Ինչու՞ շրջանառության հարկի մասին օրենքը վերադարձավ ելման կետին

Օրենսդիր մարմինը վերջին ինն ամիսների ընթացքում արդեն երրորդ անգամ զբաղված է «Շրջանառության հարկի մասին» օրենքը փոփոխելու, հետաձգելու և կրկին վերախմբագրելու գործով: Հետևելով օրենքի ինտենսիվ փոփոխություններին` առաջանում են մի քանի պարզ հարցեր` ինչի՞ց սկսվեց փոփոխությունների շղթան և ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում այն, ինչու՞ ձախողվեցին փոփոխությունները և ի՞նչ ենք ունենում վերջին փոփոխությունից հետո:

Ամեն ինչ սկսվեց նախորդ տարվա կեսերից, երբ նոր կառավարությունը հռչակեց «ստվերը կրճատելու մասին» իր նպատակները և որոշ քայլեր ձեռնարկեց` խոշոր բիզնեսին հարկային դաշտ բերելու համար: Իհարկե, խոշոր բիզնեսին ստվերից հանելու արդյունքները բավական վիճելի ստացվեցին, սակայն կառավարության հաջորդ քայլն ուղղվեց փոքր ու միջին ձեռնարկություններին:

2014թ-ի հունիսից մինչև այս տարվա փետրվար շրջանառության հարկի մասին օրենքի անընդմեջ փոփոխությունները շատ պարզ նպատակ էին հետապնդում: Կառավարությունը ՓՄՁ-ներին ստիպում էր ապահովել խոշոր բիզնեսից ձեռքբերած ապրանքների փաստաթղթավորումը, որպեսզի նրանք էլ իրենց հերթին որոշակի ճնշում գործադրեին խոշորի վրա, ու վերջինս ցույց տար իր շրջանառության իրական ծավալները: Ծրագիրը, ինչու չէ, թույլ կտար բացահայտել նաև փոքր ու միջին տնտեսվարողների շրջանառության իրական ծավալները, ինչն էլ կբարձրացներ թափանցիկությունն ու հնարավորություն կտար այստեղից ևս մեծացնել բյուջեի մուտքերը:

Նպատակին հասնելու համար կառավարությունը նույնիսկ համապատասխան մեխանիզմ էր մշակել, որի միջոցով փոքր ու միջին ձեռնարկատերերը կկարողանային «գանգատվել» խոշորից այն դեպքում, եթե վերջինս հրաժարվեր փաստաթուղթ տրամադրել: Դրա համար պետք էր ընդամենը դիմում գրել և նշել, թե ով է հրաժարվել փաստաթուղթ տրամադրելուց:

Հայաստանյան ավանդական ընկալումներին ինչ-որ առումով խորթ այս նախագիծը, չնայած առաջարկում էր շրջանառության հարկը 3,5 անգամ կրճատել, բողոքի մեծ ալիք բարձրացրեց հենց սկզբից: Տնտեսվարողները հրաժարվեցին կառավարության առաջարկով ԱԺ-ի կողմից հունիսին ընդունած փոփոխություններին ենթարկվել: Օրենքի գործելու սկիզբ սահմանված հոկտեմբերի 1-ը ցույցերի արդյունքում կառավարությունը հետաձգվեց մինչև 2015թ-ի փետրվարի 1-ը:

Առանց փոփոխությունների փետրվարի 1-ից ուժի մեջ մտնող օրենքը տնտեսվարողները կրկին սվիններով դիմավորեցին: Մի քանի օր տևած ցույցերից հետո կառավարությունը որոշեց օրենքի կիրառումը նորից հետաձգել մինչև հուլիսի 1-ը:

Տնտեսվարողներին նոր օրենքում չէր գրավում նույնիսկ շրջանառության հարկի 3,5%-ի կրճատումը մինչև 1%: Պատճառները երկուսն էին: Նախ ամբողջական փաստաթղթավորումը ի հայտ կբերեր նրանց շրջանառության ողջ ծավալը, ու հնարավոր է` նրանք գերազանցեին սահմանված 58,35 մլն դրամի շեմը` դառնալով ԱԱՀ վճարող: Եվ երկրորդ` խոշոր տնտեսվարողներից ու ներմուծողներից փաստաթուղթ ձեռքբերելը նրանց համար անհույս գործ էր, իսկ բողոքներ, դիմումներ գրելու, գործընկեր կորցնելու, ավելորդ քաշքշուկի մեջ ընկնելու ցանկություն ոչ ոք չունի:

Փաստացիորեն հրաժարվելով ենթարկվել կառավարության` ստվերից դուրս գալու պահանջին, ՓՄՁ ներկայացուցիչները հասան նրան, որ օրենքը վերանայվի: Նոր օրենքով, որն օրերս կրկին քննարկվում էր ԱԺ-ում, տնտեսվարողներն իրենց համար նպաստավոր մի շարք զիջումների հասան` շրջանառության հարկի վերին շեմը 58,35 մլն դրամից հասցվեց 113,4 մլն-ի, փաստաթղթավորման մասով ներդրվեց կամավորության սկզբունքը և օրենքի կիրառումը կրկին հետաձգվեց մինչև հուլիսի 1-ը:

Արդյունքում ստացվում է, որ խոշոր ընկերությունները «ներքևի պարտադրմամբ» ոչ միայն դուրս չեն գալիս ստվերից, ՓՄՁ-ների շրջանում ոչ միայն ստվերը չի կրճատվում, այլ օրինական ճանապարհով ամրագրվում է փոքր ու միջին ձեռնարկությունների` փաստաթուղթ չներկայացնելու հնարավորությունը: Իհարկե, առքուվաճառքի փաստաթուղթ չներկայացնելու դիմաց նրանք պարտավորվում են վճարել արդեն 5% շրջանառության հարկ, սակայն նման գին վճարելու պատրաստակամություն նրանց մի մասը բազմիցս հայտնել էր` միայն թե հեռու մնան փաստաթղթերից ու ստուգումներից:

Մնում է արձանագրել, որ 9 ամիս տևած քննարկումները, պետական երկու կառույցների կողմից գործադրված այդքան ջանքերը կրկին օրենքը վերադարձրեցին ելման կետին, երբ փաստաթուղ տրամադրողը չէր տրամադրում, պահանջողը` չէր պահանջում, իսկ ստվերը «ապահով ձեռքերում էր»: Ամենանշանակալի փոփոխությունը, թերևս, շրջանառության հարկի բարձրացումն էր, այն 3,5%-ից դարձավ 5%: Եվ եթե ընդամենը սա էր լինելու բոլոր դեգերումների հանգուցալուծումը, ապա կարելի էր այն բարձրացնել հենց նախորդ տարվա հունիսից:

Հարկավոր է նաև նշել, որ նոր օրենքն իր առաջարկած լուծումներում մի շարք բացթողումներ, այնուամենայնիվ, ունի` կապված անցումային դրույթների հետ: Օրենքը տարածվելու՞ է արդյոք նախորդ տարվա տվյալներով 58,35 մլն-ից 113,4 մլն-ի սահմաններում շրջանառություն ունեցած ընկերությունների վրա, եթե այո, ապա ինչպե՞ս է լուծվելու բյուջեում առաջացած բացվածքի խնդիրը: Շրջանառության հարկի միանգամից 5 անգամ բարձրացումն արդյո՞ք լրջագույն խնդիրներ չի հարուցի այն տնտեսվարողների համար, որոնք խնամիբարեկամական կապեր չունեն խոշորների հետ և փաստաթուղթ չեն կարող ձեռք գցել: Ինչպե՞ս են կարգավորվելու հարկային մարմինների կողմից ստուգումների հետ կապված խնդիրները` երբ, ինչ հաճախականությամբ և ինչ տուգանքներով: Այս և մի շարք այլ խնդիրների պետք է անդրադառնալ առանձին հրապարակմամբ:

Նորմալ շուկայական տնտեսություն ունեցող երկրներում հարկային օրենսդրության` նման ապշեցնող արագությամբ փոփոխումը լրջագույն հետևանքներ է ունենում: Հայաստանյան տնտեսվարողները, առավել կոնկրետ` ՓՄՁ-ները ևս անմասն չեն այն բացասական հետևանքներից, որոնք ծագում են տիրող անորոշությունից: Նույնիսկ Ռուսաստանի նման անազատ տնտեսություն ունեցող երկրում պետությունը 3 տարով ազատում է ստուգումներից ու օրենսդրությամբ ամրագրում է մինչև 5 տարի հարկային օրենսդրությունը չփոփոխելու պահանջ:

Եվ դա բնական է` ցանկացած բիզնեսով զբաղվող ունի վարկային պարտավորություններ, փոխառություններ, պատվերներ ու պայմանագրեր, որոնք գործում են տարիների հաշվարկով: Երբ 9 ամսվա ընթացքում օրենքները 3 անգամ փոխվում են, խառնվում են նաև տնտեսվարողի հաշվարկները` հանգեցնելով ճգնաժամի ու տնտեսական անկման:

Գոռ Ծառուկյան, տնտեսագետ



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:40
Առաջարկում եմ անցնել զանգվածային թեստավորումների. Բժիշկ-թերապևտ
Բժիշկ-թերապևտ, Ներքին հիվանդությունների բժշկության հայկական ասոցիացիայի նախագահ Լամարա Մանուկյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է....
Աղբյուր` Panorama.am
20:38
Պարետն ու Առողջապահության նախարարն այցելել են բժշկական հաստատություններ
Հունիսի 5-ին ՀՀ փոխվարչապետ, պարետ Տիգրան Ավինյանը և Առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանը շրջայց են կատարել «Նորք Ինֆեկցիոն կլինիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:36
Ավարտվել է երկու եղբայրների կողմից ոստիկանության ծառայողներից մեկին սպանելու, մյուսին մարմնական վնասվածքներ հասցնելու վերաբերյալ քրեական գործը
Ավարտվել է եղբայրներ Ս. և Հ. Գալստյանների կողմից 2019թ. հոկտեմբերի 16-ին «Չի-Չի» գեղեցկության սրահից գողություն կատարելուց հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
20:34
Կասեցվել է մի շարք հանրային սննդի օբյեկտների աշխատանքը,մեկինը՝ 72 ժամով
Կորոնավիրուսով (Covid 19) պայմանավորված արտակարգ դրության պայմաններում շարունակվում են ՀՀ սննդամթերքի տեսչական մարմնի լայնածավալ-հետևողական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:34
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը hարցապնդմամբ դիմել է Արայիկ Հարությունյանին
ՀՀ ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը հունիսի 3-ին հարցապնդմամբ դիմել է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանին։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Թուրքական իշխանամետ լրատվամիջոցն անդրադարձել է Բաթումի պայմանագրին
Թուրքական իշխանական «Yeni Akit» լրատվական կայքը, հղում անելով պետական Անադոլու գործակալության Բաքվի ներկայացուցչությանը, ներկայացրել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
Անկարող եմ զսպել զայրույթս և չանդադառնալ այս ստորությանը. Ռուբեն Հակոբյան
Քաղաքական գործիչ Ռուբեն Հակոբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել՝ անդրադառնալով տեսանյութին, որտեղ ոստիկանները բռնություն են գործադրում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Բոլոր դեպքերում կա անհատական տվյալների պաշտպանության խնդիր, բայց մյուս կողմից կա հանրային շահ.Փաշինյան
Ցանկացած հրապարակում ահազանգ է և ուրախ եմ, որ հերքվում է այն: Այս մասին  պարետատան հերթական նիստից հետո բրիֆինգին ասաց վարչապետ Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Մենք հատել ենք շուրջ 22 000 ստուգողական այցերի շրջանակը.Արթուր Ասոյան
Բոլորս պետք է գիտակցենք, որ նորմերի պահպանմաբ կարող ենք հասնել ցանկալի արդյունքի:  Պարետատան նիստից հետո ճեպազրույցի ընթացքում ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
Գինեսի ռեկորդակիրը դժբախտ պատահարից հետո կորցրել է աշխարհում ամենաերկար եղունգները
Գինեսի ռեկորդակիր ամերիկացի Լի Ռեդմոնդը վթարի է ենթարկվել։ Մեքենան, որի մեջ նա եղել է, բախվել է ևս երեք մեքենայի։ Ռեդմոնդը մեքենայի միջից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Հիվանդությունը գաղտագողի սողոսկում է մարդու օրգանիզմ և կատարում իր չար գործը.բժիշկ
Պարետատան նիստից հետո ճեպազրույցի ընթացքում խոսքով հանդես եկավ  «Արմենիա» ԲԿ-ի նյարդավիրաբուժության բաժանմունքի վարիչ Դավիթ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Օլիմպիական խաղեր. Ուղեգրեր ստացած մարզիկների թվում է Արթուր Դավթյանը
Մարմնամարզության միջազգային ֆեդերացիան /FIG/ հրապարակել է Տոկիոյի օլիմպիական խաղերի ուղեգրերի խաղարկման վերափոխված համակարգը։ Ընտրության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:24
Որևէ մեկը չի կարող ապացուցել ,որ մեր պիկը լինելու է հունիսին,ոչ թե հոկտեմբերին.Փաշինյան
Պարետատան նիստի ընթացքում բուռն քննարկում է տեղի ունեցել: Պարետատան նիստին հեռավար կարգով մասնակցելուց հետո ճեպազրույցի ընթացքում ասաց ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Մշակույթին աջակցելու համար Գերմանիան հատկացրել է ևս 1 միլիարդ եվրո
Գերմանիան կորոնավիրուսի համավարակի հետ կապված 130 միլիարդ եվրոյի աջակցության նոր փաթեթ է հատկացրել, որից 1 միլիարդ եվրոն նախատեսված է մշակույթի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Գանձախույզները շարունակում են քանդել Վանի հայկական «Սուրբ կույսեր» վանական համալիրի ավերակները
Վանի Գյուրփընար շրջանի Աքբոյու թաղամասում գտնվող հայկական «Սուրբ կույսեր» (Siant Marinos) մենաստանը շարունակում է ավերվել բնական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
ԱՀԿ. Ամառային շոգը չի նվազեցնում COVID-19-ով վարակվելու ռիսկը
ՌԴ-ում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ներկայացուցիչ Մելիտա Վույնովիչի գնահատմամբ, ինչպես ձնռանը, այնպես էլ ամռանը կորոնավիրուսով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Պլանային ջրանջատում՝ Կոտայքում և Սյունիքում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, առաջիկա օրերին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Մեղադրանքներ են առաջադրվել՝ կաշառք տալու և ստանալու համար
ՀՀ քննչական կոմիտեի Տավուշի մարզային քննչական վարչության Դիլիջանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործով կատարված մեծածավալ քննչական և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Նազիկ Ամիրյանին մեղադրանք է առաջադրվել՝ առանձնապես խոշոր չափի յուրացում կատարելու և ընկերությունը կանխամտածված սնանկության տանելու համար
ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում քննվող քրեական գործով իրականացված մեծածավալ քննչական և դատավարական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Սևակ Թորոսյան. Պետք է պարզապես 300.1 հոդվածը ջնջվի Հայաստանի քրեական օրենսգրքից
Ռոբերտ Քոչարյանի գործով ՄԻԵԴ խորհրդատվական կարծիքի, դրան հետևած տարբեր մեկնաբանությունների մասին Panorama.am-ը զրուցել է ՀՀ երկրորդ նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Արցախում կգումարվի ԱԺ արտահերթ նստաշրջան
Արցախի հանրապետության ԱԺ լրատվության և հանրության հետ կապերի բաժնից հայտնում են, որ  կգումարվի  ԱԺ արտահերթ նստաշրջան:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
«Բնապահպաններն ընդդեմ Ավինյանի» դատական նիստից. «Մեզ համար բնությունը պահպանելը փողերից ավելին է»
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ Էրեբունու նստավայրում, նախագահության դատավոր Դանիել Մխեյանի,  կայացավ  «բնապահպաններն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Դատախազության բաց մրցույթներին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 28 անձ
Ինչպես արդեն հայտնել էինք, ՀՀ գլխավոր դատախազությունը հայտարարություն էր տարածել ՀՀ գլխավոր դատախազի՝ ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձմանն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Պատերազմի ժամանակ դեպի պարտություն տանող իշխանությանը պաշտպանելը խելահեղություն է.Ա.Թևանյան
«Պոլիտէկոնոմիա» ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Անդրանիկ Թևանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Իրական սիլլոգիզմ a)...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Արցախի խորհրդարանն ընդունել է ԿԳՄՍ նորանշանակ նախարարին
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովը հունիսի 5-ին խորհրդարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
Կաթողիկոս. Աղետը կանխել հնարավոր է միասնական ջանքերով, համերաշխության մթնոլորտում
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն հանդիպում-քննարկում է ունեցել Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միաբանների հետ։ Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Ոստիկանները Լուսնից չեն իջել. ոստիկանապետ
«Ոստիկանությունը ուժ կիրառելու իրավասությամբ օժտված մարմին է, հետևապես, եթե դրա կարիքն առաջանում է, ապա ուժ պետք է կիրառվի»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
«2019-ին 1280 կոռուպցիոն բնույթի հանցագործության դեպք է արձանագրվել». ոստիկանապետ
«2019թ. ոստիկանության բյուջեն եղել է 68,7 միլիարդ դրամ, որից փաստացի օգտագործվել է 64,5 միլիարդ դրամը»,-  ԱԺ Ֆինանսավարկային ու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Ութ տարվա դադարից հետո կայացել է Սիրիայի օդանավային ընկերության առաջին թռիչքը Երևան
Այսօր ութ տարվա դադարեցի հետո  Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայան է հասել սիրիական օդանավային պետական ընկերության առաջին օդանավը։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյանը Վանաձորում մասնակցել է «Հայրենիք» կուսակցության գրասենյակի բացմանը
22:35 03/06/2020

Արթուր Վանեցյանը Վանաձորում մասնակցել է «Հայրենիք» կուսակցության գրասենյակի բացմանը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}