Քաղաքական 13:23 19/10/2021 Հայաստան

Վենետիկի հանձնաժողով․ Ապահովել ՄԻՊ-ի բյուջեի անկախության երաշխիքները

Եվրոպայի խորհրդի Վենետիկի հանձնաժողովը հրապարակել է իր նոր կարծիքը՝ Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմին վերաբերող օրենսդրության վերաբերյալ:
Այն պատրաստվել է Հայաստանում Մարդու իրավունքների պաշտպանի խնդրանքով: Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան պարոն Թաթոյանը 2021 թվականի մարտի 17-ի նամակով խնդրել է Վենետիկի հանձնաժողովի կարծիքը՝ ՄԻՊ անձնակազմի անկախությանն առնչվող Հայաստանի օրենսդրության վերաբերյալ՝ մարդու իրավունքների ազգային հաստատությունների միջազգային չափանիշների նկատմամբ: Կարծիքը ընդունվել է Վենետիկի հանձնաժողովի լիագումար նիստում, որը տեղի է ունեցել 2021 թվականի հոկտեմբերի 15-16-ին։

ՄԻՊ-ը Վենետիկի հանձնաժողով էր դիմել՝ կապված Մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության ֆինանսավորման երաշխիքներին վերաբերող օրենսդրական նախագիծի հետ։
Հիշեցնենք, որ Կառավարությունը հաստատել և Ազգային ժողով է ուղարկել «Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին» ՀՀ սահմանադրական օրենքում փոփոխություն առաջարկող նախագիծ, որով նախատեսվում է վերացնել 8-րդ հոդվածի 5-րդ մասը:

Համաձայն օրենսդրական այդ պահանջի՝ յուրաքանչյուր տարի Պաշտպանի և նրա աշխատակազմի, ինչպես նաև Պաշտպանի՝ որպես կանխարգելման ազգային մեխանիզմի ֆինանսավորման համար պետական բյուջեով նախատեսված հատկացման չափը չի կարող պակաս լինել նախորդ տարվա պետական բյուջեով նախատեսված հատկացման չափից:

Մարդու իրավունքների պաշտպանի համոզմամբ՝ նշված նորմի վերացումը կհանգեցնի Պաշտպանի հաստատության ինստիտուցիոնալ անկախության վերացման։ Ավելին, առաջարկվող փոփոխությունը պարունակում է իրական ռիսկ առ այն, որ դա կհանգեցնի միջազգային «A» կարգավիճակից զրկելուն: Սա իր հերթին մեխանիկորեն կզրկի Պաշտպանին, օրինակ, ՄԱԿ-ի կառույցներում ելույթներ ունենալու, միջազգային կառույցների ղեկավար պաշտոններում ընտրելու և ընտրվելու հնարավորությունից։

Վենետիկի հանձնաժողովը նշում է, որ անձնակազմի անկախությունը ՄԻՊ ինստիտուտի առանցքային տարրն է։ Այն հղում է կատարում ՄԱԿ-ի «Մարդու իրավունքների պաշտպանի» մասին բանաձևին, որում շեշտվում է այս հաստատությունների ֆինանսական և վարչական անկախության և կայունության կարևորությունը։ Այն նաև բարձր է գնահատում այն պետությունների ջանքերը, որոնք տրամադրել են իրենց օմբուդսմենին ավելի շատ ինքնավարություն և անկախություն։

Բանաձևը խրախուսում է անդամ պետություններին՝ օմբուդսմենին և միջնորդ հաստատություններին օժտել անհրաժեշտ սահմանադրական և իրավական օրենսդրական դաշտով և համարժեք ֆինանսական աջակցությամբ՝ իրենց լիազորությունների արդյունավետ և անկախ իրականացումը ապահովելու համար:

Վենետիկի հանձնաժողովը նշում է «Փարիզյան սկզբունքները», որոնք ևս երաշխիքներ են տրամադրում կառույցի անխափան աշխատանքի համար, մասնավորապես`համապատասխան ֆինանսավորումը: Այս ֆինանսավորման նպատակը պետք է լինի հնարավորություն ընձեռելը, որ այն ունենա իր աշխատակազմն ու տարածքը՝ Կառավարությունից անկախ լինելու և ենթակա չլինի ֆինանսական վերահսկողության, որը կարող է ազդել նրա անկախության վրա:

Նշվում է, որ ԵԽ Նախարարների կոմիտե առաջարկությունները (2019 և 2021թթ․-ներին)  անդամ պետություններին տրամադրվող նախատեսում է նույն երաշխիքները:

Այսպիսով, Մարդու իրավունքների պաշտպանի անկախությանը վերաբերող չափանիշներում կարևորվում է հաստատության համար «բավարար ռեսուրսների» անհրաժեշտության հասկացությանը, որն էական պայման է, որպեսզի հաստատությունը կարողանա կատարել իր լիազորությունները:

««Բավարար ռեսուրսներ» տերմինը ներառում է երեք հիմնական տարր`հաստատության բյուջեն, նրա անձնակազմը և դրա ենթակառուցվածքները: Նույնիսկ դրա տարրերից մեկի նվազեցումը, ի վերջո, կարող է հանգեցնել հաստատության ընդհանուր արդյունավետության նվազեցմանը և, հետևաբար, լեգիտիմության և հանրության մոտ նրա նկատմամբ վստահության կորստին»,-ասում է  Վենետիկի հանձնաժողովը։

Հանձնաժողովը նշում է, որ Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին 2020 թվականի հունվար 21-ի սահմանադրական օրենքի փոփոխությունների նոր տարբերակը հանգեցնում է էական որակական փոփոխությունների անկախության երաշխիքներում՝ կապված Օմբուդսմենի անձնակազմի քաղաքականության և բյուջետային անկախության հետ։

Վենետիկի հանձնաժողովն իր եզրակացության մեջ նշում է, որ  Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանը հանդիսանում է «A» կարգավիճակի օմբուդսմեն։ Այս հաստատությունը, որպես օրենքի գերակայության, ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների ամրապնդման գործում կարևոր դերակատար, կարող է առանցքային դեր խաղալ Հայաստանում դրանց զարգացման ու կոնսոլիդացման համար:

«Նախ և առաջ, 2020 թվականի փոփոխություններով օմբուդսմենի հաստատության անձնակազմի իրավական ռեժիմի փոփոխությունը և այն քաղաքացիական ծառայության ռեժիմին ենթարկելը, կարծես, առաջին հերթին հակասում է «Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին» սահմանադրական օրենքի հոդված 39-ի  3-րդ կետին, որից հետևում է, որ օմբուդսմենը վայելում է լիակատար անկախություն և ինքնավարություն անձնակազմի և հարակից քաղաքականությունների մասով։

Ուստի, Վենետիկի հանձնաժողովը խորհուրդ է տալիս հոգ տանել, որ Սահմանադրական օրենքին հաջորդող կիրառելի օրենսդրական դրույթները չեն հակասում դրան և արդյունավետորեն չեղյալ հայտարարել դրա կիրառելիությունը:

Օմբուդսմենի ինստիտուտի պահանջվող անկախությունը չափվում է նրա ղեկավարի, անձնակազմի և բյուջեի անկախությամբ՝ թե՛ քանակի, թե՛ կառավարման առումով:

ՄԻՊ սահմանադրական օրենքի նախկին հոդվածներն այս առումով լիովին համապատասխանում էին միջազգային չափանիշներին:

2020 թվականի փոփոխությունների փաթեթը, ընդհանուր առմամբ, կարող է դիտվել որպես օմբուդսմենի ինստիտուտի անկախությունը էապես նվազեցնող։

2020թ․-ի բարեփոխումը չի ճանաչում ՄԻՊ ինստիտուտի եզակի դիրքն ու կարգավիճակը,
համապատասխան ինչպես միջազգային չափանիշներին, այնպես էլ Հայաստանի սահմանադրական իրավունքին։ Այս չափանիշների համաձայն՝ ՄԻՊ ինստիտուտը չի կարող դիտվել որպես «միասնական» քաղաքացիական ծառայության մաս:

Ինչպես բխում է վերը նշված միջազգային չափանիշներից, օմբուդսմենի ինստիտուտի անկախությունն ու արդյունավետությունը պահանջում է իրականացնել այնպիսի քաղաքականություն, որոնք երաշխավորում են հավաքագրման գործընթացների ինքնավարություն, անձնակազմի կարիերայի զարգացում և պաշտոնների դասակարգում:

Հետևաբար, այս տարրերը հավասարապես կարևոր ասպեկտներ են և նույնիսկ ցուցանիչ են՝ հաստատության անկախության համար:

Ավելին, հաստատության անձնակազմին և կոչմանը վերաբերող հարցերը բյուջետային են
և, հետևաբար, կապված են հաստատության բյուջեի հետ: Միջազգային չափանիշները կրկին համահունչ են այս առումով և պահանջում են ապահովել հաստատության բյուջեի անկախության երաշխիքներ»,-նշում է Վենետիկի հանձնաժողովը։

Այս նպատակով Վենետիկի հանձնաժողովը խորհուրդ է տալիս ՄԻՊ-ի օրենսդրական դաշտի վերանայում` հստակեցնելու նրա լիակատար անկախությունը անձնակազմի քաղաքականության մեջ, մասնավորապես` աշխատանքի ընդունման, կարիերայի, աշխատանքի դասակարգման, աշխատանքի նկարագրությունների և այլնի հետ կապված։

Ապահովել, որ ՄԻՊ անձնակազմի համակարգը և անձնակազմի քաղաքականությունը հիմնված լինի հստակ չափանիշների վրա՝ կապված հաստատության առանձնահատկությունների, գործառույթների և պարտականությունների հետ: Պետք է խուսափել, որ անձնակազմի հետ կապված հարցերը ենթակա լինեն որևէ այլ պետական մարմնի կամ գերատեսչության, մասնավորապես գործադիր իշխանությանը:

Ի վերջո, Հանձնաժողովը հրավիրում է օրենսդիրին՝ օգտվել հնարավոր վերանայման հնարավորությունից ու կիրառել նաև Վենետիկի հանձնաժողովի 2006 և 2016 թվականների կարծիքներում ձևակերպված առաջարկությունները, որոնք դեռ ուժի մեջ են, բայց նաև ամբողջությամբ կիրառել Վենետիկի բոլոր սկզբունքները:

Վենետիկի հանձնաժողովը մնում է հասանելի՝ հետագա աջակցության համար:
 

Վենետիկի հանձնաժողովի ամբողջական կարծիքին կարող եք ծանոթանալ հղմամբ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:43
Ստեփանավանի մշակույթի պալատը այսուհետ կկրի Սոս Սարգսյանի անունը
Ստեփանավանի մշակույթի պալատը այսուհետ կկրի Սոս Սարգսյանի անունը: Այս մասին տեղեկացնում է Ստեփանավանի համայնքապետարանը։ Համայնքապետարանից նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Օդի ջերմաստիճանը գիշերային ժամերին կնվազի 5-7 աստիճանով
Մայրաքաղաքում դեկտեմբերի 3-7-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Այս մասին հայտնում է Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Արարատ Միրզոյանն ու Էնթոնի Բլինքենն անդրադարձել են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությանը
Դեկտեմբերի 2-ին աշխատանքային այցով Ստոկհոլմում գտնվող ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հանդիպում է ունեցել ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի հետ։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Ստորագրվել է Հայաստանի և Լիտվայի միջև երկկողմ ռազմական համագործակցության ծրագիրը
Դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվել են պաշտպանության բնագավառում հայ-լիտվական երկկողմ համագործակցության պլանավորման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
ՀՕԿ-ի 2022թ-ի օրացույցի համար նախատեսված մրցույթում հաղթած լուսանկարները
Ամեն տարի Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունն անցկացնում է օրացույցի համար նախատեսված լուսանկարների մրցույթ: Ինչպես հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Ամերիկյան կողմն աջակցում է լարվածության թուլացմանը և խնդիրների խաղաղ կարգավորմանը․ Լին Թրեյսի
Դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է ՀՀ-ում ԱՄՆ արտակարգ և լիազոր դեսպան Լին Թրեյսիին, հայտնում են ՊՆ-ից։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Գորիսում ապօրինի ծառահատման դեպքեր են բացահայտվել
Ոստիկանության Գորիսի բաժնի համայնքային ու ՊՊԾ դասակի ոստիկանները նոյեմբերի 29-ին և 30-ին բաժնի սպասարկման տարածքում կատարած շրջայցերի ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Գեներալ Մանվելի սանիկը դարձել է Արթիկում Փաշինյանի սրտի թեկնածուն
Yerevan.Today-ը գրում է․ «ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանին հաջողվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Հաագայում անդրադարձել են Արցախի դեմ սանձազերծված ագրեսիայի ընթացքում քիմիական տարրեր պարունակող զենքի կիրառմանը
Նոյեմբերի 29-ից դեկտեմբերի 2-ը Հաագայում տեղի է ունեցել Քիմիական զենքի արգելման կոնվենցիային անդամակցող պետությունների 26-րդ համաժողովը, որին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Մերկասառույց, մառախուղ՝ հանրապետության ճանապարհներին
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ։ «Փակ է Արագածոտնի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Միջազգային գիտաժողով՝ երկրաշարժի 33-րդ տարելիցի կապակցությամբ
ՀՀ արտակարգ իրավիճակների և ՌԴ քաղաքացիական պաշտպանության, արտակարգ իրավիճակների և աղետների հետևանքների վերացման նախարարությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
ԱՄՆ պաշտպանության նախարարը՝ Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի գործողությունների մասին
Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի գործողություններին ԱՄՆ-ի ցանկացած պատասխան կիրականացվի միջազգային հանրության հետ համատեղ, հայտարարել է ԱՄՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Պուտինն ու Բայդենը մոտ ապագայում բանակցություններ կվարեն․ Բլինքեն
ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը հայտնել է, որ մոտ ապագայում  ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ու ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը բանակցություններ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Չեմպիոն Հովհաննես Բաչկովի ծննդյան օրն է
Այսօր օլիմպիական խաղերի և աշխարհի առաջնության  բրոնզե մեդալակիր, Եվրոպական խաղերի չեմպիոն Հովհաննես Բաչկովի ծննդյան օրն է։ «Մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
«Պատերազմի և կորցված հնարավորությունների տարի». դեսպան Տիգրան Մկրտչյան
Հունաստանի խոշորագույն տպագիր և առցանց թերթերից՝ «Կաթիմերինին» հրապարակել  է Հունաստանում Հայաստանի նորանշանակ արտակարգ և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Վրաստանի նախկին վարչապետի կուսակցությունն ակտիվ գործունեություն է սկսում
Վրաստանի նախկին վարչապետ Գիորգի Գախարիայի կուսակցությունը պատրաստվում է ակտիվ քաղաքական կյանքին ու, ինչպես իրենք են նշում, իշխող «Վրացական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Հայտնի են հունվարին անցկացվելիք պետական ավարտական քննությունների ժամկետները
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի հրամանով սահմանվել են 2021-2022 ուսումնական տարվա՝ 2022 թվականի հունվարին անցկացվելիք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Տեղի է ունեցել ՀԱՊԿ անդամ պետությունների ԱԳ նախարարների աշխատանքային հանդիպումը
Դեկտեմբերի 2-ին ԵԱՀԿ նախարարական 28-րդ համաժողովի շրջանակներում ՀԱՊԿ-ում նախագահող Հայաստանի Հանրապետության ԱԳ նախարարի համակարգմամբ տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Մեր զինվորների աճյունները հողի մեջ դրված ավելի մեծ ուժ են տալու այս հողին, քան շատ ողջ մարդիկ. Տեր Հակոբ
«Հարագնա ժամանակի մեջ մեր կյանքը մի ակնթարթի է նման, բայց այդ ակնթարթից կախված է շատ բան: Այդ ակնթարթը մարդիկ կարող են այնպես ապրել, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Բացահայտվել է հայտնի անձանց անվամբ ստեղծված կեղծ էջերի միջոցով հափշտակություններ կատարելու դեպք
Քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում քննվող քրեական գործով իրականացված քննչական և դատավարական այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Վետերանները կարևորել են մարշալ Բաղրամյանի հիշատակի պահպանումը
Այսօր լրանում է հայ ժողովրդի ականավոր գործիչ, ԽՍՀՄ կրկնակի հերոս, մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանի ծննդյան 124-րդ տարեդարձը, և նրա կերպարի, ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Հասարակության մեջ արմատավորվել է տարօրինակ հիվանդություն՝ մարդկանց ոչ մի սպառնալիք չի սթափեցնում. Մանասերյան
«Վերջին մեկ տարվա ընթացում մեր հասարակության մեջ արմատավորվել է մի տարօրինակ հիվանդություն՝ մարդկանց ոչ մի սպառնալիք չի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
COVID-19-ի դեմ պատվաստվելուց 7 օր անց անձը կարող է դառնալ արյան դոնոր
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության և ԱՄՆ-ի Դեղերի և սննդամթերքի գործակալության դիրքորոշումների համաձայն՝ արյան դոնորության համար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
«ՕՊԵԿ հիմնադրամը» համագործակցում է Ամերիաբանկի հետ` երկրում առկա խնդիրները լուծելու և մարդկանց կյանքի որակը բարելավելու համար. Թ. Ալնասար
Ամերիաբանկի երկարամյա գործընկեր «ՕՊԵԿ Միջազգային զարգացման հիմնադրամի»` մասնավոր հատվածի և առևտրի ֆինանսավորման գծով տնօրենի օգնական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Ստեփանակերտի զինվորական պանթեոնը դեռ նախագծում են
Արայիկ Հարությունյանը դեկտեմբերի 2-ին Արցախյան երրորդ պատերազմում զոհվածների մի խումբ ծնողների և պատկան մարմինների պատասխանատուների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Մետրոյի «Հանրապետության հրապարակ» կայարանի հարակից ճարտարապետական համալիրը վերանորոգվում է
Մետրոյի «Հանրապետության հրապարակ» կայարանի հարակից ճարտարապետական համալիրը վերանորոգվում է Երևանի քաղաքապետարանի ծրագրով: Բառացիորեն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Աշոտ Մինասյանը վտանգ է ներկայացնում, քանի որ ամեն վայրկյան կարող է համախմբել նվիրյալներին. Ռեժիսոր
«Մենք շատ ծանր օրեր ենք ապրում: Արդեն փաստ է, որ մեր հայրենիքի մի կարևոր հատված՝ Սյունիքի հատվածը, վտանգի տակ է»,- ՀՀ դատախազության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
«Բոլոր նրանք, ովքեր դուրս են գալու հերոսների սխրագործությունների դեմ, տրորվելու են նրանց՝ ամենաապրողների ոտքերի տակ»
«Պատերազմի մեկնարկին Արցախի ճանապարհին հանդիպեցի իր ջոկատով պատերազմ մեկնող Աշոտ Մինասյանին, նա ասաց՝ ներսն է թշնամին, մենք պետք է այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Վերջին հրաժեշտը Արցախում ավելի քան մեկ տարի առաջ զոհված հրետանավորներին
Երևանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում վերջին հրաժեշտն են տալիս Արցախյան պատերազմում զոհված ու ավելի քան մեկ տարի անհետ կորած համարվող...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Բլինկենը կոչ է անում Հայաստանին և Ադրբեջանին ակտիվ երկխոսություն սկսել հումանիտար հարցերի շուրջ
ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենը Հայաստանին և Ադրբեջանին հումանիտար հարցերի շուրջ ակտիվ երկխոսության կոչ է արել: Այս մասին գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայաստանն ախտահարվել է ծայրաստիճան վտանգավոր վիրուսով՝ պոպուլիզմի վիրուսով. Սերժ Սարգսյան
15:24 01/12/2021

Հայաստանն ախտահարվել է ծայրաստիճան վտանգավոր վիրուսով՝ պոպուլիզմի վիրուսով. Սերժ Սարգսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}