Իսրայել-Իրան. հանգույցը սեղմվում է

Ի՞նչ փուլում է ներկայում գտնվում իրան-Իսրայել հակամարտությունը և ինչպիսի՞ն կարող են լինել դրանից սպասելիքները: Առաջին հայացքից պարզունակ թվացող այս հարցադրումներն իրականում ունեն ոչ այնքան պարզունակ և միանշանակ պատասխան: Հասկանալու համար, թե ինչ կարելի է սպասել երկու երկրների միջև օրըստօրե մեծացող լարվածությունից, նախ` անհրաժեշտ է հնարավորինս համակողմանի պատկերացնել արդեն իսկ տեղի ունեցած իրադարձություններն ու ներկա քաղաքական գործընթացները, որը դյուրին խնդիր չէ. հարկ է նշել, որ հիշյալ համատեքստում հաճախ գործի են դրվել որոշակի նպատակներ հետապնդող քարոզչական տարատեսակ հնարքներ՝ մարդկային երևակայության ողջ զինանոցի օգտագործմամբ, որն առավել քան բարդացրել է ռացիոնալ դատողությամբ իրականության վերարտադրությունն ու համապատասխան եզրահանգումները:

Եթե դիտարկենք իրան-իսրայելական հակամարտությունն Իրանի կողմից ծավալված քարոզչության տեսանկյունից, ապա կարելի է նկատել, որ Իրանում բավական լուրջ են մոտենում Իսրայելի հետ հակամարտության հարցին և վերջինիս կողմից Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը ռազմական հարվածներ հասցնելու հավանականությանը, չնայած, որ պաշտոնական Թեհրանի` ժամանակ առ ժամանակ հնչեցրած համարձակ հայտարարությունները կարող են առաջին հայացքից հակասել հիշյալ տրամաբանությանը: Հատկանշական է, որ ԻԻՀ մտավախության համար մեծապես հիմք է հանդիսացել արդեն իսկ արձանագրված իրաքյան նախադեպը՝ իրան-իրաքյան պատերազմի տարիներին Իսրայելի հակաիրաքյան գործունեությունը, որի շրջանակներում 1981 թ. հունիսին Տել-Ավիվն, առանց ՄԱԿ-ի համապատասխան որոշման, «Օպերա» անվանակոչված ռազմական գործողությամբ ոչնչացրել է Իրաքի Օսիրաք միջուկային ռեակտորը (Բաղդադից 18 կմ հարավ-արևմուտք): Սա վկայում է այն մասին, որ Իսրայելը պատեհ իրավիճակներում կարող է դիվանագիտության փոխարեն նախընտրել «խաղի ռազմական կանոնները»՝ հաջողությամբ ավարտին հասցնելով այդ առաքելությունը:

Ենթադրվում է, որ Իսրայելը նախքան ԻԻՀ միջուկային ծրագրի կապակցությամբ Իրանի և «5+1» ձևաչափով (կազմի մեջ մտնում են ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամ երկրները և Գերմանիան) միջազգային միջնորդական խմբի միջև ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունները փորձել է քարոզչական ճնշումների միջոցով որոշակի զիջումներ կորզել իրանական իշխանություններից:
Հիշեցնենք, որ «CNN»-ին տված հարցազրույցի ընթացքում Իսրայելի պաշտպանության նախարար Էհուդ Բարակը հայտարարել էր, որ առաջիկա բանակցություններն Իրանի հետ կարող են հաջողված որակվել միայն այն դեպքում, եթե Իրանը համաձայնի դադարեցնել մինչև 20% ուրանի հարստացումը: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս փորձը, Իսրայելի նման քաղաքական կեցվածքը ոչ միայն չի կարող ապահովել զիջումներ ԻԻՀ կողմից, այլ կարող է առավել ամրապնդել երկու երկրների միջև ձևավորված անհանդուրժողականության մթնոլորտը և հաստատել Իրանի մտավախություններն առ այն, որ Իսրայելն ընտրել է հիմնահարցի ռազմական լուծման տարբերակը:

Նման հայտարարությունները պարզապես կարող են բացասական նախատրամադրվածության առաջացման հիմք հանդիսանալ հակառակ կողմի մոտ, որոնք ի վերջո, կարող են բացասաբար ազդել բուն բանակցային գործընթացների վրա: Բացի այդ, նշենք նաև, որ Իսրայելի պաշտպանության նախարարի վերոհիշյալ հայտարարությունը կարելի է համարել անիրատեսական ցանկությունների շարքից, քանի որ բոլորին է հայտնի իրանական իշխանությունների՝ խաղաղ նպատակներով ուրանի հարստացման վճռականությունը, որն էլ ամրագրվել է ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունների արդյունքում. համաձայն Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի՝ պաշտոնապես հաստատվել են ԻԻՀ իրավունքներն ատոմային էներգիան խաղաղ նպատակներով օգտագործելու վերաբերյալ՝ պայմանով, որ Իրանն, իր հերթին, հարգելու է միջազգային համապատասխան պարտավորությունները:

Բանակցություններից հետո բազմիցս հայտարարվել է, որ Իրանի և միջազգային միջնորդների հանդիպումը Ստամբուլում տեղի է ունեցել դրական և կառուցողական մթնոլորտում: Սակայն հաշվի առնելով Իսրայելի ակնկալիքներն այդ բանակցություններից և դրանցից ձեռք բերված արդյունքները (այս անգամ իրանական կողմը զերծ է մնացել նախապայմաններ առաջադրելուց. նախորդ հանդիպման ժամանակ ԻԻՀ-ը ձգտել է վերացնել իր երկրի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցները)՝ հազիվ, թե կարելի կլինի Ստամբուլի հանդիպումն Իսրայելի համար գոհացուցիչ որակել:
Իրանի և «5+1» միջնորդական խմբի հաջորդ հանդիպումը նախատեսված է անցկացնել Բաղդադում մայիսի 23-ին: Բայց ինչպես արդեն նշել ենք, բանակցությունների արդյունավետ ելքը մեծապես կարող է պայմանավորվել կողմերի կառուցողական նախատրամադրվածությունից, ուստի նախքան բանակցությունները տարվող աշխատանքները կարող են էական շրջադարձ ապահովել դեպի հիմնախնդրի լուծում տանող ճանապարհին:

Թեհրանի համար ներկայում չի կարող մտահոգիչ չլինել նաև Իսրայելի տարածաշրջանային քաղաքականությունը, որը թույլ է տալիս ենթադրել Իրանի դեմ պատերազմի նախապատրաստական աշխատանքների իրականացման մասին: Մի կողմ թողնելով ԻԻՀ դեմ ռազմական գործողություններ ծավալելու իսրայելական հռետորաբանությունը, որին աշխարհն ականջալուր է լինում գրեթե յուրաքանչյուր օր, միաժամանակ հնարավոր չէ անտեսել Իսրայելի գործնական միջոցառումների շարքը, որը միտված է վերոհիշյալ հռետորաբանության կյանքի կոչմանը: Այս առումով բավական խոցելի իրավիճակում է հայտնվել Հարավային Կովկասը՝ որպես Իրանին սահմանակից տարածաշրջան:

Ռացիոնալ դատողությամբ օժտված անհատի համար դժվար է հավատալ, որ Իրանին հարևան Ադրբեջանը տարածաշրջանային նման լարված պայմաններում կարող է իր պետական շահերը դնել այլ պետությունների աշխարհաքաղաքական շահերի զոհասեղանին՝ նոր թափ հաղորդելով Իսրայելի հետ ռազմական ոլորտում համագործակցությանը և ընտրելով «ինքնասպանության» ուղին, սակայն դա է իրականությունը: Եթե նաև հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Իրանի դեմ հարձակումը հարվածում է Ռուսաստանի Դաշնության կենսական շահերին տարածաշրջանում, ապա կարելի է կանխատեսել, թե ինչպիսին կլինի վերջինիս դիրքորոշումն Իսրայելի հնարավոր հարձակման և դրանում Ադրբեջանի դե-ֆակտո ներգրավվածության հարցում:

Վերջերս իսրայելական «Kanal 10» հեռուստաալիքի լրագրող Ալոն Բեն Դավիդը հանդես է եկել ուշագրավ լուսաբանումներով առ այն, որ Իսրայելն ավարտել է Իրանի դեմ հարձակման նախապատրաստական աշխատանքները: Գրեթե միաժամանակ իրանական ԶԼՄ-ները հաղորդագրություն են տարածել այն մասին, որ «Ադրբեջանն Իրանի հետ սահմանի մերձակայքում՝ ադրբեջանական Իմիշլի շրջանում, տեղակայել է 30 միավոր իսրայելական արտադրության հրասայլային տեխնիկա» : Ուստի հիմք ընդունելով Ադրբեջանի նախպաշտպանական հիշյալ միջոցառումները՝ կարելի է ենթադրել, որ Իսրայելը ձգտում է օգտագործել Ադրբեջանի ռազմակայանները՝ հարևան Իրանի միջուկային օբյեկտների ուղղությամբ օդային գրոհներ իրականացնելու նպատակով, որին Իրանը կարող է պատասխանել Ադրբեջանին ուղղված ցամաքային հակահարվածով:

Այն, որ Իսրայելը հակաիրանական արշավում միայնակ չէ և հնարավոր հարձակման դեպքում պատերազմը չի լինի սոսկ երկու երկրների միջև հակամարտություն, ակնհայտ է ոչ միայն վերոհիշյալ գործընթացներից, այլև ԱՄՆ քաղաքականությունից, որը Պարսից ծոցում պահում է երկու ավիակիր, իսկ ԿՀՎ անօդաչու սարքերի՝ երեք տարի շարունակ Իրանի շուրջը կատարած թռիչքները, Ազգային անվտանգության գործակալության (NSA) էլեկտրոնային լսումներն ու արբանյակային լուսանկարները նպատակ են հետապնդել վերահսկելու իրանական միջուկային օբյեկտները: Պենտագոնի ռազմավարներն, իրենց հերթին, առավել հակված են այն կարծիքին, որ եթե Իսրայելը հարվածի Իրանին, ապա ԱՄՆ-ն անխուսափելիորեն ներգրավված կլինի հակամարտության մեջ:

Իրանագետ, պ.գ.թ. Ռուդիկ Յարալյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:35
Ռիո Ֆերդինանդը՝ Հենրիխ Մխիթարյանի մասին
«Ռեշֆորդն ու Հենրիխ Մխիթարյանն ամենաակտիվն էին 2-րդ խաղակեսում և փոխեցին «Մանչեսթեր Յունայթեդի» խաղը»,- ասել է Ֆերդինանդը:
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Կայծակի հարվածից Նորվեգիայում 320-ից ավելի եղջերու է սատկել
Նորվեգիայի հարավում գտնվող Հարդանգերվիդա ազգային պարկում կայծակի մեկ հարվածից 323 եղջերու է սատկել: Լուրը գրում է «Ռիա նովոստի»-ն:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Թուրքական զինված ուժերը Սիրիայում 10 գյուղ են ազատագրել ահաբեկիչներից. Գլխավոր շտաբ
Թուրքական բանակը Սիրիայում «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման 20 օբյեկտների ուղղությամբ հարվածներ է հասցրել և աջակցել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Շատվանի բնակչին վրաերթի ենթարկելու և փախչելու դեպքով քրգործ է հարուցվել
ՀՀ քննչական կոմիտեի Գեղարքունիքի մարզային քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ՝ Շատվան գյուղի 75-ամյա բնակչին վրաերթի ենթարկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Ռուսաստանի լողի հավաքականն Օլիմպիադայից առաջ մարզվել է ռազմական բազայում
Ռուսաստանի սինխրոն լողի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Տատյանա Պոկրովսկայան պատմել է, որ իր սաները մարզվել են ռազմական բազայում:
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Երեք օրում՝ 27 ՃՏՊ
3 մարդ զոհվել է
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
ԿԽՄԿ նախագահի կոչը՝ Անհայտ կորածների միջազգային օրվան ընդառաջ
Օօգոստոսի 30-ի՝ Անհայտ կորածների միջազգային օրվան ընդառաջ, Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի (ԿԽՄԿ) նախագահ Պետեր Մաուրերը կոչ է արել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Օլիմպիական խաղերի մեդալակիրները ստացան Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի օրհնությունը
Մրցանակակիր մարզիկները, իրենց հերթին, խորին շնորհակալություն են հայտնել ընդունելության և, մասնավորապես, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի կողմից հայ մարզիկների նկատմամբ մշտապես ցուցաբերվող ուշադրության համար:
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Հայաստանի չեմպիոնն այս անգամ հանդես կգա հիմնական կազմով
«Ալաշկերտ» ֆուտբոլային թիմը երկրորդ միջազգային ընկերական խաղը կանցկացնի և դարձյալ կհանդիպի Հայաստանում ուսումնամարզական հավաք անցկացնող և իր երկրի առաջնությանը նախապատրաստվող Իրաքի «Զախո» թիմի հետ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Մահացել է աշխարհահռչակ մեքսիկացի երգիչ Խուան Գաբրիելը
Կալիֆորնիայում  66 տարեկան հասակում մահացել է աշխարհահռչակ մեքսիկացի  կոմպոզիտրոր, երաժշտական պրոդյուսեր և երգիչ Խուան Գաբրիելը: Այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Արսեն Ջուլֆալակյան. «Չկա ոչ մի երաշխիք, որ ամեն ինչ ճիշտ անելու դեպքում արդյունքը կլինի դրական»
Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի անդամ Արսեն Ջուլֆալակյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել, որտեղ խոսել է սպորտի անկանխատեսելիության մասին:
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Սաակաշվիլին Կիևի համերգասրահը համարում է անհարմար «Եվրատեսիլ»-ի անցկացման համար
Նրա պնդմամբ, Օդեսան ավելի հարմար է «Եվրատեսիլ-2017» երգի միջազգային մրցույթի անցկացման համար:
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Օլիմպիական խաղերի մեդալակիրները` Մայր Աթոռում
Այսօր Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Մայր Աթոռի դիվանապետ Գերաշնորհ Տ. Արշակ եպիսկոպոս Խաչատրյանն ընդունել է օգոստոսի 5-ից 21-ը Բրազիլիայում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Ադրբեջանցի փորձագետները բանկերին մեղադրում են գերշահույթներ ստանալու մեջ
Ադրբեջանցի փորձագետները կարծում են, որ ադրբեջանական բանկերը որոշել են ֆինանսական շուկայում ստեղծված իրավիճակից օգտվելով հավելյալ շահույթներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
«Ուրարտուն» հոկտեմբերի 6-ին առաջին խաղը կանցկացնի Երևանում
Երևանի «Ուրարտու» բասկետբոլային ակումբը Ռուսաստանի առաջնությանը 2016-2017 թթ. մրցաշրջանի առաջին հանդիպումը կանցկացնի Երևանում՝ հոկտեմբերի 6-ին մրցելով «Ռյազանի» հետ:
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
Սեֆիլյանի և «Սասնա ծռերի» քրեական գործերը միացնելու իմաստն անհասկանալի է. Փաստաբան
Վերաքննիչ քրեական դատարանը այսօր մերժեց պաշտպանական կողմի բողոքը Ժիրայր Սեֆիլյանի կալանքի ժամկետի երկարացման որոշման վերաբերյալ: Դռնփակ դատական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Անկարա. Ոչ ոք չի կարող Թուրքիային թելադրել, թե ինչպիսի ահաբեկիչների դեմ պայքարի
Հայտարարել է Թուրքիայի ԵՄ հարցերով նախարար Օմար Չելիկը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Երիտասարդ ըմբիշները մեկնարկում են աշխարհի առաջնությունում
Ֆրանսիայի Մայկոն քաղաքում օգոստոսի 30-ից սեպտեմբերի 4-ը կկայանա ըմբշամարտի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Հալեպում հայազգի զինծառայող է զոհվել
Օրեր առաջ սիրիական բանակի հայազգի զինծառայող 24-ամյա Հարութ Մանուկ Պաղտոյանը զոհվել է:
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Առարկայացանկի առաջնահերթությունները բխելու են երկրի առջև ծառացած խնդիրներից. ԿԳ նախարար
«Մեր երկիրը պետք է կարողանա ինքն իրեն պաշտպանել, որի համար պետք է ունենանք ուժեղ և հզոր բնական գիտություն»,-այս մասին նշել է ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Գաբրիել Ղազարյան. «Սա քառամյա օլիմպիական փուլի ընթացքում կատարված մեծ աշխատանքի արդյունք է»
ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարար Գաբրիել Ղազարյանն ուրախ է, որ Հայաստանը 20-ամյա ընդմիջումից հետո դարձյալ նվաճել է օլիմպիական ոսկե մեդալ:
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Արցախի վարչապետը հանձնարարել է ուժեղացնել վերահսկողությունը հավի մսի և ենթամթերքի շուկայում
Արցախի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարարության սննդի անվտանգության պետական ծառայության պետ Լևոն Սարգսյանն այսօր տեղի ունեցած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Տիգրան Հարությունյանը և Կարեն Մովսիսյանը հաղթողից զիջեցին կես միավորով
Մեր շախմատիստներից Տիգրան Հարությունյանը և Կարեն Մովսիսյանը հաղթողից հետ են մնացել կես միավորով և գրավել են համապատասխանաբար 12-րդ և 13-րդ հորիզոնականները:
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Դատարանը ցույց տվեց, որ Հայաստանը ՌԴ-ին գործընկեր երկիր է. Միրոնովի կինը՝ որոշման մասին
Ասաց՝ ամուսնուն լավ են վերաբերվել և թույլ են տվել նույնիսկ սնունդ փոխանցել, այն էլ՝ խորոված
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Հռոմի Պապն ու Ցուկերբերգը հանդիպել են
Հռոմի Պապ Ֆրանցիսկոսը հանդիպել է «Ֆեյսբուք» սոցիալական ցանցի հիմնադիր Մարկ Ցուկերբերգի և նրա կնոջ Պրիսցիալա Չանի հետ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Չեմ կարծում, թե Բակո Սահակյանը տենչացել ու տենչում է նախագահության երրորդ ժամկետին. Գեղամ Բաղդասարյան
«Բակո Սահակյանը այն մարդը չէ, կոպիտ ասած, պաշտոնի մեռած մարդ չէ»
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
«Հայաստան» հիմնադրամը հիմնանորոգել է Նալբանդյան գյուղի դպրոցը
Այսօր, նոր ուսումնական տարվա շեմին, Արմավիրի մարզի Նալբանդյան գյուղում բացվել է համայնքի հիմնովին վերանորոգված դպրոցը՝ խորհրդային ժամանակներին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

«Պատմություններ ճանապարհից». Բացվեց Դավիթ Հակոբյանի անհատական ցուցահանդեսը
19:42 29/08/2016

«Պատմություններ ճանապարհից». Բացվեց Դավիթ Հակոբյանի անհատական ցուցահանդեսը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}