Իսրայել-Իրան. հանգույցը սեղմվում է

Ի՞նչ փուլում է ներկայում գտնվում իրան-Իսրայել հակամարտությունը և ինչպիսի՞ն կարող են լինել դրանից սպասելիքները: Առաջին հայացքից պարզունակ թվացող այս հարցադրումներն իրականում ունեն ոչ այնքան պարզունակ և միանշանակ պատասխան: Հասկանալու համար, թե ինչ կարելի է սպասել երկու երկրների միջև օրըստօրե մեծացող լարվածությունից, նախ` անհրաժեշտ է հնարավորինս համակողմանի պատկերացնել արդեն իսկ տեղի ունեցած իրադարձություններն ու ներկա քաղաքական գործընթացները, որը դյուրին խնդիր չէ. հարկ է նշել, որ հիշյալ համատեքստում հաճախ գործի են դրվել որոշակի նպատակներ հետապնդող քարոզչական տարատեսակ հնարքներ՝ մարդկային երևակայության ողջ զինանոցի օգտագործմամբ, որն առավել քան բարդացրել է ռացիոնալ դատողությամբ իրականության վերարտադրությունն ու համապատասխան եզրահանգումները:

Եթե դիտարկենք իրան-իսրայելական հակամարտությունն Իրանի կողմից ծավալված քարոզչության տեսանկյունից, ապա կարելի է նկատել, որ Իրանում բավական լուրջ են մոտենում Իսրայելի հետ հակամարտության հարցին և վերջինիս կողմից Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը ռազմական հարվածներ հասցնելու հավանականությանը, չնայած, որ պաշտոնական Թեհրանի` ժամանակ առ ժամանակ հնչեցրած համարձակ հայտարարությունները կարող են առաջին հայացքից հակասել հիշյալ տրամաբանությանը: Հատկանշական է, որ ԻԻՀ մտավախության համար մեծապես հիմք է հանդիսացել արդեն իսկ արձանագրված իրաքյան նախադեպը՝ իրան-իրաքյան պատերազմի տարիներին Իսրայելի հակաիրաքյան գործունեությունը, որի շրջանակներում 1981 թ. հունիսին Տել-Ավիվն, առանց ՄԱԿ-ի համապատասխան որոշման, «Օպերա» անվանակոչված ռազմական գործողությամբ ոչնչացրել է Իրաքի Օսիրաք միջուկային ռեակտորը (Բաղդադից 18 կմ հարավ-արևմուտք): Սա վկայում է այն մասին, որ Իսրայելը պատեհ իրավիճակներում կարող է դիվանագիտության փոխարեն նախընտրել «խաղի ռազմական կանոնները»՝ հաջողությամբ ավարտին հասցնելով այդ առաքելությունը:

Ենթադրվում է, որ Իսրայելը նախքան ԻԻՀ միջուկային ծրագրի կապակցությամբ Իրանի և «5+1» ձևաչափով (կազմի մեջ մտնում են ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամ երկրները և Գերմանիան) միջազգային միջնորդական խմբի միջև ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունները փորձել է քարոզչական ճնշումների միջոցով որոշակի զիջումներ կորզել իրանական իշխանություններից:
Հիշեցնենք, որ «CNN»-ին տված հարցազրույցի ընթացքում Իսրայելի պաշտպանության նախարար Էհուդ Բարակը հայտարարել էր, որ առաջիկա բանակցություններն Իրանի հետ կարող են հաջողված որակվել միայն այն դեպքում, եթե Իրանը համաձայնի դադարեցնել մինչև 20% ուրանի հարստացումը: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս փորձը, Իսրայելի նման քաղաքական կեցվածքը ոչ միայն չի կարող ապահովել զիջումներ ԻԻՀ կողմից, այլ կարող է առավել ամրապնդել երկու երկրների միջև ձևավորված անհանդուրժողականության մթնոլորտը և հաստատել Իրանի մտավախություններն առ այն, որ Իսրայելն ընտրել է հիմնահարցի ռազմական լուծման տարբերակը:

Նման հայտարարությունները պարզապես կարող են բացասական նախատրամադրվածության առաջացման հիմք հանդիսանալ հակառակ կողմի մոտ, որոնք ի վերջո, կարող են բացասաբար ազդել բուն բանակցային գործընթացների վրա: Բացի այդ, նշենք նաև, որ Իսրայելի պաշտպանության նախարարի վերոհիշյալ հայտարարությունը կարելի է համարել անիրատեսական ցանկությունների շարքից, քանի որ բոլորին է հայտնի իրանական իշխանությունների՝ խաղաղ նպատակներով ուրանի հարստացման վճռականությունը, որն էլ ամրագրվել է ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունների արդյունքում. համաձայն Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի՝ պաշտոնապես հաստատվել են ԻԻՀ իրավունքներն ատոմային էներգիան խաղաղ նպատակներով օգտագործելու վերաբերյալ՝ պայմանով, որ Իրանն, իր հերթին, հարգելու է միջազգային համապատասխան պարտավորությունները:

Բանակցություններից հետո բազմիցս հայտարարվել է, որ Իրանի և միջազգային միջնորդների հանդիպումը Ստամբուլում տեղի է ունեցել դրական և կառուցողական մթնոլորտում: Սակայն հաշվի առնելով Իսրայելի ակնկալիքներն այդ բանակցություններից և դրանցից ձեռք բերված արդյունքները (այս անգամ իրանական կողմը զերծ է մնացել նախապայմաններ առաջադրելուց. նախորդ հանդիպման ժամանակ ԻԻՀ-ը ձգտել է վերացնել իր երկրի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցները)՝ հազիվ, թե կարելի կլինի Ստամբուլի հանդիպումն Իսրայելի համար գոհացուցիչ որակել:
Իրանի և «5+1» միջնորդական խմբի հաջորդ հանդիպումը նախատեսված է անցկացնել Բաղդադում մայիսի 23-ին: Բայց ինչպես արդեն նշել ենք, բանակցությունների արդյունավետ ելքը մեծապես կարող է պայմանավորվել կողմերի կառուցողական նախատրամադրվածությունից, ուստի նախքան բանակցությունները տարվող աշխատանքները կարող են էական շրջադարձ ապահովել դեպի հիմնախնդրի լուծում տանող ճանապարհին:

Թեհրանի համար ներկայում չի կարող մտահոգիչ չլինել նաև Իսրայելի տարածաշրջանային քաղաքականությունը, որը թույլ է տալիս ենթադրել Իրանի դեմ պատերազմի նախապատրաստական աշխատանքների իրականացման մասին: Մի կողմ թողնելով ԻԻՀ դեմ ռազմական գործողություններ ծավալելու իսրայելական հռետորաբանությունը, որին աշխարհն ականջալուր է լինում գրեթե յուրաքանչյուր օր, միաժամանակ հնարավոր չէ անտեսել Իսրայելի գործնական միջոցառումների շարքը, որը միտված է վերոհիշյալ հռետորաբանության կյանքի կոչմանը: Այս առումով բավական խոցելի իրավիճակում է հայտնվել Հարավային Կովկասը՝ որպես Իրանին սահմանակից տարածաշրջան:

Ռացիոնալ դատողությամբ օժտված անհատի համար դժվար է հավատալ, որ Իրանին հարևան Ադրբեջանը տարածաշրջանային նման լարված պայմաններում կարող է իր պետական շահերը դնել այլ պետությունների աշխարհաքաղաքական շահերի զոհասեղանին՝ նոր թափ հաղորդելով Իսրայելի հետ ռազմական ոլորտում համագործակցությանը և ընտրելով «ինքնասպանության» ուղին, սակայն դա է իրականությունը: Եթե նաև հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Իրանի դեմ հարձակումը հարվածում է Ռուսաստանի Դաշնության կենսական շահերին տարածաշրջանում, ապա կարելի է կանխատեսել, թե ինչպիսին կլինի վերջինիս դիրքորոշումն Իսրայելի հնարավոր հարձակման և դրանում Ադրբեջանի դե-ֆակտո ներգրավվածության հարցում:

Վերջերս իսրայելական «Kanal 10» հեռուստաալիքի լրագրող Ալոն Բեն Դավիդը հանդես է եկել ուշագրավ լուսաբանումներով առ այն, որ Իսրայելն ավարտել է Իրանի դեմ հարձակման նախապատրաստական աշխատանքները: Գրեթե միաժամանակ իրանական ԶԼՄ-ները հաղորդագրություն են տարածել այն մասին, որ «Ադրբեջանն Իրանի հետ սահմանի մերձակայքում՝ ադրբեջանական Իմիշլի շրջանում, տեղակայել է 30 միավոր իսրայելական արտադրության հրասայլային տեխնիկա» : Ուստի հիմք ընդունելով Ադրբեջանի նախպաշտպանական հիշյալ միջոցառումները՝ կարելի է ենթադրել, որ Իսրայելը ձգտում է օգտագործել Ադրբեջանի ռազմակայանները՝ հարևան Իրանի միջուկային օբյեկտների ուղղությամբ օդային գրոհներ իրականացնելու նպատակով, որին Իրանը կարող է պատասխանել Ադրբեջանին ուղղված ցամաքային հակահարվածով:

Այն, որ Իսրայելը հակաիրանական արշավում միայնակ չէ և հնարավոր հարձակման դեպքում պատերազմը չի լինի սոսկ երկու երկրների միջև հակամարտություն, ակնհայտ է ոչ միայն վերոհիշյալ գործընթացներից, այլև ԱՄՆ քաղաքականությունից, որը Պարսից ծոցում պահում է երկու ավիակիր, իսկ ԿՀՎ անօդաչու սարքերի՝ երեք տարի շարունակ Իրանի շուրջը կատարած թռիչքները, Ազգային անվտանգության գործակալության (NSA) էլեկտրոնային լսումներն ու արբանյակային լուսանկարները նպատակ են հետապնդել վերահսկելու իրանական միջուկային օբյեկտները: Պենտագոնի ռազմավարներն, իրենց հերթին, առավել հակված են այն կարծիքին, որ եթե Իսրայելը հարվածի Իրանին, ապա ԱՄՆ-ն անխուսափելիորեն ներգրավված կլինի հակամարտության մեջ:

Իրանագետ, պ.գ.թ. Ռուդիկ Յարալյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

09:18
Մարտունու ուղղությամբ մահացու վիրավորում է ստացել ՊԲ զինծառայող
Ապրիլի 30-ի մայիսի լույս 1-ի գիշերը  ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծի ողջ երկայնքով հակառակորդը շարունակել է տարբեր...
Աղբյուր` Panorama.am
21:26
ԼՂՀ միջազգային ճանաչումը միայն թույլ կտա վերջ դնել Ադրբեջանի փորձերին՝ ոչնչացնել Արցախն ու նրա ժողովրդին. ԼՂՀ ԱԳՆ
ԼՂՀ ԱԳՆ հայտարարություն է տարածել, որում մասնավորապես նշված է. «25 տարի առաջ՝ 1991 թ․ ապրիլի 30-ին, Գետաշեն և Մարտունաշեն գյուղերի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
2016թ. առաջին եռամսյակում հանրապետություն է ժամանել 1միլիոնից ավել զբոսաշրջիկ
Ըստ ստացված հաշվետվությունների տվյալների և հետազոտությունների արդյունքում ձևավորված փորձագիտական գնահատումների, 2016թ. առաջին եռամսյակում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Մայիսի 1-ին Երևանում կկայանա Yerevan Spring Run բարեգործական վազքի մրցույթը
Երևանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ Երևանի կիսամարաթոնի թիմի և «Հայ մայրեր» ՀԿ հետ համատեղ մայիսի 1-ին մայրաքաղաքում կանցկացվի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Մայիսի 2-ի հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մայիսի 2-ին` պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Միշել և Բարաք Օբամաները թվիթերում մարտահրավեր են նետել արքայազն Հարրին
ԱՄՆ առաջին տիկին Միշել Օբաման իր թվիթերյան էջում տեսանյութ է հրապարակել՝ նվիրված Invictus Games հաշմանդամ զինծառայողների սպորտային մրցումներին:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
2015թ-ին Մտավոր սեփականության գործակալությունը տվել է գյուտի 81 արտոնագիր
2015թ. ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության մտավոր սեփականության գործակալություն է ներկայացվել 115 գյուտի և 55 օգտակար մոդելի հայտ, որոնցից 167-ը`...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Լոռու, Տավուշի, Սյունիքի առանձին հատվածներում հնարավոր է կարկուտ
Հանրապետության տարածքում` մայիսի 1-ին, 3-5-ին առավելապես օրվա երկրորդ կեսին և գիշերվա առաջին կեսին շրջանների մեծ մասում, 2-ին‵ Լոռիում,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
2016 թ-ի առաջին եռամսյակի ամենախոշոր հարկատուները
ՀՀ կառավարության առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեն հրապարակել է 2016 թվականի հունվար-մարտ ամիսներին Հայաստանի 1000 խոշոր հարկ վճարողների և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Երևանում փրկարարները արգելափակված վերելակներից դուրս են բերել քաղաքացիներին
Այսօր, ժամը 08.19-ին ԱԻՆ փրկարար ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի թիվ 36 շենքի վերելակը խափանվել է (1-րդ և 2-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Կենդանաբանական այգու 2016 թ.-ի տարեշրջանի պաշտոնական բացումը՝ Մայիսի 1- ին
«Հարգելի այցելուներ, մայիսի 1-ին Երևանի կենդանաբանական այգում տեղի կունենա միջոցառում` նվիրված Կենդանաբանական այգու 2016 թ.-ի տարեշրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Իտալական նավը Լիբիայի ափերին փրկել է 26 փախստականի
Իտալական բառնատար նավը Միջերկրական ծովի Լիբիայի ափերին փրկել է 26 փախստականների: Գրում է «Ինտերֆաքսը»՝ հղում անելով Daily Mail-ին:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Վան դեր Սար. «Ռոնալդուն անհավանական արդյունքներ է գրանցում»
«Դեռ «Մանչեսթեր Յունայթեդում» էր նա շատ տաղանդավոր, բայց հիմա որակական հատկանիշներով ավելի լավն է դարձել»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
2015թ-ին գրանցվել է 1488 ապրանքային նշան
2015թ. ազգային ընթացակարգով Մտավոր սեփականության գործակալություն է ներկայացվել ապրանքային նշանի գրանցման 1895 հայտ (1340-ը` ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Չարնի. Իսկ Իսրայելը դրոններ կվաճառե՞ր Հիտլերին
Մենք` հրեաներս, տարիներ շարունակ վիրավորել ենք հայ ժողովրդին` պաշտոնապես չճանաչելով ցեղասպանությունը
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Աչքերի ականապայթյունային վիրավորում ստացած զինծառայողներից մեկն այսօր վիրահատվել է
Հակառակորդի հրետակոծության հետևանքով Արցախում աչքերի ականապայթյունային վիրավորում ստացած զինծառայողներից մեկն այսօր վիրահատվել է Ս.Վ. Մալայանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Բոլոր մուտքերը դեպի Բաղդադ արգելափակվել են
Բոլոր մուտքերը դեպի Իրաքի մայրաքաղաք Բաղդադ արգելափակվել են: Այս մասին գրում է «Գազետա.ռու»-ն՝ հղում անելով Իրաքի Ներքին գործերի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Անդրե Աղասին ցուցադրական հանդիպում կանցկացնի
Այս հանդիպումը կհիշեցնի հեռավոր 1996 թ.-ը, երբ նույնպես Ատլանտայում տեղի ունեցած Օլիմպիական խաղերի թենիսի մրցաշարի եզրափակչում մրցեցին այս երկու թենիսիստները:
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Կայացել է Պատանի քիմիկոսների համահայկական վեցերորդ մրցաշարը
Ի՞նչ եղանակներով կարելի է ստանալ արհեստական ալմաստ, նյութի կառուցվածքի ի՞նչ առանձնահատկության շնորհիվ է ի հայտ գալիս մետաղական փայլը, ինչպե՞ս է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Երուսաղեմում վառվել է Սուրբ կրակը
Երուսաղեմի Տիրոջ սուրբ գերեզմանի տաճարում հազարավոր հավատացյալներ ամբողջ աշխարհից ականատես են եղել Սրբագործ կրակի իջնելուն: Սուրբ կրակը հայտնվել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
2016թ-ի հունվար-մարտին Հայաստանին տրամադրված մարդասիրական օգնության ծավալների 31.7%-ը ԱՄՆ-ից է
Ըստ ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի կողմից տրամադրած բեռնամաքսային հայտարարագրերի տվյալների, 2016թ. հունվար-մարտին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Հայաստանում 2015թ-ին աշխատավայրերում դժբախտ պատահարի հետևանքով զոհվել է 5 մարդ
Ըստ ՀՀ կազմակերպություններում աշխատանքային գործունեության ընթացքում ժամանակավոր անաշխատունակության, դժբախտ պատահարների և վնասվածքների վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
«Օղակ» գործողությունը պետական ահաբեկչության դրսևորում էր. 25-րդ տարելիցն է
«Օղակ» (Кольцо) գործողությունը, որը խորհրդային իշխանությունների կողմից գործադրվեց Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության դեմ, պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Երաժշտության միջոցով ցանկանում ենք խնդրել մարդկանց՝ դադարեցնել պատերազմները. «Խաղաղություն մոլորակին»
«Եկեք միասին երգենք, քանի որ տարածված կարծիք կա, երբ երգում են միասին, ապա չեն կրակում»
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Ասպիրանտուրան առաջին հերթին պետք է ծառայի երկրի շահերին. Արմեն Ճուղուրյան
Ասպիրանտուրան հայեցակարգային լուրջ փոփոխության կարիք ունի: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը նման դիտարկում արեց տնտեսագիտության դոկտոր,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Զոհված և հաշմանդամ զինծառայողների ընտանիքներին ցուցաբերվող պետական աջակցության ցանկ
ԼՂՀ կառավարության մամուլի քարտուղար Արտակ Բեգլարյանն իր կայքում ներկայացրել զոհված եւ հաշմանդամություն ունեցող զինծառայողների ընտանիքներին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Կստեղծվի Պաշտպանության նախարարության և ՏՏ ձեռնարկությունների համագործակցության համալիր ծրագիր
Ապրիլի 29-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը հանդիպել է Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության և ՏՏ ոլորտի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Ռանյերի. «Թույլ տվեք մեզ լինել հանգիստ»
Մայիսի 1-ին «Օլդ Տրաֆորդում» կայանալիք խաղում հաղթելու դեպքում «Լեստերը» կարող է ժամանակից շուտ նվաճել չեմպիոնի կոչումը:
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
«Զինված ուժերի սպառազինությունը ի զորու է կատարելու իր առջև դրված խնդիրները թե խաղաղ, թե պատերազմական ժամանակաշրջանում»
Սեյրան Օհանյանը կարևորել է ուշադրություն դարձնել ռազմական տեխնիկայի ճիշտ շահագործման հարցերին
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Աշխատանքային ստվերը հայաստանյան աշխատաշուկայում 49% է կազմում. Բորիս Խառատյան
«Մենք նախատեսել էինք մայիսի 1-ին երթ անցկացնել, բայց հիմա կարծում ենք, որ այդ երթը չի համապատասխանի ստեղծված իրավիճակին»,-այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մասնագետ. Աշխատանքային օրենսգրքում անհարթություն կա կոլեկտիվ աշխատանքների և 24-ժամյա ռեժիմի հետ կապված
12:59 30/04/2016

Մասնագետ. Աշխատանքային օրենսգրքում անհարթություն կա կոլեկտիվ աշխատանքների և 24-ժամյա ռեժիմի հետ կապված

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}