Մշակույթ 09:16 04/12/2015 Հայաստան

Փանոս Թերլեմեզյան՝ հոբելյանական ցուցահանդես ՀԱՊ-ում

Հայաստանի ազգային պատկերասրահում կբացվի անվանի նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված հոբելյանական ցուցահանդես: Պատկերասրահից Panorama.am-ին տեղեկացրեցին, որ ներկայացված են լինելու Ազգային պատկերասրահի մշտական ցուցադրությունում և ֆոնդերում պահպանվող շուրջ 134 աշխատանքներ, որոնցից 15-ը գրաֆիկական, մնացածը` գեղանկարչական երկեր են` միանգամայն տարբեր ժանրային, բովանդակային ու տեխնիկական առումով:

Ցուցահանդեսի նպատակն է առավել ընդգրկուն և ամբողջական կերպով ներկայացնել արվեստագետի անցած ստեղծագործական ուղին, մեկ անգամ ևս կարևորել նրա մեծ ավանդը հայ կերպարվեստում:

Հոբելյանական ցուցահանդեսի առթիվ հրատարակվել է Փանոս Թերլեմեզյանի գեղանկարչական ու գրաֆիկական աշխատանքների շքեղ պատկերագիրք-գիտական կատալոգը, ուր առաջին անգամ ներկայացվում է նկարչի կյանքի ու կենսագրության ստեղծագործական գործունեության ամբողջական պատկերը: 

Ցուցահանդեսը բացվելու է դեկտեմբերի 15-ին: 

«Թերլեմեզյան նկարիչը այն անհատներից է, որոնք իրենց ժամանակի և մայր ժողովրդի կյանքի հետ են ընթացել, ոչ միայն ստեղծագործական իմաստով, այլ իրենց կյանքով»,- ասել է արվեստաբան Շահեն Խաչատրյանը: 

ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանը բնանկարի ժանրի լավագույն ներկայացուցիչներից է: Նա նախանշել է նաև հայկական ռեալիստական դիմանկարչության հետագա
զարգացման ընթացքը:

Փ.Թերլեմեզյանը ծնվել է Վան քաղաքի Այգեստան արվարձանում 1865 թվականին։  Մասնագիտական կրթություն ստացել է նախ Վանի Փորթուգալյան վարժարանում, այնուհետև` 1895 թ., Պետերբուրգի Գեղարվեստից ակադեմիայում: 1987 թ. մեկնել է Էստոնիա` Տալլին, այդտեղ էտյուդներ կատարելու, սակայն ձերբակալվել է և երեք տարի անցկացրել Ռևելի բանտում, հետագայում տեղափոխվել Թիֆլիսի Մետեխի բանտ, այնտեղից էլ աքսորվել Պարսկաստան: Անգամ այս պայմաններում նկարիչը շարունակել է ստեղծագործել: 1899 թ. Թերլեմեզյանին հաջողվում է ձեռք բերել նոր անձնագիր և մեկնել Ֆրանսիա: Փարիզում չորս տարի նկարիչը հաճախում է Ժյուլիեն ակադեմիա` աշակերտելով Ժան-Պոլ Լորանսին, Բենժամեն Կոնստանին: Այս ընթացքում գեղանկարիչը կատարելագործվում է և ձեռք բերում մասնագիտական մեծ փորձ, Լուվրում ընդօրինակում է հին վարպետների գլուխգործոցներ: 1903 թ. Թերլեմեզյանը վերադառնում է Կովկաս, մասնակցում Գեղարվեստը խրախուսող ընկերության կազմակերպած ցուցահանդեսին` ներկայացնելով Փարիզից բերած մի շարք աշխատանքներ: Այս շրջանում` 1904-1905 թթ., արվեստագետը ստեղծում է հայրենի բնաշխարհը ներկայացնող մի շարք բնանկարներ: 1905-1906 թթ. նկարչության դասեր է տալիս Թիֆլիսի Ներսիսյան և Հովնանյան դպրոցներում:

1908 թ. Թերլեմեզյանը կրկին մեկնում է Փարիզ: Արդեն ձևավորված նկարիչը այնտեղ առկա գեղարվեստական որևիցե ուղղության չի հարում` պահպանելով ռեալիստական ուրույն ձեռագիրը: 1910 թ. արվեստագետը վերադառնում է Կ. Պոլիս, նկարիչ Լևոն Քյուրքչյանի հետ բացում ցուցահանդես, որտեղ ներկայացված 145 աշխատանքներից 90-ը պատկանում են նրա վրձնին: 1913 թ. Թերլեմեզյանը երեք աշխատանք է ուղարկում Մյունխենի ցուցահանդես և արժանանում ոսկե մեդալի: 1914 թ. գարնանը նկարիչը ուղևորվում է Վան, վրձնում տեղի բնանպատկերների մի շարք գործեր: Սկսվում է Առաջին աշխարհամարտը: Այդ օրհասական օրերին Թերլեմեզյանն իր ժողովրդի կողքին է, ակտիվորեն մասնակցում է Վան-Վասպուրականի ինքնապաշտպանությանը: 1918-1919 թթ. արվեստագետն անդրադառնում է բոսֆորյան ծովափնյա բնանկարներին, իսկ 1922 թ. վերջին անգամ այցելում է Կ. Պոլիս: Մինչև Հայաստան վերադառնալը շուրջ քսանհինգ տարի շրջագայում է տարբեր երկրներում (Եգիպտոս, Ալժիր, Ֆրանսիա, Ամերիկա և այլուր), ստեղծագործում անսպառ եռանդով, հասնում բարձր վարպետության: Աշխատում է թե’ բնանկարի, թե’ դիմանկարի և թե’ նատյուրմորտի ժանրերում: Շատ անգամ հալածված և օտար ափերում դեգերած արվեստագետն ի վերջո հանգրվանում է Մայր հայրենիքում 1928 թ.: Երևանում 1929, 1941 թթ., Թիֆլիսում 1930, 1965 թթ. և 1949 թ. Մոսկվայում կազմակերպվում են նկարչի անհատական ցուցահանդեսները: 1935 թ. նրան շնորհվում է Խորհրդային Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում, նրա անունով է կոչվում Երևանի գեղարվեստական ուսումնարանը: Փանոս Թեչլեմեզյանը մահացել է 1941 թ. Երևանում` կտակի համաձայն Հայաստանի ազգային պատկերասրահին ավանդելով շուրջ 800 աշխատանք:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:07
Չինական հարթակը հրապարակել է Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցի՝ Չինաստանի վերբերյալ հատվածը
«Նոր աշխարհի թրենդը կառաջնորդեն Չինաստանն ու Ռուսաստանը»,-ասել էր ՀՀ երկրորդ նախագահը։
Աղբյուր` Panorama.am
20:36
Փորձում են շինարարության իմատացիա ստեղծել, որպեսզի ներդրումներ ներգրավեն․Թ․Ենոքյան
Ջերմուկ  համայնքը մշտապես եղել է դեմ՝ Ամուլսարի հանքավայրի շահագործմանը։ Ջերմուկցիների հետ որևէ հանրային լսում չի իրականացվել, մինչև նրանց...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Հանգստայան օրերին ճանապարհային ոստիկանները հայտնաբերել են ոչ սթափ 86 վարորդ
Հանգստյան օրերին ճանապարհային ոստիկանության ճանապարհապարեկային ծառայության բաժնի, ուղեկցող հատուկ վաշտի, ինչպես և մարզերն ու մայրաքաղաքը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Տիգրան Ավինյանի մասին հրապարակվել են թե՛ դրական, թե՛ բացասական հոդվածներ․«Մեդիա պաշտպան»
2020 թ-ի հուլիսի 21-ից 31-ը «Մեդիա պաշտպան» նախաձեռնությունը հետևել է առցանց մամուլում ՀՀ փոխվարչապետ, պարետ Տիգրան Ավինյանի անձին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Սարսանգի ջրերի տեղափոխման ծրագիրը Արցախի համար «դարի նախագիծ» կարող է դառնալ. Ա․Հարությունյան
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը օգոստոսի 3-ին հրավիրել է աշխատանքային խորհրդակցություն՝ քննարկելու համար Հանրապետությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Առաջիկա օրերին կիրականացվի չարթերային թռիչքներ՝ Մոսկվայից Երևան
 Ըստ «Aircompany Armenia» ընկերության կողմից դեսպանությանը փոխանցված տեղեկատվության՝ առաջիկա օրերին ավիաընկերությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Երևանցին այդպես էլ չզգաց, չհասկացավ, որ նա քաղաքապետ է․Գեղամ Նազարյան
Կառավարության գործունեությունից դժգոհողների թիվն աճում ու աճում է: Այս մասին նշված է «Այլընտրանքային նախագծեր խմբի»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Օոստոսի 2-ի դրությամբ իրականացվել է 61104 ստուգում
Պարետի կողմից սահմանված նորմերի պահպանման  նպատակով՝ օգոստոսի 2-ի դրությամբ իրականացվել է 61104 ստուգում, որից միայն 208-ը՝ նշված օրը: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Մաշտոցի պուրակում ծառերի հատման վերաբերյալ դատախազությունում ուսումնասիրություն է նախաձեռնվել
«Ծառերի հատման վերաբերյալ ԶԼՄ հրապարակումներում նշված հանգամանքների կապակցությամբ Երևան քաղաքի դատախազությունում ուսումնասիրություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
«Թուֆենկյան» հիմնադրամի միջոցներով Շուշիում վիրավոր ազատամարտիկի համար բնակարան է ձեռք բերվել
«Արցախպրես»-ի թղթակցի հաղորդմամբ՝ Շուշիի Ազատամարտիկների 6/22 հասցեում գտնվող բնակարանի շահառուն վիրավոր ազատամարտիկ Ցոլակ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
ՍԱՏՄ մասնագետները խախտումներ արձանագրել են թե Երևանում, թե մարզերում
Արտակարգ դրության պայմաններում սկսված՝ պարետի որոշումների կատարման նկատմամբ ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի կողմից իրականացվող...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Վարչապետի մոտ քննարկվել են խաղողի մթերման գործընթացում մասնավոր հատվածին օժանդակություն ցուցաբերելու մեխանիզմները
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է գինի և կոնյակ արտադրող ընկերությունների ներկայացուցիչներին՝ ճգնաժամային իրավիճակի հետևանքով խաղողի մթերման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
25 տարեկանի տեսք ունեցող 53 տարեկան տղամարդը բացահայտել է «հավերժական երիտասարդության» գաղտնիքը
Հոլանդացի Էդսոն Բրանդաոն «Unilad» պարբերականին պատմել է, թե ինչպես է 53 տարեկանում կարողանում մի քանի տասնամյակով ավելի երիտասարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Նիկոլ Փաշինյանը ուղերձ է հղել Հայաստանի եզդի համայնքի ներկայացուցիչներին Սինջարում իրականացված ցեղասպանության տարելիցի կապակցությամբ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ուղերձ է հղել Հայաստանի եզդի համայնքի  ներկայացուցիչներին Սինջարում իրականացված ցեղասպանության տարելիցի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Եզդի ժողովրդի նկատմամբ իրականացված ոճիրը պետք է միջազգային հանրության կողմից արժանանա համարժեք գնահատականի․Ծառուկյան
ԲՀԿ խմբակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանը ուղերձ է հղել ՀՀ եզդիական համայնքին։  «Հայաստանի եզդիական համայքն այսօր ոգեկոչում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Երևանում կրկին հայտանբերվել են սահմանված քանակից ավել ուղևորներով փոխադրում իրականացնելու խախտման դեպքեր․ՔՏՀԱՏՄ
Օգոստոսի 3-ին ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի մասնագետները ՀՀ ՃՈ ծառայողների հետ համատեղ շարունակել են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
ԱՀ նախագահ Արայիկ Հարությունյանի նախագահությամբ օգոստոսի 3-ին տեղի է ունեցել կառավարության անդրանիկ նիստ
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանի նախագահությամբ օգոստոսի 3-ին տեղի է ունեցել կառավարության անդրանիկ նիստ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Կոնտեն կարող է հեռանալ «Ինտեր»-ից
«Ինտեր»-ի գլխավոր մարզիչ Անտոնիո Կոնտեն մոտ ապագայում կարող է հեռանալ ակումբից։ Այս մասին «Թվիթթեր»-ի իր էջում գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Վիկտորիա Պողոսյանը՝ ՀՀ ԲՏԱ նախարարի տեղակալ
ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Հակոբ Արշակյանը նախարարության աշխատակազմին է ներկայացրել նախարարի  նորանշանակ տեղակալ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Մոտ 80 ՀՀ և ՌԴ քաղաքացիներ արդեն երրորդ օրն է գտվնում են Բագրատաշենի անցակետին հարող տարածքում․Մարուքյան
Սահմանները բացելուն այլընտրանք չունենք։ Այս մասին  ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ԼՀԿ ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը։  ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Գլխավոր շտաբի պետն այցելել է 4-րդ և 5-րդ զորամիավորումներ
Զինված ուժերի  գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Օնիկ Գասպարյանն օգոստոսի 1-ին շրջայց է կատարել 4-րդ և 5-րդ զորամիավորումներ: ՊՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Տավուշում ոստիկանության շենքի մոտ տեղի ունեցած պայթյունի գործով ձերբակալված կա
Քննչական կոմիտեի Տավուշի մարզային քննչական վարչության Բերդի քննչական բաժնում շարունակվում է ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Տավուշի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Գիշերը հրավառություն կատարած անձը ենթարկվել է վարչական պատասխանատվության
Մայրաքաղաքում շուրջօրյա հասարակական կարգ պահպանություն են իրականացնում ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի ոստիկաններ, որոնք օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Դավիթ Խաժակյան. Իսկ գիտե՞ք ինչու այս ամենի շուրջ աղմուկ չկա
Երևանի ավագանու «Լույս» խմբակցության ղեկավար Դավիթ Խաժակյանն անդրադարձել է Մաշտոցի պուրակում ծառերը հատելուն ու սրճարանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Antifake. Մարգարիտա Սիմոնյանի հիշատակած հոդվածի հեղինակը իսկապես Նիկոլ Փաշինյանն է
Antifake կայքը պնդում է, որ RT գլխավոր խմբագիր Մարգարիտա Սիմոնյանի վկայակոչած հոդվածի հեղինակը գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն է, ոչ թե Արման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Դավիթ Տոնոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Լիբանանի ազգային պաշտպանության նախարարի հետ
Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն այսօր հեռախոսազրույց է ունեցել Լիբանանի Հանրապետության ազգային պաշտպանության նախարար, փոխվարչապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Փաշինյանը պատրաստվում է առաջիկայում այցելել սահմանային անցակետեր
2019-ին հարկային մարմնի կողմից իրականացված համալիր հարկային ստուգումների քանակը 2018-ի նույն ժամանակաշրջանի համեմատ նվազել է 5.6%-ով: Վարչապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Հիմա ես հասկանում եմ, թե ինչու իմ գրառումը այդքան աղմուկ բարձրացրեց Հայաստանում․ Մարգարիտա Սիմոնյան
RT գլխավոր խմբագիր Մարգարիտա Սիմոնյանը ֆեյսբուքում նոր գրառում է կատարել։ Գրառման սկզբում, ինչպես գրված է, Նիկոլ Փաշինյանի 2005թ․-ի հոդվածից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Ադրբեջանն անցել է խիստ կարանտինային ռեժիմի
Ադրբեջանի իշխանությունները երկրի 13 քաղաքներում և շրջաններում մինչև օգոստոսի 31-ը երկարաձգել են խիստ կարանտինը, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Ձյուբան ցանկանում է կարիերան շարունակել հեռուստատեսությունում
Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ»-ի հարձակվող Արտյոմ Ձյուբան խոսել է ապագայում հեռուստատեսությունում  աշխատելու ցանկության մասին,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}