Ա. Հովհաննիսյան. Ադրբեջանական ագրեսիայի տարբեր դրսևորումներն ու առաջնային նպատակները

«Տարածաշրջանային բավականին բարդ զարգացումների ներքո ավելի թափանցիկ են դառնում Ադրբեջանի ագրեսիվ և ոչ կառուցողական քայլերը: Հարևանների հետ ունեցած խնդիրները, հայ տեսակի նկատմամբ խորը ատելությունը, մշտական դիվերսիոն և հրադադարի ռեժիմի խախտումները, ներքին հասարակական լարվածությունը և այլ հանգամանքներ ստեղծում են այն նախադրյալները որպեսզի ցանկացած պահի տարածաշրջանը պայթի»,- անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանին Ադրբեջանի կողմից իրականացված դիվերսիոն գործողություներին, ինչպես նաև՝ Ադրբեջանի խնդրահարույց հարցերին՝ Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանը:

Ըստ բանախոսի՝ Ադրբեջանի համար առաջնային խնդիրներ են և´ Իրանի հետ ունեցած հակասությունները, և´ Թուրքմենիայի հետ ունեցած տարածքային վեճերը:

«Հայկական տարածքների և հայկական ամեն ինչի նկատմամբ ադրբեջանական վերաբերմունքն ավելի քան պարզ ու հստակ է` ատելություն ու թշնամանք արյան մակարդակով, ատելություն դիմացինի ֆիզիկական գոյության իրավունքը հարցականի տակ դնելու մակարդակով (ի դեպ, հատուկ նշենք, որ սա հենց ցեղասպանության կոնվենցիայի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է): Դրա ապացուցման համար առանձին փաստերի կարիք չկա. Նախագահի հայտարարություններից մինչև սահմանային միջադեպերը ավելի քան շատ են: Ինչպես պարզվում է այս ամենից զատ Ադրբեջանում աչք ունեն նաև Վրաստանի հողերի նկատմամբ: Խնդիրն այստեղ ևս մակերեսային չէ, ուղղակի արտաքին ազդեցիկ ուժերի ճնշման տակ հակամարտությունը չի զարգանում:

Այս բոլոր խնդիրներն առանձին և խորը քննության առարկա են: Առաջին հայացքից, իհարկե, մենք նախ պետք է և զբաղվում ենք Ադրբեջանի հակահայկական քայլերի վերլուծությամբ: Սակայն կարծում ենք, որ իր մնացած հարևանների հետ ունեցած այլ խնդիրները ևս կարևոր են արհեստական այդ երկրի բնույթը հասկանալու և այն ավելի կանխատեսելի դարձնելո´ւ նպատակով: Մասնավորապես հետաքրքիր է խորհրդային նախկին հանրապետություններից մեկի` Թուրքմենիայի հետ ունեցած վիճելի ծովային ջրերի հարցը: Այդ հարցը գոյություն ունի դեռ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, քանի որ այդ տարածքային ջրերը կիսված չեն մինչև օրս: Մյուս կողմից նման հարց կա Կասպից ծովի բոլոր երկրների միջև, սակայն խնդիրը պատերազմի վերաճման վտանգ չկա մյուս դեպքերում: Խնդիրն այստեղ ավելի քան պարզ է` առանցքում նավթահանքերն են: Արդբեջանն առանց նավթի ներկայումս իրենից ոչինչ այլևս չի ներկայացնում»,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նա նշեց, որ Ադրբեջանի տնտեսական ողջ ներուժը, քաղաքական փխրուն կայունությունը, Ալիևյան վերնախավի կարողությունը և այլն հիմնված է միայն նավթի վրա:

«Այսինքն՝ ամեն ինչ կապված է այդ նավթի հետ: Արցախյան պատերազմը, որն ինչպես ադրբեջանում են ներկայացնում դեռ առջևում է, ևս սնվում է ու սնվելու է այդ նավթի եկամուտներից: Այսինքն՝ նավթն այս երկրի և հասարակության սիրտն է առանց դրա այն կարող է ընդհանրապես գոյություն չունենալ: Իհարկե, առաջին հայացքից մի փոքր տարօրինակ կարող է հնչել այն միտքը, որ 21-րդ դարում ինչ որ պետության հիմքը կարող է կազմել որևէ մեկ ոլորտ, իսկ գոյությունը կարող է հարցականի տակ դրվել: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս քիչ թե շատ խորը վերլուծությունը դա միանգամայն բնական է արհեստական բոլոր այն երկրների համար, որոնց ստեղծումը, գոյությունը և ապագան ոչ մի օբյեկտիվ հիմք չունի և խիստ կախված է իրենց ստեղծողների կամքից: Ահա այստեղ է, որ պարզ է դառնում այն պարզ ճշմարտությունը, որ Ադրբեջանի համար Թուրքմենիայի հետ պատերազմը ինչ որ առումով ավելի օրհասական է, քան ակտիվ մարտական գործողությունների վերսկսումը հայկական պետությունների հետ»,- ասաց փորձագետը:

Ա. Հովհաննիսյանը նշեց, որ միջազգային շատ հեղինակավոր կառույցները կարծում են, որ ադրբեջանական նավթն առնվազն անսպառ չէ և եթե մոտ ապագայում նոր հորատանցքեր չգտնվեն, ապա այդ ոլորտը կարող է դադարել եկամուտներ բերել Բաքվին:

«Գործերը փայլուն չեն ընդհանուր ածխաջրածինների ոլորտում: «ՆԱԲՈՒԿՈ» ծրագրի վիժումը արդեն ակնհայտ է: Ահա այս պարագայում է, որ Թուրքմենիայի հետ նոր ածխաջրածինների, ասել է թե հետագա կյանքի իրավունքի համար պատերազմն ավելի առարկայական է: Ադրբեջանը վերջին 5 տարում Կասպից ծովի ավազանի հատվածի ռազմականացման համար ավելի մեծ գումարներ է ծախսել քան հակահայկական ուղղությամբ, ուղղակի Ալիևյան վարչակազմը դա քողարկում է Արցախյան հիմնահարցով: Ջրասուզակ դիվերսանտների ստորաբաժանման ստեղծումը, նոր պարեկային նավերը, հականավային հրթիռները, ծովային տարածքների հսկողություն իրականացնող ԱԹՍ-ները, նավային ՀՕՊ-ի համակարգերը, հարթավայրային տարածքների հեռահար հսկողության ռադիոտեղորոշման կայանները, Ափշերոնի թերակղզում տեղակայված ՀՕՊ միջոցները և կործանիչ ինքնաթիռները ոչ մի դեպքում չեն կարող կիրառվել հայկական ուժերի դիմաց:

Իսկ դրանք հիմնականում կազմում են Ադրբեջանի վերջին տարիների թանկարժեք ձեռքբերումները: Այդ սպառազինությունը կարող է առաջին հերթին կիրառվել ծովային թատերաբեմում որտեղ կա երկու հակառակորդ` Թուրքմենիա և Իրան: Ի դեպ, նշենք, որ այս երկու երկրները ևս մտել են համապատասխան սպառազինության մրցավազքի մեջ: Թուրքմենական նավատորմը շատ արագ է զարգանում, ռազմաօդային ուժերն արագորեն համալրվում ու հզորանում է, օդաչուները հաճախակի են թռիչքներ կատարում ծովի վրա, իսկ Իրանն այդ հարցին վերաբերվում է առանձին հետևողականությամբ: Առնվազն առկա է այդ իբր թաքուն մրցավազքը »,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նրա փոխանցմամբ՝ սակայն, եթե Թուրքմենիայի դեպքում ամեն ինչ ավելի քան պարզունակ է` պայքար գոյատևման նյութական միջոցների համար, ապա
Իրանի դեպքում հարցն ավելի խորքային է:

«Իրանի հետ Ադրբեջանի հակասություններն ավելի հին արմատներ ունեն: Այդ հակասությունները ընկած են հենց այդ արհեստական պետության ստեղծման մեջ: Այստեղ մի փոքր պիտի անդրադառնանք Ադրբեջան կեղծ պետության հիմքերին:
Պանթուրքիստական Ադրբեջան նախագծի կայացմանն օբյեկտիվորեն նպաստեց նաև մի հին կեղծարարություն: Ցարական Ռուսաստանում` Իրանից նոր տարածքներ պոկելու հեռահար նպատակներով, գիտական շրջանառության մեջ էր դրվել Ադրբեջան և Իրանական Ադրբեջան տեղանունները: Իրանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունները ցարական Ռուսաստանից ժառանգած ԽՍՀՄ-ում շրջանառության մեջ դրվեց «ազերի» արհեստական էթնոնիմը. հանգամանք, որն անուղղակիորեն ձեռնտու էր նաև Թուրքիային: Այսօր գիտական շրջանակներում այդ մասին լայնորեն գրվում է, որ անունը կապված է Ատրպատականի հետ, որը ոչ մի կապ չի կարող ունենալ ներկայիս պետության և առավել ևս այնտեղ ապրող խառը թուրք-թաթարական կամ իրանական ցեղերի հետ: Զարմանալի մի բան էլ կա այս կեղծարարությունների մեջ: Սովորաբար տվյալ տարածքի բնիկների անունով է կոչվում տարածքը կամ պետությունը, սակայն իրենց դեպքում հնարած էթնոսը ստանում է անուն իր տեղանունից: Ադրբեջանի խորհրդայնացումից հետո, Թուրքական ազդեցությունն ադրբեջանցիների վրա, իհարկե, նվազեց, այդուհանդերձ Ադրբեջանի թուրքերի մոտ թուրքական ընդհանրականության զգացողության պահպանման համար լեզվամտածողության և սովորութային ընդհանրություններն արդեն քիչ չէին»,- ասաց նա:

«Արդեն երկար ժամանակ է, որ արևմուտքը ստեղծում է հակաիրանական դաշինք, որտեղ Ադրբեջանին «պատվավոր» տեղ են հատկացնում: Սակայն Բաքուն շատ լավ հասկանալով, որ խաղը կարող է շատ վտանգավոր լինել, այնուամենայնիվ, միանգամից համաձայնություն չի տալիս, կամ ինչպես ասում են գինը թանկացնում է:

Ադրբեջանի վերջնական պատասխանի ձգձգմամբ կարելի է բացատրել վերջերս Եվրատեսիլի ներքո Ադրբեջանի հասցեին հնչեցված բավականին կոշտ քննադատությունները արևմուտքի կողմից, ինչպես նաև Մոսկվայից չուշացած ռազմավարական համագործակցությունը խորացնելու առաջարկը: Դրանք բոլորն էլ, իհարկե, գործոններ են, սակայն մարտավարական գործոններ, իսկ գլխավորն այն է, որ Ադրբեջանը փաստորեն այս կամ այն կերպ մասնակցում է հակաիրանական գործընթացներին»,- հավելեց բանախոսը:


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Կոմպոզիտային թղթադրամների արտադրության համար հայտարարվելու է միջազգային մրցույթ
Կենտրոնական բանկի խորհուրդը այսօր կայացած նիստում հաստատել է ՀՀ III շարքի կոմպոզիտային թղթադրամների տեխնիկական բնութագիրն ու պաշտպանական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Վթարի ենթարկված տղամարդը վեր է կենում ու փաբ մտնում
Սմիթը թեթև վնասվածքներ է ստացել: Նա իրեն բախտավոր է համարում ողջ մնալու համար:
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Սթոունը Պուտինի մասին ֆիլմի քնադատությունները համեմատել է «ատելության շաբաթի» հետ
Ամերիկացի կինոռեժիսոր Օլիվեր Սթոունն անդրադարձել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի մասին նկարահանած ֆիլմի վերաբերյալ ԶԼՄ-ների քննադատություններին։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Որոշ համայնքներ վաղը մի քանի ժամով կհոսանքազրկվեն
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ ս/թ հունիսի 28-ին` պլանային և վերանորոգման...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Քրեական գործ` «տոկոսով» գումար տալու դեպքի առթիվ
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ հարկային տեսուչ Ա. Ե.-ն հաղորդում է տվել այն մասին, որ նույն կառույցի մեկ այլ հարկային տեսուչ Խ. Հ.-ն իրեն «տոկոսով» գումարներ է տվել` զբաղվելով վաշխառությամբ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Մեծ Բրիտանիայի թագուհու եկամուտներն աճել է գրեթե երկու անգամ
Նախորդ տարի Եղիսաբեթ 2-ի շահույթը գնահատտվել է 42,8 մլն ֆունտ ստերլինգ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Ջոլին աշակերտներին կոչ է արել պայքարել մարդու իրավունքների համար
Հոլիվուդյան դերասանուհի, փախստականների հարցով ՄԱԿ-ի հատուկ բանագնաց  Անջելինա Ջոլին աշակերտներին կոչ է արել պայքարելի մարդու իրավունքների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Վթարային ջրանջատում Սիսիանում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի կանխարգելման աշխատանքներով պայմանավորված,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Ավազակային հարձակում Շամիրամ գյուղում
Երեք դիմակավորված անձինք մուտք են գործել Շամիրամ գյուղի իր բնակարան, պահանջել գումար, սակայն ցուցաբերված դիմադրության արդյունքում դիմել են փախուստի:
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Ավարտվել է Ժ. Սեֆիլյանի ստեղծած կազմակերպված խմբի ևս մեկ անդամի վերաբերյալ քրեական գործի նախաքննությունը
Ավարտվել է Ժ. Սեֆիլյանի ստեղծած կազմակերպված խմբի ևս մեկ անդամի վերաբերյալ քրեական գործի նախաքննությունը ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Կանցկացվեն «Փոխգործակցություն-2017» զորավարժության կազմակերպման շտաբային բանակցությունները
Բանակցություններին կմասնակցեն ՀԱՊԿ անդամ պետությունների շահագրգիռ նախարարությունների և գերատեսչությունների, ՀԱՊԿ քարտուղարության և Միացյալ շտաբի ներկայացուցիչները:
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Թրամփի օգնականը հայտարարել է, որ ԱՄՆ բաց է Ռուսաստանի հետ երկխոսության համար
Մենք բաց ենք փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի շուրջ երկխոսության համար։
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Թուրքիան կոշտացնում է ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի նկատմամբ հռետորաբանությունը . թուրքագետ
Կամ տարածաշրջանում արագ փոփոխություններ են տեղի ունենում, կամ էլ սա ընդամենը հռետորաբանություն է։
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքն անփոփոխ՝ 6 տոկոս
Գնաճի վերականգնման հետագծից շեղման ռիսկերի դրսևորման պարագայում ԿԲ-ն համապատասխանորեն կճշգրտի դրամավարկային քաղաքականության ուղղությունները։
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Էրդողանի թիկնապահները մեկ օրում 29000 դոլարի քաղցրավենիք են պատվիրել
Համացանցում հայտնվել է քաղցրավենիքի խանութի կողմից տրամադրած կտրոնը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Մարտին Սարգսյանը ասել է՝ ինչպես են առանձնատների սեփականատերերը ցածր գույքահարկ վճարում
Առանձնատների սեփականատերերը տունը բաժանում են որդիների ու թոռների միջև, դրա համար ցածր գույքահարկ են վճարում
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Արդարադատության նախարարը ՎԶԵԲ-ի ներկայացուցչի հետ քննարկել է գործարարների շահերի պաշտպանի ինստիտուտ ներդնելու հարցը
ՀՀ արդարադատության նախարար Դավիթ Հարությունյանը բարձր է գնահատում Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի հետ համագործակցությունը։ ԱՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
«Ոչ մնայուն միջոցառումների վրա հսկայական գումարներ ենք ծախսում, մնայուն քանդակագործության վրա՝ ոչ»
Հայաստանի Նկարիչների միությունում բացվեց «Քանդակ-2017» ցուցահանդեսը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Հայկական մտածելակերպն օգնում է սոցիալական աշխատողի ինստիտուտի կայացմանը. Աստղիկ Մինասյան
«Այսօր աշխարհում ամենամեծ խնդիրը սոցիալական մեկուսացվածությունն է»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Հայ հրաձիգներն անհաջող հանդես եկան աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում
Հայաստանի հավաքականն ավարտել է մրցելույթներն աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում:
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Ուկրաինայի կառավարության համակարգիչները հաքերային հարձակման են ենթարկվել
Թվիթերի իր միկրոբլոգում հայտնել է Ուկրաինայի փոխվարչապետ Պավել Ռոզենկոն:
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
«Արցախի ժողովուրդն ունի ոչ պակաս իրավունք տնօրինելու սեփական ճակատագիրը, քան Շոտլանդիայի ժողովուրդը». Աշոտյան
Աշոտյանը բարձր է գնահատել Մեծ Բրիտանիայի կառավարության վերաբերմունքը կապված Շոտլանդիայի հանրաքվեի հետ։
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Ծիրանի մթերումների գործընթացը մեկնարկել է
Այսօր արդեն մթերումներ են իրականացրել։
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Սպասարկման և ծառայությունների ոլորտներում կենտրոնացվածության բարձր աստիճան չունենք. ՏՄՊՊՀ նախագահ
Տնտեսական մրցակցության պետական հանձնաժողովը մշտապես ուշադրության կենտրոնում է պահում տնտեսության տարբեր ոլորտները: Այս մասին այսօր խորհրդարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Հայ-ռուսական միասնական զորամիավորման համաձայնագրի քննարկումներում ՌԴ նախագահը պաշտոնական ներկայացուցիչ ունի
Հայ-ռուսական միասնական զորամիավորում ունենալու վերաբերյալ համաձայնագրի առնչությամբ հարցերի քննարկումներում ՌԴ նախագահի պաշտոնական ներկայացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:02
Արարատ Խանդոյանը դատապարտվեց 3 տարի 6 ամիս ազատազրկման
Դատարանի վճիռը բողոքարկվելու է:
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Երևանի կենտրոնը բեռնաթափելու նպատակով երեք տրանսպորտային հանգույց կկառուցվի
Երևանի կենտրոնը բեռնաթափելու նպատակով Ասիական զարգացման բանկի ֆինանսավորմամբ նախատեսվում են իրականացնել ճանապարհաշինական աշխատանքներ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հովհաննես Բաչկով. Թիմային համախմբվածության շնորհիվ կարողացանք հաղթանակ կորզել
13:50 27/06/2017

Հովհաննես Բաչկով. Թիմային համախմբվածության շնորհիվ կարողացանք հաղթանակ կորզել

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}