Ա. Հովհաննիսյան. Ադրբեջանական ագրեսիայի տարբեր դրսևորումներն ու առաջնային նպատակները

«Տարածաշրջանային բավականին բարդ զարգացումների ներքո ավելի թափանցիկ են դառնում Ադրբեջանի ագրեսիվ և ոչ կառուցողական քայլերը: Հարևանների հետ ունեցած խնդիրները, հայ տեսակի նկատմամբ խորը ատելությունը, մշտական դիվերսիոն և հրադադարի ռեժիմի խախտումները, ներքին հասարակական լարվածությունը և այլ հանգամանքներ ստեղծում են այն նախադրյալները որպեսզի ցանկացած պահի տարածաշրջանը պայթի»,- անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանին Ադրբեջանի կողմից իրականացված դիվերսիոն գործողություներին, ինչպես նաև՝ Ադրբեջանի խնդրահարույց հարցերին՝ Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանը:

Ըստ բանախոսի՝ Ադրբեջանի համար առաջնային խնդիրներ են և´ Իրանի հետ ունեցած հակասությունները, և´ Թուրքմենիայի հետ ունեցած տարածքային վեճերը:

«Հայկական տարածքների և հայկական ամեն ինչի նկատմամբ ադրբեջանական վերաբերմունքն ավելի քան պարզ ու հստակ է` ատելություն ու թշնամանք արյան մակարդակով, ատելություն դիմացինի ֆիզիկական գոյության իրավունքը հարցականի տակ դնելու մակարդակով (ի դեպ, հատուկ նշենք, որ սա հենց ցեղասպանության կոնվենցիայի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է): Դրա ապացուցման համար առանձին փաստերի կարիք չկա. Նախագահի հայտարարություններից մինչև սահմանային միջադեպերը ավելի քան շատ են: Ինչպես պարզվում է այս ամենից զատ Ադրբեջանում աչք ունեն նաև Վրաստանի հողերի նկատմամբ: Խնդիրն այստեղ ևս մակերեսային չէ, ուղղակի արտաքին ազդեցիկ ուժերի ճնշման տակ հակամարտությունը չի զարգանում:

Այս բոլոր խնդիրներն առանձին և խորը քննության առարկա են: Առաջին հայացքից, իհարկե, մենք նախ պետք է և զբաղվում ենք Ադրբեջանի հակահայկական քայլերի վերլուծությամբ: Սակայն կարծում ենք, որ իր մնացած հարևանների հետ ունեցած այլ խնդիրները ևս կարևոր են արհեստական այդ երկրի բնույթը հասկանալու և այն ավելի կանխատեսելի դարձնելո´ւ նպատակով: Մասնավորապես հետաքրքիր է խորհրդային նախկին հանրապետություններից մեկի` Թուրքմենիայի հետ ունեցած վիճելի ծովային ջրերի հարցը: Այդ հարցը գոյություն ունի դեռ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, քանի որ այդ տարածքային ջրերը կիսված չեն մինչև օրս: Մյուս կողմից նման հարց կա Կասպից ծովի բոլոր երկրների միջև, սակայն խնդիրը պատերազմի վերաճման վտանգ չկա մյուս դեպքերում: Խնդիրն այստեղ ավելի քան պարզ է` առանցքում նավթահանքերն են: Արդբեջանն առանց նավթի ներկայումս իրենից ոչինչ այլևս չի ներկայացնում»,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նա նշեց, որ Ադրբեջանի տնտեսական ողջ ներուժը, քաղաքական փխրուն կայունությունը, Ալիևյան վերնախավի կարողությունը և այլն հիմնված է միայն նավթի վրա:

«Այսինքն՝ ամեն ինչ կապված է այդ նավթի հետ: Արցախյան պատերազմը, որն ինչպես ադրբեջանում են ներկայացնում դեռ առջևում է, ևս սնվում է ու սնվելու է այդ նավթի եկամուտներից: Այսինքն՝ նավթն այս երկրի և հասարակության սիրտն է առանց դրա այն կարող է ընդհանրապես գոյություն չունենալ: Իհարկե, առաջին հայացքից մի փոքր տարօրինակ կարող է հնչել այն միտքը, որ 21-րդ դարում ինչ որ պետության հիմքը կարող է կազմել որևէ մեկ ոլորտ, իսկ գոյությունը կարող է հարցականի տակ դրվել: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս քիչ թե շատ խորը վերլուծությունը դա միանգամայն բնական է արհեստական բոլոր այն երկրների համար, որոնց ստեղծումը, գոյությունը և ապագան ոչ մի օբյեկտիվ հիմք չունի և խիստ կախված է իրենց ստեղծողների կամքից: Ահա այստեղ է, որ պարզ է դառնում այն պարզ ճշմարտությունը, որ Ադրբեջանի համար Թուրքմենիայի հետ պատերազմը ինչ որ առումով ավելի օրհասական է, քան ակտիվ մարտական գործողությունների վերսկսումը հայկական պետությունների հետ»,- ասաց փորձագետը:

Ա. Հովհաննիսյանը նշեց, որ միջազգային շատ հեղինակավոր կառույցները կարծում են, որ ադրբեջանական նավթն առնվազն անսպառ չէ և եթե մոտ ապագայում նոր հորատանցքեր չգտնվեն, ապա այդ ոլորտը կարող է դադարել եկամուտներ բերել Բաքվին:

«Գործերը փայլուն չեն ընդհանուր ածխաջրածինների ոլորտում: «ՆԱԲՈՒԿՈ» ծրագրի վիժումը արդեն ակնհայտ է: Ահա այս պարագայում է, որ Թուրքմենիայի հետ նոր ածխաջրածինների, ասել է թե հետագա կյանքի իրավունքի համար պատերազմն ավելի առարկայական է: Ադրբեջանը վերջին 5 տարում Կասպից ծովի ավազանի հատվածի ռազմականացման համար ավելի մեծ գումարներ է ծախսել քան հակահայկական ուղղությամբ, ուղղակի Ալիևյան վարչակազմը դա քողարկում է Արցախյան հիմնահարցով: Ջրասուզակ դիվերսանտների ստորաբաժանման ստեղծումը, նոր պարեկային նավերը, հականավային հրթիռները, ծովային տարածքների հսկողություն իրականացնող ԱԹՍ-ները, նավային ՀՕՊ-ի համակարգերը, հարթավայրային տարածքների հեռահար հսկողության ռադիոտեղորոշման կայանները, Ափշերոնի թերակղզում տեղակայված ՀՕՊ միջոցները և կործանիչ ինքնաթիռները ոչ մի դեպքում չեն կարող կիրառվել հայկական ուժերի դիմաց:

Իսկ դրանք հիմնականում կազմում են Ադրբեջանի վերջին տարիների թանկարժեք ձեռքբերումները: Այդ սպառազինությունը կարող է առաջին հերթին կիրառվել ծովային թատերաբեմում որտեղ կա երկու հակառակորդ` Թուրքմենիա և Իրան: Ի դեպ, նշենք, որ այս երկու երկրները ևս մտել են համապատասխան սպառազինության մրցավազքի մեջ: Թուրքմենական նավատորմը շատ արագ է զարգանում, ռազմաօդային ուժերն արագորեն համալրվում ու հզորանում է, օդաչուները հաճախակի են թռիչքներ կատարում ծովի վրա, իսկ Իրանն այդ հարցին վերաբերվում է առանձին հետևողականությամբ: Առնվազն առկա է այդ իբր թաքուն մրցավազքը »,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նրա փոխանցմամբ՝ սակայն, եթե Թուրքմենիայի դեպքում ամեն ինչ ավելի քան պարզունակ է` պայքար գոյատևման նյութական միջոցների համար, ապա
Իրանի դեպքում հարցն ավելի խորքային է:

«Իրանի հետ Ադրբեջանի հակասություններն ավելի հին արմատներ ունեն: Այդ հակասությունները ընկած են հենց այդ արհեստական պետության ստեղծման մեջ: Այստեղ մի փոքր պիտի անդրադառնանք Ադրբեջան կեղծ պետության հիմքերին:
Պանթուրքիստական Ադրբեջան նախագծի կայացմանն օբյեկտիվորեն նպաստեց նաև մի հին կեղծարարություն: Ցարական Ռուսաստանում` Իրանից նոր տարածքներ պոկելու հեռահար նպատակներով, գիտական շրջանառության մեջ էր դրվել Ադրբեջան և Իրանական Ադրբեջան տեղանունները: Իրանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունները ցարական Ռուսաստանից ժառանգած ԽՍՀՄ-ում շրջանառության մեջ դրվեց «ազերի» արհեստական էթնոնիմը. հանգամանք, որն անուղղակիորեն ձեռնտու էր նաև Թուրքիային: Այսօր գիտական շրջանակներում այդ մասին լայնորեն գրվում է, որ անունը կապված է Ատրպատականի հետ, որը ոչ մի կապ չի կարող ունենալ ներկայիս պետության և առավել ևս այնտեղ ապրող խառը թուրք-թաթարական կամ իրանական ցեղերի հետ: Զարմանալի մի բան էլ կա այս կեղծարարությունների մեջ: Սովորաբար տվյալ տարածքի բնիկների անունով է կոչվում տարածքը կամ պետությունը, սակայն իրենց դեպքում հնարած էթնոսը ստանում է անուն իր տեղանունից: Ադրբեջանի խորհրդայնացումից հետո, Թուրքական ազդեցությունն ադրբեջանցիների վրա, իհարկե, նվազեց, այդուհանդերձ Ադրբեջանի թուրքերի մոտ թուրքական ընդհանրականության զգացողության պահպանման համար լեզվամտածողության և սովորութային ընդհանրություններն արդեն քիչ չէին»,- ասաց նա:

«Արդեն երկար ժամանակ է, որ արևմուտքը ստեղծում է հակաիրանական դաշինք, որտեղ Ադրբեջանին «պատվավոր» տեղ են հատկացնում: Սակայն Բաքուն շատ լավ հասկանալով, որ խաղը կարող է շատ վտանգավոր լինել, այնուամենայնիվ, միանգամից համաձայնություն չի տալիս, կամ ինչպես ասում են գինը թանկացնում է:

Ադրբեջանի վերջնական պատասխանի ձգձգմամբ կարելի է բացատրել վերջերս Եվրատեսիլի ներքո Ադրբեջանի հասցեին հնչեցված բավականին կոշտ քննադատությունները արևմուտքի կողմից, ինչպես նաև Մոսկվայից չուշացած ռազմավարական համագործակցությունը խորացնելու առաջարկը: Դրանք բոլորն էլ, իհարկե, գործոններ են, սակայն մարտավարական գործոններ, իսկ գլխավորն այն է, որ Ադրբեջանը փաստորեն այս կամ այն կերպ մասնակցում է հակաիրանական գործընթացներին»,- հավելեց բանախոսը:


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:22
Ահաբեկչություն Բարսելոնայում. Կան զոհեր
Բեռնատարի վարորդը փախուստի է դիմել, նրան որոնում են:
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Եղանակը՝ առաջիկա օրերին
Օգոստոսի 18-22-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Քամին՝ հարավ-արևմտյան՝ 3-8 մ/վ: Ինչպես տեղեկանում ենք ՀՀ ԱԻ նախարարությունից օդի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Կիևը Այվազովսկու կտավների միջազգային հետախուզում է հայտարարել
Ուկրաինան հայտարարել է երկրի թանգարանային ֆոնդից 52 գեղանկարների միջազգային հետախուզման մասին, դրանց մեջ են նաև Այվազովսկու աշխատանքները, որոնք...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
ՖԻՖԱ-ն ներկայացրել է տարվա լավագույն մարզիչ մրցանակի հավակնորդներին
Ֆուտբոլի միջազգային ֆեդերացիան (FIFA) ներկայացրել է տարվա լավագույն մարզիչ մրցանակի հավակնորդներին: «Գազեռտա.ռու»-ի փոխանցմամբ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հնդկաստանում 10 տարեկան աղջիկը մայր է դարձել
Հնդկաստանի տասնամյա բնակչուհին ծննդաբերել է: Նա աղջիկ երեխա է լույս աշխարհ բերել: «Վեստի.ռու»-ի  փոխանցմամբ, աղջիկը հղիացել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Բուրքայով խորհրդարան գնացած ավստրալուհին ապշեցրել է պատգամավորներին
Ավստրալիայի «Մեկ ազգ» աջ կուսակցության առաջնորդ Փոլին Հենսոնը Սենատի նիստին եկել է բուրքայով (մուսուլման կանանց հագուստ) և ապշեցրել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Հայաստանից երկու նետաձիգ կմասնակցի աշխարհի պատանիների ու երիտասարդների առաջնությանը
Նետաձգության Հայաստանի պատանեկան հավաքականի երկու անդամներ՝ Արման Բալդիյանը և Լևոն Պողոսյանը պատրաստվում են հոկտեմբերի սկզբին Արգենտինայում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Երթևեկության փոփոխություններ՝ Երևանի Գայի պողոտա-Մոլդովական փողոց և Տերյան-Կորյուն խաչմերուկներում
Ճանապարհային ոստիկանությունը տեղեկացնում է, որ տրանսպորտային միջոցների հապաղումներից և հնարավոր խցանումներից խուսափելու նպատակով 2017թ. օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Վաղվա պլանային հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ օգոստոսի 18-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Կառլեն Մկրտչյանը միացել է «Փյունիկին»
Կառլեն Մկրտչյանը մեկ տարվա պայմանագիր է կնքել «Փյունիկ» ֆուտբոլային ակումբի հետ։ «Փյունիկ» ֆուտբոլային ակումբի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Վթարային ջրանջատում Արաբկիրում
Օգոստոսի 18-ին ժամը 10.00-22.00-ը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Մեծ Պարնիում աճեցրած կտավատից նախատեսում են ձեթ ստանալ հենց գյուղում
Այստեղ ցանքատարածությունները մշակվում են ամբողջությամբ:
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Դիարբեքիրի եկեղեցիները դեռ փակ են այցելությունների և ծիսակատարությունների համար
Սուրբ Կիրակոսն արդեն 3 տարի է՝ փակ է և այնտեղ արարողություններ չեն կատարվում, իսկ տեղի հայ բնակչությունը կրոնական ծեսերի համար այլ եկեղեցի չունի:
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Ռուսաստանը վաղվանից կսահմանափակի Բելառուսից մսի և կաթնամթերքի ներկրումը
Ռոսսելխոզնադզորն օգոստոսի 18-ից  ժամանակավոր սահմանափակումներ կկիրառի Բելառուսի միս արտադրող և կաթնամթերք արտադրող երեք ընկերությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Խոսրովի անտառ արգելոցի վերականգնման համար Ադիբեկյան ընտանիքը 100 000 եվրո է նվիրաբերում
«Ես հավատում եմ, որ միայն միասնական ջանքերով է հնարավոր կրճատել այդ հրաշալի ու առանձնահատուկ բնության արգելոցի վերականգնման ժամանակը»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Սոչիի օդանավակայանում Հայաստանից տարված ձուկ են այրել
Սոչիի օդանավակայանում Ռոսսելխոզնադզորի աշխատակիցները առգրավել են 20 արկղ առևտրային բեռ: «Vesti-sochi»-ի հաղորդմամբ, ապրանքն այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Ադրբեջանի կողմից ՀՀ սահմանամերձ գյուղերի գնդակոծությունների մասին զեկույցներն ուղարկվել են միջազգային կառույցներին
Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը ամփոփել է այս տարվա հունվար ամսից մինչ օրս Հայաստանի Տավուշի մարզի Չինարի, Ոսկեպար, Բաղանիս, Ոսկեվան,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
ԱՄՆ դեսպանի խնդրանքով հայաստանցի ուսանողին տարկետում տրվեց
Կառավարության այսօրվա նիստում 1995 թ. ծնված Ց. Ղուկասյանին պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչից տարկետում տրվեց  մինչև ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Փաշիկ Ալավերդյան. Ծանրորդներն Ունիվերսիադա մեկնում են լուրջ նպատակներով
Այսօր ծանրամարտի Հայաստանի ազգային հավաքականի երեք ծանրորդներ՝  Անդրանիկ Կարապետյանը (85 կգ քաշային կարգ), Սիմոն Մարտիրոսյանը (105 կգ) եւ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
Վանաձորում 35-ամյա տղամարդուն դանակահարելու մեջ կասկածվողը ձերբակալվել է
ՀՀ քննչական կոմիտեի Լոռու մարզային քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ՝ Լոռու մարզի բնակչին ծանր մարմնական վնաս պատճառելու դեպքի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Մենք շատ լավ համագործակցում ենք Հայաստանի հետ. ԻԻՀ նախագահի խորհրդական
«Վստահ եմ` մեր համագործակցությունը տնտեսական բնագավառում՝ հատկապես էներգետիկայի ասպարեզում կշարունակի զարգանալ, խորանալ և փոխշահավետ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:23
Սաակաշվիլին մտադիր է Ուկրաինա վերադառնալ սեպտեմբերի 10-ին
«Ես կգամ սեպտեմբերի 10-ին: Կգամ Լեհաստանից, «Կրակովեց» անցակետով»:
Աղբյուր` Panorama.am
16:09
Սև ծովում հայ է խեղդվել
Սև ծովի վրացական ափերի մոտ՝  Ցիխիսձիրի շրջանում փրկարար ծառայության աշխատակիցները ջրից դուրս են բերել երիտասարդ տղամարդու դի: Նա երեկ էր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Նախագահը հանձնարարել է ուշադրության կենտրոնում պահել սպորտային տուրիզմի զարգացման հարցը
Նախագահին սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարը զեկուցել է նախարարության համակարգման ներքո գտնվող ոլորտներում իրականացված աշխատանքների մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
15:48
Բացահայտվել է սուտ մատնության ևս երկու դեպք. ՀՔԾ
Ոստիկաններն ու քննիչները հանիրավի մեղադրվել են տարբեր հանցագործությունների կատարման մեջ։
Աղբյուր` Panorama.am
15:20
ՀՀԿ-ն այսօր գործադիր մարմնի նիստ կգումարի
Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունն այսօր ժամը 20:00-ին գործադիր մարմնի նիստ կգումարի։ Panorama.am-ին այս մասին տեղեկացրեց ՀՀԿ կազմակերպչական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Խոսրովի անտառի վայրի կենդանիները և թռչունները տեղափոխվել են հարակից շրջաններ
Բնապահպանության նախարարությունը կոչ է անում զերծ մնալ այդ վայրերում որսից։
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը պահանջում է վերաբացել Վանաձորի գրադարանները
«Փակման որոշումը զուրկ է օրինական հիմքերից»:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մհեր Երզնկյան. Չպարգևատրված հերոսը
15:59 17/08/2017

Մհեր Երզնկյան. Չպարգևատրված հերոսը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}