Իսրայել-Իրան. հանգույցը սեղմվում է

Ի՞նչ փուլում է ներկայում գտնվում իրան-Իսրայել հակամարտությունը և ինչպիսի՞ն կարող են լինել դրանից սպասելիքները: Առաջին հայացքից պարզունակ թվացող այս հարցադրումներն իրականում ունեն ոչ այնքան պարզունակ և միանշանակ պատասխան: Հասկանալու համար, թե ինչ կարելի է սպասել երկու երկրների միջև օրըստօրե մեծացող լարվածությունից, նախ` անհրաժեշտ է հնարավորինս համակողմանի պատկերացնել արդեն իսկ տեղի ունեցած իրադարձություններն ու ներկա քաղաքական գործընթացները, որը դյուրին խնդիր չէ. հարկ է նշել, որ հիշյալ համատեքստում հաճախ գործի են դրվել որոշակի նպատակներ հետապնդող քարոզչական տարատեսակ հնարքներ՝ մարդկային երևակայության ողջ զինանոցի օգտագործմամբ, որն առավել քան բարդացրել է ռացիոնալ դատողությամբ իրականության վերարտադրությունն ու համապատասխան եզրահանգումները:

Եթե դիտարկենք իրան-իսրայելական հակամարտությունն Իրանի կողմից ծավալված քարոզչության տեսանկյունից, ապա կարելի է նկատել, որ Իրանում բավական լուրջ են մոտենում Իսրայելի հետ հակամարտության հարցին և վերջինիս կողմից Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը ռազմական հարվածներ հասցնելու հավանականությանը, չնայած, որ պաշտոնական Թեհրանի` ժամանակ առ ժամանակ հնչեցրած համարձակ հայտարարությունները կարող են առաջին հայացքից հակասել հիշյալ տրամաբանությանը: Հատկանշական է, որ ԻԻՀ մտավախության համար մեծապես հիմք է հանդիսացել արդեն իսկ արձանագրված իրաքյան նախադեպը՝ իրան-իրաքյան պատերազմի տարիներին Իսրայելի հակաիրաքյան գործունեությունը, որի շրջանակներում 1981 թ. հունիսին Տել-Ավիվն, առանց ՄԱԿ-ի համապատասխան որոշման, «Օպերա» անվանակոչված ռազմական գործողությամբ ոչնչացրել է Իրաքի Օսիրաք միջուկային ռեակտորը (Բաղդադից 18 կմ հարավ-արևմուտք): Սա վկայում է այն մասին, որ Իսրայելը պատեհ իրավիճակներում կարող է դիվանագիտության փոխարեն նախընտրել «խաղի ռազմական կանոնները»՝ հաջողությամբ ավարտին հասցնելով այդ առաքելությունը:

Ենթադրվում է, որ Իսրայելը նախքան ԻԻՀ միջուկային ծրագրի կապակցությամբ Իրանի և «5+1» ձևաչափով (կազմի մեջ մտնում են ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամ երկրները և Գերմանիան) միջազգային միջնորդական խմբի միջև ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունները փորձել է քարոզչական ճնշումների միջոցով որոշակի զիջումներ կորզել իրանական իշխանություններից:
Հիշեցնենք, որ «CNN»-ին տված հարցազրույցի ընթացքում Իսրայելի պաշտպանության նախարար Էհուդ Բարակը հայտարարել էր, որ առաջիկա բանակցություններն Իրանի հետ կարող են հաջողված որակվել միայն այն դեպքում, եթե Իրանը համաձայնի դադարեցնել մինչև 20% ուրանի հարստացումը: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս փորձը, Իսրայելի նման քաղաքական կեցվածքը ոչ միայն չի կարող ապահովել զիջումներ ԻԻՀ կողմից, այլ կարող է առավել ամրապնդել երկու երկրների միջև ձևավորված անհանդուրժողականության մթնոլորտը և հաստատել Իրանի մտավախություններն առ այն, որ Իսրայելն ընտրել է հիմնահարցի ռազմական լուծման տարբերակը:

Նման հայտարարությունները պարզապես կարող են բացասական նախատրամադրվածության առաջացման հիմք հանդիսանալ հակառակ կողմի մոտ, որոնք ի վերջո, կարող են բացասաբար ազդել բուն բանակցային գործընթացների վրա: Բացի այդ, նշենք նաև, որ Իսրայելի պաշտպանության նախարարի վերոհիշյալ հայտարարությունը կարելի է համարել անիրատեսական ցանկությունների շարքից, քանի որ բոլորին է հայտնի իրանական իշխանությունների՝ խաղաղ նպատակներով ուրանի հարստացման վճռականությունը, որն էլ ամրագրվել է ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունների արդյունքում. համաձայն Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի՝ պաշտոնապես հաստատվել են ԻԻՀ իրավունքներն ատոմային էներգիան խաղաղ նպատակներով օգտագործելու վերաբերյալ՝ պայմանով, որ Իրանն, իր հերթին, հարգելու է միջազգային համապատասխան պարտավորությունները:

Բանակցություններից հետո բազմիցս հայտարարվել է, որ Իրանի և միջազգային միջնորդների հանդիպումը Ստամբուլում տեղի է ունեցել դրական և կառուցողական մթնոլորտում: Սակայն հաշվի առնելով Իսրայելի ակնկալիքներն այդ բանակցություններից և դրանցից ձեռք բերված արդյունքները (այս անգամ իրանական կողմը զերծ է մնացել նախապայմաններ առաջադրելուց. նախորդ հանդիպման ժամանակ ԻԻՀ-ը ձգտել է վերացնել իր երկրի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցները)՝ հազիվ, թե կարելի կլինի Ստամբուլի հանդիպումն Իսրայելի համար գոհացուցիչ որակել:
Իրանի և «5+1» միջնորդական խմբի հաջորդ հանդիպումը նախատեսված է անցկացնել Բաղդադում մայիսի 23-ին: Բայց ինչպես արդեն նշել ենք, բանակցությունների արդյունավետ ելքը մեծապես կարող է պայմանավորվել կողմերի կառուցողական նախատրամադրվածությունից, ուստի նախքան բանակցությունները տարվող աշխատանքները կարող են էական շրջադարձ ապահովել դեպի հիմնախնդրի լուծում տանող ճանապարհին:

Թեհրանի համար ներկայում չի կարող մտահոգիչ չլինել նաև Իսրայելի տարածաշրջանային քաղաքականությունը, որը թույլ է տալիս ենթադրել Իրանի դեմ պատերազմի նախապատրաստական աշխատանքների իրականացման մասին: Մի կողմ թողնելով ԻԻՀ դեմ ռազմական գործողություններ ծավալելու իսրայելական հռետորաբանությունը, որին աշխարհն ականջալուր է լինում գրեթե յուրաքանչյուր օր, միաժամանակ հնարավոր չէ անտեսել Իսրայելի գործնական միջոցառումների շարքը, որը միտված է վերոհիշյալ հռետորաբանության կյանքի կոչմանը: Այս առումով բավական խոցելի իրավիճակում է հայտնվել Հարավային Կովկասը՝ որպես Իրանին սահմանակից տարածաշրջան:

Ռացիոնալ դատողությամբ օժտված անհատի համար դժվար է հավատալ, որ Իրանին հարևան Ադրբեջանը տարածաշրջանային նման լարված պայմաններում կարող է իր պետական շահերը դնել այլ պետությունների աշխարհաքաղաքական շահերի զոհասեղանին՝ նոր թափ հաղորդելով Իսրայելի հետ ռազմական ոլորտում համագործակցությանը և ընտրելով «ինքնասպանության» ուղին, սակայն դա է իրականությունը: Եթե նաև հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Իրանի դեմ հարձակումը հարվածում է Ռուսաստանի Դաշնության կենսական շահերին տարածաշրջանում, ապա կարելի է կանխատեսել, թե ինչպիսին կլինի վերջինիս դիրքորոշումն Իսրայելի հնարավոր հարձակման և դրանում Ադրբեջանի դե-ֆակտո ներգրավվածության հարցում:

Վերջերս իսրայելական «Kanal 10» հեռուստաալիքի լրագրող Ալոն Բեն Դավիդը հանդես է եկել ուշագրավ լուսաբանումներով առ այն, որ Իսրայելն ավարտել է Իրանի դեմ հարձակման նախապատրաստական աշխատանքները: Գրեթե միաժամանակ իրանական ԶԼՄ-ները հաղորդագրություն են տարածել այն մասին, որ «Ադրբեջանն Իրանի հետ սահմանի մերձակայքում՝ ադրբեջանական Իմիշլի շրջանում, տեղակայել է 30 միավոր իսրայելական արտադրության հրասայլային տեխնիկա» : Ուստի հիմք ընդունելով Ադրբեջանի նախպաշտպանական հիշյալ միջոցառումները՝ կարելի է ենթադրել, որ Իսրայելը ձգտում է օգտագործել Ադրբեջանի ռազմակայանները՝ հարևան Իրանի միջուկային օբյեկտների ուղղությամբ օդային գրոհներ իրականացնելու նպատակով, որին Իրանը կարող է պատասխանել Ադրբեջանին ուղղված ցամաքային հակահարվածով:

Այն, որ Իսրայելը հակաիրանական արշավում միայնակ չէ և հնարավոր հարձակման դեպքում պատերազմը չի լինի սոսկ երկու երկրների միջև հակամարտություն, ակնհայտ է ոչ միայն վերոհիշյալ գործընթացներից, այլև ԱՄՆ քաղաքականությունից, որը Պարսից ծոցում պահում է երկու ավիակիր, իսկ ԿՀՎ անօդաչու սարքերի՝ երեք տարի շարունակ Իրանի շուրջը կատարած թռիչքները, Ազգային անվտանգության գործակալության (NSA) էլեկտրոնային լսումներն ու արբանյակային լուսանկարները նպատակ են հետապնդել վերահսկելու իրանական միջուկային օբյեկտները: Պենտագոնի ռազմավարներն, իրենց հերթին, առավել հակված են այն կարծիքին, որ եթե Իսրայելը հարվածի Իրանին, ապա ԱՄՆ-ն անխուսափելիորեն ներգրավված կլինի հակամարտության մեջ:

Իրանագետ, պ.գ.թ. Ռուդիկ Յարալյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:03
Հայաստանի զինուժի գերագույն գլխավոր հրամանատարն աչքը չի թարթելու «Իսկանդերի» համազարկի հրաման արձակելիս. ՀՀ նախագահ
Աշխատանքային այցով Արցախի Հանրապետություն մեկնած ՀՀ Նախագահ, Զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար Սերժ Սարգսյանն եղել է ՊԲ զորամասերից մեկում,
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Արթուր Պետրոսյան. «Վաղը փորձելու ենք հարձակվողական ֆուտբոլ խաղալ»
Մարտի 25-ին Վազգեն Սարգսյանի անվան «Հանրապետական» մարզադաշտում տեղի է ունեցել Հայաստանի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Դատավորի կիրակի
Մեծ Պահքի հինգերորդ կիրակին կոչվում է Դատավորի:
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հատուկ ռեպորտաժ Հայաստանի մասին՝ «Россия -24» -ի եթերում
Ռեպորտաժի հեղինակ Անտոն Բորիսովը Մոսկվայի օդանավակայանից Երևան է ուղևորվել Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիների համար նախատեսված ներքին անձնագրով, իսկ հետո շրջել է Հայաստանով:
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Հայաստանի Մ-17 հավաքականը պարտվել է Թուրքիային
Թուրքիայի Մանավգաթ քաղաքում ավարտվել է Եվրոպայի մինչև 17 տարեկանների 2016/2017 թթ. առաջնության էլիտ-ռաունդի առաջին խմբի մրցաշարի երկրորդ տուրի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Եվրամիությունը կլինի միասնական, կամ այն ընդհանրապես չի լինի. Տուսկ
Եվրամիության անդամ 27 երկրների գագաթնաժողովն Իտալիայի մայրաքաղաքում մեկնարկել է անվտանգության ուժեղացված միջոցառումների ներքո:
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
Հայաստանում 43.9%-ով ավելացել են ՋԷԿ-երի արտադրության ծավալները
2017 թվականի հունվար-փետրվարին Հայաստանում արտադրվել է 775.6 մլն կՎտ ժամ էլեկտրաէներգիա, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Գյուղական ամբուլատորիայում հետաքրքրվել են ընթացող բարեփոխումներով
Աղավնատան բժշկական ամբուլատորիայի տնօրեն Շողիկ Զաքարյանն աշխատանքային այցով Արմավիրի մարզում գտնվող Լևոն Ալթունյանին ներկայացրել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Բիշքեքում հատուկջոկատայինները ցրել են Ղրղզստանի նախագահի թեկնածուի կողմնակիցներին
Բիշքեքում հատուկջոկատայինները ցրել են ավելի վաղ Ազգային անվտանգության պետկոմիտեի մոտ ձերբակալված նախկին պատգամավոր Սադիր Ժապարովի կողմակիցների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Դոհա. Արթուր Դավթյանն արծաթե մեդալ նվաճեց հենացատկում
Դոհայում ավարտվում է մարմնամարզության աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլը: Այսօր մրցաշարի վերջին օրն է: Հայաստանի ներկայացուցիչ Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Հրշեջներն իրականացրել են 112-ամյա ֆրանսուհու երազանքը
Մոնպելիեի հրշեջ բրիգադն իրականացրել է Ֆրանսիայի տարեց բնակիչներից  մեկի երազանքը՝ ծննդյան 112-րդ տարեդարձին նրան զբոսանքի տարել հրշեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
Հոնկոնգում շարժասանդուղքի աշխատանքի պատճառով 18 մարդ է տուժել
40 մետր երկարությամբ շարժասանդուղքը մոտ երկու անգամ ավելացրելէ արագությունը, ապա կտրուկ արգելակվել:
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Այստեղ՝ այս տարածաշրջանում պատերազմ զսպողը դուք եք. Սերժ Սարգսյանը՝ զինվորներին
Հայկական երկու հանրապետությունների փոխգործակցության շրջանակում աշխատանքային այցով Արցախի Հանրապետությունում գտնվող ՀՀ Նախագահ, Զինված ուժերի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
«Անհարմար» նստատեղեր՝ Մեխիկոյի մետրոյում
Սեռական ոտնձգությունների դեմ պայքարի արշավի շրջանակում
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
Գերմանացի գործարարներն ու քաղաքական գործիչները ժամանել են Ղրիմ
Գերմանացի գործարարներից ու քաղաքական գործիչներից կազմված պատվիրակությունը ժամանել է Ղրիմ, որպեսզի անձամբ կարծիք կազմի՝ ինչ է այնտեղ կատարվում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Եղանակն առաջիկա օրերին
Հանրապետության տարածքում մարտի 26-27-ը, 28-ի գիշերը, 30-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 28-ին՝ օրվա երկրորդ կեսին, 29-ի գիշերը շրջանների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
ԶԼՄ-ները հայտնել են ՌԴ հավաքականի 50 անդամների թունավորման մասին
Ռուսաստանի սուսերամարտի, համաժամանակյա լողի, մարմնամարզության և ընբշամարտի հավաքականների շուրջ 50 մարզիկներ Դմիտրովսկի շրջանի «Օզերո...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Բաղդասարյանը փորձում է վերադարձնել վարորդական իրավունքը
Վարորդական իրավունքից ցմահ զրկված ավտոարշավորդ Մառա Բաղդասարյանը բողոքով կդիմի նախագահի աշխատակազմ և Գլխավոր դատախազություն։ Աղջիկը հերքում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
ՕՐՕ-ն դիմել է ԿԸՀ՝ ՀՀԿ ընտրական ցուցակի գրանցումը ուժը կորցրած ճանաչելու համար
«...հաշվի առնելով «Հայաստանի Հանրապետական» կուսակցությունը նախընտրական քարոզարշավի շրջանակում ակնհայտ չարաշահել է վարչական ռեսուրսը»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Գլխավոր դատախազություն. Սամվել Բաբայանն ընդունել է իրառնչությունը ռազմամթերքի ապօրինի շրջանառությանը
«Թեև հանցագործության կատարման մեջ մեղադրվող անձինք առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր չեն ճանաչել»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Ինչի՞ մենք թասիբի չենք ընկնում, որ ունենանք ֆանտաստիկ երկիր. Կարեն Կարապետյան
«Մենք հայտարարել ենք, որ 2017-ը լինելու  է ախտորոշման, սանիտարիզացիայի՝ մաքրման, պետական կառավարման համակարգի բարեփոխումների, ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Մինսկի կենտրոնում զանգվածային ձերբակալություններ են տեղի ունենում
Բելառուսական իրավապաշտպան «Գարուն» կազմակերպությունը հայտնել է, որ իրենց գրասենյակ են ներխուժել ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատայինները (ՕՄՕՆ), կոտրել դռները:
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
ԵՄ 27 երկրների առաջնորդները ստորագրել են Հռոմի հռչակագիր՝ առանց Բրիտանիայի
Հռչակագիրը սահամանում է Եվրամիության զարգացմանը միտված 4 խնդիր՝ Բրեքսիթից հետո
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Հայկական երկու պետությունների ղեկավարներն այցելել են ՊԲ զորամասեր
Ծանոթացել զինծառայողների ծառայությանն ու կենցաղային պայմաններին,
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Բաբկեն Պիպոյան. Սպառողներին մոլորեցնելու դեպքերը շատ են
«Ակնհայտ է, որ ոլորտում ունենք ռեպրես»:
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Այսօր դադարեցրինք Ազատության հրապարակում մեր նստացույցը. Շահեն Հարությունյան
«Հիմա կրկին ու կրկին փնտրելու ենք արդյունավետ պայքարի ճանապարհներ»:
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Ռուսաստանի և Հայաստանի հավատարիմ որդին
Մարտի 24-ին 94 տարեկան հասակում կյանքից հեռացավ Ստեփան Միկոյանը, Անաստաս Միոկայանի մեծ որդին: Ո՞վ է եղել Ստեփան Միկոյանը Ռուսաստանի և Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Ահաբեկիչները պայթեցրել են Սինայի իսլամական ինստիտուտի շենքը
Ահաբեկիչները պայթեցրել են Ալ-Արիշ քաղաքում գտնվող Ալ-Ազհար համալսարանի շենքը։ Ինքնաշեն պայթուցիկ սարքերը են տեղադրվել են շենքի շուրջը։ Երջանիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
«Ուրալ»-ով վթարի ենթարկված զինծառայողներից մեկի վիճակը ծանր է
Մարտի 23-ին Սոթք-Քարվաճառ ավտոճանապարհին «Ուրալ» մակնիշի ավտոմեքենայով վթարի ենթարկված 4 զինծառայողներից մեկի վիճակը ծանր է։ Մյուս...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Պետրոսյան. «Վաղն անպայման հարձակողական ֆուտբոլ ենք խաղալու»
20:21 25/03/2017

Արթուր Պետրոսյան. «Վաղն անպայման հարձակողական ֆուտբոլ ենք խաղալու»

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}