն է: Ես իմ ստեղծագործությամբ աշխատում եմ հարցեր ավելացնել: Արվեստը պետք է հարցեր ծնի, հարցեր առաջացնի»:

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

00:13
Կարեն Խաչատրյանն ազատ կարձակվի՝ 20 մլն դրամ գրավի դիմաց. Փաստաբան
Փաստաբան Ամրամ  Մակինյանը դատական նիստի ավարտից հետո ներկայացրեց   ՊԵԿ Ներքին անվտանգության վարչության պետ Կարեն Խաչատրյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Երևանում սպասվում է ձյուն
Հանրապետության տարածքում հունվարի   25-ի ցերեկը, 23-ի գիշերը, 26-27-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Հունվարի 23-ի երեկոյան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Երևանի քննչական վարչության պետն ազատվել է աշխատանքից
ՔԿ-ի լրատվության ծառայությունից հաստատել են լուրը, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի քննչական վարչության պետ Ջոն Ֆարխոյանն ազատվել է զբաղեցրած...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Բարձրագույն խումբ․ Հ16-րդ և 17-րդ տուրերի խաղացանկը
Ձմեռային դադարից հետո՝ փետրվարի 28-ին, կվերսկսվի ՀՀ Բարձրագույն խմբի առաջնությունը։ ՀՖՖ-ի մամուլի քարտուղարությունը ներկայացնում է 16-րդ և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
«Թուրքիան երբեք այդպիսի խայտառակ նամակ չէր ստացել ԱՄՆ-ի նախագահից». Դավութօղլու
Թուրքիայի նախկին վարչապետ ու արտգործնախարար, նորաստեղծ «Ապագա» կուսակցության ղեկավար Ահմեթ Դավութօղլուն անդրադարձել է ԱՄՆ նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 22-ին՝ ժամը 18:00-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Համայնքային բյուջեների հետ կապված խնդիրներ կարող են առաջանալ.ԱԺ պատգամավորը մտահոգված է
ԱԺ պատգամավոր  Սարիկ Մինասյանը Խորհրդարանում հնչեցրեց  ՀՀ ներկրված տրանսպորտային միջոցներին  վերաբերող հարցը: Մասնավորապես...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Ալաշկերտը վարձակալել է Լոռիի հարձակվողին
«Ալաշկերտը» վարձակալել է «Լոռիի» նիգերիացի հարձակվող Սանդի Ինուսա Նգբեդեյին: Այս մասին հայտնում է երևանյան ակումբի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Եվրոպական հանձնաժողովի պատվիրակությունը՝ դատախազությունում
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Արմեն Հարությունյանն այսօր ընդունել է Եվրոպական հանձնաժողովի հարևանության հարցերով գլխավոր տնօրինության Հայաստանի,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Մխիթար Հայրապետյանը նամակ է հղել Բունդեսթագի իր գործընկերոջը` հայազգի երգչուհու հետ տեղի ունեցած միջադեպի կապակցությամբ
ՀՀ Ազգային Ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, սպորտի և երիտասարդության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Մխիթար Հայրապետյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Գործադիրը գնում է ընդդիմության հնարավությունների սահմանափակման ճանապարհով.Մարուքյան
«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցություն ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել ՝ պատասխանելով ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Եթե մյուս կողմը գտնում է, որ բանակցելու կարողությունը ունի, մենք առավել ևս պատրաստ ենք.Զ.Մնացականյան
ԱԺ-ի հարցուպատասխանի ընթացքում պատգամավոր  Սոս Ավետիսյանը ՀՀ ԱԳ  նախարար  Զոհրաբ Մնացականյանից հետաքրքրվեց՝ ադրբեջանցի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Հանրապետության հրապարակի որոշ հատվածներում կարգելվի մեքենաների կայանումը
Հունվարի 22-ից Հանրապետության հրապարակում կգործի երթևեկության կազմակերպման նոր կարգ։Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ ոստիկանության տեղեկատվության և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Քննարկվել են կալանավորված անձանց և դատապարտյալների բժշկական օգնության ու սպասարկման կազմակերպմանն առնչվող մի շարք հարցեր
2020 թվականի հունվարի 22-ին Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության վարչական շենքում Արդարադատության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում Հայաստանն ընտրվել է Խորհրդի ղեկավար կոմիտեի նախագահ
 2019 թ. նոյեմբերի 21-ին Փարիզում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գլխավոր կոնֆերանսի 40-րդ նստաշրջանի շրջանակում Հայաստանն ընտրվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կրթության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Առնո Բաբաջանյանի ծննդյան օրն է
Ի դեպ, կոմպոզիտորի ծննդյան օրը փոխվել է Լենինի պատճառով:
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Ջեքի Չանը մոդել է դարձել
Դերասանը ոչ միայն հանդես է եկել որպես մոդել, նաև մասնակցել է 2020 թ. աշուն-ձմեռ հավաքածուի ստեղծմանը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Սոմալին հրավիրել է Թուրքիային իր ծովային ջրերում նավթ որոնելու
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ Սոմալին Թուրքիային հրավիրել է իր տարածքային ջրերում նավթի որոնողական աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Թրիքոտ կաթով հնարավոր չի բարեկեցություն ստեղծել.վարչապետ
ԱԺ-ում վարչապետ Նիկոլ Փաշինայնն անդրադառնալով գյուղացիների դժգոհությանը, նշեց, որ Կառավարությունը գյուղոլորտում տարբեր ծրագրեր իրականացնում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Անցկացվել է կիրառման շրջանների տեղազննում
1-ին զորամիավորման հրամանատար, գնդապետ Ժ. Պողոսյանը ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի N զորամասի հրամանատարի հետ տեղազննում է անցկացրել կիրառման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Փաշինյան. Կարծում եմ՝ Կուտոյանի ընտանիքը պետք է լիարժեք համագործակցի նախաքննության մարմնի հետ
«Շատ ցավալի դեպք է»,- Ազգային ժողովում կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ ասաց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ պատասխանելով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Զելենսկին Պուտինի հետ հանդիպում է խնդրել Իսրայելում
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը չի բացառել, որ Վլադիմիր Պուտինը, ով հունվարի 23-ին կայցելի Իսրայել, հանդիպումներ կունենա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Թել Ավիվում կմեկնարկի ձյուդոյի միջազգային «Գրան պրի» մրցաշարը
Իսրայելի Թել Ավիվ քաղաքում  հունվարի 23 –ին կմեկնարկի ձյուդոյի միջազգային  «Գրան պրի»  մրցաշարը: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Մալյանի դեմ ներկայացրած հայցադիմումը թերի լինելու պատճառով դատարանը վերադարձրել է Բադասյանին
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Զ. Նախշքարյանը, ուսումնասիրելով արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանի դիմումն ընդդեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
ՀՅԴ-ի հայցն ընդդեմ Արման Բաբաջանյանի վարույթ է ընդունվել
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ավագ Գաբրիելյանը վարույթ է ընդունել ՀՅԴ  տասնմեկ անդամների հայցն ընդդեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Վահե Եփրիկյան. Արդեն ուղղակի կրակում են
«Արդեն չեն բավարարվում դատարանները շրջափակելով, դատավորներին բութ գործիք համարելով, նրանց հասցեին ամենացածր արտահայտություններն անելով,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Փաշինյան. Կառավարությունը պատրաստ է մինչև հուլիսի 1-ը հետաձգել սպանդանոցներում պարտադիր մորթը
«Այո, և միանշանակ այո, պետք է անցնեն սպանդանոցային մորթի, քանի որ սա երկրի ստանդարտի, վարկանիշի հարց է»,-ի պատասխան «Իմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Ավինյանը՝ «Յուքոմի» «Բիլայնի» հնարավոր գործարքի մասին
«Հայտ է ներկայացվել հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով «Յուքոմ» ըկերության կողմից «Բիլայն»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Ադրբեջանի և Պակիստանի «անսկզբունքային համագործակցությունը» հակամարտությունների հարցում
Դավոսում հանդիպել են Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և Պակիստանի վարչապետ Իմրան Խանը։ Ըստ Ադրբեջանի նախագահի մամուլի ծառայության տարածած...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բացակայությունն այսօր լայն իմաստով մատահրավեր է Հայաստանի համար. Մնացականյան
Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բացակայությունն այսօր լայն իմաստով մարտահրավեր է Հայաստանի համար: Այս մասին այսօր Ազգային ժողովում ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան
12:01 27/12/2019

ՍԴ դեպի միապետություն ճանապարհի վերջին օղակն է մնացել. Արսեն Բաբայան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}