Իսրայել-Իրան. հանգույցը սեղմվում է

Ի՞նչ փուլում է ներկայում գտնվում իրան-Իսրայել հակամարտությունը և ինչպիսի՞ն կարող են լինել դրանից սպասելիքները: Առաջին հայացքից պարզունակ թվացող այս հարցադրումներն իրականում ունեն ոչ այնքան պարզունակ և միանշանակ պատասխան: Հասկանալու համար, թե ինչ կարելի է սպասել երկու երկրների միջև օրըստօրե մեծացող լարվածությունից, նախ` անհրաժեշտ է հնարավորինս համակողմանի պատկերացնել արդեն իսկ տեղի ունեցած իրադարձություններն ու ներկա քաղաքական գործընթացները, որը դյուրին խնդիր չէ. հարկ է նշել, որ հիշյալ համատեքստում հաճախ գործի են դրվել որոշակի նպատակներ հետապնդող քարոզչական տարատեսակ հնարքներ՝ մարդկային երևակայության ողջ զինանոցի օգտագործմամբ, որն առավել քան բարդացրել է ռացիոնալ դատողությամբ իրականության վերարտադրությունն ու համապատասխան եզրահանգումները:

Եթե դիտարկենք իրան-իսրայելական հակամարտությունն Իրանի կողմից ծավալված քարոզչության տեսանկյունից, ապա կարելի է նկատել, որ Իրանում բավական լուրջ են մոտենում Իսրայելի հետ հակամարտության հարցին և վերջինիս կողմից Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը ռազմական հարվածներ հասցնելու հավանականությանը, չնայած, որ պաշտոնական Թեհրանի` ժամանակ առ ժամանակ հնչեցրած համարձակ հայտարարությունները կարող են առաջին հայացքից հակասել հիշյալ տրամաբանությանը: Հատկանշական է, որ ԻԻՀ մտավախության համար մեծապես հիմք է հանդիսացել արդեն իսկ արձանագրված իրաքյան նախադեպը՝ իրան-իրաքյան պատերազմի տարիներին Իսրայելի հակաիրաքյան գործունեությունը, որի շրջանակներում 1981 թ. հունիսին Տել-Ավիվն, առանց ՄԱԿ-ի համապատասխան որոշման, «Օպերա» անվանակոչված ռազմական գործողությամբ ոչնչացրել է Իրաքի Օսիրաք միջուկային ռեակտորը (Բաղդադից 18 կմ հարավ-արևմուտք): Սա վկայում է այն մասին, որ Իսրայելը պատեհ իրավիճակներում կարող է դիվանագիտության փոխարեն նախընտրել «խաղի ռազմական կանոնները»՝ հաջողությամբ ավարտին հասցնելով այդ առաքելությունը:

Ենթադրվում է, որ Իսրայելը նախքան ԻԻՀ միջուկային ծրագրի կապակցությամբ Իրանի և «5+1» ձևաչափով (կազմի մեջ մտնում են ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամ երկրները և Գերմանիան) միջազգային միջնորդական խմբի միջև ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունները փորձել է քարոզչական ճնշումների միջոցով որոշակի զիջումներ կորզել իրանական իշխանություններից:
Հիշեցնենք, որ «CNN»-ին տված հարցազրույցի ընթացքում Իսրայելի պաշտպանության նախարար Էհուդ Բարակը հայտարարել էր, որ առաջիկա բանակցություններն Իրանի հետ կարող են հաջողված որակվել միայն այն դեպքում, եթե Իրանը համաձայնի դադարեցնել մինչև 20% ուրանի հարստացումը: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս փորձը, Իսրայելի նման քաղաքական կեցվածքը ոչ միայն չի կարող ապահովել զիջումներ ԻԻՀ կողմից, այլ կարող է առավել ամրապնդել երկու երկրների միջև ձևավորված անհանդուրժողականության մթնոլորտը և հաստատել Իրանի մտավախություններն առ այն, որ Իսրայելն ընտրել է հիմնահարցի ռազմական լուծման տարբերակը:

Նման հայտարարությունները պարզապես կարող են բացասական նախատրամադրվածության առաջացման հիմք հանդիսանալ հակառակ կողմի մոտ, որոնք ի վերջո, կարող են բացասաբար ազդել բուն բանակցային գործընթացների վրա: Բացի այդ, նշենք նաև, որ Իսրայելի պաշտպանության նախարարի վերոհիշյալ հայտարարությունը կարելի է համարել անիրատեսական ցանկությունների շարքից, քանի որ բոլորին է հայտնի իրանական իշխանությունների՝ խաղաղ նպատակներով ուրանի հարստացման վճռականությունը, որն էլ ամրագրվել է ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունների արդյունքում. համաձայն Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի՝ պաշտոնապես հաստատվել են ԻԻՀ իրավունքներն ատոմային էներգիան խաղաղ նպատակներով օգտագործելու վերաբերյալ՝ պայմանով, որ Իրանն, իր հերթին, հարգելու է միջազգային համապատասխան պարտավորությունները:

Բանակցություններից հետո բազմիցս հայտարարվել է, որ Իրանի և միջազգային միջնորդների հանդիպումը Ստամբուլում տեղի է ունեցել դրական և կառուցողական մթնոլորտում: Սակայն հաշվի առնելով Իսրայելի ակնկալիքներն այդ բանակցություններից և դրանցից ձեռք բերված արդյունքները (այս անգամ իրանական կողմը զերծ է մնացել նախապայմաններ առաջադրելուց. նախորդ հանդիպման ժամանակ ԻԻՀ-ը ձգտել է վերացնել իր երկրի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցները)՝ հազիվ, թե կարելի կլինի Ստամբուլի հանդիպումն Իսրայելի համար գոհացուցիչ որակել:
Իրանի և «5+1» միջնորդական խմբի հաջորդ հանդիպումը նախատեսված է անցկացնել Բաղդադում մայիսի 23-ին: Բայց ինչպես արդեն նշել ենք, բանակցությունների արդյունավետ ելքը մեծապես կարող է պայմանավորվել կողմերի կառուցողական նախատրամադրվածությունից, ուստի նախքան բանակցությունները տարվող աշխատանքները կարող են էական շրջադարձ ապահովել դեպի հիմնախնդրի լուծում տանող ճանապարհին:

Թեհրանի համար ներկայում չի կարող մտահոգիչ չլինել նաև Իսրայելի տարածաշրջանային քաղաքականությունը, որը թույլ է տալիս ենթադրել Իրանի դեմ պատերազմի նախապատրաստական աշխատանքների իրականացման մասին: Մի կողմ թողնելով ԻԻՀ դեմ ռազմական գործողություններ ծավալելու իսրայելական հռետորաբանությունը, որին աշխարհն ականջալուր է լինում գրեթե յուրաքանչյուր օր, միաժամանակ հնարավոր չէ անտեսել Իսրայելի գործնական միջոցառումների շարքը, որը միտված է վերոհիշյալ հռետորաբանության կյանքի կոչմանը: Այս առումով բավական խոցելի իրավիճակում է հայտնվել Հարավային Կովկասը՝ որպես Իրանին սահմանակից տարածաշրջան:

Ռացիոնալ դատողությամբ օժտված անհատի համար դժվար է հավատալ, որ Իրանին հարևան Ադրբեջանը տարածաշրջանային նման լարված պայմաններում կարող է իր պետական շահերը դնել այլ պետությունների աշխարհաքաղաքական շահերի զոհասեղանին՝ նոր թափ հաղորդելով Իսրայելի հետ ռազմական ոլորտում համագործակցությանը և ընտրելով «ինքնասպանության» ուղին, սակայն դա է իրականությունը: Եթե նաև հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Իրանի դեմ հարձակումը հարվածում է Ռուսաստանի Դաշնության կենսական շահերին տարածաշրջանում, ապա կարելի է կանխատեսել, թե ինչպիսին կլինի վերջինիս դիրքորոշումն Իսրայելի հնարավոր հարձակման և դրանում Ադրբեջանի դե-ֆակտո ներգրավվածության հարցում:

Վերջերս իսրայելական «Kanal 10» հեռուստաալիքի լրագրող Ալոն Բեն Դավիդը հանդես է եկել ուշագրավ լուսաբանումներով առ այն, որ Իսրայելն ավարտել է Իրանի դեմ հարձակման նախապատրաստական աշխատանքները: Գրեթե միաժամանակ իրանական ԶԼՄ-ները հաղորդագրություն են տարածել այն մասին, որ «Ադրբեջանն Իրանի հետ սահմանի մերձակայքում՝ ադրբեջանական Իմիշլի շրջանում, տեղակայել է 30 միավոր իսրայելական արտադրության հրասայլային տեխնիկա» : Ուստի հիմք ընդունելով Ադրբեջանի նախպաշտպանական հիշյալ միջոցառումները՝ կարելի է ենթադրել, որ Իսրայելը ձգտում է օգտագործել Ադրբեջանի ռազմակայանները՝ հարևան Իրանի միջուկային օբյեկտների ուղղությամբ օդային գրոհներ իրականացնելու նպատակով, որին Իրանը կարող է պատասխանել Ադրբեջանին ուղղված ցամաքային հակահարվածով:

Այն, որ Իսրայելը հակաիրանական արշավում միայնակ չէ և հնարավոր հարձակման դեպքում պատերազմը չի լինի սոսկ երկու երկրների միջև հակամարտություն, ակնհայտ է ոչ միայն վերոհիշյալ գործընթացներից, այլև ԱՄՆ քաղաքականությունից, որը Պարսից ծոցում պահում է երկու ավիակիր, իսկ ԿՀՎ անօդաչու սարքերի՝ երեք տարի շարունակ Իրանի շուրջը կատարած թռիչքները, Ազգային անվտանգության գործակալության (NSA) էլեկտրոնային լսումներն ու արբանյակային լուսանկարները նպատակ են հետապնդել վերահսկելու իրանական միջուկային օբյեկտները: Պենտագոնի ռազմավարներն, իրենց հերթին, առավել հակված են այն կարծիքին, որ եթե Իսրայելը հարվածի Իրանին, ապա ԱՄՆ-ն անխուսափելիորեն ներգրավված կլինի հակամարտության մեջ:

Իրանագետ, պ.գ.թ. Ռուդիկ Յարալյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:42
Վարչապետ. Գույքահարկի համակարգի բարեփոխման հիմքում պետք է դրվի արդարության սկզբունքը
Կառավարության այսօրվա նիստում վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հանձնարարականներ տվեց չօգտագործվող անշարժ գույքի մասով:  Վարչապետի խոսքերով՝...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Ղազախստանը, Ադրբեջանը, Վրաստանը և Թուրքիան երկաթուղային փոխադրումների հուշագիր են ստորագրել
Ղազախստանը, Ադրբեջանը, Վրաստանը և Թուրքիան նոր հուշագիր են ստորագրել երկաթուղային փոխադրումների ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:04
Վարչապետը հաջորդ շաբաթ կհանդիպի խոշոր արտահանողների, ներմուծողների և 5 խոշոր բանկերի ներկայացուցիչների հետ
Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը  կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Դավիթ Հարությունյանին հանձնարարեց հաջորդ շաբաթ կազմակերպել խոշոր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:58
Ռուբիկ Հակոբյանը ներողություն խնդրեց խորհրդարանից
Պատգամավորը՝ ԱԺ-ում տեղի ունեցած միջադեպի մասին
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
Դուք հաճույք ինչի՞ց եք ստանում. Վարչապետը՝ Դավիթ Լոքյանին
Գործադիրի այսօրվա նիստում Տարածքային կառավարման և զարգացման նախարար Դավիթ Լոքյանը ներկայացրեց 2017-2036 թվականների կոշտ կենցաղային թափոնների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:51
ԼՂՀ ԱԳՆ. Ադրբեջանական կողմը ԵԱՀԿ առաքելությունը դուրս չի բերել իր առաջապահ դիրքեր:
ԼՂՀ Ասկերանի շրջանի ուղղությամբ՝ Քենգերլի գյուղի հյուսիս-արևելքում
Աղբյուր` Panorama.am
12:41
Դեկտեմբերի 13-ին կհրավիրվի ԱԺ արտահերթ նիստ
ՀՀ կառավարության առաջարկությամբ դեկտեմբերի 13-ին կհրավիրվի Ազգային ժողովի արտահերթ նստաշրջան: Այդ մասին գործադիրի այսօրվա նիստում նշեց...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Ամերիկյան և ֆրանսիական ավիակիրները համատեղ կպայքարեն ԻՊ դեմ
ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի ռազմածովային ուժերի ավիակիր հարվածային խմբերը Մերձավոր Արևելքում «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:28
Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը գործարկել է նոր հավելված
Այն հնարավորություն կտա առանց գովազդային ցուցադրությունների, արագ և անվտանգ ընթերցել QR կոդեր:
Աղբյուր` Panorama.am
12:24
«Յութուբ». Հետադարձ հայացք»
«Յութուբ»-ը մոտ 7 րոպեանոց տեսանյութում ներկայացրել է այս տարվա ընթացքում ստեղծված տեսահոլովակներից կադրեր, որոնք ամենաշատ դիտումն են ունեցել:
Աղբյուր` Panorama.am
12:18
Նոր ուսումնական տարվանից էլեկտրոնային կրթությունը մասայական կկիրառվի հանրապետության դպրոցներում
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը գործադիրի այսօրվա նիստում Կրթության և գիտության նախարարին հանձնարարեց երեքշաբաթյա ժամկետում կառավարություն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Մասնագետ. Կաթնամթերքի խախտման մասին հայտարարությունն աչքկապոցի է
Ոչ սպառողը, ոչ ծնողը չի կարող հասկանալ, թե աղիքային ցուպիկը, անտիբիոտիկների մեծ քանակությունը ի՞նչ վտանգ են ներկայացնում: Դրանցից ո՞րն է ավելի վտանգավոր երեխայի համար:
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Առաջարկվել է շաբաթ և կիրակի, ինչպես նաև տոնական օրերին ապահովել բանկերի աշխատանքը
Կառավարության այսօրվա նիստում վարչապետ Կարեն Կարապետյանը Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Վարդան Հարությունյանին հանձնարարեց՝ հաշվի առնելով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:40
Ինդոնեզիայում երկրաշարժից զոհվերի թիվը հասել Է 99-ի
Ինդոնեզիայում դեկտեմբերի 7-ին 6,4 մագնիտուդով երկրաշարժը է տեղի ունեցել, որի էպիկենտրոնը գտնել է  Սումատրա կղզու հյուսիսի Բանդա Աչեխ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:35
«Գների արհեստական բարձրացման հարցում ուշադիր լինել»...տոներն են մոտենում
ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Շաբոյանին առաջարկեց հաշվի առնելով գալիք...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Մոուրինյո. «Զարյայի» հետ խաղը վճռորոշ է մեզ համար»
«Մեր նպատակը հաղթելն ու փլեյ-օֆֆ մտնելն է, իսկ հետո պետք է ձգտենք հնարավորինս առաջ շարժվել»։
Աղբյուր` Panorama.am
11:29
Վարչապետ գործադիրի անդամներին հորդորեց լինել մաքսիմալ լակոնիկ
ՀՀ կառավարության այսօրվա նիստում ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը գործադիրի անդամներին հորդորեց լինել մաքսիմալ լակոնիկ: «Մենք պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
Հրազդանում ավազակային հարձակմամբ հափշտակվել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար
ՀՀ քննչական կոմիտեի Կոտայքի մարզային քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ` առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:13
ԱԱԾ. Կաշառք ստանալու կասկածանքով ձերբակալվել է քաղաքապետարանի պաշտոնյա
Խոսքը խոշոր չափի գումար ստանալու մասին է:
Աղբյուր` Panorama.am
11:09
Հենրիխ Մխիթարյան. «Օդեսա վերադարձը շատ հաճելի է»
«Ո՞ւմ հետ խաղային զույգ կազմելն է առավել հարմար։ Կամ Մատայի, կամ մեկ այլ խաղացողի։ Հավանաբար, դա այնքան էլ կարևոր չէ»։
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Վանաձորի բժշկական համալիրի շինհրապարակում քաղաքացին ընկել է հորանը
Երեկ ողբերգական դեպք է տեղի ունեցել Վանաձորում. ԱԻՆ փրկարար ծառայությունում տեղեկություն է ստացվել, որ Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի նոր կառուցվող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
Կազմվել է Շուշիի Վերին Մզկիթի վերականգնման նախագիծը
Ավարտին են հասցվել Շուշի քաղաքի Վերին Մզկիթի վերականգնման նախագծային աշխատանքները, որոնք իրականացվում էին իրանցի մասնագետների կողմից՝ ԼՂՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:45
Հիշատակի արարողություն՝ Ցեղասպանության կանխարգելման միջազգային օրվա առիթով
Ցեղասպանության հանցագործության զոհերի հիշատակի և արժանապատվության և այդ հանցագործության կանխարգելման միջազգային օրվա առիթով դեկտեմբերի 9-ին`...
Աղբյուր` Panorama.am
10:39
Պաշտոնական. Բրոզովիչը երկարաձգել է պայմանագիրն «Ինտերի» հետ
Նա իր ստորագրությունն է դրել այն փաստաթղթի տակ, որով պարտավորում է մինչև 2021 թ. խաղալ իտալական թիմում։
Աղբյուր` Panorama.am
10:28
Իտալիան մնացել է առանց վարչապետի
Այսօր կսկսվեն խորհրդակցություններ:
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Թոմաս Տուխել. «Ռեալի դեմ արտագնա խաղում կամային ոչ-ոքին հատուկ նվաճում է»
«Խաղի սկզբում մենք մի շարք պարզունակ սխալներ գործեցինք, մրցակցին թույլատրեցինք պահեր ստեղծել»։
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Դեռևս չպարզված հանգամանքներում ժամկետային զինծառայող է զոհվել
Դեպքի մանրամասները պարզելու համար կատարվում է քննություն:
Աղբյուր` Panorama.am
10:09
Փորձարկումներ՝ ՖԻՖԱ-ից, աշխարհի առաջնություն՝ 48 թիմով ու 16 խմբով
Սպասվում է, որ այս գաղափարը պաշտոնապես կհրապարակվի հաջորդ տարվա սկզբին կայանալիք ՖԻՖԱ-ի խորհրդի նիստում։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռուբիկ Հակոբյանը՝ ԱԺ-ում տեղի ունեցած միջադեպի մասին
13:30 08/12/2016

Ռուբիկ Հակոբյանը՝ ԱԺ-ում տեղի ունեցած միջադեպի մասին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}