Ա. Հովհաննիսյան. Ադրբեջանական ագրեսիայի տարբեր դրսևորումներն ու առաջնային նպատակները

«Տարածաշրջանային բավականին բարդ զարգացումների ներքո ավելի թափանցիկ են դառնում Ադրբեջանի ագրեսիվ և ոչ կառուցողական քայլերը: Հարևանների հետ ունեցած խնդիրները, հայ տեսակի նկատմամբ խորը ատելությունը, մշտական դիվերսիոն և հրադադարի ռեժիմի խախտումները, ներքին հասարակական լարվածությունը և այլ հանգամանքներ ստեղծում են այն նախադրյալները որպեսզի ցանկացած պահի տարածաշրջանը պայթի»,- անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանին Ադրբեջանի կողմից իրականացված դիվերսիոն գործողություներին, ինչպես նաև՝ Ադրբեջանի խնդրահարույց հարցերին՝ Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանը:

Ըստ բանախոսի՝ Ադրբեջանի համար առաջնային խնդիրներ են և´ Իրանի հետ ունեցած հակասությունները, և´ Թուրքմենիայի հետ ունեցած տարածքային վեճերը:

«Հայկական տարածքների և հայկական ամեն ինչի նկատմամբ ադրբեջանական վերաբերմունքն ավելի քան պարզ ու հստակ է` ատելություն ու թշնամանք արյան մակարդակով, ատելություն դիմացինի ֆիզիկական գոյության իրավունքը հարցականի տակ դնելու մակարդակով (ի դեպ, հատուկ նշենք, որ սա հենց ցեղասպանության կոնվենցիայի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է): Դրա ապացուցման համար առանձին փաստերի կարիք չկա. Նախագահի հայտարարություններից մինչև սահմանային միջադեպերը ավելի քան շատ են: Ինչպես պարզվում է այս ամենից զատ Ադրբեջանում աչք ունեն նաև Վրաստանի հողերի նկատմամբ: Խնդիրն այստեղ ևս մակերեսային չէ, ուղղակի արտաքին ազդեցիկ ուժերի ճնշման տակ հակամարտությունը չի զարգանում:

Այս բոլոր խնդիրներն առանձին և խորը քննության առարկա են: Առաջին հայացքից, իհարկե, մենք նախ պետք է և զբաղվում ենք Ադրբեջանի հակահայկական քայլերի վերլուծությամբ: Սակայն կարծում ենք, որ իր մնացած հարևանների հետ ունեցած այլ խնդիրները ևս կարևոր են արհեստական այդ երկրի բնույթը հասկանալու և այն ավելի կանխատեսելի դարձնելո´ւ նպատակով: Մասնավորապես հետաքրքիր է խորհրդային նախկին հանրապետություններից մեկի` Թուրքմենիայի հետ ունեցած վիճելի ծովային ջրերի հարցը: Այդ հարցը գոյություն ունի դեռ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, քանի որ այդ տարածքային ջրերը կիսված չեն մինչև օրս: Մյուս կողմից նման հարց կա Կասպից ծովի բոլոր երկրների միջև, սակայն խնդիրը պատերազմի վերաճման վտանգ չկա մյուս դեպքերում: Խնդիրն այստեղ ավելի քան պարզ է` առանցքում նավթահանքերն են: Արդբեջանն առանց նավթի ներկայումս իրենից ոչինչ այլևս չի ներկայացնում»,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նա նշեց, որ Ադրբեջանի տնտեսական ողջ ներուժը, քաղաքական փխրուն կայունությունը, Ալիևյան վերնախավի կարողությունը և այլն հիմնված է միայն նավթի վրա:

«Այսինքն՝ ամեն ինչ կապված է այդ նավթի հետ: Արցախյան պատերազմը, որն ինչպես ադրբեջանում են ներկայացնում դեռ առջևում է, ևս սնվում է ու սնվելու է այդ նավթի եկամուտներից: Այսինքն՝ նավթն այս երկրի և հասարակության սիրտն է առանց դրա այն կարող է ընդհանրապես գոյություն չունենալ: Իհարկե, առաջին հայացքից մի փոքր տարօրինակ կարող է հնչել այն միտքը, որ 21-րդ դարում ինչ որ պետության հիմքը կարող է կազմել որևէ մեկ ոլորտ, իսկ գոյությունը կարող է հարցականի տակ դրվել: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս քիչ թե շատ խորը վերլուծությունը դա միանգամայն բնական է արհեստական բոլոր այն երկրների համար, որոնց ստեղծումը, գոյությունը և ապագան ոչ մի օբյեկտիվ հիմք չունի և խիստ կախված է իրենց ստեղծողների կամքից: Ահա այստեղ է, որ պարզ է դառնում այն պարզ ճշմարտությունը, որ Ադրբեջանի համար Թուրքմենիայի հետ պատերազմը ինչ որ առումով ավելի օրհասական է, քան ակտիվ մարտական գործողությունների վերսկսումը հայկական պետությունների հետ»,- ասաց փորձագետը:

Ա. Հովհաննիսյանը նշեց, որ միջազգային շատ հեղինակավոր կառույցները կարծում են, որ ադրբեջանական նավթն առնվազն անսպառ չէ և եթե մոտ ապագայում նոր հորատանցքեր չգտնվեն, ապա այդ ոլորտը կարող է դադարել եկամուտներ բերել Բաքվին:

«Գործերը փայլուն չեն ընդհանուր ածխաջրածինների ոլորտում: «ՆԱԲՈՒԿՈ» ծրագրի վիժումը արդեն ակնհայտ է: Ահա այս պարագայում է, որ Թուրքմենիայի հետ նոր ածխաջրածինների, ասել է թե հետագա կյանքի իրավունքի համար պատերազմն ավելի առարկայական է: Ադրբեջանը վերջին 5 տարում Կասպից ծովի ավազանի հատվածի ռազմականացման համար ավելի մեծ գումարներ է ծախսել քան հակահայկական ուղղությամբ, ուղղակի Ալիևյան վարչակազմը դա քողարկում է Արցախյան հիմնահարցով: Ջրասուզակ դիվերսանտների ստորաբաժանման ստեղծումը, նոր պարեկային նավերը, հականավային հրթիռները, ծովային տարածքների հսկողություն իրականացնող ԱԹՍ-ները, նավային ՀՕՊ-ի համակարգերը, հարթավայրային տարածքների հեռահար հսկողության ռադիոտեղորոշման կայանները, Ափշերոնի թերակղզում տեղակայված ՀՕՊ միջոցները և կործանիչ ինքնաթիռները ոչ մի դեպքում չեն կարող կիրառվել հայկական ուժերի դիմաց:

Իսկ դրանք հիմնականում կազմում են Ադրբեջանի վերջին տարիների թանկարժեք ձեռքբերումները: Այդ սպառազինությունը կարող է առաջին հերթին կիրառվել ծովային թատերաբեմում որտեղ կա երկու հակառակորդ` Թուրքմենիա և Իրան: Ի դեպ, նշենք, որ այս երկու երկրները ևս մտել են համապատասխան սպառազինության մրցավազքի մեջ: Թուրքմենական նավատորմը շատ արագ է զարգանում, ռազմաօդային ուժերն արագորեն համալրվում ու հզորանում է, օդաչուները հաճախակի են թռիչքներ կատարում ծովի վրա, իսկ Իրանն այդ հարցին վերաբերվում է առանձին հետևողականությամբ: Առնվազն առկա է այդ իբր թաքուն մրցավազքը »,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նրա փոխանցմամբ՝ սակայն, եթե Թուրքմենիայի դեպքում ամեն ինչ ավելի քան պարզունակ է` պայքար գոյատևման նյութական միջոցների համար, ապա
Իրանի դեպքում հարցն ավելի խորքային է:

«Իրանի հետ Ադրբեջանի հակասություններն ավելի հին արմատներ ունեն: Այդ հակասությունները ընկած են հենց այդ արհեստական պետության ստեղծման մեջ: Այստեղ մի փոքր պիտի անդրադառնանք Ադրբեջան կեղծ պետության հիմքերին:
Պանթուրքիստական Ադրբեջան նախագծի կայացմանն օբյեկտիվորեն նպաստեց նաև մի հին կեղծարարություն: Ցարական Ռուսաստանում` Իրանից նոր տարածքներ պոկելու հեռահար նպատակներով, գիտական շրջանառության մեջ էր դրվել Ադրբեջան և Իրանական Ադրբեջան տեղանունները: Իրանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունները ցարական Ռուսաստանից ժառանգած ԽՍՀՄ-ում շրջանառության մեջ դրվեց «ազերի» արհեստական էթնոնիմը. հանգամանք, որն անուղղակիորեն ձեռնտու էր նաև Թուրքիային: Այսօր գիտական շրջանակներում այդ մասին լայնորեն գրվում է, որ անունը կապված է Ատրպատականի հետ, որը ոչ մի կապ չի կարող ունենալ ներկայիս պետության և առավել ևս այնտեղ ապրող խառը թուրք-թաթարական կամ իրանական ցեղերի հետ: Զարմանալի մի բան էլ կա այս կեղծարարությունների մեջ: Սովորաբար տվյալ տարածքի բնիկների անունով է կոչվում տարածքը կամ պետությունը, սակայն իրենց դեպքում հնարած էթնոսը ստանում է անուն իր տեղանունից: Ադրբեջանի խորհրդայնացումից հետո, Թուրքական ազդեցությունն ադրբեջանցիների վրա, իհարկե, նվազեց, այդուհանդերձ Ադրբեջանի թուրքերի մոտ թուրքական ընդհանրականության զգացողության պահպանման համար լեզվամտածողության և սովորութային ընդհանրություններն արդեն քիչ չէին»,- ասաց նա:

«Արդեն երկար ժամանակ է, որ արևմուտքը ստեղծում է հակաիրանական դաշինք, որտեղ Ադրբեջանին «պատվավոր» տեղ են հատկացնում: Սակայն Բաքուն շատ լավ հասկանալով, որ խաղը կարող է շատ վտանգավոր լինել, այնուամենայնիվ, միանգամից համաձայնություն չի տալիս, կամ ինչպես ասում են գինը թանկացնում է:

Ադրբեջանի վերջնական պատասխանի ձգձգմամբ կարելի է բացատրել վերջերս Եվրատեսիլի ներքո Ադրբեջանի հասցեին հնչեցված բավականին կոշտ քննադատությունները արևմուտքի կողմից, ինչպես նաև Մոսկվայից չուշացած ռազմավարական համագործակցությունը խորացնելու առաջարկը: Դրանք բոլորն էլ, իհարկե, գործոններ են, սակայն մարտավարական գործոններ, իսկ գլխավորն այն է, որ Ադրբեջանը փաստորեն այս կամ այն կերպ մասնակցում է հակաիրանական գործընթացներին»,- հավելեց բանախոսը:


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

09:00
Քաղաքական գործիչները վաճառում են այն, ինչը քաղաքացիները գնում են. «Առավոտ»
«Առավոտ»-ի խմբագիր Արամ Աբրահամյանը գրել է. «Ես հասկանում եմ, որ  քաղաքական գործիչները  վաճառում են այն, ինչն ...
Աղբյուր` Panorama.am
08:57
Շիրակի մարզի ՀՅԴ ռեյտինգային ցուցակում ներգրավված են լինելու անվանի բժիշկներ. ՀԺ
Շիրակի մարզում և Գյումրի քաղաքում  Դաշնակցությունը սկսել է  ի մի բերել ապրիլի 2-ին  նշանակված  խորհրդարանական...
Աղբյուր` Panorama.am
08:56
«Ծառուկյան» դաշինքում կընդգրկվեն կարկառուն ՀՀԿ-ականներ. «Ժողովուրդ»
«Ծառուկյան» դաշինքում առաջիկայում սպասվում են  անակնկալ «հայտարարություններ»։  «Ժողովուրդ» ...
Աղբյուր` Panorama.am
08:52
ՍԱՍ–ի Արտակը չի կատարել հարկային պարտավորությունները. «Փաստ»
Ինչպես հայտնի է, հունվարի 20–ին հարկային մարմինները ստուգումներ են անցկացրել Երևանի բոլոր ՍԱՍ–սուպերմարկետներում:...
Աղբյուր` Panorama.am
08:49
Օհանյան-Օսկանյան դաշինքի՝ Գագիկ Ծառուկյանի հետ միավորումը բացառվում է. «Ժամանակ»
Սեյրան Օհանյան-Վարդան Օսկանյան  տանդեմին  միացած  քաղաքական ուժերի և  Գագիկ Ծառուկյանի միավորումը  բացառվում է: ...
Աղբյուր` Panorama.am
08:47
Սեյրան Օհանյանը ևս պատասխանատու է Հայաստանում առկա իրավիճակի համար. «Ժողովուրդ»
«Ժողովուրդ»-ն անդրադառնալով ներքաղաքական վերջին վերադասավորումներին՝ գրել է. «Իշխանություններին սկսել է քննադատել  նաև ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
08:44
Դրամի կայունության պատճառներից մեկը բանկերի ընդհանուր կապիտալի մեծացման պահանջն է. ՀԺ
«Հայկական ժամանակ»-ը գրել է, թե ըստ որոշ փորձագետների՝  ՀՀ դրամի կայունության  պատճառներից մեկը  բանկային համակարգում...
Աղբյուր` Panorama.am
08:41
Չի բացառվում, որ Արամ Սարգսյանն առաջադրվի Արարատի մարզից. «Հրապարակ»
Չի բացառվում, որ «Հանրապետություն» կուսակցության ղեկավար Արամ Սարգսյանը «Ելք» դաշինքի ռեյտինգային ցուցակով առաջադրվի ոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:45
Շավարշ Քոչարյանը արձագանքել է Իլհամ Ալիևի՝ ԼՂ հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ հայտարարությանը
ՀՀ արտաքին գործերի փոխնախարար Շավարշ Քոչարյանը Panorama.am-ի խնդրանքով մեկնաբանել է Ադրբեջանի նախագահի այսօրվա հայտարարությունը ղարաբաղյան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Որոշ ավտոճանապարհներին մառախուղ է
Բաղրամյանի, Աշտարակի և Էջմիածնի տարածաշրջանների ավտոճանապարհներին մառախուղ է, տեսանելիությունը՝ 100 մետր:
Աղբյուր` Panorama.am
20:39
Ավստրալիայում ցուցադրել են աշխարհի ամենամաքուր օփալը
Աշխարհի ամենամաքուր չմշակված օփալը՝ Ավստրալիայի բոցը, ցուցադրել են Ավստրալիայի Ադելաիդա քաղաքի թանգարանում: 1946 թվականին գտնված թանկարժեք քարը,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:36
Նաիրա Կարապետյանը ԵԽԽՎ-ում խոսել է Հրանտ Դինքի ու Գարո Փայլանի մասին
Այսօր ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանում ելույթ ունեցավ ՀՀ պատվիրակության անդամ Նաիրա Կարապետյանը։ Ելույթը ներկայացնում ենք ամբողջությամբ։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Մոուրինյո. «Երկրորդ հնարավորության դեպքում պետք է սպանես մրցակցիդ»
«Երբեմն այնքան լավ ենք խաղում, որ փոխարինում կատարելը դառնում է խնդիր»:
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Կիպրոսի ԱԳ նախարար․ ԵԽ-ն հակամարտություններ լուծելու մանդատ չունի
«Եվրոպայի խորհուրդը չունի հակամարտություններ լուծելու մանդատ։ Սա միջազգային այլ կառույցների խնդիրն է։ Չնայած սրան՝ մենք պետք է վստահ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Հ. Նաղդալյանը ԵԽԽՎ-ում խոսել է Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված վերջին ռազմական ոտնձգության մասին
«Նման գործողությունները չեն սասանում մեր վճռականությունը՝ իրականացնելու լայնամասշտաբ բարեփոխումներ»:
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Վախճանվել է չեխ հայագետ-վրացագետ Վացլավ Չեռնին
Կովկասագետ, հայ գրականության թարգմանիչ Վացլավ Չեռնին դեռևս 1950-ական թվականներին Կարլի համալսարանում պրոֆեսոր Եդլիչկայի մոտ ուսանել է հայագիտություն։
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Արա Խաչատրյան. «Ամեն ինչ առջևում է…»
Աշոտ Բարսեղյանի սաները 10 օրյա մարզումներ կանցկացնեն ՀՖՖ տեխնիկական կենտրոնում՝ օրը երկու մարզում ձևաչափով։
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Ֆլոյդ Մեյվեզեր. «Ես եմ լավագույնը, ոչ թե Մուհամեդ Ալին»
«Մենք խոսում ենք այն մասին, թե ով է ավելի քիչ հարվածներ բաց թողնում և ավելի շատ ռեկորդներ սահմանում»:
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Պաշտպանի ներկայացուցիչներն այցելել են «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի ինքնավնասում կատարած դատապարտյալներին
Նրան համաձայնվել են տեղափոխվել թիվ 89 խուց պայմանով, որ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի վարչակազմի կողմից նշված խցի բարեկարգման աշխատանքները կշարունակվեն:
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հայ մարզիկների առողջության դժվարամատչելի հետազոտությունները կիրականացվի Հայաստանում
ՊՈԱԿ-ը տարածաշրջանում միակն է, որը ստացել է որակի ղեկավարման միջազգային ստանդարտ։
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Կարպ Խաչվանքյանը ծննդյան օրն է
«Կարպ Խաչվանքյանը ծննդյան երեք օր ունի: Չենք կարողանում հասկանալ, թե երբ է նրա ծննդյան օրը»,- ասում է Երվանդ Ղազանչյանը:
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
Հայտնի են Ավստրալիայի Բաց առաջնության քառորդ եզրափակչի բոլոր զույգերը
Երիտասարդությո՞ւն, թե՞ փորձ՝ կորոշի այս մրցամարտը:
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Ըստ հաղորդման` փաստաբանը պաշտոնատար անձանց մեղադրել է առերևույթ հանցանքներ կատարելու մեջ
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քրեական գործ է հարուցվել խուլիգանության մեջ մեղադրվող փաստաբան Վահագն Մ.-ի հաղորդման հիման վրա:
Աղբյուր` Panorama.am
19:24
«Համախմբում» կուսակցության պարզաբանումը՝ Հայրիկյանի գլխավորած կուսակցության հայտարարության վերաբերյալ
«Եթե լինում են այդ հայտարարությանը միացողներ, դաշինքի գաղափարը ողջունողներ, ապա մենք դա ընդունում ենք ի գիտություն, և մեզ համար անհասկանալի են առաջացած աղմուկն ու շահարկումները»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Պետրոս Ավետիսյանը՝ «Փյունիկի» ֆուտբոլիստ
«Փյունիկում» վարձավճարով հանդես եկող կիսապաշտպան Պետրոս Ավետիսյանը պայմանագիր է ստորագրել ակումբի հետ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Կարեն Ուլուբաբյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով
ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանը ստորագրել է հրամանագիր
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Մեղադրանք է առաջադրվել 27-ամյա աղջկա սպանության համար
Ձեռք բերված բավարար ապացույցների հիման վրա՝ Գ.Եղիազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Մենք պետք է հասկանանանք՝ լա՞վ ենք փողը ծախսում, թե՞ ոչ, ո՞րն է մեր նեղ տեղը. Վարչապետ
Կառավարությունում սկսվել է գերատեսչությունների 2016 թ. գործունեության հաշվետվությունների քննարկումը
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Ա. Թաթոյանը Ստրասբուրգում Ֆիլիպ Բուայայի հետ քննարկել է Լապշինի արտահանձնման հարցը
«Նրա արտահանձնման որոշումն ունի քաղաքական բնույթ, ուղղակիորեն վտանգում է խոսքի ազատությունը և անթույլատրելի նախադեպ ստեղծելու փորձ է»:
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
«Տարվա լավագույն հայ մարզիկ» մրցույթի հանձնաժողովը կղեկավարի Արսեն Քարամյանը
Այս մրցույթի անցկացումը հնարավորության է տալու Հայաստան, Արցախ, սփյուռք եռամիասնության նախընտրությամբ որոշելու տարվա լավագույն հայ մարզիկին:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Խուդոյան. Հայաստանում գիտական ատենախոսությունների որակը սարսափելի ցածր է
14:23 23/01/2017

Խուդոյան. Հայաստանում գիտական ատենախոսությունների որակը սարսափելի ցածր է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}