Panorama.am

Քարոզարշավի ընթացքում հանրային կարծիքի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հինգ ուժեր հաղթահարում են խորհրդարան մուտք գործելու համար անհրաժեշտ նվազագույն շեմը: Ըստ որում` դրանցից երկուսը ՀՀԿ-ն ու ԲՀԿ-ն վստահաբար, իսկ երեքի` ՀԱԿ-ի, ՀՅԴ-ի ու ՕԵԿ-ի ցուցանիշը սահմանային է: Անցողիկ շեմին մոտ է նաև «Ժառանգության» վարկանիշը: ՀԿԿ-ն, ՄՀԿ-ն ու ՀԴԿ-ն ընդգծված հետնապահներ են: Տվյալները ստացվել են «Արմնյուզ» լրատվական հեռուստաալիքի նախաձեռնությամբ և ֆինանսավորմամբ իրականացված հանրային կարծիքի ուսումնասիրման ընդգրկուն ծրագրի շրջանակներում Հայկական Սոցիոլոգիական Ասոցիացիայի և The Gallup Organization-ի կողմից ապրիլի 16-ից 22-ն անցկացրած հարցման արդյունքում:

Այս տիպի սոցհարցումներին բնորոշ հարցին` «ո՞ր կուսակցության օգտին դուք կքվեարկեիք, եթե Ազգային ժողովի ընտրությունները անցկացվեին հաջորդ կիրակի», հարցմանը մասնակցած բոլոր 1015 քաղաքացիների դիրքորոշումների համադրումը տվել է հետևյալ պատկերը. 39%` ՀՀԿ, 26%` ԲՀԿ, 7%` ՀԱԿ, 5%` ՕԵԿ, 5%` ՀՅԴ, 4%` «ժառանգություն», 2%` ՀԿԿ, 0.5%` ՄՀԿ, 0.4%` ՀԴԿ: Ոչ մի կուսակցության օգտին տարբերակն ընտրել են 9%-ը, ևս 3%-ը չեն պատասխանել հարցին:
Հարկ է նկատել, որ նույն հարցի պատասխանները քարոզչության մեկնարկից առաջ իրականացված հարցման ընթացքում այլ պատկեր է ունեցել: Ծրագրի առաջին փուլում իրականացված հարցման արդյունքներով, որ կատարվել է ապրիլի 4-10-ը, պատկերը հետևյալն էր. 34%` ՀՀԿ, 28%` ԲՀԿ, 9%` ՀԱԿ, 6%` ՕԵԿ, 5%` ՀՅԴ, 3%` «Ժառանգություն», 2%` ՀԿԿ: Մյուս երկու կուսակցությունների` ՄՀԿ և ՀԴԿ, ցուցաիշն առաջին հարցման ընթացքում եղել էր զրո: Ոչ մի կուսակցության օգտին տարբերակն ընտրել են 10%-ը, 3%-ը հարցին չեն պատասխանել:
Ստացվում է, որ պաշտոնական քարոզարշավի մեկնարկից հետո համակիրների բանակը համալրել են ՀՀԿ-ն` 5%-ով, «Ժառանգությունը»` 1%-ով, նաև` ՄՀԿ-ն ու ՀԴԿ-ն մոտ կեսական տոկոսով: Դաշնակցությանն ու կոմկուսի պոտենցիալ էլեկտորատը մնացել է անփոփոխ, կայուն: Իսկ ահա մյուսները քարոզարշավի մեկնարկից հետո կորուստ են գրանցել. ԲՀԿ-ն ու ՀԱԿ-ը 2%-ով, ՕԵԿ-ը` 1%-ով: Նվազել է նաև որևէ կուսակցության օգտին չքվեարոկղների տեսակարար կշիռը` 1%-ով, իսկ ահա հարցին չպատասխանողների թիվը մնացել է նույնը:

Սակայն այս թվերը չեն ներկայացնում խորհրդարանական ընտրությունների քվեարկության մոտավոր պատկերը, քանզի դրանք հաշվարկված են բոլոր հարցվողների կտրվածքով: Նման պատկեր ունենալու համար պետք է հաշվարկել այն քաղաքացիների «ձայնը», ովքեր մասնակցելու են քվեարկությանը: Այս նպատակով տրված հարցին ի պատասխան, ապրիլի 16-22-ը հարցվածների 66%-ը նշել է, որ հաստատապես մասնակցելու է առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին (առաջին փուլում այս ցուցանիշը եղել է 58%), 23%-ը նշել է, որ հավանաբար կմասնակցի (առաջին փուլում` 30%), հավանաբար չի մասնակցելու հարցվածների 5% (առաջին փուլում` 7%), վստահաբար չմասնակցողների տեսակարար կշիռը կազմել է 3% (նախորդ հարցման դեպքում նույնպես 3%): Այս հարցի առնչությամբ հարցվածների` երկրորդ փուլում 2%, իսկ առաջին փուլում` 1%-ը նշել է, որ դեռևս որոշում չի կայացրել, իսկ 1%-ը թե առաջին, թե երկրորդ փուլերում հարցին չի պատասխանել:

Նախորդ երկու հարցերի պատասխանները համադրելով` սոցիոլոգները հաշվարկել են, թե ինչ արդյունք կունենար խորհրդարանական ընտրությունների քվեարկությունը, եթե կայանար ապրիլի 16-22-ն ընկած ժամանակահատվածին հաջորդող կիրակի օրը: Պատկերը հետևյալն է. ՀՀԿ` 42%, ԲՀԿ` 28%, ՀԱԿ` 7%, ՕԵԿ` 5%, ՀՅԴ` 5%, «Ժառանգություն»` 4%, ՀԿԿ` 1%, ՄՀԿ` 0,4%, ՀԴԿ` 0,3%: Ոչ մի կուսակցության ձայն չէր տա հարցվածների 5%-ը, իսկ 2%-ը` հարցին չի պատասխանել կամ դեռևս չգիտի:
Դինամիկան այս պարագայում ունի հետևյալ տեսքը: Առաջին փուլի համեմատ ՀՀԿ-ի հավանական արդյունքն աճել է 8%-ով (առաջին փուլում` 34%): Սա նշանակում է, որ բացի այն որ առաջին փուլում կողմնորոշված ընտրողներից բացի, ՀՀԿ-ի ընտրազանգվածը համալրվել է նաև այն անձանց հաշվին, ովքեր նախորդիվ իրենց մասնակցության հարցում դեռևս չէին կողմնորոշվել: Նույնը նաև «Ժառանգություն» կուսակցության դեպքում, որի հավանական արդյունքը նախորդ հարցման համեմատ աճել է 1%-ով (առաջին փուլում` 3%): ՄՀԿ-ն ու ՀԴԿ-ն նույնպես, թեև համեստ, բայց աճ են գրանցել, քանի որ առաջին փուլում երկուսն էլ ունեին 0 տոկոս արդյունք:
ԲՀԿ-ի ու ՀՅԴ-ի ցուցանիշը մնացել է անփոփոխ` համապատասխանաբար 28% և 5%: Սա ԲՀԿ դեպքում նշանակում է, որ եթե հանրային կարծիքի տեսանկյունից կուսակցությունն ունեցել է վարկանիշի անկում, այնուամենայնիվ քվեարկության գնալու հարցում նախկինում չկողմնորոշված քաղաքացիների տեսակարար կշռի նվազման հաշվին ԲՀԿ-ն կարող է քվեարկության արդյունքներում կորուստ չունենալ:
Ի տարբերություն նշվածների, մյուս բոլոր ուժերը հավանական արդյունքներում նախորդ հարցման համեմատ կորուստ են գրանցել: Ըստ որում` ՀԱԿ-ը կորցրել է 2% (առաջին փուլում` 9%), ՕԵԿ-ը` 1%, (առաջին փուլում` 6%), ՀԿԿ-ն 1% (առաջին փուլում` 2%):
Ըստ հարցման արդյունքների ոչ մի կուսակցության չեն ընտրելու քվեարկության գնացողների 5%-ը (առաջին հարցման ժամանակ` 10%), իսկ գնացողների 2%-ը կամ չգիտի ում է ընտրելու, կամ չի պատասխանել հարցին (նախորդ հարցման ժամանակ նրանց տեսակարար կշիռը կազմել է 3%):

Այսպիսով, հանրային կարծիքի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ՀՀԿ-ի ու ԲՀԿ-ի անցումը խորհրդարան երաշխավորված է: Նրանց հանրային աջակցությունը անհրաժեշտ 5 տոկոսին գերազանցում է մի քանի անգամ: ՀԱԿ-ը, ՕԵԿ-ը և ՀՅԴ-ն թեև հաղթահարում են անհրաժեշտ շեմը, սակայն, կարելի է ասել, որ գտնվում են վտանգավոր գոտում (նշենք, որ ՀԱԿ-ի դեպքում անցողիկ շեմը ոչ թե 5, այլ 7 տոկոսն է): «Ժառանգությունն» այդ շեմին մոտ է և, ինչպես սոցիոլոգներն են նշում, մնացած ժամանակահատվածն արդյունավետ օգտագործելու դեպքում կարող է գերազանցել շեմը: Իսկ ահա ՀԿԿ-ն, ՄՀԿ-ն ու ՀԴԿ-ն այսօրվա դրությամբ խորհրդարան անցնելու որևէ շանս չունեն: