Իսրայել-Իրան. հանգույցը սեղմվում է

Ի՞նչ փուլում է ներկայում գտնվում իրան-Իսրայել հակամարտությունը և ինչպիսի՞ն կարող են լինել դրանից սպասելիքները: Առաջին հայացքից պարզունակ թվացող այս հարցադրումներն իրականում ունեն ոչ այնքան պարզունակ և միանշանակ պատասխան: Հասկանալու համար, թե ինչ կարելի է սպասել երկու երկրների միջև օրըստօրե մեծացող լարվածությունից, նախ` անհրաժեշտ է հնարավորինս համակողմանի պատկերացնել արդեն իսկ տեղի ունեցած իրադարձություններն ու ներկա քաղաքական գործընթացները, որը դյուրին խնդիր չէ. հարկ է նշել, որ հիշյալ համատեքստում հաճախ գործի են դրվել որոշակի նպատակներ հետապնդող քարոզչական տարատեսակ հնարքներ՝ մարդկային երևակայության ողջ զինանոցի օգտագործմամբ, որն առավել քան բարդացրել է ռացիոնալ դատողությամբ իրականության վերարտադրությունն ու համապատասխան եզրահանգումները:

Եթե դիտարկենք իրան-իսրայելական հակամարտությունն Իրանի կողմից ծավալված քարոզչության տեսանկյունից, ապա կարելի է նկատել, որ Իրանում բավական լուրջ են մոտենում Իսրայելի հետ հակամարտության հարցին և վերջինիս կողմից Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը ռազմական հարվածներ հասցնելու հավանականությանը, չնայած, որ պաշտոնական Թեհրանի` ժամանակ առ ժամանակ հնչեցրած համարձակ հայտարարությունները կարող են առաջին հայացքից հակասել հիշյալ տրամաբանությանը: Հատկանշական է, որ ԻԻՀ մտավախության համար մեծապես հիմք է հանդիսացել արդեն իսկ արձանագրված իրաքյան նախադեպը՝ իրան-իրաքյան պատերազմի տարիներին Իսրայելի հակաիրաքյան գործունեությունը, որի շրջանակներում 1981 թ. հունիսին Տել-Ավիվն, առանց ՄԱԿ-ի համապատասխան որոշման, «Օպերա» անվանակոչված ռազմական գործողությամբ ոչնչացրել է Իրաքի Օսիրաք միջուկային ռեակտորը (Բաղդադից 18 կմ հարավ-արևմուտք): Սա վկայում է այն մասին, որ Իսրայելը պատեհ իրավիճակներում կարող է դիվանագիտության փոխարեն նախընտրել «խաղի ռազմական կանոնները»՝ հաջողությամբ ավարտին հասցնելով այդ առաքելությունը:

Ենթադրվում է, որ Իսրայելը նախքան ԻԻՀ միջուկային ծրագրի կապակցությամբ Իրանի և «5+1» ձևաչափով (կազմի մեջ մտնում են ՄԱԿ ԱԽ մշտական անդամ երկրները և Գերմանիան) միջազգային միջնորդական խմբի միջև ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունները փորձել է քարոզչական ճնշումների միջոցով որոշակի զիջումներ կորզել իրանական իշխանություններից:
Հիշեցնենք, որ «CNN»-ին տված հարցազրույցի ընթացքում Իսրայելի պաշտպանության նախարար Էհուդ Բարակը հայտարարել էր, որ առաջիկա բանակցություններն Իրանի հետ կարող են հաջողված որակվել միայն այն դեպքում, եթե Իրանը համաձայնի դադարեցնել մինչև 20% ուրանի հարստացումը: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս փորձը, Իսրայելի նման քաղաքական կեցվածքը ոչ միայն չի կարող ապահովել զիջումներ ԻԻՀ կողմից, այլ կարող է առավել ամրապնդել երկու երկրների միջև ձևավորված անհանդուրժողականության մթնոլորտը և հաստատել Իրանի մտավախություններն առ այն, որ Իսրայելն ընտրել է հիմնահարցի ռազմական լուծման տարբերակը:

Նման հայտարարությունները պարզապես կարող են բացասական նախատրամադրվածության առաջացման հիմք հանդիսանալ հակառակ կողմի մոտ, որոնք ի վերջո, կարող են բացասաբար ազդել բուն բանակցային գործընթացների վրա: Բացի այդ, նշենք նաև, որ Իսրայելի պաշտպանության նախարարի վերոհիշյալ հայտարարությունը կարելի է համարել անիրատեսական ցանկությունների շարքից, քանի որ բոլորին է հայտնի իրանական իշխանությունների՝ խաղաղ նպատակներով ուրանի հարստացման վճռականությունը, որն էլ ամրագրվել է ապրիլի 14-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունների արդյունքում. համաձայն Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի՝ պաշտոնապես հաստատվել են ԻԻՀ իրավունքներն ատոմային էներգիան խաղաղ նպատակներով օգտագործելու վերաբերյալ՝ պայմանով, որ Իրանն, իր հերթին, հարգելու է միջազգային համապատասխան պարտավորությունները:

Բանակցություններից հետո բազմիցս հայտարարվել է, որ Իրանի և միջազգային միջնորդների հանդիպումը Ստամբուլում տեղի է ունեցել դրական և կառուցողական մթնոլորտում: Սակայն հաշվի առնելով Իսրայելի ակնկալիքներն այդ բանակցություններից և դրանցից ձեռք բերված արդյունքները (այս անգամ իրանական կողմը զերծ է մնացել նախապայմաններ առաջադրելուց. նախորդ հանդիպման ժամանակ ԻԻՀ-ը ձգտել է վերացնել իր երկրի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցները)՝ հազիվ, թե կարելի կլինի Ստամբուլի հանդիպումն Իսրայելի համար գոհացուցիչ որակել:
Իրանի և «5+1» միջնորդական խմբի հաջորդ հանդիպումը նախատեսված է անցկացնել Բաղդադում մայիսի 23-ին: Բայց ինչպես արդեն նշել ենք, բանակցությունների արդյունավետ ելքը մեծապես կարող է պայմանավորվել կողմերի կառուցողական նախատրամադրվածությունից, ուստի նախքան բանակցությունները տարվող աշխատանքները կարող են էական շրջադարձ ապահովել դեպի հիմնախնդրի լուծում տանող ճանապարհին:

Թեհրանի համար ներկայում չի կարող մտահոգիչ չլինել նաև Իսրայելի տարածաշրջանային քաղաքականությունը, որը թույլ է տալիս ենթադրել Իրանի դեմ պատերազմի նախապատրաստական աշխատանքների իրականացման մասին: Մի կողմ թողնելով ԻԻՀ դեմ ռազմական գործողություններ ծավալելու իսրայելական հռետորաբանությունը, որին աշխարհն ականջալուր է լինում գրեթե յուրաքանչյուր օր, միաժամանակ հնարավոր չէ անտեսել Իսրայելի գործնական միջոցառումների շարքը, որը միտված է վերոհիշյալ հռետորաբանության կյանքի կոչմանը: Այս առումով բավական խոցելի իրավիճակում է հայտնվել Հարավային Կովկասը՝ որպես Իրանին սահմանակից տարածաշրջան:

Ռացիոնալ դատողությամբ օժտված անհատի համար դժվար է հավատալ, որ Իրանին հարևան Ադրբեջանը տարածաշրջանային նման լարված պայմաններում կարող է իր պետական շահերը դնել այլ պետությունների աշխարհաքաղաքական շահերի զոհասեղանին՝ նոր թափ հաղորդելով Իսրայելի հետ ռազմական ոլորտում համագործակցությանը և ընտրելով «ինքնասպանության» ուղին, սակայն դա է իրականությունը: Եթե նաև հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Իրանի դեմ հարձակումը հարվածում է Ռուսաստանի Դաշնության կենսական շահերին տարածաշրջանում, ապա կարելի է կանխատեսել, թե ինչպիսին կլինի վերջինիս դիրքորոշումն Իսրայելի հնարավոր հարձակման և դրանում Ադրբեջանի դե-ֆակտո ներգրավվածության հարցում:

Վերջերս իսրայելական «Kanal 10» հեռուստաալիքի լրագրող Ալոն Բեն Դավիդը հանդես է եկել ուշագրավ լուսաբանումներով առ այն, որ Իսրայելն ավարտել է Իրանի դեմ հարձակման նախապատրաստական աշխատանքները: Գրեթե միաժամանակ իրանական ԶԼՄ-ները հաղորդագրություն են տարածել այն մասին, որ «Ադրբեջանն Իրանի հետ սահմանի մերձակայքում՝ ադրբեջանական Իմիշլի շրջանում, տեղակայել է 30 միավոր իսրայելական արտադրության հրասայլային տեխնիկա» : Ուստի հիմք ընդունելով Ադրբեջանի նախպաշտպանական հիշյալ միջոցառումները՝ կարելի է ենթադրել, որ Իսրայելը ձգտում է օգտագործել Ադրբեջանի ռազմակայանները՝ հարևան Իրանի միջուկային օբյեկտների ուղղությամբ օդային գրոհներ իրականացնելու նպատակով, որին Իրանը կարող է պատասխանել Ադրբեջանին ուղղված ցամաքային հակահարվածով:

Այն, որ Իսրայելը հակաիրանական արշավում միայնակ չէ և հնարավոր հարձակման դեպքում պատերազմը չի լինի սոսկ երկու երկրների միջև հակամարտություն, ակնհայտ է ոչ միայն վերոհիշյալ գործընթացներից, այլև ԱՄՆ քաղաքականությունից, որը Պարսից ծոցում պահում է երկու ավիակիր, իսկ ԿՀՎ անօդաչու սարքերի՝ երեք տարի շարունակ Իրանի շուրջը կատարած թռիչքները, Ազգային անվտանգության գործակալության (NSA) էլեկտրոնային լսումներն ու արբանյակային լուսանկարները նպատակ են հետապնդել վերահսկելու իրանական միջուկային օբյեկտները: Պենտագոնի ռազմավարներն, իրենց հերթին, առավել հակված են այն կարծիքին, որ եթե Իսրայելը հարվածի Իրանին, ապա ԱՄՆ-ն անխուսափելիորեն ներգրավված կլինի հակամարտության մեջ:

Իրանագետ, պ.գ.թ. Ռուդիկ Յարալյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

19:03
Չինաստանում պաշտոնյան դատապարտվել է մահվան՝ պետական գումարները գողանալու և կաշառք վերցնելու համար
Դատավճռի կատարումը հետաձգվել է երկու տարով, բայց չի կարող մեղմացվել:
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Մայիսի 29-ի հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մայիսի 29-ին` պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Իրինա Շեյքը և այլ մոդելները՝ Կաննի amfAR-ի բարեգործական երեկույթին
Կաննի կինոփառատոնի ամենանշանակալից միջոցառումներից մեկը՝ amfAR-ի գալաերեկույթն է:  Ավանդական դարձած բարեգործական երեկոյին նախապես են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Հայաստանում աճում է օճառի արտադրությունը
Հայաստանում  օճառի արտադրության ծավալն այս տարվա առաջին եռամսյակում աճել է 44.2 տոկոսով և կազմել 67.5 տոննա: ՀՀ Ազգային վիճակագրական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Չինաստանում տան փլուզման հետևանքով 6 մարդ է զոհվել
Չինաստանի Շանդուն նահանգում կառուցվող տան փլուզման հետևանքով վեց մարդ է զոհվել, ևս 4-ը՝ վիրավորվել, գրում է «Գազետա.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Ջերմաստիճանը կբարձրանա 2-3 աստիճանով
Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Պաշտպանության նախարարը ներկայացրել է ռազմական ոստիկանության նորանշանակ պետին
Այսօր ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության վարչությունում կայացած խորհրդակցության ընթացքում պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը ռազմական ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Իտալիայում ձերբակալել են G7 գագաթաժողովին ընդդիմացող շուրջ 50 ակտիվիստի
Շուրջ 50 ակտիվիստներ, ովքեր ծրագրել էին շաբաթ օրը մասնակցել «No G7» կարգախոսի ներքո անցկացվելիք ցույցին, Կալաբրիա նահանգում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Իրաքի իշխանությունները Մոսուլում արգելել են կանանց նիկաբ կրել
...անվտանգության նկատառումներով
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Սպանություն նախապատրաստելու գործով 3 անձի մեղադրանք է առաջադրվել
Եվս մեկի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
British Airways –ը չեղարկել է Հիտրո և Գատվիկ օդանավակայաններից բոլոր թռիչքները
Աշխարհի այլ քաղաքներում ևս հետաձգված են ընկերության չվերթները:
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Պուտինը Սիրիայի հարցն այսօր քննարկել է նաև Էրդողանի հետ
Երկու երկրների ղեկավարները քննարկել են Սիրիայում ապասրացման գոտու ստեղծման վերաբերյալ հուշագրի ստորագրման արագացմանն ուղղված միջոցառումները:
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Չենք ունենա 5 միլիոն տուրիստ, եթե Խոր Վիրապը լինի աղբի մեջ թաղված. Լոքյան
«Ստեղծված է մի իրավիճակ, որ կարծես մարդիկ ինքնաբուխ ուզում են ազատվել այս պրոբլեմից, որ տարիներով ունեցել ենք: Ինձ ամենաշատը սա է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
2-3-օրվա քննարկումները կարող են հավասար լինել մեկ տարվա ձեր հետազոտությունների իրականացմանը. Վարչապետ
Վարչապետը ներկա է գտնվել «Level Up» միջազգային ուսանողական գիտաժողովին։
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Երբ Արցախում խաղաղություն հաստատվի, ԵՄ-ն պատրաստ կլինի զգալի գումարներով աջակցել. ԵՄ դեսպան
«Մենք ՀՀ կառավարությանն ամեն տարի 30 միլիոն եվրո ենք փոխանցում և ցանկանում ենք, որպեսզի այդ գումարները մասնավոր գրպաններում չհայտնվեն»
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
Երևանի քաղաքապետարանը ապամոնտաժել է ԼԳԲՏ թեմայով պաստառները
«Երևանի քաղաքապետարանը դրանց տեղադրման համար թույլտվություն չի տրամադրել»:
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Հակակոռուպցիոն մարմնի ստեղծումը դրական առաջընթաց է. Պյոտր Սվիտալսկի
Այսօր՝ մայիսի 27-ին, Երևանի Հյուսիսային պողոտայում տեղի ունեցավ Եվրոպայի օրվան նվիրված տեղեկատվական ցուցահանդեսի բացումը, որին մասնակցում էին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:25
Արամ Առաջինն իր ցավակցությունն ու զորակցությունն է հայտնել Ղպտի ուղղափառ եկեղեցու պատրիարքին
«Խստորեն դատապարտում ենք ահաբեկչությունը, որը դարձել է մեր օրերի մեծագույն չարիքը»:
Աղբյուր` Panorama.am
16:19
Եգիպտոսի ահաբեկչությունը ևս ԻՊ-ն է իրականացրել
«Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորումը Եգիպտոսում քրիստոնյաների վրա զինված հարձակման պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:09
Հուլիսի 12-­ից Երևանից կանոնավոր չվերթներ կիրականացնի դեպի Բարսելոնա
«Արմենիա» ավիաընկերությունը հուլիսի 12-ից կանոնավոր չվերթներ կիրականացնի դեպի Բարսելոնա,- այս մասին իր ֆեյսբուքյան էջում հայտնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Մասնագետ. Սկլերոզի հիմնական դրսևորումներն ամենևին էլ հիշողության հետ կապված չեն
«Առայժմ մեր ունեցածք գիտելիքները բավարար չեն հասկանալու՝ որտեղ է խնդիրը այս հիվանդներ մոտ, որպեսզի կարողանանք ավելի նուրբ ու տեղային միջամտել»:
Աղբյուր` Panorama.am
15:48
Իրանի և Ռուսաստանի նախագահները քննարկել են Սիրիայի հարցը
Իրանի և Ռուսաստանի նախագահների միջև կայացած հեռախոսազրույցի ընթացքում քննարկվել է Սիրիայի հարցը,-հաղորդում է ԻԻՀ նախագահի պաշտոնական կայքը։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Ահաբեկչություն Աֆղանստանում. Զոհերի թվում երեխաներ կան
Պայթյունի հետևանքով 18 մարդ է զոհվել: Նրանցից երկուսը երեխաներ են:
Աղբյուր` Panorama.am
15:20
Միգուցե ՖԻԲԱ-ն մեր մարզիչներին ավելի մեղմ վերաբերվի, որպես նոր զարգացող երկիր. Հարությունյան
Մայիսի 23-ին Օլիմպավանում ՀԱՕԿ-ի նախաձեռնությամբ մեկնարկել է բասկետբոլի մարզչական միջազգային սեմինար: Հայ մարզիչներին վերապատրաստում է ՖԻԲԱ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:08
Էդգար Ստեփանյանը Մոսկվայում մասնակցում է միջազգային մրցաշարի
Հեծանվավազքի Հայաստանի հավաքականի առաջատար Էդգար Ստեփանյանը Մոսկվայում մասնակցում է Ալեքսանդր Լեսնիկովի հուշամրցաշարին: Երեկ Ստեփանյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
14:53
Ժամանակակից ոռոգման ցանցի կառուցումը նոր որակ կհաղորդի պարենային անվտանգության բարձր մակարդակի ապահովմանը. Բ. Սահակյան
«Արցախի Հանրապետության պետականաշինության գերխնդիրներից է անվտանգության կենսունակ համակարգի ձևավորումը և պահպանումը»,- այս մասին նշել...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
ԵՄ-ն Թուրքիային նոր 12-ամսյա ժամանակացույց է տրամադրել
«Այդ աշխատանքների վերաբերյալ 12-ամսյա ժամանակացույց ստացանք, որի հիման վրա մեր արտաքին գործերի նախարարը ԵՄ-ում մեր դեսպանատները լայնածավալ աշխատանք կծավալեն»:
Աղբյուր` Panorama.am
14:37
Թողարկվել է նամականիշ՝ «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր Մարգարիտ Բարանկիցեին
Նախօրեին մարվել և շրջանառության մեջ է դրվել «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնություն. «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիրներ....
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}