Առողջություն 20:00 06/03/2021 Հայաստան

Յուրաքանչյուր 7 երեխայից 1-ը 2020-ի մեծ մասն ապրել է մեկուսացման պայմաններում՝ վտանգելով իր հոգեկան առողջությունը. ՅՈՒՆԻՍԵՖ

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն այսօր նախազգուշացնում է, որ աշխարհում 7 երեխայից առնվազն 1-ը, կամ 332 միլիոն երեխա, իր երկրում COVID-19 համավարակի մեկնարկից հետո, արդեն առնվազն ինը ամիս ապրում է պարտադիր կամ կամավոր մեկուսացման պայմաններում` դրանով իսկ վտանգելով սեփական հոգեկան առողջությունն ու բարեկեցությունը: Այս մասին հայտնում են ՅՈւՆԻՍԵՖ-ի հայաստանյան գրասենյակից։ 

Չնայած վերջին մեկ տարում գրեթե բոլոր երեխաների կյանքում որոշակի սահմանափակումներ առկա են եղել՝ Օքսֆորդի համալսարանի COVID-19 Պետական արձագանքման հսկիչի տվյալների հիման վրա իրականացված ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի նոր վերլուծությունը բացահայտում է աշխարհում ամենաերկարատև մեկուսացման պայմանները:

Վերլուծության համաձայն՝ աշխարհի 139 միլիոն երեխա, այդ թվում՝ Պարագվայի, Պերուի և Նիգերիայի նման երկրներում ապրող երեխաները, առնվազն ինը ամիս ապրել է պարտադիր մեկուսացման պայմաններում` սկսած 2020 թ. մարտի 11-ից, երբ COVID-19-ը համավարակ ճանաչվեց։ Մյուսները, այսինքն՝ գրեթե 193 միլիոն երեխա, նույնքան ժամանակահատված ապրել է կամավոր մեկուսացման պայմաններում:

«Համավարակի հետևանքով համապետական արգելափակումների և տեղաշարժի սահմանափակումների պատճառով այս տարին երկար թվաց բոլորիս, բայց հատկապես՝ երեխաների համար։ Երբ շարունակ կտրված ես սիրելի ընկերներից և բարեկամներից, կամ, գուցե, մեկ տան մեջ փակված ես բռնարարի հետ, դրա ազդեցությունը կարող է բավական ծանր լինել: Շատ երեխաներ վախ, միայնություն, անհանգստություն են զգում, և մտահոգվում են իրենց ապագայի համար: Մենք, այս համավարակից պետք է դուրս գանք՝ ավելի մեծ ուշադրություն դարձնելով և, ըստ արժանավույն, կարևորելով, երեխաների և պատանիների հոգեկան առողջությունը»,- ասել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի գործադիր տնօրեն Հենրիետա Ֆորը:

Համավարակի երկրորդ տարվա սկզբին արդեն ակնհայտ է դրա բացասական ազդեցությունը երեխաների և երիտասարդների հոգեկան առողջության և սոցիալ-հոգեբանական վիճակի վրա: Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան կղզիներում երիտասարդների շրջանում վերջերս, անցկացրած ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի U-Report հետազոտության ընթացքում պարզվել է, որ 8,000 մասնակիցներից մեկ քառորդից ավելին անհանգստություն է զգացել, իսկ 15%-ը՝ դեպրեսիա է ունեցել:

Դեռ համավարակից առաջ հոգեկան առողջության ռիսկի բեռն արդեն իսկ ծանր էր երեխաների ու երիտասարդների վրա. բոլոր հոգեկան խանգարումների կեսը զարգանում է մինչև 15 տարեկանը, իսկ 75%-ը՝ մինչ վաղ դեռահասություն: Ամեն տարի ինքնասպանության հետևանքով մահացող 800,000 մարդկանց մեծ մասը երիտասարդներ են, իսկ 15-19 տարեկան դեռահասների մահվան երրորդ հիմնական պատճառն ինքնավնասումն է: Հատկապես բարձր են ցուցանիշները դեռահաս աղջիկների շրջանում: Հաշվարկված է, որ աշխարհում ամեն 4 երեխայից 1-ն ապրում է հոգեկան խանգարում ունեցող ծնողի հետ:

Տանը բռնության ենթարկվող, անտեսվող կամ շահագործվող երեխաներից շատերը սահմանափակումների պայմաններում մնում են բռնության հետ դեմ առ դեմ՝ առանց ուսուցիչների, ընտանիքի կամ հասարակության աջակցության: Իսկ բնակչության խոցելի խմբերի երեխաների, օրինակ՝ փողոցում ապրող ու աշխատող, հաշմանդամություն ունեցող, կամ հակամարտությունների պայմաններում ապրող երեխաների հոգեկան առողջության կարիքները լիովին են անտեսվում:

ԱՀԿ-ի տվյաների համաձայն՝ COVID-19 համավարակը հոգեկան առողջության կարևոր ծառայությունների աշխատանքը խափանել կամ դադարեցրել է աշխարհի երկրների 93 տոկոսում, մինչդեռ հոգեկան աջակցության պահանջարկը գնալով աճում է: Չինաստանի 194 քաղաքներում կատարված ուսումնասիրությունը պարզել է, որ հարցվածների 16%-ը համավարակի ընթացքում ունեցել են միջինից ծանր դեպրեսիվ ախտանիշներ, իսկ 28%-ը՝ միջինից ծանր անհանգստության ախտանիշներ:

Նման պայմաններում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն աջակցում է կառավարություններին և գործընկեր կազմակերպություններին՝ մանկական ծառայություններին առաջնահերթություն տալու և դրանք ներդնելու գործում: Օրինակ, Ղազախստանում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը գործարկել է երեխաների համար անհատական առցանց խորհրդատվական ծառայությունների պլատֆորմ` զուգահեռ՝ դպրոցներում հեռավար ուսուցում կազմակերպելով հոգեկան առողջության մասնագետների համար: Չինաստանում երեխաների անհանգստությունը նվազեցնելու նպատակով ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը և սոցիալական ցանցերի «Kuaishou» ընկերությունն առցանց մարտահրավեր են գործարկել:

Այս տարի ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն իր «Երեխաների իրավիճակն աշխարհում» հերթական երկամյա հեղինակային զեկույցը նվիրելու է երեխաների և դեռահասների հոգեկան առողջությանը՝ փորձելով բարձրացնել համաշխարհային մարտահրավերի վերաբերյալ իրազեկությունը և տալ լուծումներ, ինչպես նաև խրախուսել, որ պետություններն այդ խնդրին ավելի մեծ ուշադրություն դարձնեն:


«Եթե մինչև COVID-19 համավարակը մենք լիովին չէինք հասկանում խնդրի հրատապությունը, հիմա միանշանակ դա հասկանում ենք։ Պետությունները պետք է լուրջ ներդրումներ անեն՝ համայնքներում և դպրոցներում երիտասարդներին և նրանց խնամողներին տարամադրվող հոգեկան առողջության և աջակցության ընդլայնված ծառայությունների զարգացման ուղղությամբ: Մեզ անհրաժեշտ են նաև ծնողավարության ավելի ընդգրկուն ծրագրեր՝ անապահով ընտանիքների երեխաներին տանը անհրաժեշտ աջակցություն տրամադրելու և նրանց պաշտպանելու համար»,- ավելացրել է տիկին Ֆորը:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:35
Առանձին շրջաններում սպասվում է քամու ուժգնացում
Հանրապետության տարածքում ապրիլի 23-ի ցերեկը, 24-25-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 26-ին, 28-ին՝ առանձին շրջաններում, 27-ին՝ շրջանների...
Աղբյուր` Panorama.am
14:18
Հարավային Կովկասը Թուրքիայի համար շարունակելու է մնալ ծավալապաշտական ուղղություն. Վարդան Ոսկանյան
«Հարավային Կովկասում Թուրքիայի դերի մասին խոսելիս մենք պետք է հաշվի առնենք, թե ինչ պետության հետ գործ ունենք, թե ինչ դինամիկայով է նա...
Աղբյուր` Panorama.am
14:11
Վահե Հակոբյան. Նիկոլն ու իր շքախումբը կանեն ամեն ինչ, որպեսզի չեղարկեն ընտրությունները
«Ժողովրդի համբերության բաժակն արդեն լցված է, ինչքան կարող է այս վիճակը  շարունակվի, մենք ի վերջո ուր ենք գնալու»,- Երևանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Գորիսի փոխքաղաքապետին ձերբակալելու որոշումը դատարանը ոչ իրավաչափ ճանաչեց
Երևանի առաջին ատյանի դատարանը, դատավոր Դավիթ Բալայանի նախագահությամբ,  ոչ իրավաչափ ճանաչեց Գորիսի փոխքաղաքապետ Մենուա Հովսեփյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Թուրքիայի այն հատվածներում է ծնելիության մակարդակը բարձր պահվում, որտեղ բնակիչներն ընտրել են Էրդողանին. Հրանտ Միքայելյան
«Թուրքիան շատ արագ աճող երկիր է, տարեկան մոտ 1 միլիոն բնակչություն է ավելանում։ Միջին տարիքը բավականին երիտասարդ է, շատ արագ ուրբանիզացվող...
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
Թուրքիայի հանդեպ Հայաստանի դիրքորոշումը պետք է կոշտանա. Վարդան Ոսկանյան
«Մենք գործ ունենք  ծրագրված  գործողության հետ։ Եթե ուշադիր հետևենք թուրքամետ հայտարարություններին, կտեսնեք, որ կա դրան...
Աղբյուր` Panorama.am
12:58
Մեսրոպ Առաքելյանը դադարեցնում է պաշտոնավարումը որպես աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար
Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Մեսրոպ Առաքելյանը հայտնում է, որ դադարեցնում է պաշտոնավարումը։ «Սիրելի՛ հայրենակիցներ,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:49
Ապաստարանների հետ կապված ունենք որոշակի խնդիրներ. Փիլոյան
ԱԻՆ-ը Օպերայի տարածքում ուսումնական վարժանք է իրականացնում։ Այս պահին  քաղաքացիներին տարհանում է, «հրդեհ է»։ ԱԻ նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
Սերգեյ Սմբատյանը ղեկավարել է Ռուսաստանի ազգային նվագախումբը
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանն ապրիլի 21-ին ղեկավարել է Ռուսաստանի ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
12:31
Թուրքիայի ու Ադրբեջանի համատեղ զորավարժությունները կոնկրետ նպատակ են հետապնդում. Խաչիկյան
Թուրքիայի ու Ադրբեջանի համատեղ զորավարժությունները կոնկրետ նպատակ են հետապնդում, դրանք սիմվոլիկ չեն «Մեր ուղղությամբ գործում է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:21
Չավուշօղլու. Թուրքիան աջակցում է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագծերին
Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն Բուխարեստում Ռումինիա-Թուրքիա ռազմավարական համագործակցության 10-րդ հոբելյանական նիստին անդրադարձել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
Էլինար Վարդանյան. Փաշինյանը նեղացնում է հումանիտար միջանցքը
Այլընտրանքային նախագծեր խումբը տարածել է խմբի անդամ Էլինար Վարդանյանի հոդվածը, որը հրապարակում ենք ամբողջությամբ. «Եթե նախորդ քսանութ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
Պետք է ուշադիր լինել Թուրքիայի լարած թակարդին. Ռուբեն Մելքոնյան
«Մենք անվտանգության մի խրամատ ադրեն զիջել ենք, և թշնամի ու սպառնալիք երկիրն էլ ավելի է մոտեցել մեր պետականության անվտանգության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:57
ԱԱԾ նախկին տնօրեն. Երկրում կարծես փորձ է արվում հաստատել դիկտատուրա, ձևավորել բռնապետական խունտա. ArmLur.am
«Տպավորությունս մեկն է. Երկրում կարծես փորձ է արվում հաստատել դիկտատուրա, ձևավորել բռնապետական խունտա, ինչը, վստահ եմ, որևէ կերպ չի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:56
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը տրամադրել է բանկային երաշխիք LSOFT ընկերությանը
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը և LSOFT՝ ավտոմատացված բանկային համակարգ մշակող  ընկերությունն ավելի քան 10 տարի ակտիվ համագործակցում են...
Աղբյուր` Panorama.am
11:52
Վոլոդինը և Միրզոյանը պայմանավորվել են հանդիպել Մոսկվայում մայիսի կեսերին
Պետդումայի խոսնակ Վյաչեսլավ Վոլոդինն այսօր խոսել է Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանի հետ։ Քաղաքական գործիչները պայմանավորվել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:27
Սամանտա Փաուեր․ Վաղուց ուշացած Հայերի ցեղասպանության ճանաչումը կարծես մոտ է
«Վաղուց ուշացած Հայերի ցեղասպանության ճանաչումը, կարծես մոտ է։ Արժե նշել ԱՄՆ դիվանագետների քաջությունը, ովքեր 1915-ին իրական ժամանակում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
Բաղդադի օդանավակայանի մոտակայքում գտնվող ամերիկյան ռազմաբազան ենթարկվել է հրթիռային հարձակման
Լրատվական աղբյուրները հայտնում են, որ առնվազն երեք հրթիռ է ընկել Իրաքի մայրաքաղաքի օդանավակայանի մոտակայքում գտնվող ամերիկյան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Պեպանյան. Իրական ազգային հրաբուխի սաղմեր են երևում
Քաղաքական վերլուծաբան Արծրուն Պեպանյանը գրում է. «Երեք տարի առաջ այս օրը հայ ժողովուրդն ապացուցեց երկու բան՝ ա. ինքն ամենևին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:08
Կեսգիշերին մոտ կհնչեն Հայոց Եկեղեցու բոլոր տաճարների զանգերը
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի տնօրինությամբ ապրիլի 23-ին` ժամը 23:00-ին, կհնչեն Հայոց Եկեղեցու բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
23.04.2021. Կորոնավիրուսի 715նոր դեպք է գրանցվել, 19 մարդ մահացել է
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 4979 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:06
Փաստաբան. Ի՞նչպես է Մխիթար Զաքարյանի ձերբակալման իրավաչափության բողոքը մակագրվել դատավոր Շահվերդյանին
Մեղրիի քաղաքապետ Մխիթար Զաքարյանի  փաստաբան Գայանե Պապոյանը գրում է. «Վաղ առավոտյան գրություն եմ ներկայացրել Երևան քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:04
Արտակ Զաքարյան. 2018թ. ապրիլի 23-ին, հանուն Նիկոլի իշխանության, դուք մերժել եք ինքներդ ձեզ
Պաշտպանության փոխնախարար, ՀՀԿ ներկայացուցիչ Արտակ Զաքարյանը գրում է. ««Փողոցի շարժումն իմ պաշտոնավարման դեմ է։ Ես կատարում եմ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:59
Հնդկաստանում մեկ օրում հայտնաբերվել է COVID-19-ի ռեկորդային թվով դեպքեր
Հնդկաստանում կորոնավիրուսային վարակի օրական աճը կազմել է 332 730 դեպք, ավելի քան 2,2 հազար մարդ մահացել է։ Սրանա համաճարակի սկզբից ի վեր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
Այսօրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ ապրիլի 23-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Թուրքիայի պաշտպանության նախարարը հոդված է գրել․ «Հայկական հարցը և Հարբորդի զեկույցը»
Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարը RealClearDefense կայքի համար հոդված է գրել Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ՝ այն վերնագրելով...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Արթուր Դանիելյան. Քիչ անց կհրապարակվի հայկականույթան օրենքի մեր տեսլականը իր հիմնավորումներով
«Ադեկվադ» միաբանության հիմնադիր Արթուր Դանիելյանը գրում է. «Արցախի ժողովուրդը օրենքի տառին համապատասխան ինքնորոշվել է և...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան
13:36 17/03/2021

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}