Մշակույթ 09:16 04/12/2015 Հայաստան

Փանոս Թերլեմեզյան՝ հոբելյանական ցուցահանդես ՀԱՊ-ում

Հայաստանի ազգային պատկերասրահում կբացվի անվանի նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված հոբելյանական ցուցահանդես: Պատկերասրահից Panorama.am-ին տեղեկացրեցին, որ ներկայացված են լինելու Ազգային պատկերասրահի մշտական ցուցադրությունում և ֆոնդերում պահպանվող շուրջ 134 աշխատանքներ, որոնցից 15-ը գրաֆիկական, մնացածը` գեղանկարչական երկեր են` միանգամայն տարբեր ժանրային, բովանդակային ու տեխնիկական առումով:

Ցուցահանդեսի նպատակն է առավել ընդգրկուն և ամբողջական կերպով ներկայացնել արվեստագետի անցած ստեղծագործական ուղին, մեկ անգամ ևս կարևորել նրա մեծ ավանդը հայ կերպարվեստում:

Հոբելյանական ցուցահանդեսի առթիվ հրատարակվել է Փանոս Թերլեմեզյանի գեղանկարչական ու գրաֆիկական աշխատանքների շքեղ պատկերագիրք-գիտական կատալոգը, ուր առաջին անգամ ներկայացվում է նկարչի կյանքի ու կենսագրության ստեղծագործական գործունեության ամբողջական պատկերը: 

Ցուցահանդեսը բացվելու է դեկտեմբերի 15-ին: 

«Թերլեմեզյան նկարիչը այն անհատներից է, որոնք իրենց ժամանակի և մայր ժողովրդի կյանքի հետ են ընթացել, ոչ միայն ստեղծագործական իմաստով, այլ իրենց կյանքով»,- ասել է արվեստաբան Շահեն Խաչատրյանը: 

ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանը բնանկարի ժանրի լավագույն ներկայացուցիչներից է: Նա նախանշել է նաև հայկական ռեալիստական դիմանկարչության հետագա
զարգացման ընթացքը:

Փ.Թերլեմեզյանը ծնվել է Վան քաղաքի Այգեստան արվարձանում 1865 թվականին։  Մասնագիտական կրթություն ստացել է նախ Վանի Փորթուգալյան վարժարանում, այնուհետև` 1895 թ., Պետերբուրգի Գեղարվեստից ակադեմիայում: 1987 թ. մեկնել է Էստոնիա` Տալլին, այդտեղ էտյուդներ կատարելու, սակայն ձերբակալվել է և երեք տարի անցկացրել Ռևելի բանտում, հետագայում տեղափոխվել Թիֆլիսի Մետեխի բանտ, այնտեղից էլ աքսորվել Պարսկաստան: Անգամ այս պայմաններում նկարիչը շարունակել է ստեղծագործել: 1899 թ. Թերլեմեզյանին հաջողվում է ձեռք բերել նոր անձնագիր և մեկնել Ֆրանսիա: Փարիզում չորս տարի նկարիչը հաճախում է Ժյուլիեն ակադեմիա` աշակերտելով Ժան-Պոլ Լորանսին, Բենժամեն Կոնստանին: Այս ընթացքում գեղանկարիչը կատարելագործվում է և ձեռք բերում մասնագիտական մեծ փորձ, Լուվրում ընդօրինակում է հին վարպետների գլուխգործոցներ: 1903 թ. Թերլեմեզյանը վերադառնում է Կովկաս, մասնակցում Գեղարվեստը խրախուսող ընկերության կազմակերպած ցուցահանդեսին` ներկայացնելով Փարիզից բերած մի շարք աշխատանքներ: Այս շրջանում` 1904-1905 թթ., արվեստագետը ստեղծում է հայրենի բնաշխարհը ներկայացնող մի շարք բնանկարներ: 1905-1906 թթ. նկարչության դասեր է տալիս Թիֆլիսի Ներսիսյան և Հովնանյան դպրոցներում:

1908 թ. Թերլեմեզյանը կրկին մեկնում է Փարիզ: Արդեն ձևավորված նկարիչը այնտեղ առկա գեղարվեստական որևիցե ուղղության չի հարում` պահպանելով ռեալիստական ուրույն ձեռագիրը: 1910 թ. արվեստագետը վերադառնում է Կ. Պոլիս, նկարիչ Լևոն Քյուրքչյանի հետ բացում ցուցահանդես, որտեղ ներկայացված 145 աշխատանքներից 90-ը պատկանում են նրա վրձնին: 1913 թ. Թերլեմեզյանը երեք աշխատանք է ուղարկում Մյունխենի ցուցահանդես և արժանանում ոսկե մեդալի: 1914 թ. գարնանը նկարիչը ուղևորվում է Վան, վրձնում տեղի բնանպատկերների մի շարք գործեր: Սկսվում է Առաջին աշխարհամարտը: Այդ օրհասական օրերին Թերլեմեզյանն իր ժողովրդի կողքին է, ակտիվորեն մասնակցում է Վան-Վասպուրականի ինքնապաշտպանությանը: 1918-1919 թթ. արվեստագետն անդրադառնում է բոսֆորյան ծովափնյա բնանկարներին, իսկ 1922 թ. վերջին անգամ այցելում է Կ. Պոլիս: Մինչև Հայաստան վերադառնալը շուրջ քսանհինգ տարի շրջագայում է տարբեր երկրներում (Եգիպտոս, Ալժիր, Ֆրանսիա, Ամերիկա և այլուր), ստեղծագործում անսպառ եռանդով, հասնում բարձր վարպետության: Աշխատում է թե’ բնանկարի, թե’ դիմանկարի և թե’ նատյուրմորտի ժանրերում: Շատ անգամ հալածված և օտար ափերում դեգերած արվեստագետն ի վերջո հանգրվանում է Մայր հայրենիքում 1928 թ.: Երևանում 1929, 1941 թթ., Թիֆլիսում 1930, 1965 թթ. և 1949 թ. Մոսկվայում կազմակերպվում են նկարչի անհատական ցուցահանդեսները: 1935 թ. նրան շնորհվում է Խորհրդային Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում, նրա անունով է կոչվում Երևանի գեղարվեստական ուսումնարանը: Փանոս Թեչլեմեզյանը մահացել է 1941 թ. Երևանում` կտակի համաձայն Հայաստանի ազգային պատկերասրահին ավանդելով շուրջ 800 աշխատանք:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:43
Արման Աբովյան. Սադրիչները պետք է ձերբակալվեն
«Մենք իրավապահ մարմիններին հորդորում ենք անհապաղ արձագանքել: Հակառակ դեպքում, այս ամենը կարող է հանգեցնել անկանխատեսելի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:39
Արամ Վարդևանյան. ԲՀԿ նախընտրական շտաբի վրա խուլիգանական հարձակումը զարհուրելի է
«Հայաստան» դաշինքի պաշտոնական ներկայացուցիչ Արման Վարդևանյանը, արձագանքելով Մալաթիա-Սեբաստիա  վարչական շրջանում ԲՀԿ շտաբի վրա...
Աղբյուր` Panorama.am
22:30
ՄԻՊ խոսնակ. Այդ մարդիկ խաբեությամբ օգտագործում են ՄԻՊ գրասենյակի հեղինակությունը
Այսօր Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ են ստացվել ահազանգեր:ՄԻՊ գրասենյակի խոսնակ Նունե Հովսեփյանը մանրամասնում է, որ անհայտ անձինք...
Աղբյուր` Panorama.am
22:24
Փոխանցեք բոլորին,որ «Հայաստան» դաշինքը գալիս է ուժեղ Հայաստան կառուցելու․ Ռոբերտ Քոչարյան
«Հերոս» , «հերոս» ահա այս վանկարկումներով Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում  դիմավորեցին «Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
21:57
Արթուր Վանեցյան. Հիմա կապիտուլյանտի խմբակի անդամները փորձում են արտահոսքերով մաքրել իրենց անունը
«Երևի թե ամենալավը ես գիտեմ, թե իշխանությունը զավթած խմբակը, որը պատահաբար հայտնվել է մեր պետական կառավարման ղեկին, ի՞նչ է կատարվում...
Աղբյուր` Panorama.am
21:54
Հայաստանին և հայ ժողովրդին անհրաժեշտ է ազգային իշխանություն․ Իշխան Սաղաթելյան
Հայաստանին և հայ ժողովրդին անհրաժեշտ է ազգային իշխանություն,որը պետք է ունենա ազգային գաղափարախոսություն և հիմք դնի ազգային պետության։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:40
Քաղաքական գովազդի բովանդակությունը չի ուսումնասիրվի․Հ1
Առաջին ալիքի հանրային կապերի բաժինը հաղորդագրություն է տարածել, որում ասվում է․ «Հանրային հեռուստաընկերությունը նախընտրական...
Աղբյուր` Panorama.am
21:33
Վարդևանյան․Հեռացող իշխանությունը ցուցում է տվել քրեական հետապնդում հարուցել Ավշարի համայնքապետի նկատմամբ
Հայաստան դաշինքի ներկայացուցիչ Արամ Վարդևանյանը ֆեյսբուքում գրում է․ «Հենց նոր տեղեկացա, որ Ավշար համայնքում այսօրվա խայտառակ հավաքից...
Աղբյուր` Panorama.am
21:24
Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը դարձել է քաղաքական իշխանության գործիք․ Արփինե Հովհաննիսյան
Այսօր ՀՀ-ում մենք կարող ենք խոսել ոչ թե կոռուպցիայի դեմ պայքարի, այլ կոռուպցիայի դեմ պայքարի իմիտացիայի մասին։ Այս մասին  Հայաստան դաշինքի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:41
Դուք կվստահե՞ք սովորական մեքենայի ղեկ մեկին, որը հարբեցող է և անհավասարակշիռ․ Անդրանիկ Թևանյան
«Նոյեմբերի 9-ից հետո, խայտառակ կապիտուլյացիայից հետո դուրս ենք եկել պայքարի՝ վանկարկելով հետևյալ կոչը՝ «Հայաստանն առանց...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
3 տարում այսքան վնաս տալ սեփական երկրին` նույնիսկ թշնամին է ապշած. Սարգիս Գրիգորյան
«Ատում եմ քո անտանելի աղմուկը, որ քաոս, թշնամանք, վիրավորանք, մահ ու սարսափ բերեց մեր երկրին»
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Մենք առաջարկում ենք մարդկանց քաշքշուկների մեջ չգցել. Արփինե Հովհաննիսյան
«Այսօր կոռուպցիայի կանխարգելման մարմնի նշանակումը քաղաքական  է, այդ պատճառով նույնիսկ բուռն ցանկության դեպքում չեն կարող պատշաճ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Ընտրելով №24-ին բերելու ենք Հայաստանին արժանապատվություն․ Արծվիկ Մինասյան
Արմավիրը հայ ժողովրդի պայքարի խորհրդանիշն է ՝ իր Սարդարապատով։ Այս մասին  Արմավիրում ընթացող «Հայաստան» դաշինքի քարոզարշի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում տեղի է ունենում «Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքը
Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում տեղի է ունենում «Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքը՝ Ռոբերտ Քոչարյանի գլխավորությամբ։ Հանրահավաքն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Հայաստանն այսօր նման է մի տան, որի դուռն ու պատուհանը չկա․ Վահե Հակոբյան
«Հայաստանն այսօր նման է մի տան, որի դուռն ու պատուհանը չկա, և ցանկացած մեկը կարողանում է ներխուժել այդ տուն ու ամեն ինչից օգտվել։ Իսկ երբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Ողջունում եմ մեր եզդի եղբայրներին․Մենք իրար պետք է լավ ճանաչենք․ Ռոբերտ Քոչարյան
Ողջունում եմ մեր եզդի եղբայրներին։ Այս մասին Արմավիրում ընթացող «Հայաստան» դաշինքի քարոզարշի ընթացքում դիմելով եզդի համայնքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Գրաքննումն արգելվում է. ՀՌԱՀ-ը Հ1-ին հորդորել է իրականացնել ստանձնած պայմանագրային պարտավորությունները
Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովը պատասխանել է Հանրային հեռուստաընկերությանը հուզող հարցերին, որոնք վերաբերում են կուսակցությունների և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Ժամացույցի պես աշխատող պետական համակարգը պետք է աննկատ լինի․ Ռոբերտ Քոչարյան
«Լավ աշխատող կառավարությունն այն կառավարությունն է, որի մասին մարդիկ չեն էլ լսում»,- Էջմիածնում քարոզարշավի ժամանակ ասաց ՀՀ երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
«Արարատ-Արմենիան» նոր գլխավոր մարզիչ ունի
Երևանի «Արարատ-Արմենիա» ֆուտբոլային ակումբը նոր գլխավոր մարզիչ ունի:Այս մասին հայտնում է ակումբի մամուլի ծառայությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Ունեմ այդ կարողությունը և կա թիմ, որն ի վիճակի է այդ պատասխանատվությունն իր վրա վերցնելու․ Ռոբերտ Քոչարյան
Այսօր ամբողջ օրը ձեր մարզում եմ և կարող եմ ասել, որ հիմա շատ ավելի լավ եմ պատկերացնում,թե ինչի համար եմ առաջադրվում։ Այս մասին Արմավիրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Պարզաբանում․ վերջին 1-1․5 ամսում ՀՀ ոստիկանության պետի կողմից պարգևատրվել է ոստիկանության մեկ ծառայող
ՀՀ ոստիկանությունից պարզաբանում են․ «Սոցիալական ցանցում և լրատվական կայքերում տեղեկություն է տարածվում, իբր ՀՀ ոստիկանության պետը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
«ՊԱՏԻՎ ՈՒՆԵՄ» դաշինքի նախընտրական քարոզարշավը Վանաձորում ավարտվել է երթով
«ՊԱՏԻՎ ՈՒՆԵՄ» դաշինքի նախընտրական քարոզարշավը Վանաձորում ավարտվել է երթով: Ինչպես հայտնում  են դաշինքից, Լոռու մարզում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Ժողովուրդ, մենք ձեզ բերելու ենք ջուր․ Վահե Հակոբյանը՝ արմավիրցիներին
Այս չարիքի մասին չեմ ուզում խոսել, քանի որ նրանք արդեն անցյալում են։ Այս մասին Արմավիրում ընթացող «Հայաստան» դաշինքի քարոզարշավին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Հունիսի 18-ին նախատեսված է հակադիր քաղաքական ուժերի հանրահավաքները ՝ նույն վայրում
Հունիսի 18-ին ժամը ՝ 19․00-ին, Հանրապետության հրապարակում տեղի է ունենալու «Հայաստան» դաշինքի ամփոփիչ հանրահավաք։ Դաշինքն ամփոփելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Իրանի խորհրդարանի զեկույց․ Հայաստանով միջանցքի գործարկումով Թուրքիան ջանալու է հայ-իրանական սահմանը վերածել գործնականում անօգուտ սահմանի
Իրանի խորհրդարանի հետազոտական կենտրոնը «Հայաստանի ու Ադրբեջանի պատերազմն ու Իրանի իսլամական հանրապետության ազգային շահերը» թեմայով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
67-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է՝ 7-ամյա աղջնակի նկատմամբ սեքսուալ բնույթի բռնի գործողություններ կատարելու կասկածանքով
Հունիսի 12-ին Արմավիրի մարզի բնակչուհին հաղորդում է տվել այն մասին, որ ամուսնու 67-ամյա ազգականը, օգտվելով իր մանկահասակ՝ 2014թ. հունիսի 21-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Ուսհաստատություններում արգելվում է իրականացնել քաղաքական գործունեություն կամ քարոզչություն. ԿԳՄՍՆ
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը բոլոր քաղաքական ուժերին, ուսումնական հաստատությունների ղեկավարներին և աշխատակիցներին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Կենտրոնամետ Դեմոկրատների Միջազգային Միությունը (CDI), իր սատարումն է հայտնել ՀՀԿ-ին
Համաշխարհային ամենախոշոր քաղաքական ընտանիքներից մեկը՝ Կենտրոնամետ Դեմոկրատների Միջազգային Միությունը (CDI), իր սատարումն է հայտնում Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
«Converse4Women»՝ համապարփակ աջակցություն Կոնվերս բանկի կին վարկառուներին
Կոնվերս Բանկը Վերակառուցման եւ զարգացման եվրոպական բանկի հետ կնքված վարկային պայմանագրի ներքո  ներգրավել է վարկային միջոցների հերթական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Առուշ Առուշանյանին մեղադրանք է առաջադրվել
«ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում իրականացված մեծածավալ քննչական և դատավարական այլ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}