Մշակույթ 15:15 06/03/2010

«Մեր գոյությունը կարող ենք մեր տեսակով միայն պահպանել»

Հեղինակ` Աննա Լ.

Հարցազրույց` Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր ճարտարապետ Ալբերտ Զուրաբյանի հետ:

Panorama.am- Պարոն Զուրաբյան, կառավարության որոշումը` «Մոսկվա» կինոթատրոնի ամառային դահլիճի շենքի զբաղեցրած հողատարածքը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին օտարելու և դահլիճի տեղում խորհրդային իշխանության կողմից քանդված Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցու նման եկեղեցի կառուցելու մասին, գնահատեք խնդրեմ:
Զուրաբյան- Ինձ համար լրիվ անհասկանալի էր:

Panorama.am- Իսկ անսպասելի՞ էր:
Զուրաբյան- Այդքան էլ չէ, քանի որ քաղաքաշինության ոլորտում մեծամասամբ որոշումները լիարժեք չեն` ո’չ ի օգուտ քաղաքի են, ո’չ ի օգուտ հասարակական արժեքների, ո’չ ի օգուտ իսկական այն չափանիշների, որոնցով պայմանավորված է քաղաքաշինության-ճարտարապետության ոլորտը. Դրանցում, հիմնականում, անհատի շահերն են:

Տասնյակ տարիներ մենք գնում ենք այդ ուղղությամբ: Անզոր ենք պայքարելու, անզոր ենք կշեռքի վրա դնելու այն արժեքները, որոնք Մերն են: «Մեր»-ը պարտվում է «Իմ» -ին, որովհետև «իմ»-ը կոնկրետ գումարներ են, որոնք ներդրվում են:

Արդարացնում են հաճախ, որ հանրապետությունը գումարներ չունի, և կոմպրոմիսների են գնում ներդրումներ անողների համար: Եթե խելամիտ քաղաքականություն տարվի թե' քաղաքում, և թե' հանրապետությունում, ապա կարելի է այդ ինվեստիցիաներն էլ ունենալ, և հասկացնել, որ, ի վերջո, սա հեծանիվ չէ` մեկ րոպեի ապրանք չի, հավերժ բաներ են` Ճարտարապետություն է: Այն գումարները, որ ներդրվում են, պետք է խելամիտ ներդրվեն, որովհետև մենք հետո արդյունքում կա'մ դառը, կա'մ քաղցր պտուղ ենք քաղում…

Իհարկե, անսպասելի էր: Մտքովս անգամ չէր անցնի, բայց դե` նաև ոչ անսպասելի:

Panorama.am- Ի՞նչ լուծում կա, ինչ է հնարավոր անել. Բարձրաձայնե՞լ, գրե՞լ այս մասին:
Զուրաբյան- Հույսս հասարակայնության և մասնագիտական ոլորտի ձայնն է, իսկ սպասումներս նվազագույնն են: Ունեմ դառը օրինակներ:

Panorama.am- Գոնե հաջորդի դեպքում կդժվարանա՞:
Զուրաբյան- Ոչ էլ հաջորդը կդժվարանա. անձնական շահը գերակա է:

Իսկ կոնկրետ այս դեպքում անձնական շահը ես չեմ դիտարկում, որովհետև խոսքը գնում է եկեղեցու մասին, բայց, ի վերջո, եկեղեցին ծառայում է մշակույթին, ծառայում է ազգային արժեքներին, բարոյական արժեքներին: Եկեղեցին ինքնանպատակ չէ, այլ գործիք, միջոց, որի շնորհիվ մենք փորձում ենք ապրել խաղաղ մեր հոգևոր արժեքների հետ: Եկեղեցու նպատակը շատ կարևոր է: Սակայն քանդել մի մշակութային օջախ հանուն մյուսի` անիմաստ է: Ասում են, որ Պողոս-Պետրոս եկեղեցու տեղն է և այլն: Ցավալի է, լավ չեն արել, որ քանդել են, բայց ժամանակներն էին այդպիսին: Դա միակ եկեղեցին չէր, որ քանդվել է:

Քաղաքը զարգացել է, քաղաքն ունի իր կարկասը և էդ կարկասի մեջ` հաջողված ու անհաջող լուծումներ կան ճարտարապետության ոլորտում: Մասնավորապես այս` Ամառային դահլիճը ամենահաջողված լուծումներից է: Ճարտարապետներ են Սպարտակ Կնտեղցյանն ու Թելման Գևորգյանը: Կնտեղցյան Սպարտակի հետ ես աշխատել եմ 30 տարի, նա իմ ուսուցիչն է եղել, իմ ավագ ընկերը: Չափազանց մեծ հարգանքի արժանացած, բացառիկ անձնավորություն էր, փայլուն ճարտարապետ: Մեծատաղանդ մի գործ, որ այսօր էլ շատ արդի է: Լավ գործերը չեն հնանում: Այդ բարդ տեղում, այդ ծուղակում, որում հայտնվել էր քաղաքը և որն էր կինոթատրոն «Մոսկվայի» բակային հատվածը, շատ ավարտուն տեսք ունեցավ 60-ական թվականներին: Ոչ միայն Երևանը, կամ Հայաստանը, այլև` ամբողջ Խորհրդային Միությունն էր խոսում սրա ճարտարապետության մասին: Դա նորարարություն էր, դա մի քայլ էր, որն ապացուցեց ամբողջ աշխարհին, որ մենք ունենք մտածողության հնարավորություն` քաղաքակիրթ և արդի, որ մենք շնորհք ունենք, կարծիք, սկզբունքներ, մենք գիտենք, թե ինչ է նշանակում ճարտարապետությունը որպես բարձրագույն արվեստ: Եվ դա շատ ողջունելի էր: Երևանին նոր թափ, նոր էջ հաղորդեց, նոր թարմություն էր: Եվ երիտասարդությունը շատ մեծ ոգևորություն ապրեց այդ կառույցը հանձնելուց հետո էլ:

Ցավոք, ժամանակին քանդվեց կեսը: Կային նպատակներ, ճարտարապետական հորինվածքներ, բայց չիրագործվեցին: Մենք տարիներ շարունակ հույս ունեինք, որ Ամառային դահլիճը կվերականգնվի և հենց որպես ամառային դահլիճ: Այս դահլիճն իր ֆունկցիայով, հավանաբար, այնքան էլ հետաքրքիր չէ գործարարներին. Դժվարությամբ են կարողանում շահագործել ու արդեն հեշտությամբ փորձում են ազատվել:

Սա է այսօրվա իրականությունը:

Ցավոք, մեր հասարակական կուլտուրան դեռ բարձր չէ, որ ճիշտ գնահատվի այդ կառույցի զուսպ ճարտարապետությունը, այն էլ` երկաթ-բետոնից կառուցած, այլ ոչ` ինչպես այսօր ընդունված է` փայլուն նյութերից: Եթե մենք մի քիչ քաղաքակիրթ լինեինք (իսկ սա մշակութային առարկա է, մտած հուշարձանների ցուցակի մեջ), համոզված եմ` կարող էինք խնդիրը լուծել և դահլիճին կյանք տալ մի այլ կերպ:

Չգիտեմ, թե ինչով կավարտվի այս պատմությունը. ես պրակտիկորեն քիչ հավանական եմ համարում, որ մենք կհասնենք հաջողության` պահպանելու այս կառույցը: Կարծում եմ հաջողության չեն հասնի նաև այդ քաղաքականության կրողները: Քաղաքը կպարտվի: Այն կառույցները, որոնք այսօր կառուցվում են, սարսափելի տեսք ունեն, հիբրիդային կառույցների են նման, առարկայից հեռու են, կարծես թե ինքնուսի տպավորություն են թողնում: Մենակ թե, հայերեն ասած` «ջիգյարով» են արած:

Նոր եկեղեցի են կառուցու՞մ: Այնինչ, միջնադարյան մեր մարգարիտները տխուր վիճակում են: Ես անձամբ հաճախակի լինում եմ Օհանավանում, և մեր մարգարիտներից մեկի` Օհանավանքի կողքի կռունկը այն աստիճան է ժանգոտվել, որ ամեն րոպե կարող է շուռ գալ, և, ոչ երնեկ` վնաս հասցնել եկեղեցուն էլ: Բակն անմխիթար վիճակում է…

Այ, ես գիտեմ, որ Թիֆլիսը դասվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի այն քաղաքների շարքը, որոնք պահպանվում են` որպես շատ հետաքրքիր, ինքնատիպ միջավայր: Այսինքն` տեսակ ունեցող քաղաքների շարքին է դասվում:

Տեսակն ամենակարևոր արժեքն է: Տեսակ. Լավ ու վատ չէ, այլ` ՏԵՍԱԿ: Մեր խոսքը ԱՅԼ է, մեր երաժշտությունն ԱՅԼ է, Մերն է և դրանով է պայմանավորված մեր գոյությունն ու մեր ապագան:
 
Նախորդող նորություն` Գարեգին Եղոյան. Այսպես, ի վերջո, Երևանը կդառնա… «բուխանկա»



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:01
Ներկայացվել է ՊԵԿ 2020-2024 թթ-ի ռազմավարական գործունեության ծրագրի նախագիծը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ փոխվարչապետների, կառավարության տնտեսական բլոկը ներկայացնող գերատեսչությունների ղեկավարների մասնակցությամբ տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Վաղը ցերեկը Դիլիջանում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, հունիսի 19-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Երկրներ, որոնք չունեն զինված ուժեր
Դոմինիկա Կարիբյան ազգը վերացրեց իր բանակը 1981թ․-ին և այժմ նրա պաշտպանությունն իրականացնում են Դոմինիկայի ոստիկանությունը, որը ներառում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Sotheby's-ը վաճառվել է
Աճուրդային տան բաժնետոմսերի համար կվճարվի 3,7 միլիարդ դոլար։
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
«Օրենքով գողեր» են բերման ենթարկվել ոստիկանություն
ՀՀ ոստիկանության պետ Վալերիյ Օսիպյանի հանձնարարականի համաձայն՝ ոստիկանության մարզային ստորաբաժանումների ծառայողները հունիսի 15-ին և 16-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Հայտարարություն՝ «Նաիրիտ» գործարանի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ
Հունիսի 18-ին «Նաիրիտ» գործարանի աշխատակիցների կողմից կազմված համակարգման խմբի անդամների (Կարեն Իսրայելյան, Կարեն Միրզոյան, Հովիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
ՄՅՈՒ-ն Պոգբայից չբաժանվելու համար առաջարկում է նրան շաբաթական 500 հազար եվրո
Անգլիական «Մանչեսթր Յունայթեդ» ակումբի ղեկավարությունը ցանկանում է առաջարկել իր խաղացող Պոլ Պոգբային նոր պայմանագի  բարձրացված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Մայր Աթոռում սկսվել է միաբանական համագումարը
Oրհնությամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի hունիսի 18-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում սկսվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Մեկ օրում ՀՀ ոստիկանությունը բացահայտել է հանցագործության 50 դեպք
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` հունիսի 17-ից 18-ը ՀՀ ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բացահայտվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Վահե Գրիգորյանի երդման արարողությունը կհետաձգվի
Ազգային ժողովի կողմից այսօր Սահմանադրական դատարանի դատավոր  ընտրված Վահե Գրիգորյանն Արարատ Միրզոյանին խնդրել է հետաձգել իր երդման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Թրամփն իր համար խնդիրներ է առաջացրել՝ ծիծաղեցնելով Եղիսաբեթ երկրորդին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ իր հանդիպումը Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիսաբեթ երկրորդի հետ ամենաուրախն էր վերջին 25 տարում:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Զելենսկին պաշտոնական այցով Գերմանիայում է
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին պաշտոնական այցով ժամանել է Գերմանիա, նրա ինքնաթիռը վայրէջք է կատարել Բեռլինի Տեգել օդանավակայանում,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ախալքալաքցի շրջանավարտներն ընտրում են Երևա՞նը, թե՞ Թբիլիսին
Այն ժամանակները, երբ Երևանը թվում էր Ախալքալաքի բնակիչներին սովորելու միակ տարբերակը, արդեն վաղուց անցել են: Ավելի մեծ թվով դիմորդներ ընտրում են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Էրդողանը՝ Մակրոնին. Դու ո՞վ ես ընդհանրապես
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն արձագանքել է  Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հայտարարությանը, որով Թուրքիային կոչ էր արվում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Մեկնարկել են մարտական հրաձգությամբ զորավարժություններ
Հունիսի 18-ին, ՀՀ ԶՈՒ ՀՕՊ զորքերում հակաօդային պաշտպանության համակարգի ամբողջական ընդգրկմամբ մեկնարկած զորավարժությանը զուգահեռ, Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Լարված իրավիճակ՝ Ռոոբերտ Քոչարյանի գործով նիստից հետո
Վերաքննիչ քրեական դատարանի դիմաց այսօր կրկին հավաքվել են ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմնակիցները և այն քաղաքացիները, որոնք դեմ են նրա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Աշխատանքային վատ պայմանների հետևանքով գրանցված մահերի թվով Եվրոպայում առաջինը Թուրքիան է
Թուրքիան աշխատանքային վատ պայմանների հետևանքով գրանցված մահերի թվով աշխարհում առաջնային շարքերում է: Այս մասին հայտարարել է ընդդիմադիր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
SIPRI. Համաշխարհային միջուկային զինանոցը շարունակում է արդիականացվել՝ չնայած կրճատմանը
Ստոկհոլմի միջազգային խաղաղության հետազոտությունների ինստիտուտը (SIPRI) նախօրեին՝ հունիսի 17-ին, հրապարակել է նոր զեկույց, որում ասվում է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը շարունակվում է կրճատվել
2019 թվականի հունվար-ապրիլին Հայաստանում արտադրվել է 2 մլրդ 422.2 մլն կՎտ ժամ էլեկտրաէներգիա, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Քոչարյանի և մյուսների գործով դատական նիստը կշարունակվի վաղը
Վերաքննիչ քրեական դատարանում՝ նախագահությամբ Արմեն Դանիելյանի, Հայաստանի  երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի, նաև՝ Սեյրան Օհանյանի, Յուրի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
ԵՄ-ն հրաժարվում է աջակցել Իրանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի մեղադրանքներին
Եվրամիությունը չի ընդունում, որ Թեհրանը խախտել է միջուկային ծրագրի համաձայնագիրը՝ մինչև Միջազգային ատոմային էներգիայի գործակալությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Տոմոգրաֆի ստեղծող Ռեյմոնդ Դամադյանը ներկայացրել է կատարելագործված սարքի հնարավորությունները
«Ձեր այցը լավ առիթ է քննարկելու ապագա Հայաստանի մասին մեր պատկերացումները: Մեր կառավարությունը Հայաստանը տեսնում է որպես տեխնոլոգիապես...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Իսրայելը բնակավայր է վերանվանել Թրամփի անունով
Թրամփ անունն այժմ կարելի է հանդիպել Գոլանի բարձունքների վրա գտնվող հրեական բնակավայրի հյուրանոցային շենքերի, գրասենյակների կամ գոլֆի հանգստյան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Ռոբերտ Քոչարյանի գործով դատավորը հայցեց բոլորի ներողամտությունը
Վերաքննիչ քրեական դատարանում ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի, Սեյրան Օհանյանի, Յուրի Խաչատուրովի և Արմեն Գևորգյանի վերաբերյալ բողոքի գործով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Գերաշնորհ Տ. Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանն ազատվել է Վիրահայոց թեմի առաջնորդի պաշտոնից
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի տնօրինությամբ Գերաշնորհ Տ. Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանն ազատվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Խարկովում ադրբեջանցիները 6-րդ հարկից ցած են նետել հայ տղային․ մանրամասներ
Խարկովի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ակադեմիայի առաջին կուրսի ուսանող Արթուր Մարտիրոսյանին 6-րդ հարկից ցած են նետել մի խումբ ադրբեջանցի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցներն ու նրանց ընդդիմադիրները կրկին դատարանի բակում են
Վերաքննիչ դատարանի բակում այսօր ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցներն ու ընդդիմադիրները կրկին բողոքի ակցիա էին իրականացնում։ Ակցիա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
Ո՞վ է քննություն իրականացնելու՝ ինչու է ամեն օր նույն տարածքը հրդեհվում
Կենտրոն վարչական շրջանի Արգիշտի փողոցին հարակից տարածքում գրեթե ամեն օր հրդեհի մասին բնակիչներից ահազանգ կա։ Համապատասխան գերատեսչություններից...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Դատավոր Դանիելյանն ընդմիջում հայտարարեց՝ իրեն խանգարելու պատճառով
«Ում վրա եք մատ թափ տալիս պարոն Ալումյան»,-արձագանքեց դատավորը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Վահե Գրիգորյանն ընտրվեց ՍԴ դատավոր
Ազգային ժողովում փակ քվեարկությամբ  Սահմանադրական դատարանի դատավոր ընտրվեց Վահե Գրիգորյանը։ Հաշվիչ հանձնաժողովի նախագահ Վահագն...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը
14:26 18/06/2019

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}