Քաղաքական 13:23 19/10/2021 Հայաստան

Վենետիկի հանձնաժողով․ Ապահովել ՄԻՊ-ի բյուջեի անկախության երաշխիքները

Եվրոպայի խորհրդի Վենետիկի հանձնաժողովը հրապարակել է իր նոր կարծիքը՝ Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմին վերաբերող օրենսդրության վերաբերյալ:
Այն պատրաստվել է Հայաստանում Մարդու իրավունքների պաշտպանի խնդրանքով: Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան պարոն Թաթոյանը 2021 թվականի մարտի 17-ի նամակով խնդրել է Վենետիկի հանձնաժողովի կարծիքը՝ ՄԻՊ անձնակազմի անկախությանն առնչվող Հայաստանի օրենսդրության վերաբերյալ՝ մարդու իրավունքների ազգային հաստատությունների միջազգային չափանիշների նկատմամբ: Կարծիքը ընդունվել է Վենետիկի հանձնաժողովի լիագումար նիստում, որը տեղի է ունեցել 2021 թվականի հոկտեմբերի 15-16-ին։

ՄԻՊ-ը Վենետիկի հանձնաժողով էր դիմել՝ կապված Մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության ֆինանսավորման երաշխիքներին վերաբերող օրենսդրական նախագիծի հետ։
Հիշեցնենք, որ Կառավարությունը հաստատել և Ազգային ժողով է ուղարկել «Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին» ՀՀ սահմանադրական օրենքում փոփոխություն առաջարկող նախագիծ, որով նախատեսվում է վերացնել 8-րդ հոդվածի 5-րդ մասը:

Համաձայն օրենսդրական այդ պահանջի՝ յուրաքանչյուր տարի Պաշտպանի և նրա աշխատակազմի, ինչպես նաև Պաշտպանի՝ որպես կանխարգելման ազգային մեխանիզմի ֆինանսավորման համար պետական բյուջեով նախատեսված հատկացման չափը չի կարող պակաս լինել նախորդ տարվա պետական բյուջեով նախատեսված հատկացման չափից:

Մարդու իրավունքների պաշտպանի համոզմամբ՝ նշված նորմի վերացումը կհանգեցնի Պաշտպանի հաստատության ինստիտուցիոնալ անկախության վերացման։ Ավելին, առաջարկվող փոփոխությունը պարունակում է իրական ռիսկ առ այն, որ դա կհանգեցնի միջազգային «A» կարգավիճակից զրկելուն: Սա իր հերթին մեխանիկորեն կզրկի Պաշտպանին, օրինակ, ՄԱԿ-ի կառույցներում ելույթներ ունենալու, միջազգային կառույցների ղեկավար պաշտոններում ընտրելու և ընտրվելու հնարավորությունից։

Վենետիկի հանձնաժողովը նշում է, որ անձնակազմի անկախությունը ՄԻՊ ինստիտուտի առանցքային տարրն է։ Այն հղում է կատարում ՄԱԿ-ի «Մարդու իրավունքների պաշտպանի» մասին բանաձևին, որում շեշտվում է այս հաստատությունների ֆինանսական և վարչական անկախության և կայունության կարևորությունը։ Այն նաև բարձր է գնահատում այն պետությունների ջանքերը, որոնք տրամադրել են իրենց օմբուդսմենին ավելի շատ ինքնավարություն և անկախություն։

Բանաձևը խրախուսում է անդամ պետություններին՝ օմբուդսմենին և միջնորդ հաստատություններին օժտել անհրաժեշտ սահմանադրական և իրավական օրենսդրական դաշտով և համարժեք ֆինանսական աջակցությամբ՝ իրենց լիազորությունների արդյունավետ և անկախ իրականացումը ապահովելու համար:

Վենետիկի հանձնաժողովը նշում է «Փարիզյան սկզբունքները», որոնք ևս երաշխիքներ են տրամադրում կառույցի անխափան աշխատանքի համար, մասնավորապես`համապատասխան ֆինանսավորումը: Այս ֆինանսավորման նպատակը պետք է լինի հնարավորություն ընձեռելը, որ այն ունենա իր աշխատակազմն ու տարածքը՝ Կառավարությունից անկախ լինելու և ենթակա չլինի ֆինանսական վերահսկողության, որը կարող է ազդել նրա անկախության վրա:

Նշվում է, որ ԵԽ Նախարարների կոմիտե առաջարկությունները (2019 և 2021թթ․-ներին)  անդամ պետություններին տրամադրվող նախատեսում է նույն երաշխիքները:

Այսպիսով, Մարդու իրավունքների պաշտպանի անկախությանը վերաբերող չափանիշներում կարևորվում է հաստատության համար «բավարար ռեսուրսների» անհրաժեշտության հասկացությանը, որն էական պայման է, որպեսզի հաստատությունը կարողանա կատարել իր լիազորությունները:

««Բավարար ռեսուրսներ» տերմինը ներառում է երեք հիմնական տարր`հաստատության բյուջեն, նրա անձնակազմը և դրա ենթակառուցվածքները: Նույնիսկ դրա տարրերից մեկի նվազեցումը, ի վերջո, կարող է հանգեցնել հաստատության ընդհանուր արդյունավետության նվազեցմանը և, հետևաբար, լեգիտիմության և հանրության մոտ նրա նկատմամբ վստահության կորստին»,-ասում է  Վենետիկի հանձնաժողովը։

Հանձնաժողովը նշում է, որ Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին 2020 թվականի հունվար 21-ի սահմանադրական օրենքի փոփոխությունների նոր տարբերակը հանգեցնում է էական որակական փոփոխությունների անկախության երաշխիքներում՝ կապված Օմբուդսմենի անձնակազմի քաղաքականության և բյուջետային անկախության հետ։

Վենետիկի հանձնաժողովն իր եզրակացության մեջ նշում է, որ  Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանը հանդիսանում է «A» կարգավիճակի օմբուդսմեն։ Այս հաստատությունը, որպես օրենքի գերակայության, ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների ամրապնդման գործում կարևոր դերակատար, կարող է առանցքային դեր խաղալ Հայաստանում դրանց զարգացման ու կոնսոլիդացման համար:

«Նախ և առաջ, 2020 թվականի փոփոխություններով օմբուդսմենի հաստատության անձնակազմի իրավական ռեժիմի փոփոխությունը և այն քաղաքացիական ծառայության ռեժիմին ենթարկելը, կարծես, առաջին հերթին հակասում է «Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին» սահմանադրական օրենքի հոդված 39-ի  3-րդ կետին, որից հետևում է, որ օմբուդսմենը վայելում է լիակատար անկախություն և ինքնավարություն անձնակազմի և հարակից քաղաքականությունների մասով։

Ուստի, Վենետիկի հանձնաժողովը խորհուրդ է տալիս հոգ տանել, որ Սահմանադրական օրենքին հաջորդող կիրառելի օրենսդրական դրույթները չեն հակասում դրան և արդյունավետորեն չեղյալ հայտարարել դրա կիրառելիությունը:

Օմբուդսմենի ինստիտուտի պահանջվող անկախությունը չափվում է նրա ղեկավարի, անձնակազմի և բյուջեի անկախությամբ՝ թե՛ քանակի, թե՛ կառավարման առումով:

ՄԻՊ սահմանադրական օրենքի նախկին հոդվածներն այս առումով լիովին համապատասխանում էին միջազգային չափանիշներին:

2020 թվականի փոփոխությունների փաթեթը, ընդհանուր առմամբ, կարող է դիտվել որպես օմբուդսմենի ինստիտուտի անկախությունը էապես նվազեցնող։

2020թ․-ի բարեփոխումը չի ճանաչում ՄԻՊ ինստիտուտի եզակի դիրքն ու կարգավիճակը,
համապատասխան ինչպես միջազգային չափանիշներին, այնպես էլ Հայաստանի սահմանադրական իրավունքին։ Այս չափանիշների համաձայն՝ ՄԻՊ ինստիտուտը չի կարող դիտվել որպես «միասնական» քաղաքացիական ծառայության մաս:

Ինչպես բխում է վերը նշված միջազգային չափանիշներից, օմբուդսմենի ինստիտուտի անկախությունն ու արդյունավետությունը պահանջում է իրականացնել այնպիսի քաղաքականություն, որոնք երաշխավորում են հավաքագրման գործընթացների ինքնավարություն, անձնակազմի կարիերայի զարգացում և պաշտոնների դասակարգում:

Հետևաբար, այս տարրերը հավասարապես կարևոր ասպեկտներ են և նույնիսկ ցուցանիչ են՝ հաստատության անկախության համար:

Ավելին, հաստատության անձնակազմին և կոչմանը վերաբերող հարցերը բյուջետային են
և, հետևաբար, կապված են հաստատության բյուջեի հետ: Միջազգային չափանիշները կրկին համահունչ են այս առումով և պահանջում են ապահովել հաստատության բյուջեի անկախության երաշխիքներ»,-նշում է Վենետիկի հանձնաժողովը։

Այս նպատակով Վենետիկի հանձնաժողովը խորհուրդ է տալիս ՄԻՊ-ի օրենսդրական դաշտի վերանայում` հստակեցնելու նրա լիակատար անկախությունը անձնակազմի քաղաքականության մեջ, մասնավորապես` աշխատանքի ընդունման, կարիերայի, աշխատանքի դասակարգման, աշխատանքի նկարագրությունների և այլնի հետ կապված։

Ապահովել, որ ՄԻՊ անձնակազմի համակարգը և անձնակազմի քաղաքականությունը հիմնված լինի հստակ չափանիշների վրա՝ կապված հաստատության առանձնահատկությունների, գործառույթների և պարտականությունների հետ: Պետք է խուսափել, որ անձնակազմի հետ կապված հարցերը ենթակա լինեն որևէ այլ պետական մարմնի կամ գերատեսչության, մասնավորապես գործադիր իշխանությանը:

Ի վերջո, Հանձնաժողովը հրավիրում է օրենսդիրին՝ օգտվել հնարավոր վերանայման հնարավորությունից ու կիրառել նաև Վենետիկի հանձնաժողովի 2006 և 2016 թվականների կարծիքներում ձևակերպված առաջարկությունները, որոնք դեռ ուժի մեջ են, բայց նաև ամբողջությամբ կիրառել Վենետիկի բոլոր սկզբունքները:

Վենետիկի հանձնաժողովը մնում է հասանելի՝ հետագա աջակցության համար:
 

Վենետիկի հանձնաժողովի ամբողջական կարծիքին կարող եք ծանոթանալ հղմամբ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:26
Կապիտուլյանտի ճտտիկով գրիչով
Նիկոլ Փաշինյանը մայիսի 22-ին աշխատանքային այցով կմեկնի Բրյուսել։ Կառավորությունից ավելի վաղ հայտնել էին, որ Փաշինյանն առանձնազրույց կունենա...
Աղբյուր` Panorama.am
23:04
«Դավաճանության բանաձևը...»
«Նենց որ զադնի դնողը նիկոլ ա»։
Աղբյուր` Panorama.am
22:51
Կիրակի օրը Ֆրանսիայի հրապարակում կլինեն միայն բովանդակային հարցերի քննարկումներ և մշակութային ծրագիր. Իշխան Սաղաթելյան
«Վաղը մենք երթ կամ հանրահավաք չենք ունենալու, օրը շարունակելու ենք նվիրել բովանդակային  հարցերի քննարկումներին»,-օրվա բողոքի...
Աղբյուր` Panorama.am
22:21
Նիկո՛լ, մի հատ նայի քանի վարչապետ է եկել քո հետևից՚ Իշխան Սաղաթելյանը՝ կառավարական առանձնատների դիմաց
«Մենք կառավարական առանձնատան դիմաց ենք մեկ հիմնական ուղերձով՝ Նիկոլ, դու ժողովրդի անունից մեր երկիրը ներկայացնելու որևէ մանդատ չունես, քո...
Աղբյուր` Panorama.am
21:59
Մարդիկ դուրս են գալիս և ստիպում մեզ՝ բոլորիս, պայքարել. Արթուր Վանեցյան
«Բոլորս միասին երթ արեցինք, գնացիք ու սրանց ասացինք, որ վարչապետի աթոռը զավթած անձն իրավունք չունի Հայաստանի անունից, հայ ժողովրդի անունից...
Աղբյուր` Panorama.am
21:45
«Ովքեր են պաշտպանում կառավարական ամառանոցում գտնվող իշխանությանը՝ թուրքերը»
«Մենք գտնվում ենք Երևանի այն հատվածում, որտեղ ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացին պետք է վստահ լինի, որ այստեղ գտնվողը պետք է օր ու գիշեր մտածի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:37
Մենք փողոցային ավանտյուրիստներ չենք ի տարբերություն գործող իշխանությունների. Վանեցյան
«Մենք ունենք ծրագիր, որն իրագործելու ենք մինչև վերջ։ Մեր ծրագիրն է ունենալ հզոր, անվտանգ Հայաստան ու Արցախ, մեր մեծ հայրենիքում ապրող...
Աղբյուր` Panorama.am
21:05
Իշխան Սաղաթելյանը հրապարակեց խաղաղության վերաբերյալ ընդդիմության սկզբունքային դիրքորոշումը
«Այսօր դուք տասնյակ հազարներով ներկա գտնվելով այստեղ՝ ևս մեկ անգամ հաստատեցիք, որ վարչապետի աթոռ զբաղեցնող անձը հայ ժողովրդի և Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Այս իշխանություններն իրենց քայլերով փորձում են հանձնել Արցախի մնացած հատվածը. Արթուր Վանեցյան
«Արցախն այլևս փրկվելու է Երևանի կենտրոնում, Արցախի պաշտպանությունն իրականացվելու է Երևանի կենտրոնում»,- Ֆրանսիայի հրապարակում ի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
ՌԴ ԱԳՆ-ն պատժամիջոցներ է սահմանել Կանադայի վարչապետ Թրյուդոյի կնոջ և ևս 25 քաղաքացիների նկատմամբ
ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտարարել է Կանադայի 26 քաղաքացիների, այդ թվում՝ վարչապետ Ջասթին Թրյուդոյի կնոջ նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառելու մասին։ Ինչպես գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Մենք ո՞ւմ տվեցինք Տիգրան Մեծի գահը… Ամոթ մեզ. Աշոտ Մինասյան
«Արդյո՞ք մենք Տիգրան Մեծի սերունդն ենք…Իսկ ո՞ւմ տվեցինք Տիգրան Մեծի գահը… Ամոթ մեզ»,- Ֆրանսիայի հրապարակում ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Ինչո՞ւ ոստիկանության զորքերը պոստ չեն պահում, կամ էլ՝ պահում են 10-15 տոկոսի չափով. Տիգրան Աբրահամյան
«Բոլոր այն մարդկանց, ովքեր համարում են, որ այս հրապարակում հավաքված մարդիկ պետք է գնան պոստեր պահելու, ուզում եմ հետևյալ հարցադրումն անել՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Երթի մասնակիցները կառավարական առանձնատան մոտ ուղերձ կհղեն
Ֆրանսիայի հրապարակում հանրահավաքի ընթացքում մի քանի ելույթից հետո ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանը հայտարարեց, որ Բաղրամյան պողոտայով երթ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Թշնամու կրակոցից ժամկետային զինծառայող է վիրավորվել. ՊՆ
Մայիսի 21-ին, ժամը 14:05-ի սահմաններում, ադրբեջանական ստորաբաժանումները կրակ են բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի արևելյան հատվածում տեղակայված ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Երեկ Եռաբլուրում տղաների աչքերի մեջ տեսա մահվան դեմ հեգնանք, մենք Եռաբլուրի հետնորդներն ենք. Հրաչ Ջաբրայան
«Հարգելի քաղաքացիներ, ձեր երևակայությունը մի վարկյանով տանեմ 2030 թվական: 8 տարի անց Արցախն ամբողջությամբ կգտնվի Ադրբեջանի կազմում, այն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Ես չեմ եկել Հայաստան, որ տղաս թուրքի հետ ամուսնանա. իրանահայ հայրենադարձ
«Հայրենիքն ու ազգը դրված են զոհասեղանին»,- Ֆրանսիայի հրապարակում հանրահավաքի ժամանակ ասաց սոցիոլոգ, իրանահայ հայրենադարձ Սարգիս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Նոր վիրուսը կարող է ոչնչացնել մեղրատու մեղուների պոպուլյացիան ամբողջ աշխարհում
Նոր՝ դեֆորմացված թևի վիրուսը կարող է վերացնել մեղրատու մեղուների պոպուլյացիան ամբողջ աշխարհում: Այդ մասին հայտնում է Newsweek-ը։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Հունաստանը դատապարտել է Կիպրոսի թուրքական հատվածում Վարոշայի լողափի նոր հատվածի անօրինական բացումը
Հունաստանը դատապարտում է Կիպրոսի թուրքական հատվածում՝ Վարոշայում լողափի նոր հատվածի անօրինական բացումը; Այն Ֆամագուստա քաղաքի առողջարանային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
ՀՅԴ ԳՄ. Հայաստանի օրվա իշխանությունն իր անփառունակ գոյությունը պահպանելու համար դիմում է տմարդի բոլոր միջոցների
«Սա մի հերթական փորձությունն է, որն աներկբա կհաղթահարի և կկերտի Հայաստանի և Արցախի, Հայոց պետականության նոր արշալույս»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
Ես ներում եմ Նանեին. Ագնեսա Խամոյան
«Ես ներում եմ Նանեին, որովհետև մեր պայքարը նաև Նանեի և նրա նման մոլորված մեր մյուս քույրերի և եղբայրների համար է»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Մբապեն մերժել է «Ռեալի» առաջարկը
«Պարի Սեն Ժերմենի» հարձակվող Կիլիան Մբապեն կմնա թիմում: Ինչպես գրում է «Գազետա ռու»-ն, այդ մասին սոցիալական ցանցի իր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Չնայած առատ տեղումներին, ջրամբարների լցվածության մակարդակը մտահոգիչ է
Հանրապետությունում մայիս ամիսը տեղումնառատ է և, չնայած դրան, Հայաստանում գետերի մեծ մասում դիտվել է ջրի ելքերի նվազում: Այս մասին տեղեկացնում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Երգիչ Վալերի Մելաձեն որոշել է հրաժարվել շոու բիզնեսից՝ հանուն ջրի մաքրման
Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ Վալերի Մելաձեն խոսել է նախկին մասնագիտական գործունեությանը վերադառնալու ցանկության մասին: «Գազետա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Ադրբեջանը ոչնչացրել է Մեծ թաղեր գյուղի Մանկավարժների պուրակն ու արձանագրությունը. monumentwatch.org
Այն կառուցվել էր ի հիշատակ Մեծ Թաղեր գյուղի մանկավարժների և Սոկրատ Աղաբեկյանի։
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Ռումինիան կարող է դուրս գալ Եվրատեսիլից՝ իր միավորները խարդախությամբ Ուկրաինային տալու սկանդալի պատճառով
Ռումինիան կարող է ապագայում հրաժարվել Եվրատեսիլին մասնակցելուց և մտածում է Եվրոպական հեռարձակողների միության դեմ դատի տալու մասին՝ ռումինական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Աշխարհում ավելացել է կապիկի ծաղիկի հաստատված դեպքերի թիվը
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) հաստատել է կապիկի ծաղիկի վարակի մոտ 80 դեպք։ Եվս 50 դեպք ուսումնասիրվում է։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
«Ոսկե սերմեր». երգիչ-խմբավար Գէորգ Հաճեանի անվան հարգանքի և երախտիքի առաջին կրթամրցանակակիրները
«Հայ Ձմեռ պապ» բարեգործական հիմնադրամի «ՈՍԿԻ ՍԵՐՄԵՐ»  ծրագրի հերթական կրթամրցանակը նվիրված է Արցախյան պատերազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Բրիտանական թագավորական ընտանիքն ապաստարան է տրամադրում ուկրաինացի փախստականներին
Վինձորների բրիտանական իշխող դինաստիայի ներկայացուցիչներն օգնում են ուկրաինացի փախստականներին՝ ապահովելով նրանց անհրաժեշտ ապաստարանով։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Ռուս կենսաբանները Կրասնոդարի երկրամասում նոր բույս են հայտնաբերել
Ռուս մասնագետներին հաջողվել է Կրասնոդարի երկրամասում հայտնաբերել Linaria ցեղի բույսերի նոր տեսակ։ Այս մասին հայտնում է Ռուսական աշխարհագրական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Թուրքիան չի փոխի իր դիրքորոշումը Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի՝ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հարցում
Թուրքիան Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հարցում «անվերադարձի կետում է» և չի փոխի իր դիրքորոշումն այդ խնդրում: ՏԱՍՍ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից
11:26 26/04/2022

Վանեցյան. Ողջ երթի ընթացքում մարդիկ ողջունում են իրենց պատշգամբներից, մեքենաներից

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}