Տնտեսություն 17:43 24/10/2017 Տարածաշրջան

SIPRI-ն՝ ադրբեջանական քարոզչության /ա/կամա գործիք

Հայաստանի ու Ադրբեջանի ռազմական ծախսերի վերաբերյալ քարոզչական թեզն այն մասին, թե Ադրբեջանի ռազմական բյուջեն, իբրև, ավելի մեծ է, քան Հայաստանի պետական բյուջեն, կառուցվել է թվային պարզ մանիպուլյացիայի միջոցով: Այս գործում կամա թե ակամա իրենց ներդրումն ունեցել են նաև միջազգային կառույցները, մասնավորապես՝ SIPRI-ն, ով իր հրապարակած տվյալներում եղել է բացարձակ անհետևողական:

Ադրբեջանի 2011-2017թթ պետական բյուջեի պաշտոնական փաստաթղթերի դիտարկումը ցույց է տալիս, որ որպես ռազմական ծախս ադրբեջանի իշխանությունները տարիներ շարունակ հրամցրել են նաև բյուջեով սահմանված «Դատական իշխանությունների, իրավապահ մարմինների և դատախազության» համար նախատեսված ծախսերը: Դրա շնորհիվ Ադրբեջանի ռազմական ծախսերը մշտապես ռեկորդային մակարդակ են ունեցել:

Իրականում, Ադրբեջանի պետական բյուջեի մասին օրենքի համաձայն՝ պաշտպանությանն ուղղված ծախսերը երբեք չեն գերազանցել 2 մլրդ դոլարի շեմը:

Գծապատկերն արտացոլում է, որ մինչև 2016թ-ը SIPRI-ի ներկայացրած տվյալները, որոնք հիմք են հանդիսանում միջազգային տարբեր հետազոտական, լրատվական, վերլուծական կենտրոնների և գործակալությունների համար, գրեթե կրկնակի անգամ գերազանցել են Ադրբեջանի պետական բյուջեի մասին օրենքում հրապարակված տվյալներին: Պարզվում է՝ պատճառն այն է, որ SIPRI-ի ներկայացրած տվյալները բացի պաշտպանությանն ուղղված ծախսերից ներառում են նաև Ադրբեջանի պետական բյուջեով հաստատված «Դատական իշխանությունների, իրավապահ մարմինների և դատախազության» համար հատկացվող միջոցները:

Օրինակ՝ 2013թ-ին ըստ SIPRI-ի տվյալների՝ Ադրբեջանի ռազմական ծախսերը կազմել են 2,642 մլն մանաթ: Նույն տարում պետական բյուջեի մասին օրենքով Ադրբեջանի ռազմական ծախսերը կազմել են 1,528 մլն մանաթ, իսկ «Դատական իշխանությունների, իրավապահ մարմինների և դատախազության» համար նախատեսված ծախսերը՝ 1,114 մլն մանաթ: Նշված երկու տողերի (Բյուջեի մասին օրենքի 1.2. և 1.3.) գումարը կազմում է 2,643 մլն մանաթ, ինչն էլ, փաստորեն, արտացոլված է SIPRI զեկույցներում: Նույնը կրկնվել է նաև 2015թ-ին. նշված երկու տողերի գումարը կազմել է 3,005 մլն մանաթ, ինչն էլ գրեթե նույնությամբ ներկայացրել է միջազգային հեղինակավոր կառույցը՝ 3,050 մլն մանաթ: Դիտարկված մյուս տարիների համար նկատված օրինաչափության մեջ կան որոշ շեղումներ, որոնք, հավանաբար, կապված են հաշվարկային փոխարժեքների, ճշգրտումների հետ, սակայն դրանից ընդհանուր պատկերը չի փոխվում:

Այս համատեքստում ամենահետաքրքրականն այն է, որ SIPRI-ի կողմից տվյալների ներկայացման մեթոդաբանությունը փոխվել է 2016թ-ին: Եվ ինչպես երևում է գծապատկերից՝ 2016թ-ին գործակալության ներկայացրած տվյալներում արտացոլվել են Ադրբեջանի պետական բյուջեով սահմանված միայն պաշտպանությանն ուղղված ծախսերը՝ 1,378 մլն դոլար: Այս մասին է վկայում նաև նույն SIPRI-ի ներկայացրած զեկույցը, ըստ որի՝ 2016թ-ին Ադրբեջանի ռազմական ծախսերը 2015թ-ի համեմատ նվազել են 36%-ով` կազմելով 1,379 մլն դոլար: Այս թվից հետհաշվարկը ենթադրում է, որ 2015թ-ին ծախսերը պետք է կազմած լինեին 2,154 մլն դոլար՝ թիվ, որը ոչ մի տեղ արտացոլված չէ:

Նախորդ 7 տարիների դիտարկումը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի ռազմական բյուջեն իրապես մեծ է եղել Հայաստանի ռազմական բյուջեից, սակայն ընդհանուր պետական բյուջեից մեծ լինելու մասին խոսք լինել չի կարող:

Երկու երկրների ռազմական բյուջեների միջև ամենամեծ տարբերությունը գրանցվել է 2012թ-ին՝ շուրջ 4,6 անգամ: Հետագայում այդ տարբերությունը նվազել է: Արդեն 2018թ-ի Հայաստանի պետական բյուջեի նախագծով ռազմական ծախսերն ավելանալու են 18%-ով՝ կազմելով 518 մլն դոլար, ինչը երեք անգամ է քիչ Ադրբեջանի ռազմական բյուջեից: 2018թ-ի պետական բյուջեի նախագծով Ադրբեջանի ռազմական ծախսերը կազմելու են 1,582 մլն դոլար, ինչը 3,6%-ով ավելի շատ է, քան ընթացիկ տարվա հատկացումները:

Միևնույն ժամանակ պետք է նկատել, որ նախորդ երեք տարիների ընթացքում Ադրբեջանի բյուջեն մշտապես ենթարկվել է ճշգրտումների՝ կապված մանաթի անընդհատ արժեզրկումների հետ: Այդ արժեզրկումները սովորաբար սկիզբ են առնում յուրաքանչյուր տարվա դեկտեմբերից և տևում են մինչև հաջորդ տարվա փետրվար: Նման սցենարի կրկնության դեպքում Ադրբեջանի ռազմական ծախսերը դոլարային արտահայտությամբ նշանակալիորեն նվազ կլինեն:

Գոռ Ծառուկյան, տնտեսագետ



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:08
Մենք մտել ենք դժոխք, բայց դեռ հումանիտար աղետի չենք հասել. վարչապետ
«Ես չէի կարող մտածել, որ մեր երկրում այդքան հորդորներից ու միջոցառումներից հետո կարող են լուրեր տարածվել, որ կորոնավիրուս չկա»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
20:45
«Կոշ» ՔԿՀ-ի դատապարտյալներից մեկի մոտ հայտնաբերվել է կորոնավիրուս
Արդարադատության նախարարության «Կոշ» քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահվող դատապարտյալներից մեկից  նոր տեսակի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:42
ՊԵԿ. ՌԴ մաքսային մարմիններից դեռևս ոչ մի պաշտոնական հարցում չի ստացվել հիշատակվող դեպքի հետ կապված
Պետական եկամուտների կոմիտեն տարածել է պարզաբանում, որում ասված է. «Պետական եկամուտների կոմիտեն տեղեկացնում է, որ լրատվական կայքերում այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
Միքայել Մինասյան. Թշնամիների հետ պայմանավորվողը
Սուրբ Աթոռում Հայաստանի նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը ֆեյսբուքյան էջում ներկայացրել հերթական տեսանյութը՝ վերնագրելով այն «Թշնամիների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Մհեր Դավիդյանց. Վերջին շրջանում կորոնավիրուսային հիվանդությունը փոխել է իր ընթացքն ու պատկերը
«Վերջին ժամանակաշրջանում կորոնավիրուսային հիվանդությունը փոխել է իր ընթացքն ու պատկերը»,- պարետատան նիստից հետո ասուլիսում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Վիրուսից արդյունավետ պաշտպանության համար դիմակը պետք է պարունակի առնվազն երեք շերտ. ԱՀԿ
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը վերանայել է իր առաջարկությունները`դիմակների օգտագործման վերաբերյալ, և կոչ է անում դրանք կրել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Մեկ օրում՝ իրավախախտման 1058 դեպք
ՀՀ ոստիկանության արտաքին ծառայության ստորաբաժանումների արտակարգ ռեժիմով ծառայությունը շարունակվում է հանրապետության ողջ տարածքում։ Դրան զուգահեռ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Բայդենը դատապարտել է Թրամփին՝ Ջորջ Ֆլոյդին հիշատակելու համար
ԱՄՆ նախկին փոխնախագահ Ջո Բայդենը դատապարտում է ԱՄՆ առաջնորդ Դոնալդ Թրամփին՝ գործազրկության մակարդակն իջեցնելու մասին խոսելիս ոստիկանների կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
G20-ի երկրներն ավելի քան 21 միլիարդ դոլար են տրամադրել COVID-19- ի դեմ պայքարին
«Մեծ քսանյակի» երկրները ավելի քան 21 միլիարդ դոլար կհատկացնեն COVID-19- ի դեմ պայքարին, փոխանցում է «Գազետա.ռու»-ն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Կորոնավիրուսով վարակված հղի կնոջն ասել են՝ գնա տուն, հենց շնչահեղձություն առաջանա՝ գնա հիվանդանոց. «Ազատություն»
36 շաբաթական հղի կինը՝ Արփին, ով վարակված է կորոնավիրուսով, բուժվում է տանը, փոխանցում է «Ազատությունը»։ Ըստ աղբյուրի, կինն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Եկեղեցին վաղը կնշի Ս. Եղիա մարգարեի հիշատակության օրը
Հայաստանյան Առաքելական եկեղեցին հունիսի 7-ին կնշի Ս. Եղիա մարգարեի հիշատակության օրը։ Հին Կտակարանի մեծ մարգարեներից է, ով հայտնի է Տիրոջ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Փաշինյան. Բժշկական օգնության ուշացման պատճառով մարդ է մահացել կորոնավիրուսից
«Այսօրվա դրությամբ Հայաստանում շուրջ 200 կորոնավիրոսով  հիվանդ քաղաքացի կա, ով սպասում է հոսպիտալիզացիայի ենթարկվելու իր հերթին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Կալիֆորնիայի իշխանությունները թույլ են տվել Հոլիվուդին վերսկսել նկարահանումները
Կալիֆորնիայում արդեն հաջորդ շաբաթ կվերականգնվի կինոֆիլմերի ու սերիալների նկարահանումները։ Նահանգապետարանից հայտնել են, որ նման հնարավորություն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Վեստի. Վորոնեժում ձերբակալվել է Երևանից արտահանված 16 տոննա ապօրինի ծխախոտ
ՌԴ Վորոնեժի սահմանապահները առգրավել են 16 տոննա ներմուծված ծխախոտ: Մաքսանենգ ծխախոտով հսկայական խմբաքանակը հայտնաբերվել է Երևանից Վորոնեժ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
ԱՀԿ-ն ասել է, թե երբ են բոլոր երկրներն իմացել կորոնավիրուսի մասին
Կորոնավիրուսի բռնկման մասին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը  Չինաստանից իմացել է դեկտեմբերի 31-ին, հունվարի 5-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Ի՞նչ ասելիք ունի Հայաստանը տիեզերական բնագավառում
Թյուր կարծիք կա, որ տիեզերական գործունեությամբ զբաղվում են միայն հզոր և խոշոր պետությունները:  Այսօր շատ երկրներ զբաղվում են այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
NBA-ի խաղացողները ամեն օր կորոնավիրուսի թեստ են անցնելու
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) խաղացողները մրցաշրջանի վերսկսումից հետո ամեն օր կորոնավիրուսի թեստ են անցնելու, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Քաղհասարակության ներկայացուցիչները դիմել են իշխանություններին
Քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները հանդես են եկել հայտարարությամբ՝  անձնական տվյալների մշակման համակարգի թափանցիկության ապահովման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման վարչության աշխատակիցների հնարավոր աշխատավարձի չափը
Կառավարությունը խորհրդարան է ուղարկել  «Պետական պաշտոններ զբաղեցնող անձանց վարձատրության մասին» և  «Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Արքայազն Ուիլյամը գաղտնի աշխատել է բրիտանական վստահության ծառայությունում
Քեմբրիջի դուքս, արքայազն Ուիլյամը, խոսելով կյանքի դժվարին իրավիճակներում գտնվող մարդկանց հետ, պատմել է, որ ինքը գաղտնի աշխատել է բրիտանական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Հայտնաբերվել է ականանետի արկ
Հունիսի 6-ին, ժամը 11:52-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն տեղեկություն է ստացվել, որ Վանաձոր քաղաքի Սարի թաղի թիվ 1 տնակի մոտակայքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Մայքլ Ջորդանը 100 միլիոն դոլար կտրամադրի սևամորթներին աջակցելու համար
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) վեցակի չեմպիոն Մայքլ Ջորդանը, «Ջորդան» բրենդի հետ միասին, տասը տարվա ընթացքում հարյուր միլիոն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Արցախում կայուն ոռոգովի կդառնան 50 հազար հեկտար հողատարածք
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է ՀՀ տարածքային կառավարման ու ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանի գլխավորած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Վրաստանի վարչապետ. Մենք պետք է վրացիներին սովորեցնենք հանգստանալ իրենց երկրում
Վրաստանի քաղաքացիները պետք է ընտելանան իրենց երկրում հանգստանալուն: Այս մասին հայտարարել է Վրաստանի վարչապետ Ջորջ Գախարիան, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
«Երևանյան Հեռանկարներ»-ն արժանացել է «EFFE Label 2019-2020» հեղինակավոր տարբերանշանը կրելու պատվին
Միջազգային ժյուրիի կողմից «Երևանյան Հեռանկարներ» միջազգային երաժշտական փառատոնն արժանացել է Եվրոպական Միության «Փառատոները՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Շվեդիայի վարչապետին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Շվեդիայի Թագավորության վարչապետ Ստեֆան Լյովենին՝ Ազգային տոնի առթիվ։ Այս մասին հայտնում են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Քննարկել ենք կորոնավիրուսն ու դրա ազդեցությունը քաղաքական դաշտի վրա. Սիմոնյան
«Նիստի ընթացքում քննարկվել է կորոնավիրուսով պայմանավորված իրավիճակը Հայաստանում և դրա ազդեցությունը՝ քաղաքական դաշտի վրա»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Արցախում կորոնավիրուսի ասիմպտոմատիկ դեպքերը բուժհիմնարկներում չպահելու որոշում է կայացվել
Արցախի Ազգային ժողովի «Ազատ հայրենիք-ՔՄԴ» խմբակցությունը, Արցախի Հանրապետությունում նոր կորոնավիրուսի համավարակի իրավիճակով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Լատվիայում հաստատվել է COVID-19- ի մեկ նոր դեպք
Անցած մեկ օրվա ընթացքում Լատվիայում COVID-19 հիվանդություն է ախտորոշվել ընդամենը մեկ անձի մոտ, հայտնում է «Ռիա Նովոստի»-ն՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Ալեքսիս Օհանյանը հեռացել է Reddit- ի տնօրենների խորհրդի կազմից
Նա խնդրել է իր փոխարեն աֆրոամերիկացի նշանակել
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյանը Վանաձորում մասնակցել է «Հայրենիք» կուսակցության գրասենյակի բացմանը
22:35 03/06/2020

Արթուր Վանեցյանը Վանաձորում մասնակցել է «Հայրենիք» կուսակցության գրասենյակի բացմանը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}