Իսրայել-Իրան. հանգույցը սեղմվում է

Ի՞նչ փուլում է ներկայում գտնվում իրան-Իսրայել հակամարտությունը և ինչպիսի՞ն կարող են լինել դրանից սպասելիքները: Առաջին հայացքից պարզունակ թվացող այս հարցադրումներն իրականում ունեն ոչ այնքան պարզունակ և միանշանակ պատասխան: Հասկանալու համար, թե ինչ կարելի է սպասել երկու երկրների միջև օրըստօրե մեծացող լարվածությունից, նախ` անհրաժեշտ է հնարավորինս համակողմանի պատկերացնել արդեն իսկ տեղի ունեցած իրադարձություններն ու ներկա քաղաքական գործընթացները, որը դյուրին խնդիր չէ. հարկ է նշել, որ հիշյալ համատեքստում հաճախ գործի են դրվել որոշակի նպատակներ հետապնդող քարոզչական տարատեսակ հնարքներ՝ մարդկային երևակայության ողջ զինանոցի օգտագործմամբ, որն առավել քան բարդացրել է ռացիոնալ դատողությամբ իրականության վերարտադրությունն ու համապատասխան եզրահանգումները:

Եթե դիտարկենք իրան-իսրայելական հակամարտությունն Իրանի կողմից ծավալված քարոզչության տեսանկյունից, ապա կարելի է նկատել, որ Իրանում բավական լուրջ են մոտենում Իսրայելի հետ հակամարտության հարցին և վերջինիս կողմից Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը ռազմական հարվածներ հասցնելու հավանականությանը, չնայած, որ պաշտոնական Թեհրանի` ժամանակ առ ժամանակ հնչեցրած համարձակ հայտարարությունները կարող են առաջին հայացքից հակասել հիշյալ տրամաբանությանը: Հատկանշական է, որ ԻԻՀ մտավախության համար մեծապես հիմք է հանդիսացել արդեն իսկ արձանագրված իրաքյան նախադեպը՝ իրան-իրաքյան պատերազմի տարիներին Իսրայելի հակաիրաքյան գործունեությունը, որի շրջանակներում 1981 թ. հունիսին Տել-Ավիվն, առանց ՄԱԿ-ի համապատասխան որոշման, «Օպերա» անվանակոչված ռազմական գործողությամբ ոչնչացրել է Իրաքի Օսիրաք միջուկային ռեակտորը (Բաղդադից 18 կմ հարավ-արևմուտք): Սա վկայում է այն մասին, որ Իսրայելը պատեհ իրավիճակներում կարող է դիվանագիտության փոխարեն նախընտրել «խաղի ռազմական կանոնները»՝ հաջողությամբ ավարտին հասցնելով այդ առաքելությունը:

Ենթադրվում է, որ Իսրայելը նախքան ԻԻՀ միջուկային ծրագրի կապակցությամբ Իրանի և «5+1» ձևաչափով (կազմի մեջ մտնում են ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամ երկրները և Գերմանիան) միջազգային միջնորդական խմբի միջև ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունները փորձել է քարոզչական ճնշումների միջոցով որոշակի զիջումներ կորզել իրանական իշխանություններից:
Հիշեցնենք, որ «CNN»-ին տված հարցազրույցի ընթացքում Իսրայելի պաշտպանության նախարար Էհուդ Բարակը հայտարարել էր, որ առաջիկա բանակցություններն Իրանի հետ կարող են հաջողված որակվել միայն այն դեպքում, եթե Իրանը համաձայնի դադարեցնել մինչև 20% ուրանի հարստացումը: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս փորձը, Իսրայելի նման քաղաքական կեցվածքը ոչ միայն չի կարող ապահովել զիջումներ ԻԻՀ կողմից, այլ կարող է առավել ամրապնդել երկու երկրների միջև ձևավորված անհանդուրժողականության մթնոլորտը և հաստատել Իրանի մտավախություններն առ այն, որ Իսրայելն ընտրել է հիմնահարցի ռազմական լուծման տարբերակը:

Նման հայտարարությունները պարզապես կարող են բացասական նախատրամադրվածության առաջացման հիմք հանդիսանալ հակառակ կողմի մոտ, որոնք ի վերջո, կարող են բացասաբար ազդել բուն բանակցային գործընթացների վրա: Բացի այդ, նշենք նաև, որ Իսրայելի պաշտպանության նախարարի վերոհիշյալ հայտարարությունը կարելի է համարել անիրատեսական ցանկությունների շարքից, քանի որ բոլորին է հայտնի իրանական իշխանությունների՝ խաղաղ նպատակներով ուրանի հարստացման վճռականությունը, որն էլ ամրագրվել է ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունների արդյունքում. համաձայն Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի՝ պաշտոնապես հաստատվել են ԻԻՀ իրավունքներն ատոմային էներգիան խաղաղ նպատակներով օգտագործելու վերաբերյալ՝ պայմանով, որ Իրանն, իր հերթին, հարգելու է միջազգային համապատասխան պարտավորությունները:

Բանակցություններից հետո բազմիցս հայտարարվել է, որ Իրանի և միջազգային միջնորդների հանդիպումը Ստամբուլում տեղի է ունեցել դրական և կառուցողական մթնոլորտում: Սակայն հաշվի առնելով Իսրայելի ակնկալիքներն այդ բանակցություններից և դրանցից ձեռք բերված արդյունքները (այս անգամ իրանական կողմը զերծ է մնացել նախապայմաններ առաջադրելուց. նախորդ հանդիպման ժամանակ ԻԻՀ-ը ձգտել է վերացնել իր երկրի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցները)՝ հազիվ, թե կարելի կլինի Ստամբուլի հանդիպումն Իսրայելի համար գոհացուցիչ որակել:
Իրանի և «5+1» միջնորդական խմբի հաջորդ հանդիպումը նախատեսված է անցկացնել Բաղդադում մայիսի 23-ին: Բայց ինչպես արդեն նշել ենք, բանակցությունների արդյունավետ ելքը մեծապես կարող է պայմանավորվել կողմերի կառուցողական նախատրամադրվածությունից, ուստի նախքան բանակցությունները տարվող աշխատանքները կարող են էական շրջադարձ ապահովել դեպի հիմնախնդրի լուծում տանող ճանապարհին:

Թեհրանի համար ներկայում չի կարող մտահոգիչ չլինել նաև Իսրայելի տարածաշրջանային քաղաքականությունը, որը թույլ է տալիս ենթադրել Իրանի դեմ պատերազմի նախապատրաստական աշխատանքների իրականացման մասին: Մի կողմ թողնելով ԻԻՀ դեմ ռազմական գործողություններ ծավալելու իսրայելական հռետորաբանությունը, որին աշխարհն ականջալուր է լինում գրեթե յուրաքանչյուր օր, միաժամանակ հնարավոր չէ անտեսել Իսրայելի գործնական միջոցառումների շարքը, որը միտված է վերոհիշյալ հռետորաբանության կյանքի կոչմանը: Այս առումով բավական խոցելի իրավիճակում է հայտնվել Հարավային Կովկասը՝ որպես Իրանին սահմանակից տարածաշրջան:

Ռացիոնալ դատողությամբ օժտված անհատի համար դժվար է հավատալ, որ Իրանին հարևան Ադրբեջանը տարածաշրջանային նման լարված պայմաններում կարող է իր պետական շահերը դնել այլ պետությունների աշխարհաքաղաքական շահերի զոհասեղանին՝ նոր թափ հաղորդելով Իսրայելի հետ ռազմական ոլորտում համագործակցությանը և ընտրելով «ինքնասպանության» ուղին, սակայն դա է իրականությունը: Եթե նաև հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Իրանի դեմ հարձակումը հարվածում է Ռուսաստանի Դաշնության կենսական շահերին տարածաշրջանում, ապա կարելի է կանխատեսել, թե ինչպիսին կլինի վերջինիս դիրքորոշումն Իսրայելի հնարավոր հարձակման և դրանում Ադրբեջանի դե-ֆակտո ներգրավվածության հարցում:

Վերջերս իսրայելական «Kanal 10» հեռուստաալիքի լրագրող Ալոն Բեն Դավիդը հանդես է եկել ուշագրավ լուսաբանումներով առ այն, որ Իսրայելն ավարտել է Իրանի դեմ հարձակման նախապատրաստական աշխատանքները: Գրեթե միաժամանակ իրանական ԶԼՄ-ները հաղորդագրություն են տարածել այն մասին, որ «Ադրբեջանն Իրանի հետ սահմանի մերձակայքում՝ ադրբեջանական Իմիշլի շրջանում, տեղակայել է 30 միավոր իսրայելական արտադրության հրասայլային տեխնիկա» : Ուստի հիմք ընդունելով Ադրբեջանի նախպաշտպանական հիշյալ միջոցառումները՝ կարելի է ենթադրել, որ Իսրայելը ձգտում է օգտագործել Ադրբեջանի ռազմակայանները՝ հարևան Իրանի միջուկային օբյեկտների ուղղությամբ օդային գրոհներ իրականացնելու նպատակով, որին Իրանը կարող է պատասխանել Ադրբեջանին ուղղված ցամաքային հակահարվածով:

Այն, որ Իսրայելը հակաիրանական արշավում միայնակ չէ և հնարավոր հարձակման դեպքում պատերազմը չի լինի սոսկ երկու երկրների միջև հակամարտություն, ակնհայտ է ոչ միայն վերոհիշյալ գործընթացներից, այլև ԱՄՆ քաղաքականությունից, որը Պարսից ծոցում պահում է երկու ավիակիր, իսկ ԿՀՎ անօդաչու սարքերի՝ երեք տարի շարունակ Իրանի շուրջը կատարած թռիչքները, Ազգային անվտանգության գործակալության (NSA) էլեկտրոնային լսումներն ու արբանյակային լուսանկարները նպատակ են հետապնդել վերահսկելու իրանական միջուկային օբյեկտները: Պենտագոնի ռազմավարներն, իրենց հերթին, առավել հակված են այն կարծիքին, որ եթե Իսրայելը հարվածի Իրանին, ապա ԱՄՆ-ն անխուսափելիորեն ներգրավված կլինի հակամարտության մեջ:

Իրանագետ, պ.գ.թ. Ռուդիկ Յարալյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:51
«Հյուսիսային հոսք-2» նախագիծը կիրագործվի. Վլադիմիր Չիժով
Նա նաև ընդգծել է, որ ռուսական գազը, այսպես թե այնպես, ԵՄ սպառողներին անհրաժեշտ է:
Աղբյուր` Panorama.am
12:44
Իրանն ակտիվ խաղացող է դառնում միջազգային տնտեսության մեջ. Գոհար Իսկանդարյան
Հայաստանը պետք է վերանայի այն հանգամանքը, որ իրանական 600 անուն ապրանք մտնում է Հայաստան, իսկ Հայաստանից ընդամենը 100 անուն՝ Իրան:
Աղբյուր` Panorama.am
12:35
Միքայել Միքայելյանը՝ Հայաստանի դրոշակակիր
5-18 տարեկան պատանիները կպայքարեն մեդալների 70 հավաքածուի համար:
Աղբյուր` Panorama.am
12:27
Թուրքիան և Հունաստանը պարեկություն իրականացնելու խնդրանքով դիմել ՆԱՏՕ-ին
«Փախստականներով նավակները կանգնեցնելն ու դրանք հետ ուղարկելը ՆԱՏՕ-ի խնդիրը չեն»,- նշել է պաշտոնյան:
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Դատախազության 2015 թվականի գործունեությունը բավարար է . Արցախի նախագահ
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը այսօր տեղի ունեցած ԼՂՀ դատախազության 2015 թվականի գործունեության արդյունքների ամփոփման կոլեգիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
Պատանի սուսերամարտիկները միջազգային մրցաշարում 8 մեդալ են նվաճել
Արմեն Դալաքյանը (ճկասուսեր) դարձել է մրցաշարի հաղթող: Արծաթե մեդալ է նվաճել Խաչատուր Հարությունյանը:
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Իրանը հայտարարել է Ռուսաստանից Սու-30 ռազմական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու մասին
Հոսեյն Դեհղանը միևնույն ժամանակ հերքել է տարածված այն տեղեկատվությունը, թե Իրանը նպատակ ունի Չինաստանից ռազմական ինքնաթիռներ ձեռք բերել:
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Հոնկոնգում ոստիկանների և առևտրականների միջև բախում է եղել
Վոնկոկը հայտնի է ամբողջ աշխարհին որպես փողոցային շուկաների, տարաբնույթ խանութների և կրպակների թաղամաս, որտեղ շատ են նաև ռեստորներն ու ճաշարանները:
Աղբյուր` Panorama.am
11:55
Հայաստանի և Չեռնոգորիայի միջև զբոսաշրջային փոխայցելությունների ընթացակարգերը կդյուրացվեն
Գործադիրն այսօրվա նիստում հավանություն տվեց համաձայնագրերի կնքմանը:
Աղբյուր` Panorama.am
11:52
Մրցույթ՝ ՀՀ-Վրաստան էլեկտրահաղորդման օդային գծի կառուցումն իրականացնող կազմակերպության ընտրության համար
Ծրագրի արժեքը, ըստ FICHTNER խորհրդատվական ընկերության նախնական գնահատման, կազմում է 326,9 մլն եվրո, որի 10 տոկոսը վրացական կողմի մասնաբաժինն է:
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Կառավարությունը չեղյալ համարեց Մարզահամերգային համալիրի վաճառքի պայմանագիրը
«ՆՏԱԱ ինվեստմենտ գրուպ» ՍՊԸ-ին օտարված պետական սեփականություն հանդիսացող գույքի դիմաց վճարումներ սահմանված ժամկետում չեն իրականացվել:
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
ՀՀ-ում նոր միջուկային էներգաբլոկի կառուցման ծրագիրը լրացուցիչ քննարկման կարիք ունի
Համաձայն ծրագրի՝ ՀՀ-ում նոր միջուկային էներգաբլոկի կառուցման աշխատանքների մեկնարկը նախատեսված էր 2018թ., իսկ շահագործման հանձնումը՝ 2026թ-ին:
Աղբյուր` Panorama.am
11:15
Եղանակը տաքացավ, դպրոցներում ջերմաստիճանը բարձրացավ
Դպրոցի պատուհանները հին են, դռները հերմետիկ չեն փակվում, միջանցքներում քամի է:
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
ՍԱՊԾ. Հայկական կողմը լոլիկի խմբաքանակի վերադարձման դեպք չի արձանագրել
Կասկածներ կան լոլիկի նշված խմբաքանակն այլ երկրից ուղարկված լինելու մասին:
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
Բախշյանն առաջարկում է ընտանի կենդանիների համար խարբերդցիներից առայժմ տուրք չգանձել
Որպես պահակ պահում ենշներ, մկներին չեզոքացնելու համար պահում են կատուներ, որոնց հետ կապված ամեն ինչ իրենք են հոգում ու քաղաքային իշխանությունը դրանց ետևից մաքրելու համար ոչ մի ծախս չի անում:
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
Նվազել են սուր շնչառական վարակներով հիվանդությունների թիվը, բայց զգոնությունը չպետք է կորցնել. Լիանա Թորոսյան
Սեզոնային գրիպի և ՍՇ վարակների սեզոնը սովորաբար սկսվում է հոկտեմբերին, իսկ երկրորդ փուլը՝ հաջորդ տարվա սկզբին և շարունակվում մինչև ապրիլի վերջ:
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Արագածոտնի մարզում կան փակ ավտոճանապարհներ
Սյունիքի մարզի Սիսիան-Գորիս, Գորիս-Կապան ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց:
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Ռուս զբոսաշրջիկներով ինքնաթիռն արտակարգ վայրէջք է կատարել Դոմինիկանայում
Boeing 777-200 ինքնաթիռում եղել է 351 ուղևոր և անձնակազմի 20 անդամ: Որևէ մեկը չի տուժել:
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Հին Երևան, թե «Հին Երևան». Գրականագետ Հովիկ Չարխչյան
«Չի կարող մեկի գոյությունը պայմանավորված լինել մյուսի վախճանով»:
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
Հակառակորդը հայ դիրքապահների ուղղությամբ կրակել է ՀԱՆ-17 տիպի նռնականետերից. ԼՂՀ ՊՆ
ՊԲ առաջապահ զորամասերը շարունակում են վստահորեն իրականացնել մարտական հերթապահություն՝ խիստ անհրաժեշտության դեպքում դիմելով նաև պատասխան գործողությունների:
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
Սերժ Սարգսյանը վաղը կհայտարարի կադրային փոփոխությունների մասին. «Ժողովուրդ»
ՀՀԿ-ՀՅԴ կոալիցիայի հարցում երեկ, կարելի է ասել, վերջնական հստակություն մտավ: Չնայած կողմերը դեռևս պաշտոնապես չեն հայտարարել կոալիցիա կազմելու և...
Աղբյուր` Panorama.am
09:37
Աշոտյանը վերջին պահին լավություն է արել. «Հրապարակ»
Կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանը ճամպրուկներն է հավաքում։ Վերջին պահին նա որոշել է «լավություն» անել ԿԳՆ աշխատակազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:34
Ստյոպա Սաֆարյանը կարծում է, որ Բագրատյանը կոնսոլիդացիայի պոտենցիալ չունի. «Առավոտ»
«Ես կարծում եմ, որ Բագրատյանն ընդամենն ասել է, որ այս վիճակը պետք է շտկվի. իշխանությունն արդեն բավականին շուտ պատրաստվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
Ինչպես Թուրքիայի ԱԳՆ-ն Հռոմի պապին վերագրեց գոյություն չունեցող հայտարարություն. «Հրապարակ»-ի հետաքննութունը
«Հրապարակ»-ն անդրադարձել է Թուրքիայի ԱԳՆ-ի կողմից Հայոց ցեղասպանության մասին Հռոմի պապին վերագրված հայտարարությանն ու գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
Ֆելիքս Ցոլակյանի ազատման լուրը խուճապ է առաջացրել Շիրակի մարզում. «Ժամանակ»
Շիրակի մարզում իսկական խուճապ է, ինչը կապված է մարզպետ Ֆելիքս Ցոլակյանի ազատման լուրերի հետ: Մամուլը արդեն մի քանի օր գրում է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
Տիգրան Սարգսյանի եղբայրը նոր պաշտոն կստանա. ՀԺ
Անդրադառնալով ՀՀ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի եղբորը՝ Չինաստանում ՀՀ դեսպան Արմեն Սարգսյանի լիազորությունները դադարեցնելու մասին նախագահի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Զարուհի Փոստանջյանը՝ ՄԻՊ թեկնածու
18:29 10/02/2016

Զարուհի Փոստանջյանը՝ ՄԻՊ թեկնածու

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}