Մշակույթ 09:16 04/12/2015 Հայաստան

Փանոս Թերլեմեզյան՝ հոբելյանական ցուցահանդես ՀԱՊ-ում

Հայաստանի ազգային պատկերասրահում կբացվի անվանի նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված հոբելյանական ցուցահանդես: Պատկերասրահից Panorama.am-ին տեղեկացրեցին, որ ներկայացված են լինելու Ազգային պատկերասրահի մշտական ցուցադրությունում և ֆոնդերում պահպանվող շուրջ 134 աշխատանքներ, որոնցից 15-ը գրաֆիկական, մնացածը` գեղանկարչական երկեր են` միանգամայն տարբեր ժանրային, բովանդակային ու տեխնիկական առումով:

Ցուցահանդեսի նպատակն է առավել ընդգրկուն և ամբողջական կերպով ներկայացնել արվեստագետի անցած ստեղծագործական ուղին, մեկ անգամ ևս կարևորել նրա մեծ ավանդը հայ կերպարվեստում:

Հոբելյանական ցուցահանդեսի առթիվ հրատարակվել է Փանոս Թերլեմեզյանի գեղանկարչական ու գրաֆիկական աշխատանքների շքեղ պատկերագիրք-գիտական կատալոգը, ուր առաջին անգամ ներկայացվում է նկարչի կյանքի ու կենսագրության ստեղծագործական գործունեության ամբողջական պատկերը: 

Ցուցահանդեսը բացվելու է դեկտեմբերի 15-ին: 

«Թերլեմեզյան նկարիչը այն անհատներից է, որոնք իրենց ժամանակի և մայր ժողովրդի կյանքի հետ են ընթացել, ոչ միայն ստեղծագործական իմաստով, այլ իրենց կյանքով»,- ասել է արվեստաբան Շահեն Խաչատրյանը: 

ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանը բնանկարի ժանրի լավագույն ներկայացուցիչներից է: Նա նախանշել է նաև հայկական ռեալիստական դիմանկարչության հետագա
զարգացման ընթացքը:

Փ.Թերլեմեզյանը ծնվել է Վան քաղաքի Այգեստան արվարձանում 1865 թվականին։  Մասնագիտական կրթություն ստացել է նախ Վանի Փորթուգալյան վարժարանում, այնուհետև` 1895 թ., Պետերբուրգի Գեղարվեստից ակադեմիայում: 1987 թ. մեկնել է Էստոնիա` Տալլին, այդտեղ էտյուդներ կատարելու, սակայն ձերբակալվել է և երեք տարի անցկացրել Ռևելի բանտում, հետագայում տեղափոխվել Թիֆլիսի Մետեխի բանտ, այնտեղից էլ աքսորվել Պարսկաստան: Անգամ այս պայմաններում նկարիչը շարունակել է ստեղծագործել: 1899 թ. Թերլեմեզյանին հաջողվում է ձեռք բերել նոր անձնագիր և մեկնել Ֆրանսիա: Փարիզում չորս տարի նկարիչը հաճախում է Ժյուլիեն ակադեմիա` աշակերտելով Ժան-Պոլ Լորանսին, Բենժամեն Կոնստանին: Այս ընթացքում գեղանկարիչը կատարելագործվում է և ձեռք բերում մասնագիտական մեծ փորձ, Լուվրում ընդօրինակում է հին վարպետների գլուխգործոցներ: 1903 թ. Թերլեմեզյանը վերադառնում է Կովկաս, մասնակցում Գեղարվեստը խրախուսող ընկերության կազմակերպած ցուցահանդեսին` ներկայացնելով Փարիզից բերած մի շարք աշխատանքներ: Այս շրջանում` 1904-1905 թթ., արվեստագետը ստեղծում է հայրենի բնաշխարհը ներկայացնող մի շարք բնանկարներ: 1905-1906 թթ. նկարչության դասեր է տալիս Թիֆլիսի Ներսիսյան և Հովնանյան դպրոցներում:

1908 թ. Թերլեմեզյանը կրկին մեկնում է Փարիզ: Արդեն ձևավորված նկարիչը այնտեղ առկա գեղարվեստական որևիցե ուղղության չի հարում` պահպանելով ռեալիստական ուրույն ձեռագիրը: 1910 թ. արվեստագետը վերադառնում է Կ. Պոլիս, նկարիչ Լևոն Քյուրքչյանի հետ բացում ցուցահանդես, որտեղ ներկայացված 145 աշխատանքներից 90-ը պատկանում են նրա վրձնին: 1913 թ. Թերլեմեզյանը երեք աշխատանք է ուղարկում Մյունխենի ցուցահանդես և արժանանում ոսկե մեդալի: 1914 թ. գարնանը նկարիչը ուղևորվում է Վան, վրձնում տեղի բնանպատկերների մի շարք գործեր: Սկսվում է Առաջին աշխարհամարտը: Այդ օրհասական օրերին Թերլեմեզյանն իր ժողովրդի կողքին է, ակտիվորեն մասնակցում է Վան-Վասպուրականի ինքնապաշտպանությանը: 1918-1919 թթ. արվեստագետն անդրադառնում է բոսֆորյան ծովափնյա բնանկարներին, իսկ 1922 թ. վերջին անգամ այցելում է Կ. Պոլիս: Մինչև Հայաստան վերադառնալը շուրջ քսանհինգ տարի շրջագայում է տարբեր երկրներում (Եգիպտոս, Ալժիր, Ֆրանսիա, Ամերիկա և այլուր), ստեղծագործում անսպառ եռանդով, հասնում բարձր վարպետության: Աշխատում է թե’ բնանկարի, թե’ դիմանկարի և թե’ նատյուրմորտի ժանրերում: Շատ անգամ հալածված և օտար ափերում դեգերած արվեստագետն ի վերջո հանգրվանում է Մայր հայրենիքում 1928 թ.: Երևանում 1929, 1941 թթ., Թիֆլիսում 1930, 1965 թթ. և 1949 թ. Մոսկվայում կազմակերպվում են նկարչի անհատական ցուցահանդեսները: 1935 թ. նրան շնորհվում է Խորհրդային Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում, նրա անունով է կոչվում Երևանի գեղարվեստական ուսումնարանը: Փանոս Թեչլեմեզյանը մահացել է 1941 թ. Երևանում` կտակի համաձայն Հայաստանի ազգային պատկերասրահին ավանդելով շուրջ 800 աշխատանք:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:40
Վահե Հովհաննիսյան. Սենթ Քիթս և Նևիսի կովկասյան մասնաճյուղի հպարտ քաղաքացիներ
Այլընտրանքային նախագծեր խմբի փորձագետ Վահե Հովհաննիսյանն անդրադարձել է Արմեն Սարգսյանի քաղաքացիության վերաբերյալ «Հետք» պարբերականի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:32
Տիգրան Աբրահամյան. Նոյեմբերին պայմանագրային զինծառայողն անհետ կորել է, ՊՆ-ն թաքցրել է
«ԱԺ վերջին քառօրյայի ընթացքում պարզվեց՝ պաշտպանության նախարարը չի տիրապետում, թե 2021 թվականի ընթացքում որքա՞ն մարտական կորուստներ են...
Աղբյուր` Panorama.am
12:21
Փաշինյանը հանցակից է Արմեն Սարգսյանի քաղաքացիության հետ առկա խնդիրներին. Ագնեսա Խամոյան
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր  Ագնեսա Խամոյանը ճեպազրույցի ժամանակ հիշեցրեց ընդդիմադիր Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
ՔՊ 3 պատգամավոր ԱԺ ճեպազրույցների ժամին չպատասխանեցին լրագրողի հարցին՝ այն համարելով ոչ կոռեկտ
«Հայաստանը և Ռուսաստանը ռազմավարական դաշնակիցներ են և, այս պահին ընդամենը հայ-թուրքական նոր սկսված երկխոսություն կա հատուկ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
25.01.2022. Կորոնավիրուսի 1332 նոր դեպք է գրանցվել, մահացել է 6 քաղաքացի
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 9557 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:59
Վահան Բիչախչյանը երգել է Պոգոնի նորեկների ներկայացման ժամանակ
Լեհական «Պոգոնը» Բելեկում ընթացող ուսումնամարզական հավաքի շրջանակում երեկույթ է կազմակերպել՝ ներկայացնելով թիմի նորեկներին:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:52
Նախագահը չի կարող միայն քաղաքական մեծամասնության սրտի նախագահը լինել. Արծվիկ Մինասյան
«Մենք ներկայումս քննարկման փուլում ենք, անպայման մեր որոշման մասին կհայտնենք»,- ԱԺ-ում ճեպազրույցի ժամանակ ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
Ելման դրություն. Արևմուտքը զորքեր է տեղակայում արեւելաեվրոպական երկրներում, Ռուսաստանը`Բելառուսում
ԱՄՆ-ից մարտական զենքերի ու զինամթերքի մատակարարումների առաջին խմբաքանակն Ուկրաինա հասավ այն բանից հետո, երբ ուրբաթ օրը Վաշինգտոնի և Մոսկվայի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Տիգրան Աբրահամյան. Հարավային Կովկասում կարող է նոր պայթյունավտանգ իրավիճակ ստեղծել
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև առաջացած լուրջ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:35
Մի հատ հավաքվեք էլի, ձեր մերժումը վերածվել է ուրացման, դուք մի ամբողջ հայրենիք ու պետություն եք ուրանում. Լիլիթ Գալստյան
«Ամբողջ դիսկուրսը, որին վերածվել է ԱԺ-ը, նման է  մանկական խաղին, թե ով վերջինը կխփի: Վստահ եմ՝ դպրոցում, մանկապարտեզում և դեպի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
Արա Զոհրաբյան. Արմեն Սարգսյանի «ինքնակամ» հրաժարականի համար առիթ է հանդիսացել նրա գործած մեղքերը
«Զարթոնք» կուսակցության հիմնադիր, Փաստաբանների պալատի նախկին նախագահ արա Զոհրաբյանը, որը տևական ժամանակ պահանջում է Արմեն Սարգսյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
Բարձրաստիճան պաշտոնյաներից խստորեն պահանջում ենք չփորձել քաղաքականացնել մարդու իրավունքների ոլորտը. Թաթոյան
«Բարձրաստիճան պաշտոնյաներն իրավունք չունեն ՄԻՊ բարձրացրած խնդիրներից մարդկանց ուշադրությունը շեղելու կամ այդ խնդիրները «փակելու» համար դրանք անվանել միակողմանի կամ քաղաքական»։
Աղբյուր` Panorama.am
11:11
Պոլսո Հայոց պատրիարքը ապաքինվել է կորոնավիրուսից
Պոլսո Հայոց Սահակ Բ պատրիարքն ապաքինվել է կորոնավիրուսից: Այս մասին հայտնում է Պոլսո Հայոց պատրիարքարանը: Հունվարի 13-ին պատրիարքի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
Լորիս Ճգնավորյանը երկու մեծ ստեղծագործություն նվիրել է Արցախյան 44-օրյա պատերազմի զոհերի հիշատակին
Իրանահայ կոմպոզիտոր, դիրիժոր Լորիս Ճգնավորյանը վերջին 2 տարում հեղինակել է ավելի քան 40 գործ. երկու մեծ ստեղծագործություն նվիրել է Արցախյան...
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
Կորոնավիրուսի օմիկրոն շտամը վերջինը չէ. ԱՀԿ ղեկավար
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ղեկավար Թեդրոս Գեբրեյեսուսն երկուշաբթի օրն ասել է, թե վտանգավոր կլինի ենթադրել, որ արագ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
ՆԱՏՕ-ի առաջնորդները սպառնում են Ռուսաստանին «պատժամիջոցների աննախադեպ փաթեթով».
Մեծ Բրիտանիայի և ՆԱՏՕ-ի մի շարք այլ առաջատար երկրների ղեկավարները համաձայնել են, որ Ուկրաինա ներխուժելու դեպքում Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
Փաշինյանին ուղղված հարցերն աղավաղվել են. Ահազանգում են ԶԼՄ ներկայացուցիչները
Նիկոլ Փաշինյանին գրավոր հարցեր ուղղած ԶԼՄ ներկայացուցիչները ֆեյսբուքյան ասուլիսից հետո ահազանգում՝ իրենց հարցերը հնչել են խմբագրված ու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Ս. Վահան Գողթնեցու հիշատակության օրն է
Ս. Վահանը Գողթն գավառի Խոսրով նախարարի որդին էր: Մանուկ հասակում արաբների կողմից բազում հայ իշխանների հետ գերի է տարվում Դամասկոս, ուր թլփատվում է` վերանվանվելով Վահաբ:
Աղբյուր` Panorama.am
09:56
Արցախում 2021-ին հայտնաբերվել են շուրջ 200 նորահայտ հուշարձաններ
Նշվում է, որ հասկանալի պատճառներով 2021-ին պեղումներ չեն իրականացվել:
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
«Ժողովուրդ». Ինչու հեռացավ ՀՀ նախագահը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Պարզվում է՝ ՀՀ արդեն նախկին նախագահ Արմեն Սարգսյանը դեմ չէ ընդլայնված լիազորությունների դեպքում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:54
«Հրապարակ». Փնտրվում է նախագահ
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Հանրապետության նախագահի պաշտոնը թափուր մնալուց ոչ շուտ, քան 25, և ոչ ուշ, քան 35 օր հետո անցկացվում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
«Փաստ». Նիկոլ Փաշինյանը և իր թիմակիցները վաղուց արդեն հատել են թույլատրելիի շատ սահմաններ
«Փաստ» թերթը գրում է. «Երեխայի ծնունդն ընտանիքում ամենաիսկական ուրախություն է: Երբեմն մարդիկ անգամ տարիներով են սպասում այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Ժողովուրդ». Առաջիկայում գյուղատնտեսները կսկսեն բողոքի ակցիաներ իրականացնել, ճանապարհներ փակել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Արմավիրի և Արարատի մարզերում լոլիկի և վարունգի մշակությամբ զբաղվող ջերմոցատերերը լուրջ խնդիրների...
Աղբյուր` Panorama.am
09:51
«Հրապարակ». Արմեն Սարգսյանի հրաժարականը նոր իրողություններ է ստեղծում երկրում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Արմեն Սարգսյանի հրաժարականը նոր իրողություններ է ստեղծում երկրում։ Իշխանությունը կարող է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:48
«Ժողովուրդ». Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորմամբ չի բացառվում՝ առաջիկայում Գյումրու 102-րդ ռազմաբազան այնտեղից դուրս բերվի
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը, ինչի մեկնարկն արդեն տրվել է Մոսկվայում Հայաստանի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:46
«Փաստ». Նոր հնարավորություններ են բացվում Հայաստանի ՏՏ մասնագետների համար
«Փաստ» թերթը գրում է. «Հայկական ստարտափը՝ CodeSignal-ը (Քոդսիգնալ), հավակնոտ նպատակներ ունի, որոնց հասնելու համար թիմին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:44
«Հրապարակ». Նոր բացահայտումներ կլինեն՝ կապված մաքսային ծառայության ղեկավար Շուշանիկ Ներսիսյանի հետ
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Դեկտեմբերի կեսերին հայկական համացանցում հայտնվեցին կադրեր, թե ինչպես են Սանկտ Պետերբուրգում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
«Փաստ». ԱԳՆ-ն հայ-թուրքական հարաբերությունների գործընթացից դուրս է մնացել և հիմնականում դիտորդի կարգավիճակում է
«Փաստ» թերթը գրում է. «Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության՝ «Փաստ» թերթի աղբյուրների...
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
«Ժողովուրդ». Ինչով է զբաղվելու Արման Թաթոյանը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է.  «Երեկ խորհրդարանում 68 կողմ ձայնով Մարդու իրավունքների պաշտպան ընտրվեց Քրիստինե Գրիգորյանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
09:37
«Փաստ». Կադրային ինչ քաղաքականություն է որդեգրել Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը
«Փաստ» թերթը գրում է. «Հայաստանյան խոշորագույն հանքարդյունաբերական ընկերությունը՝ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը, որը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ
13:21 18/01/2022

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}