Ա. Հովհաննիսյան. Ադրբեջանական ագրեսիայի տարբեր դրսևորումներն ու առաջնային նպատակները

«Տարածաշրջանային բավականին բարդ զարգացումների ներքո ավելի թափանցիկ են դառնում Ադրբեջանի ագրեսիվ և ոչ կառուցողական քայլերը: Հարևանների հետ ունեցած խնդիրները, հայ տեսակի նկատմամբ խորը ատելությունը, մշտական դիվերսիոն և հրադադարի ռեժիմի խախտումները, ներքին հասարակական լարվածությունը և այլ հանգամանքներ ստեղծում են այն նախադրյալները որպեսզի ցանկացած պահի տարածաշրջանը պայթի»,- անդրադառնալով հայ-ադրբեջանական սահմանին Ադրբեջանի կողմից իրականացված դիվերսիոն գործողություներին, ինչպես նաև՝ Ադրբեջանի խնդրահարույց հարցերին՝ Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանը:

Ըստ բանախոսի՝ Ադրբեջանի համար առաջնային խնդիրներ են և´ Իրանի հետ ունեցած հակասությունները, և´ Թուրքմենիայի հետ ունեցած տարածքային վեճերը:

«Հայկական տարածքների և հայկական ամեն ինչի նկատմամբ ադրբեջանական վերաբերմունքն ավելի քան պարզ ու հստակ է` ատելություն ու թշնամանք արյան մակարդակով, ատելություն դիմացինի ֆիզիկական գոյության իրավունքը հարցականի տակ դնելու մակարդակով (ի դեպ, հատուկ նշենք, որ սա հենց ցեղասպանության կոնվենցիայի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է): Դրա ապացուցման համար առանձին փաստերի կարիք չկա. Նախագահի հայտարարություններից մինչև սահմանային միջադեպերը ավելի քան շատ են: Ինչպես պարզվում է այս ամենից զատ Ադրբեջանում աչք ունեն նաև Վրաստանի հողերի նկատմամբ: Խնդիրն այստեղ ևս մակերեսային չէ, ուղղակի արտաքին ազդեցիկ ուժերի ճնշման տակ հակամարտությունը չի զարգանում:

Այս բոլոր խնդիրներն առանձին և խորը քննության առարկա են: Առաջին հայացքից, իհարկե, մենք նախ պետք է և զբաղվում ենք Ադրբեջանի հակահայկական քայլերի վերլուծությամբ: Սակայն կարծում ենք, որ իր մնացած հարևանների հետ ունեցած այլ խնդիրները ևս կարևոր են արհեստական այդ երկրի բնույթը հասկանալու և այն ավելի կանխատեսելի դարձնելո´ւ նպատակով: Մասնավորապես հետաքրքիր է խորհրդային նախկին հանրապետություններից մեկի` Թուրքմենիայի հետ ունեցած վիճելի ծովային ջրերի հարցը: Այդ հարցը գոյություն ունի դեռ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, քանի որ այդ տարածքային ջրերը կիսված չեն մինչև օրս: Մյուս կողմից նման հարց կա Կասպից ծովի բոլոր երկրների միջև, սակայն խնդիրը պատերազմի վերաճման վտանգ չկա մյուս դեպքերում: Խնդիրն այստեղ ավելի քան պարզ է` առանցքում նավթահանքերն են: Արդբեջանն առանց նավթի ներկայումս իրենից ոչինչ այլևս չի ներկայացնում»,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նա նշեց, որ Ադրբեջանի տնտեսական ողջ ներուժը, քաղաքական փխրուն կայունությունը, Ալիևյան վերնախավի կարողությունը և այլն հիմնված է միայն նավթի վրա:

«Այսինքն՝ ամեն ինչ կապված է այդ նավթի հետ: Արցախյան պատերազմը, որն ինչպես ադրբեջանում են ներկայացնում դեռ առջևում է, ևս սնվում է ու սնվելու է այդ նավթի եկամուտներից: Այսինքն՝ նավթն այս երկրի և հասարակության սիրտն է առանց դրա այն կարող է ընդհանրապես գոյություն չունենալ: Իհարկե, առաջին հայացքից մի փոքր տարօրինակ կարող է հնչել այն միտքը, որ 21-րդ դարում ինչ որ պետության հիմքը կարող է կազմել որևէ մեկ ոլորտ, իսկ գոյությունը կարող է հարցականի տակ դրվել: Սակայն ինչպես ցույց է տալիս քիչ թե շատ խորը վերլուծությունը դա միանգամայն բնական է արհեստական բոլոր այն երկրների համար, որոնց ստեղծումը, գոյությունը և ապագան ոչ մի օբյեկտիվ հիմք չունի և խիստ կախված է իրենց ստեղծողների կամքից: Ահա այստեղ է, որ պարզ է դառնում այն պարզ ճշմարտությունը, որ Ադրբեջանի համար Թուրքմենիայի հետ պատերազմը ինչ որ առումով ավելի օրհասական է, քան ակտիվ մարտական գործողությունների վերսկսումը հայկական պետությունների հետ»,- ասաց փորձագետը:

Ա. Հովհաննիսյանը նշեց, որ միջազգային շատ հեղինակավոր կառույցները կարծում են, որ ադրբեջանական նավթն առնվազն անսպառ չէ և եթե մոտ ապագայում նոր հորատանցքեր չգտնվեն, ապա այդ ոլորտը կարող է դադարել եկամուտներ բերել Բաքվին:

«Գործերը փայլուն չեն ընդհանուր ածխաջրածինների ոլորտում: «ՆԱԲՈՒԿՈ» ծրագրի վիժումը արդեն ակնհայտ է: Ահա այս պարագայում է, որ Թուրքմենիայի հետ նոր ածխաջրածինների, ասել է թե հետագա կյանքի իրավունքի համար պատերազմն ավելի առարկայական է: Ադրբեջանը վերջին 5 տարում Կասպից ծովի ավազանի հատվածի ռազմականացման համար ավելի մեծ գումարներ է ծախսել քան հակահայկական ուղղությամբ, ուղղակի Ալիևյան վարչակազմը դա քողարկում է Արցախյան հիմնահարցով: Ջրասուզակ դիվերսանտների ստորաբաժանման ստեղծումը, նոր պարեկային նավերը, հականավային հրթիռները, ծովային տարածքների հսկողություն իրականացնող ԱԹՍ-ները, նավային ՀՕՊ-ի համակարգերը, հարթավայրային տարածքների հեռահար հսկողության ռադիոտեղորոշման կայանները, Ափշերոնի թերակղզում տեղակայված ՀՕՊ միջոցները և կործանիչ ինքնաթիռները ոչ մի դեպքում չեն կարող կիրառվել հայկական ուժերի դիմաց:

Իսկ դրանք հիմնականում կազմում են Ադրբեջանի վերջին տարիների թանկարժեք ձեռքբերումները: Այդ սպառազինությունը կարող է առաջին հերթին կիրառվել ծովային թատերաբեմում որտեղ կա երկու հակառակորդ` Թուրքմենիա և Իրան: Ի դեպ, նշենք, որ այս երկու երկրները ևս մտել են համապատասխան սպառազինության մրցավազքի մեջ: Թուրքմենական նավատորմը շատ արագ է զարգանում, ռազմաօդային ուժերն արագորեն համալրվում ու հզորանում է, օդաչուները հաճախակի են թռիչքներ կատարում ծովի վրա, իսկ Իրանն այդ հարցին վերաբերվում է առանձին հետևողականությամբ: Առնվազն առկա է այդ իբր թաքուն մրցավազքը »,- ասաց Ա. Հովհաննիսյանը:

Նրա փոխանցմամբ՝ սակայն, եթե Թուրքմենիայի դեպքում ամեն ինչ ավելի քան պարզունակ է` պայքար գոյատևման նյութական միջոցների համար, ապա
Իրանի դեպքում հարցն ավելի խորքային է:

«Իրանի հետ Ադրբեջանի հակասություններն ավելի հին արմատներ ունեն: Այդ հակասությունները ընկած են հենց այդ արհեստական պետության ստեղծման մեջ: Այստեղ մի փոքր պիտի անդրադառնանք Ադրբեջան կեղծ պետության հիմքերին:
Պանթուրքիստական Ադրբեջան նախագծի կայացմանն օբյեկտիվորեն նպաստեց նաև մի հին կեղծարարություն: Ցարական Ռուսաստանում` Իրանից նոր տարածքներ պոկելու հեռահար նպատակներով, գիտական շրջանառության մեջ էր դրվել Ադրբեջան և Իրանական Ադրբեջան տեղանունները: Իրանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունները ցարական Ռուսաստանից ժառանգած ԽՍՀՄ-ում շրջանառության մեջ դրվեց «ազերի» արհեստական էթնոնիմը. հանգամանք, որն անուղղակիորեն ձեռնտու էր նաև Թուրքիային: Այսօր գիտական շրջանակներում այդ մասին լայնորեն գրվում է, որ անունը կապված է Ատրպատականի հետ, որը ոչ մի կապ չի կարող ունենալ ներկայիս պետության և առավել ևս այնտեղ ապրող խառը թուրք-թաթարական կամ իրանական ցեղերի հետ: Զարմանալի մի բան էլ կա այս կեղծարարությունների մեջ: Սովորաբար տվյալ տարածքի բնիկների անունով է կոչվում տարածքը կամ պետությունը, սակայն իրենց դեպքում հնարած էթնոսը ստանում է անուն իր տեղանունից: Ադրբեջանի խորհրդայնացումից հետո, Թուրքական ազդեցությունն ադրբեջանցիների վրա, իհարկե, նվազեց, այդուհանդերձ Ադրբեջանի թուրքերի մոտ թուրքական ընդհանրականության զգացողության պահպանման համար լեզվամտածողության և սովորութային ընդհանրություններն արդեն քիչ չէին»,- ասաց նա:

«Արդեն երկար ժամանակ է, որ արևմուտքը ստեղծում է հակաիրանական դաշինք, որտեղ Ադրբեջանին «պատվավոր» տեղ են հատկացնում: Սակայն Բաքուն շատ լավ հասկանալով, որ խաղը կարող է շատ վտանգավոր լինել, այնուամենայնիվ, միանգամից համաձայնություն չի տալիս, կամ ինչպես ասում են գինը թանկացնում է:

Ադրբեջանի վերջնական պատասխանի ձգձգմամբ կարելի է բացատրել վերջերս Եվրատեսիլի ներքո Ադրբեջանի հասցեին հնչեցված բավականին կոշտ քննադատությունները արևմուտքի կողմից, ինչպես նաև Մոսկվայից չուշացած ռազմավարական համագործակցությունը խորացնելու առաջարկը: Դրանք բոլորն էլ, իհարկե, գործոններ են, սակայն մարտավարական գործոններ, իսկ գլխավորն այն է, որ Ադրբեջանը փաստորեն այս կամ այն կերպ մասնակցում է հակաիրանական գործընթացներին»,- հավելեց բանախոսը:


 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:27
Քննչական կոմիտեն մանրամասներ է ներկայացրել ռուս զինվորի սպանության վերաբերյալ
Նախնական քննությամբ պարզվել է, որ կասկածյալը ունի հոգեկան առողջության հետ կապված որոշ խնդիրներ։
Աղբյուր` Panorama.am
22:22
Գյումրիում ռուս զինծառայողի սպանության գործով կա ձերբակալված անձ
Գյումրիի Բուլվարային փողոցի մոտ գտնվող Արգո խանութի մոտ հայտնաբերվել է ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի զինծառայողի դին` պարանոցի շրջանում սուր կտրող, ծակող գործիքից ստացած վնասվածքով։
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
«Բորուսիայի» ֆուտբոլիստներին ցանկացել են սպանել հանուն բորսայական գործարքների
Դորտմունդում ապրիլի 11-ին «Բորուսիա» ֆուտբոլային ակումբի ավտոբուսի մոտ մետաղյա դետալներով լցոնված երեք ռումբերը պայթեցվել են հանուն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Արևելքից սպառնալիքների դեպքում ԱՄՆ կսատարի Էստոնիային. Կոնգրեսի խոսնակ
Արևելքից եկող սպառնալիքների դեպքում ԱՄՆ-ն կսատարի Էստոնիային։ Նման հայտարարություն է արել այցով Տալինում գտնվող ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Ապացույցներ են հայտնաբերվել, որ Մարսը մի ժամանակ ծաղկուն մոլորակ է եղել
Մարսի մակերևույթին քարացած կոճղ է հայտնաբերվել: Ծառը պահպանվել է ավելի քան 3 մլն տարի անց: Այս մասին հայտնում է gogetnews.info-ն: Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Բուքմեյքերները ներկայացրել են «Եվրատեսիլ-2017»-ի ֆավորիտներին
Իտալիա, Բուլղարիա, Շվեդիա, Պորտուգալիա, Բելգիա, Հայաստան
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Փարիզում հարյուրավոր կին-ոստիկաններ բողոքի ակցիա են անցկացնում
Այսօր Փարիզում բողոքի ակցիա է անցկացվում՝ կին-ոստիկանների հանդեպ բռնությունների դեմ, որին մասնակցում են ոստիկանության 200 կին աշխատակիցներ։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Հայ զինվորը գնալով ավելի ու ավելի մարտունակ է դառնում. Նարեկ սարկավագ Պետրոսյան
«Այսօր հայ զինվորն այնպիսինն է, ինչպիսին մեր պատմության մեջ արձանագրված է՝ Վարդանանց պատերազմից մինչև այսօր բոլոր փուլերում: Դրա վառ վկայություններից մեկն էլ ապրիլյան պատերազմը»:
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Թրամփը գերադասում է առևտրային համաձայնագիր կնքել ԵՄ-ի, ոչ թե Լոնդոնի հետ. Times
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Մեծ Բրիտանիային հետ է մղել այն երկրների և կազմակերպությունների շարքից, որոնց հետ Վաշինգտոնը պատրաստվում է ազատ առևտրի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Marchesa-ի հարսանեկան զգեստների նոր հավաքածուն
Marchesa նորաձևության տունը ներկայացրել է դասական հարսանեկան զգեստների նոր հավաքածուն՝ Marchesa Bridal Spring 2018-ը: Դիզայներներն անսպասելի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Դաժան հորից երեխային փրկողներին կպարգևատրեն
«Եթե այս երկու անցորդնրը չկանգնեցնեին հորը, ապա չորսամյա տղան կարող էր մահանալ»:
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Շենգավիթը դարձել է հանդբոլի Հայաստանի պատանեկան առաջնության չեմպիոն
Երևանում ավարտվել է հանդբոլի Մ 17 տարեկան պատանիների Հայաստանի առաջնությունը: ՀԱՕԿ-ի փոխանցմամբ՝ առաջնության հաղթող է դարձել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Գերմանիան կրկին զգուշացրել է Թուրքիա մեկնող իր քաղաքացիներին
«Չի բացառվում բողոքի ցույցերն ու մարդկանց կուտակումները»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Spiegel-ը հայտնել է գերմանական հետախուզության՝ Ինտերպոլին լրտեսելու մասին
Գերմանիայի դաշնային հետախուզական ծառայությունը հետևել է Ինտերպոլի գործունեությանը։ lenta.ru-ի փոխանցմամբ այս մասին հայտնել է Spiegel-ը։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Իտալիայում դատարանը բջջային հեռախոսը ճանաչել է որպես ուղեղի ուռուցքի պատճառ
Իտալիայի Իվրեա քաղաքի դատարանը որոշել է, որ տեղական ընկերություններից մեկի կառավարչի մոտ առաջացրել է ուղեղի բարորակ ուռուցք՝ 15 տարվա ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Ջրացատկորդները մրցել են 3 մետր ոստնակացատկ մրցաձեւում
Վաղը` առաջնության վերջին օրը, ջրացատկորդները կմրցեն աշտարակացատկ մրցաձեւում:
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Նալբանդյանն ընդունել է ավստրիական հեղինակավոր լրատվամիջոցների թղթակիցներին
Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանն ընդունել է ավստրիական մի շարք հեղինակավոր լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներին,- հայտնում են ԱԳՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Հայաստանում հանքային ջրերի արտադրության ծավալներն աճել են
ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ այս տարվա հունվար-փետրվարին Հայաստանում արտադրվել է 5 106.3 հազար լիտր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ստավրոպոլի մարզում ԻՊ-ի 2 ահաբեկիչ է ոչնչացվել
Ստավրոպոլի մարզում ոչնչացվել է ԻՊ 2 ահաբեկիչ։ Այս մասին հայտնում է ՏԱՍՍ-ը։ «Ապրիլի 21-ին՝ մոսկվայի ժամանակով 23։00-ին, Ուսծ-Նեվինսկի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
2016-ին Գերմանիայի ամենավտանգավոր քաղաք է ճանաչվել Բեռլինը
Գերմանիայի դաշնային հանրապետության մայրաքաղաք Բեռլինը՝ ավելի քան 100 հազար բնակչությամբ, գերմանական քաղաքներից ամենավտանգավորն է հանդիսանում։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Տարոն Մարգարյանը լուրջ փորձություն չի համարում ընդդիմադիր ուժերի հետ Երևանի ավագանիում աշխատելու հեռանկարը
ՀՀԿ-ն իրեն մրցակից է համարում  թե «Ելք» դաշինքին, թե «Երկիր ծիրանի» կուսակցությանը: Այս մասին այսօր Արաբկիր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Օդի ջերմաստիճանը 24-26-ը կնվազի 6-8 աստիճանով
Ապրիլի 23-ի երեկոյան ժամերին, 24-ի գիշերը և առավոտյան հանրապետության շրջանների զգալի մասում, 24-ի ցերեկը Վայոց ձորում, Սյունիքում և Արցախում,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Ապրիլի 25-ի հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ  ապրիլի 25-ին` պլանային և վերանորոգման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Կառավարությունում անդրադարձ է կատարվել «Հին Երևան»-ին
Կառավարությունում քննարկվել են Երևանի կառուցապատման ծրագրերը։
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Քյոլնում բողոքի ակցիայի ժամանակ երկու ոստիկան է վիրավորվել
«Այլընտրանք Գերմանիայի համար» կուսակցությա դեմ զանգվածային ցույցերի ընթացքում Քյոլնում երկու ոստիկան է տուժել. գրում է gazeta.ru-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
ՍԱՊԾ-ն արձագանքեց. Շուկայում առկա լոլիկը չի կարող վնասել քաղաքացիների առողջությանը
ՍԱՊԾ-ն լոլիկի մոնիտորինգ է իրականացնում նաև շուկայում:
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
«Պետք է համարձակորեն որակ փոխենք». վարչապետը հանդիպել է ֆերմերներին
Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը կառավարությունում հանդիպել է ֆերմերային տնտեսությունների մի շարք ներկայացուցիչների հետ, որի ընթացքում քննարկվել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
Սերժ Սարգսյանն ընդունել է ԵԽ պատգամավոր Ֆրանկ Էնգելին
Հանրապետության Նախագահն ու Ֆրանկ Էնգելը մտքեր են փոխանակել ԼՂ հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացի և առկա խնդիրների շուրջ:
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Տարոն Մարգարյան. Երևանում անելիքները շատ են
«Ես վստահ եմ, որ մեր թիմը կարող է այս հարցերը լուծել»:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մարուքյան. Մեր լոբբիստների թիրախն այսուհետ ավելի շատ պետք է լինեն գործադիր իշխանությունները
15:52 22/04/2017

Մարուքյան. Մեր լոբբիստների թիրախն այսուհետ ավելի շատ պետք է լինեն գործադիր իշխանությունները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}