Մշակույթ 15:15 06/03/2010

«Մեր գոյությունը կարող ենք մեր տեսակով միայն պահպանել»

Հեղինակ` Աննա Լ.

Հարցազրույց` Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր ճարտարապետ Ալբերտ Զուրաբյանի հետ:

Panorama.am- Պարոն Զուրաբյան, կառավարության որոշումը` «Մոսկվա» կինոթատրոնի ամառային դահլիճի շենքի զբաղեցրած հողատարածքը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին օտարելու և դահլիճի տեղում խորհրդային իշխանության կողմից քանդված Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցու նման եկեղեցի կառուցելու մասին, գնահատեք խնդրեմ:
Զուրաբյան- Ինձ համար լրիվ անհասկանալի էր:

Panorama.am- Իսկ անսպասելի՞ էր:
Զուրաբյան- Այդքան էլ չէ, քանի որ քաղաքաշինության ոլորտում մեծամասամբ որոշումները լիարժեք չեն` ո’չ ի օգուտ քաղաքի են, ո’չ ի օգուտ հասարակական արժեքների, ո’չ ի օգուտ իսկական այն չափանիշների, որոնցով պայմանավորված է քաղաքաշինության-ճարտարապետության ոլորտը. Դրանցում, հիմնականում, անհատի շահերն են:

Տասնյակ տարիներ մենք գնում ենք այդ ուղղությամբ: Անզոր ենք պայքարելու, անզոր ենք կշեռքի վրա դնելու այն արժեքները, որոնք Մերն են: «Մեր»-ը պարտվում է «Իմ» -ին, որովհետև «իմ»-ը կոնկրետ գումարներ են, որոնք ներդրվում են:

Արդարացնում են հաճախ, որ հանրապետությունը գումարներ չունի, և կոմպրոմիսների են գնում ներդրումներ անողների համար: Եթե խելամիտ քաղաքականություն տարվի թե' քաղաքում, և թե' հանրապետությունում, ապա կարելի է այդ ինվեստիցիաներն էլ ունենալ, և հասկացնել, որ, ի վերջո, սա հեծանիվ չէ` մեկ րոպեի ապրանք չի, հավերժ բաներ են` Ճարտարապետություն է: Այն գումարները, որ ներդրվում են, պետք է խելամիտ ներդրվեն, որովհետև մենք հետո արդյունքում կա'մ դառը, կա'մ քաղցր պտուղ ենք քաղում…

Իհարկե, անսպասելի էր: Մտքովս անգամ չէր անցնի, բայց դե` նաև ոչ անսպասելի:

Panorama.am- Ի՞նչ լուծում կա, ինչ է հնարավոր անել. Բարձրաձայնե՞լ, գրե՞լ այս մասին:
Զուրաբյան- Հույսս հասարակայնության և մասնագիտական ոլորտի ձայնն է, իսկ սպասումներս նվազագույնն են: Ունեմ դառը օրինակներ:

Panorama.am- Գոնե հաջորդի դեպքում կդժվարանա՞:
Զուրաբյան- Ոչ էլ հաջորդը կդժվարանա. անձնական շահը գերակա է:

Իսկ կոնկրետ այս դեպքում անձնական շահը ես չեմ դիտարկում, որովհետև խոսքը գնում է եկեղեցու մասին, բայց, ի վերջո, եկեղեցին ծառայում է մշակույթին, ծառայում է ազգային արժեքներին, բարոյական արժեքներին: Եկեղեցին ինքնանպատակ չէ, այլ գործիք, միջոց, որի շնորհիվ մենք փորձում ենք ապրել խաղաղ մեր հոգևոր արժեքների հետ: Եկեղեցու նպատակը շատ կարևոր է: Սակայն քանդել մի մշակութային օջախ հանուն մյուսի` անիմաստ է: Ասում են, որ Պողոս-Պետրոս եկեղեցու տեղն է և այլն: Ցավալի է, լավ չեն արել, որ քանդել են, բայց ժամանակներն էին այդպիսին: Դա միակ եկեղեցին չէր, որ քանդվել է:

Քաղաքը զարգացել է, քաղաքն ունի իր կարկասը և էդ կարկասի մեջ` հաջողված ու անհաջող լուծումներ կան ճարտարապետության ոլորտում: Մասնավորապես այս` Ամառային դահլիճը ամենահաջողված լուծումներից է: Ճարտարապետներ են Սպարտակ Կնտեղցյանն ու Թելման Գևորգյանը: Կնտեղցյան Սպարտակի հետ ես աշխատել եմ 30 տարի, նա իմ ուսուցիչն է եղել, իմ ավագ ընկերը: Չափազանց մեծ հարգանքի արժանացած, բացառիկ անձնավորություն էր, փայլուն ճարտարապետ: Մեծատաղանդ մի գործ, որ այսօր էլ շատ արդի է: Լավ գործերը չեն հնանում: Այդ բարդ տեղում, այդ ծուղակում, որում հայտնվել էր քաղաքը և որն էր կինոթատրոն «Մոսկվայի» բակային հատվածը, շատ ավարտուն տեսք ունեցավ 60-ական թվականներին: Ոչ միայն Երևանը, կամ Հայաստանը, այլև` ամբողջ Խորհրդային Միությունն էր խոսում սրա ճարտարապետության մասին: Դա նորարարություն էր, դա մի քայլ էր, որն ապացուցեց ամբողջ աշխարհին, որ մենք ունենք մտածողության հնարավորություն` քաղաքակիրթ և արդի, որ մենք շնորհք ունենք, կարծիք, սկզբունքներ, մենք գիտենք, թե ինչ է նշանակում ճարտարապետությունը որպես բարձրագույն արվեստ: Եվ դա շատ ողջունելի էր: Երևանին նոր թափ, նոր էջ հաղորդեց, նոր թարմություն էր: Եվ երիտասարդությունը շատ մեծ ոգևորություն ապրեց այդ կառույցը հանձնելուց հետո էլ:

Ցավոք, ժամանակին քանդվեց կեսը: Կային նպատակներ, ճարտարապետական հորինվածքներ, բայց չիրագործվեցին: Մենք տարիներ շարունակ հույս ունեինք, որ Ամառային դահլիճը կվերականգնվի և հենց որպես ամառային դահլիճ: Այս դահլիճն իր ֆունկցիայով, հավանաբար, այնքան էլ հետաքրքիր չէ գործարարներին. Դժվարությամբ են կարողանում շահագործել ու արդեն հեշտությամբ փորձում են ազատվել:

Սա է այսօրվա իրականությունը:

Ցավոք, մեր հասարակական կուլտուրան դեռ բարձր չէ, որ ճիշտ գնահատվի այդ կառույցի զուսպ ճարտարապետությունը, այն էլ` երկաթ-բետոնից կառուցած, այլ ոչ` ինչպես այսօր ընդունված է` փայլուն նյութերից: Եթե մենք մի քիչ քաղաքակիրթ լինեինք (իսկ սա մշակութային առարկա է, մտած հուշարձանների ցուցակի մեջ), համոզված եմ` կարող էինք խնդիրը լուծել և դահլիճին կյանք տալ մի այլ կերպ:

Չգիտեմ, թե ինչով կավարտվի այս պատմությունը. ես պրակտիկորեն քիչ հավանական եմ համարում, որ մենք կհասնենք հաջողության` պահպանելու այս կառույցը: Կարծում եմ հաջողության չեն հասնի նաև այդ քաղաքականության կրողները: Քաղաքը կպարտվի: Այն կառույցները, որոնք այսօր կառուցվում են, սարսափելի տեսք ունեն, հիբրիդային կառույցների են նման, առարկայից հեռու են, կարծես թե ինքնուսի տպավորություն են թողնում: Մենակ թե, հայերեն ասած` «ջիգյարով» են արած:

Նոր եկեղեցի են կառուցու՞մ: Այնինչ, միջնադարյան մեր մարգարիտները տխուր վիճակում են: Ես անձամբ հաճախակի լինում եմ Օհանավանում, և մեր մարգարիտներից մեկի` Օհանավանքի կողքի կռունկը այն աստիճան է ժանգոտվել, որ ամեն րոպե կարող է շուռ գալ, և, ոչ երնեկ` վնաս հասցնել եկեղեցուն էլ: Բակն անմխիթար վիճակում է…

Այ, ես գիտեմ, որ Թիֆլիսը դասվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի այն քաղաքների շարքը, որոնք պահպանվում են` որպես շատ հետաքրքիր, ինքնատիպ միջավայր: Այսինքն` տեսակ ունեցող քաղաքների շարքին է դասվում:

Տեսակն ամենակարևոր արժեքն է: Տեսակ. Լավ ու վատ չէ, այլ` ՏԵՍԱԿ: Մեր խոսքը ԱՅԼ է, մեր երաժշտությունն ԱՅԼ է, Մերն է և դրանով է պայմանավորված մեր գոյությունն ու մեր ապագան:
 
Նախորդող նորություն` Գարեգին Եղոյան. Այսպես, ի վերջո, Երևանը կդառնա… «բուխանկա»



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:21
Թուրքիայի նախագահականը կոչ է արել բոլոր հայերին այցելել Վանի Աղթամար կղզի
Թուրքիայի նախագահի աշխատակազմի հանրային կապերի բաժնի ղեկավար Ֆահրեթթին Ալթունը Twitter-ում Վանի Աղթամար կղզու հայկական Սուրբ Խաչ եկեղեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Քննարկվել է Հայաստանի և Գերմանիայի միջև համագործակցության զարգացման հնարավորությունները
Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է ԳԴՀ տնտեսական համագործակցության և զարգացման դաշնային նախարարության Արևելյան Եվրոպայի հարցերով բաժնի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Մինչև ապրիլի 28-ը ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա
Հանրապետության տարածքում` Ապրիլի 28-ի ցերեկն առանձին շրջաններում, 29-30-ը շրջանների զգալի մասում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Ապրիլի 24-ը Ֆրանսիայում հիշատակի օր հռչակելն ընդգծում է մեր երկրների հարաբերությունները. Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Լիոնի քաղաքապետի առաջին տեղակալ Ժորժ Կեպենեկյանին: Հանդիպմանը ներկա է եղել նաև Հայաստանում Ֆրանսիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Հրանտ Մելքումյանը՝ Դոեբերլի Գավաթի խաղարկության հաղթող
Ավստրալիայում ավարտվել է Դոեբերլի Գավաթի խաղարկությունը, որին մասնակցոել է 9 երկրի 53 շախմատիստ, այդ թվում՝ 5 գրոսմայստեր և 10 միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Դրես կոդ՝ ԱՄՆ դպրոցականների ծնողների համար
Նրանք, ովքեր չհետևեն կանոններին, նրանց մուտքն արգելվելու է դպրոցի տարածք։
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչը Գլխավոր ասամբլեայում անդրադարձել է Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրվա խորհրդին
ՄԱԿ-ում Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ Մհեր Մարգարյանն ապրիլի 24-ին մասնակցել է Գլխավոր ասամբլեայի «Մուլտիլատերալիզմի և խաղաղության համար...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Կենսաթոշակ ստանալիս մարդիկ բախվում են խնդիրների․ ՄԻՊ
Մարդու իրավունքների պաշտպանի 2018 թվականի տարեկան հաղորդման մեջ տեղ են գտել կենսաթոշակային ոլորտում առկա թե՛ գործնական, թե՛ օրենսդրական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Ֆրանսիայի առաջին տիկինը դասավանդելու է առանց ատեստատ մեծահասակներին
Ֆրանսիայի առաջին տիկին Բրիջետ Մակրոնը պատրաստվում է երկրի տարածքում բացել երկու ուսումնական հաստատություն, որտեղ կսովորեն ատեստատ չստացած...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Ջո Բայդենը հայտարարել է ԱՄՆ նախագահական ընտրություններին մասնակցելու մասին
Իր առաջին հանրահավաքը նա անցկացնելու է ապրիլի 29-ին Փիտտսբուրգում։
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Էդուարդ Աղաջանյանը կմեկնի արձակուրդ
Վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Էդուարդ Աղաջանյանը կմեկնի արձակուրդ։ Այդ մասին որոշումը ստորագրել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, տեղեկանում ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Դիարբեքիրի հայ դարբինների քուրդ աշակերտ․ «Սա հայերի հայրենիքն է, այս հողերը հայերինն էին»
Նախքան Հայոց ցեղասպանությունը պատմական Հայաստանի Դիարբեքիր բնակավայրում առնվազն 65․850 հայ էր ապրում։ Հայաշատ էին ոչ միայն Դիարբեքիր քաղաքը,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Լաթաքիան ահաբեկիչների կողմից հրթիռակոծվել է
Ահաբեկիչները հրթիռակոծել են սիրիական Լաթաքիա քաղաքի բնակելի թաղամասերը։ Մեկ մարդ վիրավորվել է։ Ռիա նովոստի հաղորդմամբ, այս մասին հայտնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Երևանում բացվեց «Սեռական բռնության թանգարան» խորագրով ցուցահանդեսը
Երևանում՝ «Մոսկվա» կինոթատրոնի ֆոյեում բացվեց «Սեռական բռնության թանգարան» խորագրով ցուցահանդեսը։ Այն կազմակերպել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Հայ պատմագետը՝ Էրդողանին. 100 տարի է, նույն երգն եք երգում
Հայաստանին  արխիվները բացելու կոչով  դիմած   Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանին Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Փաշինյանը հանձնարարել է Արթուր Ալեքսանյանի մարզադպրոցի հիմնանորոգման հարցով անցնել գործնական փուլի
Կառավարությունը որոշել է 2019 թ. շախմատի աշխարհի առաջնությանը Լևոն Արոնյանի նախապատրաստման և մասնակցության ապահովման նպատակով հատկացնել 133...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Արցախի ՊԲ-ն հերքում է ադրբեջանական կողմի տարածած տեղեկությունը
Արցախի Պաշտպանության բանակը հայտարարություն է տարածել, որտեղ ասված է. «Ադրբեջանական որոշ լրատվամիջոցների կողմից տարածված տեղեկությունն առ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Արմեն Սարգսյանը ցանկություն ունի նախագահի նստավայրում ցուցահանդես կազմակերպել
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանն այսօր տիկնոջ՝ Նունե Սարգսյանի հետ այցելել է մայրաքաղաքում գտնվող Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Անի Սամսոնյանը դիմել է ԿԳ նախարարին
ՀՀ ԱԺ  «Լուսավոր Հայաստան»  խմբակցության պատգամավոր Անի Սամսոնյանը դիմել է ՀՀ ԿԳ նախարարին` ՀՀ «Պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Բոլորը ներկա լինեն ԱԺ-ի քննարկումներին. Փաշինյան
Կառավարության հավանությանն է արժանացել «Հայաստանի Հանրապետության 2018 թվականի պետական բյուջեի կատարման տարեկան հաշվետվությունը հաստատելու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Հավանության է արժանացել Հայաստանի գործարար միջավայրի բարելավման միջոցառումների ծրագիրը
Կառավարությունը հավանություն է տվել Հայաստանի գործարար միջավայրի բարելավման 2019 թ. միջոցառումների ծրագրին: Հիմնավորման համաձայն՝ Համաշխարհային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Ստացվել է ԶՈՒ ՍՈՒ 24 ինքնաթիռի կործանման քրգործով նշանակված փորձաքննություններից մեկի պատասխանը
Քննչական կոմիտեի  զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչությունում դեռևս քննվում է անցած տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Տնտեսվարողները կարող են ՀՀ կառավարության պահանջներին համապատասխան՝ իրականացնել ՀԴՄ-ների ներդրման գործընթացը
ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն հայտարարում է, որ ՀՀ հարկային օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված հսկիչ-դրամարկղային մեքենաների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
«Զոն նայողների» արտոնությունները վերացված են. Արտակ Զեյնալյան
ՀՀ արդարադատության նախարար Արտակ Զեյնալյանն այսօր լրագրողների հետ զրույցում անդրադառնալով Ազգային անվտանգության ծառայության կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Ցեղասպանագետ. Կրկնակի ճանաչումների փաստը ինձ մոտ մտավախություն է առաջացնում
«Կարծում եմ՝ մեր դիվանագիտական ներկայացուցչությունները պետք է որոշակի փոխեն իրենց աշխատանքը, առաջին պլան պետք է մղեն երկու մարտավարություն»։
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
ԵԽ-ն ու ԵՄ-ն 2,3 մլն եվրո կհատկացնեն՝ «Համագործակցություն հանուն լավ կառավարման» ծրագրի համար
Այսօր Եվրոպայի խորհրդի ու Եվրամիության անդամները ներկայացրեցին «Համագործակցություն հանուն լավ կառավարման» ծրագրի երկրորդ փուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
Մեր աշխատանքը կատարելու ենք պատշաճ ձևով՝ անկախ նրանից ով դրան կմասնակցի. Բաբկեն Թունյան
«Կուզեն կմասնակցեն, կուզեն չեն մասնակցի, մենք մեր աշխատանքն անելու ենք ու աշխատելու ենք ոչ միայն պատգամավորների հետ, այլ աշխատելու ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Հայաստանցի գիտնականները պարզել են Հայոց Ցեղասպանության հետևանքով կրած վնասի չափը
Վերջին տարիներին հայաստանցի պատմաբանները, քաղաքական ու հասարակական շրջանակներն ակտիվ պայքար էին մղում Օսմանյան Թուրքիայի կողմից իրականացրած...
Աղբյուր` Panorama.am
15:51
ԲՀԿ-ական պատգամավորները բոյկոտեցին տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստը
Ազգային ժողովի տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում այսօր քննարկվում է «Պետական տուրքի մասին» ՀՀ օրենքում լրացում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ԲՀԿ-ն բոյկոտեց տնտեսական հանձնաժողովի նիստը
15:22 25/04/2019

ԲՀԿ-ն բոյկոտեց տնտեսական հանձնաժողովի նիստը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}