Մշակույթ 09:16 04/12/2015 Հայաստան

Փանոս Թերլեմեզյան՝ հոբելյանական ցուցահանդես ՀԱՊ-ում

Հայաստանի ազգային պատկերասրահում կբացվի անվանի նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված հոբելյանական ցուցահանդես: Պատկերասրահից Panorama.am-ին տեղեկացրեցին, որ ներկայացված են լինելու Ազգային պատկերասրահի մշտական ցուցադրությունում և ֆոնդերում պահպանվող շուրջ 134 աշխատանքներ, որոնցից 15-ը գրաֆիկական, մնացածը` գեղանկարչական երկեր են` միանգամայն տարբեր ժանրային, բովանդակային ու տեխնիկական առումով:

Ցուցահանդեսի նպատակն է առավել ընդգրկուն և ամբողջական կերպով ներկայացնել արվեստագետի անցած ստեղծագործական ուղին, մեկ անգամ ևս կարևորել նրա մեծ ավանդը հայ կերպարվեստում:

Հոբելյանական ցուցահանդեսի առթիվ հրատարակվել է Փանոս Թերլեմեզյանի գեղանկարչական ու գրաֆիկական աշխատանքների շքեղ պատկերագիրք-գիտական կատալոգը, ուր առաջին անգամ ներկայացվում է նկարչի կյանքի ու կենսագրության ստեղծագործական գործունեության ամբողջական պատկերը: 

Ցուցահանդեսը բացվելու է դեկտեմբերի 15-ին: 

«Թերլեմեզյան նկարիչը այն անհատներից է, որոնք իրենց ժամանակի և մայր ժողովրդի կյանքի հետ են ընթացել, ոչ միայն ստեղծագործական իմաստով, այլ իրենց կյանքով»,- ասել է արվեստաբան Շահեն Խաչատրյանը: 

ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանը բնանկարի ժանրի լավագույն ներկայացուցիչներից է: Նա նախանշել է նաև հայկական ռեալիստական դիմանկարչության հետագա
զարգացման ընթացքը:

Փ.Թերլեմեզյանը ծնվել է Վան քաղաքի Այգեստան արվարձանում 1865 թվականին։  Մասնագիտական կրթություն ստացել է նախ Վանի Փորթուգալյան վարժարանում, այնուհետև` 1895 թ., Պետերբուրգի Գեղարվեստից ակադեմիայում: 1987 թ. մեկնել է Էստոնիա` Տալլին, այդտեղ էտյուդներ կատարելու, սակայն ձերբակալվել է և երեք տարի անցկացրել Ռևելի բանտում, հետագայում տեղափոխվել Թիֆլիսի Մետեխի բանտ, այնտեղից էլ աքսորվել Պարսկաստան: Անգամ այս պայմաններում նկարիչը շարունակել է ստեղծագործել: 1899 թ. Թերլեմեզյանին հաջողվում է ձեռք բերել նոր անձնագիր և մեկնել Ֆրանսիա: Փարիզում չորս տարի նկարիչը հաճախում է Ժյուլիեն ակադեմիա` աշակերտելով Ժան-Պոլ Լորանսին, Բենժամեն Կոնստանին: Այս ընթացքում գեղանկարիչը կատարելագործվում է և ձեռք բերում մասնագիտական մեծ փորձ, Լուվրում ընդօրինակում է հին վարպետների գլուխգործոցներ: 1903 թ. Թերլեմեզյանը վերադառնում է Կովկաս, մասնակցում Գեղարվեստը խրախուսող ընկերության կազմակերպած ցուցահանդեսին` ներկայացնելով Փարիզից բերած մի շարք աշխատանքներ: Այս շրջանում` 1904-1905 թթ., արվեստագետը ստեղծում է հայրենի բնաշխարհը ներկայացնող մի շարք բնանկարներ: 1905-1906 թթ. նկարչության դասեր է տալիս Թիֆլիսի Ներսիսյան և Հովնանյան դպրոցներում:

1908 թ. Թերլեմեզյանը կրկին մեկնում է Փարիզ: Արդեն ձևավորված նկարիչը այնտեղ առկա գեղարվեստական որևիցե ուղղության չի հարում` պահպանելով ռեալիստական ուրույն ձեռագիրը: 1910 թ. արվեստագետը վերադառնում է Կ. Պոլիս, նկարիչ Լևոն Քյուրքչյանի հետ բացում ցուցահանդես, որտեղ ներկայացված 145 աշխատանքներից 90-ը պատկանում են նրա վրձնին: 1913 թ. Թերլեմեզյանը երեք աշխատանք է ուղարկում Մյունխենի ցուցահանդես և արժանանում ոսկե մեդալի: 1914 թ. գարնանը նկարիչը ուղևորվում է Վան, վրձնում տեղի բնանպատկերների մի շարք գործեր: Սկսվում է Առաջին աշխարհամարտը: Այդ օրհասական օրերին Թերլեմեզյանն իր ժողովրդի կողքին է, ակտիվորեն մասնակցում է Վան-Վասպուրականի ինքնապաշտպանությանը: 1918-1919 թթ. արվեստագետն անդրադառնում է բոսֆորյան ծովափնյա բնանկարներին, իսկ 1922 թ. վերջին անգամ այցելում է Կ. Պոլիս: Մինչև Հայաստան վերադառնալը շուրջ քսանհինգ տարի շրջագայում է տարբեր երկրներում (Եգիպտոս, Ալժիր, Ֆրանսիա, Ամերիկա և այլուր), ստեղծագործում անսպառ եռանդով, հասնում բարձր վարպետության: Աշխատում է թե’ բնանկարի, թե’ դիմանկարի և թե’ նատյուրմորտի ժանրերում: Շատ անգամ հալածված և օտար ափերում դեգերած արվեստագետն ի վերջո հանգրվանում է Մայր հայրենիքում 1928 թ.: Երևանում 1929, 1941 թթ., Թիֆլիսում 1930, 1965 թթ. և 1949 թ. Մոսկվայում կազմակերպվում են նկարչի անհատական ցուցահանդեսները: 1935 թ. նրան շնորհվում է Խորհրդային Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում, նրա անունով է կոչվում Երևանի գեղարվեստական ուսումնարանը: Փանոս Թեչլեմեզյանը մահացել է 1941 թ. Երևանում` կտակի համաձայն Հայաստանի ազգային պատկերասրահին ավանդելով շուրջ 800 աշխատանք:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:48
Սաակաշվիլին հանել է իր թեկնածությունը Վրաստանի վարչապետի պաշտոնից
Վրաստանի նախկին նախագահ Միխայիլ Սաակաշվիլին հայտարարել է, որ չի պլանավորում  դառնալ Վրաստանի վարչապետ։ «Ինձ չի հետաքրքրում որևէ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:19
Լիոնում քահանայի վրա կրակած տղամարդը ձերբակալվել է
Իրավապահ մարմինները Լիոնում բերման են ենթարկել ուղղափառ հույն քահանայի վրա հարձակման մեջ կասկածվողին։ Ռիա նովոստիի հաղորդմամբ, այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
22:35
Արցախի բնակավայրերի բնակիչները ժամանակին տարհանվել են. ՊՆ ներկայացուցիչ
«Որպես կանոն, այն բնակավայրերը, որոնք Ադրբեջանի Զինված ուժերի վերահսկողության տակ են անցել, բնակիչները ժամանակին տարհանվել են»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
22:15
Մեր ԶՈւ-երը կարողացել են հակառակորդից հետ վերցնել որոշակի դիրքեր. ՊՆ ներկայացուցիչ
«Այսօր ամբողջ օրը՝ վաղ առավոտից, Ադրբեջանի ԶՈւ-ն ահաբեկչական խմբավորումների հետ միասին ռազմաճակատի գրեթե ողջ երկայնքով շարունակել են...
Աղբյուր` Panorama.am
21:57
Արցախցիների թոշակների և նպաստների վճարումն ընթացիկ ամսվա կտրվածքով 90%-ով վճարվել է
Այս օրերին Արցախի Հանրապետության աշխատանքի, սոցիալական և բնակարանային հարցերի նախարար Միքայել Վիրաբյանն աշխատանքային այցով գտնվում է Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:50
Ստեփանակերտի երկնքում հակառակորդի ԱԹՍ է խոցվել. ՊԲ
Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության մամուլի ծառայությունը հայտնում է.  «Քիչ առաջ ՊԲ հակաօդային պաշտպանության ուժերի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:46
Լիոնում կրակել են ուղղափառ քահանայի վրա
Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքի 7-րդ թաղամասում՝ հունական եկեղեցու մոտ, կրակոցներ են հնչել։  Փրկարարները տարհանել են մեկ վիրավորի։ Ռիա նովոստին,...
Աղբյուր` Panorama.am
21:33
Այս զինատեսակի օգտագործումը ու այն էլ նման պայմաններով արգելված է միջազգային իրավունքով. ՀՀ ՄԻՊ
ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը գրում է.  «Երեկ և այսօր հրապարակվեցին օբյեկտիվ բնույթի ապացույցներ այն մասին, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:22
Աշխարհ, Մարտունի քաղաքում էլ են ապրում խաղաղ բնակիչներ. ՊՆ ներկայացուցիչ
ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը գրում է.  «Աշխարհ, Մարտունի քաղաքում էլ են ապրում խաղաղ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
ՍԱՏՄ-ը դիտարկումներ է անցկացրել արցախցիների կացության վայր ծառայող հաստատություններում
Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի ղեկավար Հակոբ Ավագյանի հանձնարարությամբ` ԱԱՏՄ հյուսիսային տարածքային կենտրոնի մասնագետները...
Աղբյուր` Panorama.am
20:34
Կանադայի ԱԳ նախարարը Մնացականյանի հետ զրույցում կարևորել է վերիֆիկացիոն մեխանիզմների ներդրումը
Կանադայի արտաքին գործերի նախարար Ֆրանսուա-Ֆիլիպ Շամպայնը հեռախոսազրույց է ունեցել Հայաստանի ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հետ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
ՀՖՖ-ն պահանջում է ադրբեջանական «Ղարաբաղ» ակումբին հեռացնել եվրագավաթների խաղարկությունից
Վերջին ամսվա ընթացքում Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան բազմաթիվ բողոքներ է ներկայացրել ՈւԵՖԱ և ՖԻՖԱ՝ ադրբեջանական ֆուտբոլի ամենատարբեր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Ադրբեջանը արգելված՝ ֆոսֆորային զինատեսակներ է կիրառում Արցախի դեմ
Ադրբեջանական զինուժը սկսել է միջազգային նորմերով արգելված՝ ֆոսֆորային հիմքով զինատեսակներ կիրառել Արցախի Հանրապետության դեմ։ Այս մասին հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Ադրբեջանական մանկամտության մակարդակից էլ ցածր կեղծիքը
«Ադրբեջանի ապատեղեկատվական քարոզչամեքենայի մակարդակն իջել է նույնիսկ մանկամտության աստիճանից։ Պաշտոնական Բաքուն Ջալալ Հարությունյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Հեռավար ուսուցման դեպքում Արցախի դպրոցականների անվճար ինտերնետի համար բանակցություններ են ընթանում
ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունն այսօր առցանց քննարկում է կազմակերպել, որի նպատակն է եղել մեկտեղել ջանքերը և առավել արդյունավետ դարձնել Արցախից ժամանած...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Ալեն Սիմոնյանը՝ Տեր-Պետրոսյանին. Խորհրդավոր ակնարկներ անելու կարիք չկա
ԱԺ փոխնախագահ, «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Ալեն Սիմոնյանն արձագանքել է ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի մեկնաբանությանն իր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Լևոն Տեր-Պետրոսյան․ Եթե չեք հասկանում, թե ինչ է ասել Պուտինը, ապա վա՜յ մեզ
iLur.am-ը հրապարակել է ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը մեկնաբանությունը՝ Փաշինյանի նամակի ու դրան հետևած ՌԴ ԱԳՆ արձագանքի վերաբերյալ։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Կոչ ենք անում ճանաչել Արցախի անկախությունը և նրա ինքնորոշման իրավունքը. Հենրիխ Մխիթարյան
Հայաստանի ազգային հավաքականի և «Ռոմա»-ի կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանն անդրադարձել է արցախա-ադրբեջանական շփման գծում տեղի ունեցող...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Ռոբերտո Կավալի. Իմ երազանքն է լինել Հայաստանում
Աշխարհահռչակ իտալացի դիզայներ Ռոբերտո Կավալին անկեղծանում է՝ սիրում է Հայատանը։ Ռեփ երգիչ Սուպեր Սաքոն ինստագրամի իր էջում հրապարակած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
ԱԱՏՄ. Առավել հաճախակի թերացումները նկատվել են մանրածախ առևտրի կենտրոններում, գեղեցկության սրահներում
Ավելի քան 500 ստուգայց վերջին 2 օրում՝ ողջ Երևանում․  ԱԱՏՄ ուժեղացված ստուգայցերը երկրորդ օրն է՝ մայրաքաղաքում անցկացվում են միանգամից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Դիմակ դնել խնդրանքն արժեցավ դանակի 27 հարված
ԱՄՆ Իլինոիս նահանգում երկու քույրերի մեղադրանք է առաջադրվել դիտավորյալ սպանության փորձի համար։ Նրանք դանակահարել են խանութի անվտանգության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Թշնամին ունի 6947 զոհ
Հայկական միասնական տեղեկատվական կենտրոնը ներկայացրել է Ադրբեջանի կորուստները հոկտրեմբերի 31-ի դրությամբ։ Այսպես, հակառակորդը ունեցել է 6947...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Արտակ Բեգլարյան. Ես կույր եմ, բայց գործում եմ, միջազգային հանրությունը տեսնում է, բայց չի գործում
Արցախի Մարդու իրավուքնների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը տեսաուղերձով դիմել է միջազգային հանրությանը Ստեփանակերտի կենտրոնից՝ այսօր Ադրբեջանի զինված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Գրավելով կարևոր բարձունքներից մեկը՝ տղաները խոցել են թշնամական 2 տանկ, առգրավել 1 զրահափոխադրիչ․ ՊԲ
Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության Բանակը ներկայացրել է պատերազմում հայ զինծառայողների կերտած հերոսական դրվագները: «Նորօրյա հերոսներ․...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Կորոնավիրուսից մահացել է դերասան Վասիլ Սարգսյանը
Կորոնավիրուսից առաջացած բարդացումներից  մահացել է դերասան Վասիլ Սարգսյանը։ Նա 53 տարեկան էր։  Դերասանի դուստրը ֆեյսբուքյան էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
ԱՄՆ-ում հայերը 7-օրյա հացադուլ են կազմակերպել
Հանուն Արցախի անկախության
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Վրաստանում կորոնավիրուսից 15-ամյա աղջիկ է մահացել
Վրաստանում՝ Թբիլիսիի Առաջին համալսարանական կլինիկայում բուժվող կորոնավիրուսով վարակված 15-ամյա աղջիկը մահացել է: Jnews-ի հաղորդմամբ, այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Մահացել է աշխարհահռչակ դերասան Շոն Քոներին
90 տարեկանում մահացել է բրիտանացի դերասան, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և մի շարք այլ երկրների պետական պարգևների դափնեկիր Շոն Քոներին։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
Միշտ էլ պատրաստ ենք բանակցությունների և միշտ էլ պատրաստ ենք եղել փոխզիջումների. Փաշինյան
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույց է տվել Al Arabiya հեռուստաալիքին։
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}