Ա. Հովհաննիսյան. Ադրբեջանական ագրեսիայի տարբեր դրսևորումներն ու առաջնային նպատակները

«Տարածաշրջանային բավականին բարդ զարգացումների ներքո ավելի թափանցիկ են դառնում Ադրբեջանի ագրեսիվ և ոչ կառուցողական քայլերը: Հարևանների հետ ունեցած խնդիրները, հայ տեսակի նկատմամբ խորը ատելությունը, մշտական դիվերսիոն և հրադադարի ռեժիմի խախտումները, ներքին հասարակական լարվածությունը և այլ հանգամանքներ ստեղծում են այն նախադրյալները որպեսզի ցանկացած պահի տարածաշրջանը պայթի»,- անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանին Ադրբեջանի կողմից իրականացված դիվերսիոն գործողություներին, ինչպես նաև՝ Ադրբեջանի խնդրահարույց հարցերին՝ Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանը:

Ըստ բանախոսի՝ Ադրբեջանի համար առաջնային խնդիրներ են և´ Իրանի հետ ունեցած հակասությունները, և´ Թուրքմենիայի հետ ունեցած տարածքային վեճերը:

«Հայկական տարածքների և հայկական ամեն ինչի նկատմամբ ադրբեջանական վերաբերմունքն ավելի քան պարզ ու հստակ է` ատելություն ու թշնամանք արյան մակարդակով, ատելություն դիմացինի ֆիզիկական գոյության իրավունքը հարցականի տակ դնելու մակարդակով (ի դեպ, հատուկ նշենք, որ սա հենց ցեղասպանության կոնվենցիայի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է): Դրա ապացուցման համար առանձին փաստերի կարիք չկա. Նախագահի հայտարարություններից մինչև սահմանային միջադեպերը ավելի քան շատ են: Ինչպես պարզվում է այս ամենից զատ Ադրբեջանում աչք ունեն նաև Վրաստանի հողերի նկատմամբ: Խնդիրն այստեղ ևս մակերեսային չէ, ուղղակի արտաքին ազդեցիկ ուժերի ճնշման տակ հակամարտությունը չի զարգանում:

Այս բոլոր խնդիրներն առանձին և խորը քննության առարկա են: Առաջին հայացքից, իհարկե, մենք նախ պետք է և զբաղվում ենք Ադրբեջանի հակահայկական քայլերի վերլուծությամբ: Սակայն կարծում ենք, որ իր մնացած հարևանների հետ ունեցած այլ խնդիրները ևս կարևոր են արհեստական այդ երկրի բնույթը հասկանալու և այն ավելի կանխատեսելի դարձնելո´ւ նպատակով: Մասնավորապես հետաքրքիր է խորհրդային նախկին հանրապետություններից մեկի` Թուրքմենիայի հետ ունեցած վիճելի ծովային ջրերի հարցը: Այդ հարցը գոյություն ունի դեռ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, քանի որ այդ տարածքային ջրերը կիսված չեն մինչև օրս: Մյուս կողմից նման հարց կա Կասպից ծովի բոլոր երկրների միջև, սակայն խնդիրը պատերազմի վերաճման վտանգ չկա մյուս դեպքերում: Խնդիրն այստեղ ավելի քան պարզ է` առանցքում նավթահանքերն են: Արդբեջանն առանց նավթի ներկայումս իրենից ոչինչ այլևս չի ներկայացնում»,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նա նշեց, որ Ադրբեջանի տնտեսական ողջ ներուժը, քաղաքական փխրուն կայունությունը, Ալիևյան վերնախավի կարողությունը և այլն հիմնված է միայն նավթի վրա:

«Այսինքն՝ ամեն ինչ կապված է այդ նավթի հետ: Արցախյան պատերազմը, որն ինչպես ադրբեջանում են ներկայացնում դեռ առջևում է, ևս սնվում է ու սնվելու է այդ նավթի եկամուտներից: Այսինքն՝ նավթն այս երկրի և հասարակության սիրտն է առանց դրա այն կարող է ընդհանրապես գոյություն չունենալ: Իհարկե, առաջին հայացքից մի փոքր տարօրինակ կարող է հնչել այն միտքը, որ 21-րդ դարում ինչ որ պետության հիմքը կարող է կազմել որևէ մեկ ոլորտ, իսկ գոյությունը կարող է հարցականի տակ դրվել: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս քիչ թե շատ խորը վերլուծությունը դա միանգամայն բնական է արհեստական բոլոր այն երկրների համար, որոնց ստեղծումը, գոյությունը և ապագան ոչ մի օբյեկտիվ հիմք չունի և խիստ կախված է իրենց ստեղծողների կամքից: Ահա այստեղ է, որ պարզ է դառնում այն պարզ ճշմարտությունը, որ Ադրբեջանի համար Թուրքմենիայի հետ պատերազմը ինչ որ առումով ավելի օրհասական է, քան ակտիվ մարտական գործողությունների վերսկսումը հայկական պետությունների հետ»,- ասաց փորձագետը:

Ա. Հովհաննիսյանը նշեց, որ միջազգային շատ հեղինակավոր կառույցները կարծում են, որ ադրբեջանական նավթն առնվազն անսպառ չէ և եթե մոտ ապագայում նոր հորատանցքեր չգտնվեն, ապա այդ ոլորտը կարող է դադարել եկամուտներ բերել Բաքվին:

«Գործերը փայլուն չեն ընդհանուր ածխաջրածինների ոլորտում: «ՆԱԲՈՒԿՈ» ծրագրի վիժումը արդեն ակնհայտ է: Ահա այս պարագայում է, որ Թուրքմենիայի հետ նոր ածխաջրածինների, ասել է թե հետագա կյանքի իրավունքի համար պատերազմն ավելի առարկայական է: Ադրբեջանը վերջին 5 տարում Կասպից ծովի ավազանի հատվածի ռազմականացման համար ավելի մեծ գումարներ է ծախսել քան հակահայկական ուղղությամբ, ուղղակի Ալիևյան վարչակազմը դա քողարկում է Արցախյան հիմնահարցով: Ջրասուզակ դիվերսանտների ստորաբաժանման ստեղծումը, նոր պարեկային նավերը, հականավային հրթիռները, ծովային տարածքների հսկողություն իրականացնող ԱԹՍ-ները, նավային ՀՕՊ-ի համակարգերը, հարթավայրային տարածքների հեռահար հսկողության ռադիոտեղորոշման կայանները, Ափշերոնի թերակղզում տեղակայված ՀՕՊ միջոցները և կործանիչ ինքնաթիռները ոչ մի դեպքում չեն կարող կիրառվել հայկական ուժերի դիմաց:

Իսկ դրանք հիմնականում կազմում են Ադրբեջանի վերջին տարիների թանկարժեք ձեռքբերումները: Այդ սպառազինությունը կարող է առաջին հերթին կիրառվել ծովային թատերաբեմում որտեղ կա երկու հակառակորդ` Թուրքմենիա և Իրան: Ի դեպ, նշենք, որ այս երկու երկրները ևս մտել են համապատասխան սպառազինության մրցավազքի մեջ: Թուրքմենական նավատորմը շատ արագ է զարգանում, ռազմաօդային ուժերն արագորեն համալրվում ու հզորանում է, օդաչուները հաճախակի են թռիչքներ կատարում ծովի վրա, իսկ Իրանն այդ հարցին վերաբերվում է առանձին հետևողականությամբ: Առնվազն առկա է այդ իբր թաքուն մրցավազքը »,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նրա փոխանցմամբ՝ սակայն, եթե Թուրքմենիայի դեպքում ամեն ինչ ավելի քան պարզունակ է` պայքար գոյատևման նյութական միջոցների համար, ապա
Իրանի դեպքում հարցն ավելի խորքային է:

«Իրանի հետ Ադրբեջանի հակասություններն ավելի հին արմատներ ունեն: Այդ հակասությունները ընկած են հենց այդ արհեստական պետության ստեղծման մեջ: Այստեղ մի փոքր պիտի անդրադառնանք Ադրբեջան կեղծ պետության հիմքերին:
Պանթուրքիստական Ադրբեջան նախագծի կայացմանն օբյեկտիվորեն նպաստեց նաև մի հին կեղծարարություն: Ցարական Ռուսաստանում` Իրանից նոր տարածքներ պոկելու հեռահար նպատակներով, գիտական շրջանառության մեջ էր դրվել Ադրբեջան և Իրանական Ադրբեջան տեղանունները: Իրանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունները ցարական Ռուսաստանից ժառանգած ԽՍՀՄ-ում շրջանառության մեջ դրվեց «ազերի» արհեստական էթնոնիմը. հանգամանք, որն անուղղակիորեն ձեռնտու էր նաև Թուրքիային: Այսօր գիտական շրջանակներում այդ մասին լայնորեն գրվում է, որ անունը կապված է Ատրպատականի հետ, որը ոչ մի կապ չի կարող ունենալ ներկայիս պետության և առավել ևս այնտեղ ապրող խառը թուրք-թաթարական կամ իրանական ցեղերի հետ: Զարմանալի մի բան էլ կա այս կեղծարարությունների մեջ: Սովորաբար տվյալ տարածքի բնիկների անունով է կոչվում տարածքը կամ պետությունը, սակայն իրենց դեպքում հնարած էթնոսը ստանում է անուն իր տեղանունից: Ադրբեջանի խորհրդայնացումից հետո, Թուրքական ազդեցությունն ադրբեջանցիների վրա, իհարկե, նվազեց, այդուհանդերձ Ադրբեջանի թուրքերի մոտ թուրքական ընդհանրականության զգացողության պահպանման համար լեզվամտածողության և սովորութային ընդհանրություններն արդեն քիչ չէին»,- ասաց նա:

«Արդեն երկար ժամանակ է, որ արևմուտքը ստեղծում է հակաիրանական դաշինք, որտեղ Ադրբեջանին «պատվավոր» տեղ են հատկացնում: Սակայն Բաքուն շատ լավ հասկանալով, որ խաղը կարող է շատ վտանգավոր լինել, այնուամենայնիվ, միանգամից համաձայնություն չի տալիս, կամ ինչպես ասում են գինը թանկացնում է:

Ադրբեջանի վերջնական պատասխանի ձգձգմամբ կարելի է բացատրել վերջերս Եվրատեսիլի ներքո Ադրբեջանի հասցեին հնչեցված բավականին կոշտ քննադատությունները արևմուտքի կողմից, ինչպես նաև Մոսկվայից չուշացած ռազմավարական համագործակցությունը խորացնելու առաջարկը: Դրանք բոլորն էլ, իհարկե, գործոններ են, սակայն մարտավարական գործոններ, իսկ գլխավորն այն է, որ Ադրբեջանը փաստորեն այս կամ այն կերպ մասնակցում է հակաիրանական գործընթացներին»,- հավելեց բանախոսը:


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:07
Իրանի նախագահը կայցելի Քրդստան նահանգ և Մոսկվա
Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին մարտի 25-ին կայցելի Քրդստան նահանգ,-իրանական «ԻՌԻԲ» լրատվական գործակալությանը տված հարցազրույցում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
14:03
Հայաստանն աշխարհի հետ վաղը կնշի «Մոլորակի ժամ»-ը
Հայաստանում «Մոլորակի ժամ 2017»-ը նվիրված է «Մաքուր Հայաստան» գաղափարին
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Վարչապետ. ԱՃԹՆ անդամակցությունը միջոց է, բայց ոչ վերջնանպատակ
«Անհրաժեշտ է ձեռնամուխ լինել հաջորդ փուլի աշխատանքներին, որի արդյունքները պետք է տեսանելի լինեն ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացու»:
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
Արթուր Դավթյանը՝ զինդատախազին. Այս ոլորտում աշխատանքն առավել զգայուն պետք է լինի
Շեշտվել է զինված ուժերում հանցավորության կանխարգելման ուղղությամբ ակտիվ աշխատանքների անհրաժեշտությունը:
Աղբյուր` Panorama.am
13:46
Դեսպան Վարդան Տողանյանը հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին
«Իզվեստիա» թերթին տված հարցազրույցում ՌԴ-ում Հայաստանի նորանշանակ դեսպան Վարդան Տողանյանը հայտնել է, որ շուտով տեղի է ունենալու...
Աղբյուր` Panorama.am
13:25
Գևորգ Ղազարյան. «Հավաքականի յուրաքանչյուր խաղին նվիրվում եմ 100 տոկոսով»
«Ղազախստանի հավաքականի հետ խաղում ակնկալիքները մեծ են: Ամեն ինչ պետք է անենք` հաղթանակ տոնելու համար»:
Աղբյուր` Panorama.am
13:23
Վարչապետ. Հայ-ռուսական հարաբերություններն ունեն մեծ ներուժ հետագա առաջընթացի համար
«Ես, իհարկե, շահագրգռված եմ, որ այսօր մեր ռուս գործընկերները գտնեն նոր առիթներ, ծրագրեր՝ ներդրումներ կատարելու համար»:
Աղբյուր` Panorama.am
13:18
Հայաստանը շնչի, արտաշնչի՝ 6 տոկոսն էդ ի՞նչ աճ է, որ չապահովի. Վարդան Բոստանջյան
«1990 թվականին պետական կառավարման համակարգի պահպանության ծախսերը կազմում էին 7 տոկոս, իսկ այսօր՝ 21%։ Ինչի՞ եք ճոխ բազկաթոռի վրա նստում, տաբուրետկայի վրա նստեք, ոտքով գնացեք աշխատանքի»
Աղբյուր` Panorama.am
13:03
Կառավարության հետ համագործակցության հիմքերը դրված են. «Օքսֆամ Հայաստան»-ի տնօրեն
«Հաջորդ քայլը կլինի հարաբերությունների ամրապնդումն ու առաջ շարժվելը»
Աղբյուր` Panorama.am
12:57
Հենրիխ Մխիթարյան. «Խաղում եմ, որպեսզի կարողանամ Հայաստան անունը բարձր պահել ամբողջ աշխարհում»
«Ուզում եմ անել հնարավոր ամեն բան, որպեսզի լավ հանդես գամ և հենց դրանով բոլորին ցույց տամ, թե ինչ է նշանակում լինել հայ և ներկայացնել Հայաստանն արտերկրում»:
Աղբյուր` Panorama.am
12:46
Ո՞ւմ օգտին կքվեարկեիք -2. Gallup International Association-ի հետազոտության արդյունքները
Հարցմանը մասնակցել է 1145 քաղաքացի: Հետազոտությունն իրականացվել է մարտի 12-ից մարտի 19-ը Հայաստանի տարածքում:
Աղբյուր` Panorama.am
12:27
Մխիթարյանը 6-րդ անգամ անընդմեջ ստացավ Հայաստանի լավագույն ֆուտբոլիստի մրցանակը
ՀՖՖ նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանը մրցանակները հանձնեց տերերին:
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Լատվիայի նախկին նախագահ. ՀՀ-ի հետ հարաբերությունները խորացնելու համար առկա է մեծ ներուժ
Նախագահը նշել է, որ նա շարունակելու է իր բարեկամությունը Հայաստանի և հայ ժողովուրդի հետ:
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Մարկոս Պիզելլի. «Ղազախների հետ խաղում կարող են որոշիչ դառնալ փոքր մանրուքները»
«Ես գիտեմ նրանց հնարավորությունները, բայց նրանք էլ իմ կարողություններին են ծանոթ»:
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Washingtonpost-ը՝ հայկական բանակում ծառայող աղջիկների մասին
«Նրանք առաջամարտիկներ են, ովքեր դիմադրում են շատ պահպանողականների, որովհետև նրանք որոշել են կարիերա անել այնտեղ, որտեղ կանայք դեռ մուտք չեն գործել»:
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Նավթի համաշխարհային գներն աճել են
Լոնդոնի և Նյու Յորքի բորսաներում էլեկտրոնային առևտրի արդյունքներով նավթի համաշխարհային գներն աճել են:  Այդ մասին գրում է Գազետա.ռու-ն:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:46
Հայ գեղասահորդները աշխարհի առաջնությունում կպայքարեն օլիմպիական ուղեգրերի համար
Մենասահքում հանդես կգան Սլավիկ Հայրապետյանը և Անաստասիա Գալուստյանը, իսկ պարային զույգերի մրցապայքարում՝ Թինա Կարապետյան/Սիմոն Պրու Սենակալ երկյակը:
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
ՔԱԳՎ. Մեկ ամսում ներքին անձնագրերով Հայաստան է ժամանել 3091 ՌԴ քաղաքացի
ՌԴ քաղաքացիների ներքին անձնագրերով Հայաստանի Հանրապետություն մուտք գործելու որոշումն ուժի մեջ է մտել 2017 թվականի փետրվարի 23-ին:
Աղբյուր` Panorama.am
11:30
Մ 22 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունում հայ բռնցքամարտիկները երկու բրոնզե մեդալ են նվաճել
Հայաստանի բռնցքամարտի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ Դավիթ Թորոսյանի գնահատմամբ՝ արդյունքները մոտ էին բավարար լինելուն:
Աղբյուր` Panorama.am
11:21
Արվեստի շուկան մատնանշում է ճգնաժամ
«Շատ բարդ տարի էր արտ-դիլերների համար»:
Աղբյուր` Panorama.am
11:05
Հայաստանի ներդրումային գրավչությունները «Հայաստան. Հրաշալի երկիր, խելացի հնարավորություններ» ձեռնարկում
ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարությունում նախօրեին տեղի է ունեցել «Հայաստան. Հրաշալի երկիր, խելացի հնարավորություններ»...
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
Չեչնիայում գրոհայինները փորձել են ներխուժել Ռոսգվարդիայի զինվորական հատված
«Վեց գրոհային սպանվել է, երկուսը հասցրել են թաքնվել»:
Աղբյուր` Panorama.am
10:35
Տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օրն է
Հայաստանի Հանրապետությունում տուբերկուլոզի ախտորոշումն ու բուժումն անվճար է, անգամ այն անձանց համար, ովքեր Հայաստանի քաղաքացի չեն, սակայն գտնվում են Հայաստանի Հանրապետությունում:
Աղբյուր` Panorama.am
10:01
Թբիլիսիի Պ. Ադամյանի անվան դրամատիկական թատրոնի շենքի վերակառուցումը սկսվում է
Արդեն փոխանցվել է 65 000 լարի և շուտով պատրաստ կլինի նախագիծը:
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
Պայթյուն՝ Նոր Գեղի գյուղում
Քաղաքացին մնացել է փլատակներում
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
Հակառակորդը հրադադարի ռեժիմը խախտել է շուրջ 40 անգամ
Հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 350 կրակոց:
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
ՆԱՍԱ. Բևեռային սառույցներն ոչնչանում են ռեկորդային արագությամբ
Սառցե մակերեսի մեծ մասը բևեռներում այս ձմեռ կազմել է 16,2 միլիոն քառակուսի մետր, որը 2 միլիոնով քիչ է նախորդ ցուցանիշից:
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
Կառավարությունում կադրային տեղաշարժեր տեղի կունենան. «Հրապարակ»
«Հրապարակ»-ի տեղեկություններով` ընտրություններում ՀՀԿ-ի հաղթանակի դեպքում կառավարությունում տեղի կունենան կադրային տեղաշարժեր, բայց`...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հենրիխ Մխիթարյանի բարեգործական այցը Ռ. Յոլյանի անվան Արյունաբանական կենտրոն
19:29 23/03/2017

Հենրիխ Մխիթարյանի բարեգործական այցը Ռ. Յոլյանի անվան Արյունաբանական կենտրոն

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}