Ա. Հովհաննիսյան. Ադրբեջանական ագրեսիայի տարբեր դրսևորումներն ու առաջնային նպատակները

«Տարածաշրջանային բավականին բարդ զարգացումների ներքո ավելի թափանցիկ են դառնում Ադրբեջանի ագրեսիվ և ոչ կառուցողական քայլերը: Հարևանների հետ ունեցած խնդիրները, հայ տեսակի նկատմամբ խորը ատելությունը, մշտական դիվերսիոն և հրադադարի ռեժիմի խախտումները, ներքին հասարակական լարվածությունը և այլ հանգամանքներ ստեղծում են այն նախադրյալները որպեսզի ցանկացած պահի տարածաշրջանը պայթի»,- անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանին Ադրբեջանի կողմից իրականացված դիվերսիոն գործողություներին, ինչպես նաև՝ Ադրբեջանի խնդրահարույց հարցերին՝ Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանը:

Ըստ բանախոսի՝ Ադրբեջանի համար առաջնային խնդիրներ են և´ Իրանի հետ ունեցած հակասությունները, և´ Թուրքմենիայի հետ ունեցած տարածքային վեճերը:

«Հայկական տարածքների և հայկական ամեն ինչի նկատմամբ ադրբեջանական վերաբերմունքն ավելի քան պարզ ու հստակ է` ատելություն ու թշնամանք արյան մակարդակով, ատելություն դիմացինի ֆիզիկական գոյության իրավունքը հարցականի տակ դնելու մակարդակով (ի դեպ, հատուկ նշենք, որ սա հենց ցեղասպանության կոնվենցիայի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է): Դրա ապացուցման համար առանձին փաստերի կարիք չկա. Նախագահի հայտարարություններից մինչև սահմանային միջադեպերը ավելի քան շատ են: Ինչպես պարզվում է այս ամենից զատ Ադրբեջանում աչք ունեն նաև Վրաստանի հողերի նկատմամբ: Խնդիրն այստեղ ևս մակերեսային չէ, ուղղակի արտաքին ազդեցիկ ուժերի ճնշման տակ հակամարտությունը չի զարգանում:

Այս բոլոր խնդիրներն առանձին և խորը քննության առարկա են: Առաջին հայացքից, իհարկե, մենք նախ պետք է և զբաղվում ենք Ադրբեջանի հակահայկական քայլերի վերլուծությամբ: Սակայն կարծում ենք, որ իր մնացած հարևանների հետ ունեցած այլ խնդիրները ևս կարևոր են արհեստական այդ երկրի բնույթը հասկանալու և այն ավելի կանխատեսելի դարձնելո´ւ նպատակով: Մասնավորապես հետաքրքիր է խորհրդային նախկին հանրապետություններից մեկի` Թուրքմենիայի հետ ունեցած վիճելի ծովային ջրերի հարցը: Այդ հարցը գոյություն ունի դեռ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, քանի որ այդ տարածքային ջրերը կիսված չեն մինչև օրս: Մյուս կողմից նման հարց կա Կասպից ծովի բոլոր երկրների միջև, սակայն խնդիրը պատերազմի վերաճման վտանգ չկա մյուս դեպքերում: Խնդիրն այստեղ ավելի քան պարզ է` առանցքում նավթահանքերն են: Արդբեջանն առանց նավթի ներկայումս իրենից ոչինչ այլևս չի ներկայացնում»,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նա նշեց, որ Ադրբեջանի տնտեսական ողջ ներուժը, քաղաքական փխրուն կայունությունը, Ալիևյան վերնախավի կարողությունը և այլն հիմնված է միայն նավթի վրա:

«Այսինքն՝ ամեն ինչ կապված է այդ նավթի հետ: Արցախյան պատերազմը, որն ինչպես ադրբեջանում են ներկայացնում դեռ առջևում է, ևս սնվում է ու սնվելու է այդ նավթի եկամուտներից: Այսինքն՝ նավթն այս երկրի և հասարակության սիրտն է առանց դրա այն կարող է ընդհանրապես գոյություն չունենալ: Իհարկե, առաջին հայացքից մի փոքր տարօրինակ կարող է հնչել այն միտքը, որ 21-րդ դարում ինչ որ պետության հիմքը կարող է կազմել որևէ մեկ ոլորտ, իսկ գոյությունը կարող է հարցականի տակ դրվել: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս քիչ թե շատ խորը վերլուծությունը դա միանգամայն բնական է արհեստական բոլոր այն երկրների համար, որոնց ստեղծումը, գոյությունը և ապագան ոչ մի օբյեկտիվ հիմք չունի և խիստ կախված է իրենց ստեղծողների կամքից: Ահա այստեղ է, որ պարզ է դառնում այն պարզ ճշմարտությունը, որ Ադրբեջանի համար Թուրքմենիայի հետ պատերազմը ինչ որ առումով ավելի օրհասական է, քան ակտիվ մարտական գործողությունների վերսկսումը հայկական պետությունների հետ»,- ասաց փորձագետը:

Ա. Հովհաննիսյանը նշեց, որ միջազգային շատ հեղինակավոր կառույցները կարծում են, որ ադրբեջանական նավթն առնվազն անսպառ չէ և եթե մոտ ապագայում նոր հորատանցքեր չգտնվեն, ապա այդ ոլորտը կարող է դադարել եկամուտներ բերել Բաքվին:

«Գործերը փայլուն չեն ընդհանուր ածխաջրածինների ոլորտում: «ՆԱԲՈՒԿՈ» ծրագրի վիժումը արդեն ակնհայտ է: Ահա այս պարագայում է, որ Թուրքմենիայի հետ նոր ածխաջրածինների, ասել է թե հետագա կյանքի իրավունքի համար պատերազմն ավելի առարկայական է: Ադրբեջանը վերջին 5 տարում Կասպից ծովի ավազանի հատվածի ռազմականացման համար ավելի մեծ գումարներ է ծախսել քան հակահայկական ուղղությամբ, ուղղակի Ալիևյան վարչակազմը դա քողարկում է Արցախյան հիմնահարցով: Ջրասուզակ դիվերսանտների ստորաբաժանման ստեղծումը, նոր պարեկային նավերը, հականավային հրթիռները, ծովային տարածքների հսկողություն իրականացնող ԱԹՍ-ները, նավային ՀՕՊ-ի համակարգերը, հարթավայրային տարածքների հեռահար հսկողության ռադիոտեղորոշման կայանները, Ափշերոնի թերակղզում տեղակայված ՀՕՊ միջոցները և կործանիչ ինքնաթիռները ոչ մի դեպքում չեն կարող կիրառվել հայկական ուժերի դիմաց:

Իսկ դրանք հիմնականում կազմում են Ադրբեջանի վերջին տարիների թանկարժեք ձեռքբերումները: Այդ սպառազինությունը կարող է առաջին հերթին կիրառվել ծովային թատերաբեմում որտեղ կա երկու հակառակորդ` Թուրքմենիա և Իրան: Ի դեպ, նշենք, որ այս երկու երկրները ևս մտել են համապատասխան սպառազինության մրցավազքի մեջ: Թուրքմենական նավատորմը շատ արագ է զարգանում, ռազմաօդային ուժերն արագորեն համալրվում ու հզորանում է, օդաչուները հաճախակի են թռիչքներ կատարում ծովի վրա, իսկ Իրանն այդ հարցին վերաբերվում է առանձին հետևողականությամբ: Առնվազն առկա է այդ իբր թաքուն մրցավազքը »,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նրա փոխանցմամբ՝ սակայն, եթե Թուրքմենիայի դեպքում ամեն ինչ ավելի քան պարզունակ է` պայքար գոյատևման նյութական միջոցների համար, ապա
Իրանի դեպքում հարցն ավելի խորքային է:

«Իրանի հետ Ադրբեջանի հակասություններն ավելի հին արմատներ ունեն: Այդ հակասությունները ընկած են հենց այդ արհեստական պետության ստեղծման մեջ: Այստեղ մի փոքր պիտի անդրադառնանք Ադրբեջան կեղծ պետության հիմքերին:
Պանթուրքիստական Ադրբեջան նախագծի կայացմանն օբյեկտիվորեն նպաստեց նաև մի հին կեղծարարություն: Ցարական Ռուսաստանում` Իրանից նոր տարածքներ պոկելու հեռահար նպատակներով, գիտական շրջանառության մեջ էր դրվել Ադրբեջան և Իրանական Ադրբեջան տեղանունները: Իրանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունները ցարական Ռուսաստանից ժառանգած ԽՍՀՄ-ում շրջանառության մեջ դրվեց «ազերի» արհեստական էթնոնիմը. հանգամանք, որն անուղղակիորեն ձեռնտու էր նաև Թուրքիային: Այսօր գիտական շրջանակներում այդ մասին լայնորեն գրվում է, որ անունը կապված է Ատրպատականի հետ, որը ոչ մի կապ չի կարող ունենալ ներկայիս պետության և առավել ևս այնտեղ ապրող խառը թուրք-թաթարական կամ իրանական ցեղերի հետ: Զարմանալի մի բան էլ կա այս կեղծարարությունների մեջ: Սովորաբար տվյալ տարածքի բնիկների անունով է կոչվում տարածքը կամ պետությունը, սակայն իրենց դեպքում հնարած էթնոսը ստանում է անուն իր տեղանունից: Ադրբեջանի խորհրդայնացումից հետո, Թուրքական ազդեցությունն ադրբեջանցիների վրա, իհարկե, նվազեց, այդուհանդերձ Ադրբեջանի թուրքերի մոտ թուրքական ընդհանրականության զգացողության պահպանման համար լեզվամտածողության և սովորութային ընդհանրություններն արդեն քիչ չէին»,- ասաց նա:

«Արդեն երկար ժամանակ է, որ արևմուտքը ստեղծում է հակաիրանական դաշինք, որտեղ Ադրբեջանին «պատվավոր» տեղ են հատկացնում: Սակայն Բաքուն շատ լավ հասկանալով, որ խաղը կարող է շատ վտանգավոր լինել, այնուամենայնիվ, միանգամից համաձայնություն չի տալիս, կամ ինչպես ասում են գինը թանկացնում է:

Ադրբեջանի վերջնական պատասխանի ձգձգմամբ կարելի է բացատրել վերջերս Եվրատեսիլի ներքո Ադրբեջանի հասցեին հնչեցված բավականին կոշտ քննադատությունները արևմուտքի կողմից, ինչպես նաև Մոսկվայից չուշացած ռազմավարական համագործակցությունը խորացնելու առաջարկը: Դրանք բոլորն էլ, իհարկե, գործոններ են, սակայն մարտավարական գործոններ, իսկ գլխավորն այն է, որ Ադրբեջանը փաստորեն այս կամ այն կերպ մասնակցում է հակաիրանական գործընթացներին»,- հավելեց բանախոսը:


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:40
Հայաստանում գորգեղենի արտադրության ծավալները նվազել են, տրիկոտաժեղենինը՝ աճել
2015 թվականին նախորդ տարվա համեմատ հանրապետությունում տրիկոտաժեղենի արտադրության ծավալներն աճել են 78.6%-ով: Ինչպես տեղեկանում ենք ՀՀ ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Մեկ օրում հանրապետությունում արձանագրվել է ճանապարհատրանսպորտային 4 պատահար. ոստիկանություն
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` փետրվարի 9-ից 10-ն ընկած ժամանակահատվածում հանրապետությունում արձանագրված մարմնական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա 6-9 աստիճանով:
Հանրապետության տարածքում` փետրվարի 11-13-ին, 15-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 14-ին առանձին շրջաններում հնարավոր են թույլ տեղումներ:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Իրանի պաշտպանության նախարարը հաջորդ շաբաթ կայցելի Մոսկվա
Իրանի պաշտպանության նախարար, գեներալ Հոսեին Դեհղանը հաջորդ շաբաթվա սկզբին կայցելի Մոսկվա։ Այդ մասին հայտնել է Ռուսաստանում Իրանի դեսպանատունը,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Սալման ալ-Խալիֆա. «Միասնական թեկնածուի մասին Մուտկոյի խոսքերը շատերի դիրքորոշումն են արտահայտում»
«Եվրոպան հետապնդում է իր շահերը, և մենք պատրաստ ենք երկխոսության: Միայն ես չեմ որոշում կայացնողը»:
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են
ՀՀ տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 10-ի ժամը 19.00-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
«Բարսելոնը» մտադիր է նոր պայմանագիր ստորագրել Բուսկետսի հետ
Պայմանագրի երկարաձգումից հետո Բուսկետսը կստանա այնքան աշխատավարձ, որքան կիսապաշտպան Անդրես Ինյեստան:
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
91-ամյա ուկրաինուհին ֆոտոնախագծի հերոսուհի է դարձել
Ուկրաինացի լուսանկարչուհի Իրինա Սուխոմլինովան «Ծերություն» անվանումը կրող  նախագիծ է ներկայացրել՝ նվիրված  Կիևի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Սպասվող հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 11-ին` պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Առանց Քրիշտիանու Ռոնալդուի «Ռեալը» կվաստակեր այնքան միավոր, որքան ունի հիմա
2015-2016 թթ. մրցաշրջանում Ռոնալդուն աչքի է ընկել 14 խաղում՝ մասնակցելով 29 հանդիպման (48,2 տոկոս):
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Մեսսին, Սուարեսն ու Նեյմարը չեն մասնակցի «Վալենսիայի» հետ խաղին
Կատալոնյան թիմի մարզչական շտաբը որոշել է հանգստանալու հնարավորություն տալ հիմնական կազմի մի շարք խաղացողների:
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Անուն-ազգանուն-հայրանունների մասին կիմանաք շաբաթվա վերջում. Շարմազանով
ՀՅԴ-ին տրվելիք պաշտոնների հարցը հիմնականում լուծված է. բացի նախարարական պորտֆելներից՝ ՀՅԴ-ն կստանա նաև մարզպետի պաշտոններ
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
ԱԳ նախարարը ընդունել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալին
Փետրվարի 10-ին արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանն ընդունել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի` Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
Շարապովան հրաժարվել է մասնակցել Դոհայի մրցաշարին
Մարզուհու խոսքերով՝ ինքը դեռ լիարժեք չի վերականգնվել ուսի վնասվածքից:
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Գրիբոյեդովի մասին ֆիլմի նկարահանումները 30 տարով հետաձգվել էին Ղարաբաղի պատճառով. Միխալկով
Նիկիտա Միխալկովի խոսքով, սցենարի պատրաստման ժամանակ արխիվներում կարևոր բացահայտումներ են արվել. պարզվել է «Խելքից պատուհաս» -ի հեղինակի սպանությունը պլանավորված է եղել անգլիացիների կողմից:
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Նախագահն ընդունել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Շամշար Ախթարին
Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ, Ասիայի և խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի տնտեսական և սոցիալական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
«Daily Mail». Ժոզե Մոուրինյոն ընկերներին ասել է, որ տեղափոխությունը «Մանչեսթեր Յունայթեդ» լուծված հարց է
Մոուրինյոյի հետ պայմանագիրն ուժի մեջ կմտնի 2015-2016 թթ. մրցաշրջանից անմիջապես հետո:
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Մեկնարկել է ՀՀԿ ԳՄ նիստը
Քիչ առաջ մեկնարկեց Հանրապետական կուսակցության Գործադիր մարմնի նիստը, որը վարում է Նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Շրջանառվող լուրերի համաձայն՝ նիստում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Հայտնի են Եվրոպայի առաջնությանը մասնակցող հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշների անունները
Երևանյան հավաքը կավարտվի փետրվարի 17-ին, իսկ փետրվարի 25-ին հայ ըմբիշները կմեկնեն Ստայկի:
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Ռուսաստանի բարեկամ և թշնամի երկրները
Ռուսաստանը երբեք առանձնապես սիրված երկիր չի եղել: Սակայն ռուսական ներկա իշխանությունները հաջողացրել է թշնամանալ անգամ ամենամոտ դաշնակիցների հետ:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
Հայաստան այցելելու իմ որոշումը պայմանվորված է դեպի ծով ելք չունեցող երկրներին աջակցելու ցանկությամբ. Դոկտոր Ախթար
Հայաստանը հետևում է ՄԱԿ-ի բոլոր նախաձեռնություններին և նոր մետեցումներին` նշելով, որ քայլեր են ձեռնարկվում մեր երկրի զարգացման գործընթացում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Ի՞նչ են մտածում ֆուտզալի հավաքականի ֆուտբոլիստները
«Մարզական հավաքի նպատակը հիմնականում հավաքականի թեկնածուներին ուսումնասիրելն է, նրանց գործի մեջ տեսնելը»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Նախագահը հրամանագիր է ստորագրել սահմանադրական բարեփոխումների իրավական ապահովման գործընթացի մասին
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը հրամանագիր է ստորագրել սահմանադրական բարեփոխումների իրավական ապահովման գործընթացի մասին: Նախագահի աշխատակազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
ԿՏԱԿ-ը արձագանքել է Երևանի թիվ 130 հիմնական դպրոցի մանկավարժական կոլեկտիվի նամակին
Մեկ ցուցանիշի սխալ մուտքագրման պատճառով, այսինքն՝ տեխնիկական սխալի պատճառով, դպրոցը 46-ի փոխարեն հայտնվել է 251-րդ հորիզոնականում
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Սուրենյան. Փետրվարի 12-ից հանրապետության տարածք կներթափանցեն տաք օդային հոսանքներ
Փետրվարի 15-ին Արարատյան դաշտում և Երևանում կգրանցվի +10…+12 աստիճան:
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
«Արդարադատության մոնիտորինգ» ծրագրի արդյունքները կամփոփեն համատեղ քննարկման միջոցով
«Արդարադատության մոնիտորինգ» ծրագիրը Հայաստանում արդարադատության ոլորտի ուսումնասիրության ուղղությամբ աշխատանքները կշարունակի մինչև...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Պավլյուչենկովա. «Պետերբուրգի մրցաշարի միակ թերությունը եղանակն է»
«Միշտ մութ է: Չես հասկանում՝ առավո՞տ է, թե՞ երեկո: Եվ գլուխս հաճախ է ցավում: Սուրճը, սակայն, օգնում է»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Տնային աշխատանքի մեջ սխալներ անելու համար որդուն սպանած մորը կալանավորել են
Պարզվել է` մայրը առաջին անգամ չէ, որ ծեծել է որդուն` 7-ամյա Անդրեյին
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
Ռուսաստանում գրիպի համաճարակի պիկն անցել է
Բոլոր տարիքային խմբերում հիվանդացության ցուցանիշը նվազել է 8.7 տոկոսով:
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Ռաուլ. «Չէի հավատում, որ Զիդանը կլինի «Ռեալի» մարզիչը»
«Սա «Ռեալն» է, որտեղ ժամանակը կարող է չբավարարել: Այդուհանդերձ, հույս ունեմ, որ Զիդանը կհասնի հաջողության»:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Զարուհի Փոստանջյանը՝ ՄԻՊ թեկնածու
18:29 10/02/2016

Զարուհի Փոստանջյանը՝ ՄԻՊ թեկնածու

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}