Քաղաքական 13:03 15/08/2019 Հայաստան

Ո՞վ կձևավորի հաջորդ իշխանությունը. Վահե Հովհաննիսյան

Հարցի պատասխանը, թե ո՞վ կձևավորի հաջորդ իշխանությունը, ոչ թե  ենթադրյալ անվանացանկում է, այլ ուրիշ տեղ՝ ավելի կարևոր հարթությունում՝ հաջորդ իշխանության օրակարգում։

Այսօր և վաղը տարբեր շրջանակներում քննարկվող այս հարցը միշտ պետք է ուղեկցվի դրան զուգահեռ գնացող, այլևս դրա անբաժանելի մաս համարվող մյուս հարցով՝ ինչպե՞ս թույլ չտալ ներքին ապակայունացում։

Եթե մենք չտանք առաջին հարցի պատասխանը, ապա բացում ենք մեր երկրի դռները ապակայունացման առաջ։ Եթե չգտնենք երկրորդ հարցի պատասխանը, ապա չենք ունենալու տրամաբանական զարգացումներ, կանխատեսելի սցենարներ, և դարձյալ երկրի դռները բացելու ենք պատահականությունների առաջ։

Դուրս գալու համար հին, նոր, ներկա, վաղվա Հայաստանի մասին գավառական լիրիկայից, որն ի դեպ ոչ մի կապ չունի իրականության հետ, պետք է հստակ հասկանալ մեկ բան. Հայաստանի հաջորդ իշխանությունը որպես գաղափարական հենք պետք է ընդունի 2018-ին փողոց դուրս եկած ժողովրդի կարգախոսները՝ արդարություն, համերաշխություն, ազատ մրցակցություն, անզուսպ կոռուպցիայի և թալանի բացառում և այլն։ Սրանք շատ լավ կարգախոսներ են. այլ հարց է, որ այսօր դրանք այսօր ցավալիորեն արժեզրկվում են։

Ցանկացած փորձ՝ այլ պատկերացումներով իշխանություն ձևավորելու,  դատապարտված է ձախողման։ Ով սա չհասկացավ՝ իշխանություն ձևավորելու որևէ շանս չունի։

Խնդիրը  պետության մոդեռնիզացիան է
Բայց այս սկզբունքները, եթե նույնիսկ օրը 10 անգամ կրկնես, ելույթ, միտինգ ու լայվ անես, կմնան զուտ բառեր, դատարկախոսություն, եթե չարվի հաջորդ կարևորագույն քայլը։
Պետք է ունենալ երկրի ընդհանուր մոդեռնիզացիայի հստակ հայեցակարգ, որը կընդգրկի պետության կյանքի բոլոր շերտերը։ Պետք է ունենալ Հայաստանի մոդեռնիզացիայի ճանապարհային քարտեզը՝ հստակ քայլերով, հստակ նպատակներով, ժամանակացույցով։ Սրանո՛վ է պետք ներկայանալ հանրությանը։ Սա կլինի միակ արժեքավոր հակակշիռը՝ այսօրվա անայլընտրանք դատարկությանը։

Սա բավականին բարդ գործ է, մեկ մարդու ուժերից վեր։ Այստեղ պետք է հստակ ասել, որ հաջորդ իշխանություն ասելով՝ խոսքը ոչ թե մեկ մարդու կամ նույնիսկ մեկ նոր քաղաքական ուժի կամ նույնիսկ դաշինքների մասին է։ Խոսքը նոր քաղաքական-հանրային էլիտայի մասին է, որը պետք է անի երկու բան.

ա/ Որպես սկզբունք ընդունի 2018-ին փողոց դուրս եկած ժողովրդի կարգախոսները
Բ/ Այդ նույն ժողովրդին ներկայացնի և ի վիճակի լինի իրականացնել Հայաստանի մոդեռնիզացիայի ծրագիրը։

Սրա մշակմանը պետք է լծվեն հարյուրավոր մասնագետներ տարբեր ոլոտներից, պետք է կազմակերպվեն հարյուրավոր քննարկումներ, աշխատանքային հանդիպումներ, պետք է լսվեն հարյուրավոր կարծիքներ, գրվեն հարյուրավոր փաստարկված հոդվածներ։
Միայն ու միայն այդպես հնարավոր կլինի հաղթել այսօր Հայաստանը խեղդող դատարկ լոզունգներին։

Ո՞վ ունի սա անելու շանսը։ Նա, ով կանի։ Կամ նրանք, ովքեր կանեն՝ այն մարդկանց խումբը, որը դա կանի։ Մենք վերջում ենք ֆիքսելու, թե ով դա արեց՝ փաստը կայանալուց հետո։

Ինչո՞ւ շտապել. ժամանակի սղությունը և ռիսկերը
Այսօրվա անայլընտրանք պարզունակությանը պետք է հակակշիռ ստեղծել։ Ժամանակը քիչ է։ Այսօր մենք մսխում ենք ժամանակի մեր գուցե վերջին ռեսուրսները։ Զանգվածներն ու գործող իշխանությունը դա չեն հասկանում։ Խնդիրը դրանով բարդանում է։ Ուրիշ ճանապարհ, քան՝ այլ օրակարգ ու այլ պատկերացումներ համբերատար ներկայացնելը, այս պահին չկա, քանի որ առայժմ չկան ազդեցության այլ մեխանիզմներ։ Ադրբեջանը, Թուրքիան, օբյեկտիվ դժվարությունները, արտագաղթը չեն սպասում հեռահար թվականներին։ Դրանցից յուրաքանչյուրն ունի իր անդառնալիության ժամանակը։

2050-ի, 2060-ի, 20 ... չգիտեմ որի լիրիկային պետք է հակակշռել այլ՝ սառը, գրագետ օրակարգեր։ Երկար դարեր պետություն չտեսած ժողովուրդը կարող է հաճելի ու դատարկ լոզունգների տարափի տակ չնկատել մոտեցող վտանգը, բաց թողնել պահը։ Հետևաբար՝ պատասխանատվությունը է՛լ ավելի է մեծանում։

Հայաստանի ոչ մի իշխանավորից կամ պետական ինստիտուտից այսօր չես լսի մի շարք բարդ, բայց կարևորագույն հարցերի մասին պատկերացումներ.
1. Ինչպե՞ս ենք մեղմելու Հայաստանի շրջափակումը
2. Ինչպե՞ս ենք լուծելու հարևանների հետ հարաբերությունների նորմալացման խնդիրը
3. Ինչպե՞ս եք զարգանալու առանց զիջումների
4. Ինչպե՞ս և ինչո՞վ ենք դիմակայելու Հայաստանին բոլոր ռեգիոնալ նախագծերից դուրս թողնելու՝ հստակ ծրագրին։ Տարեցտարի միտումն ավելի տեսանելի ու վտանգավոր է դառնում։ Այսօր սեղանին նորերն են։ Ի՞նչ ենք անում, ի՞նչ ենք անելու այս ուղղությամբ։ Ինչո՞վ ենք մենք հանդես գալու, ի՞նչ առաջարկներով՝ նույն Ռուսաստանին ու Իրանին։
5. Ո՞ր ոլորտներում և ինչի՞ շնորհիվ Հայաստանը կարող է մրցակցային առավելություն ստանալ տարածաշրջանում։
6. Ի՞նչ ենթակառուցվածքային նախագծերի շնորհիվ է հնարավոր մեծացնել Հայաստանի գրավչությունը և անվտանգությունը։
7. Ի՞նչ նոր գաղափարների շնորհիվ է հնարավոր մեծացնել հայկական աշխարհի ներուժը՝ պետության զարգացման տեսանկյունից։
8. Ի՞նչ պետք է արվի՝ պատերազմի հավանականությունը նվազագույնի հասցնելու համար։
9. Մինչ մենք ինքներս մեզ բաստիոն ու չեմպիոն ենք հռչակում՝ Ադրբեջանում ընթանում են բավականին խորքային փոփոխություններ։ Ալիևը գնում է համառ ու նպատակային բարեփոխումների։ Ունե՞նք մեր դրա մոնիտորինգը։ Ունե՞նք հաշվարկ, թե մի փուլ հետո ի՛նչ որակական հարթության մեջ ենք լինելու՝ Վրաստանի և Ադրբեջանի համեմատ։
10.  Ի՞նչ պետք է արվի ներդրումների ներգրավման համար։
11.  Ի՞նչ պետք է արվի թվայնացված պետության՝ որակական նոր մակարդակի հասնելու և տարածաշրջանում առաջատար լինելու համար։
12. Ի՞նչ պետք է արվի հանրային հարաբերությունների բարեփոխման, հանրային կյանքի նոր, ավելի առաջադիմական համակարգեր ունենալու համար։  
Այս հարցերի ցանկը կարելի է մեծացնել, կարելի է ավելի հստակեցնել, ավելի ընդլայնել կամ հակառակը։ Եթե մենք ուզում ենք պետություն ունենալ՝ սա անելու ենք։ Ուրիշ ճանապարհ չկա։ Սրանց մասին պետք է խոսենք։

Հ. Գ.
Այս թեմաներով այսօր մոտ 10-15 գործիչ հրապարակային խոսում է՝ բավականին բարձր մասնագիտական մակարդակով։ Նրանք բոլորն իշխանությունից դուրս են։ Իշխանությունը, սակայն, բոլորովին այլ աշխարհում է՝ բաստիոն, միտինգ, հեղափոխություն։ Իհարկե, իշխանության մեջ կան մարդիկ, որոնք հասկանում են հարցերի լրջությունը, սակայն շարունակվող միտինգային մթնոլորտը թույլ չի տալիս այլ որակի հարցեր բարձրացնել, ավելի սառը ու նպատակային գործել։ Հետևաբար՝ պետք է ամեն գնով փոխել մթնոլորտը երկրում։ Պետք է հասնել լուրջ խոսքի լսելիության մեծացմանը, որը կխրախուսի իշխանության ներսից հնչող առողջ ձայները ու միաժամանակ կզսպի ու իրականությունից սահուն կերպով դուրս կմղի պարզունակ խոսքն ու պատկերացումները։ Ընդամենը պետք է ստեղծել այլընտրանք՝ այսօրվա՝ անայլընտրանք թվացող պարզունակությանը։

Վահե Հովհաննիսյան
«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»
Շարունակելի



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

09:50
«Հրապարակ». ՍԴ-ում իմ ժամանակ շեղումներ չկային
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Որպես էդ կողմերում կռված մեկը՝ ի՞նչ եք կարծում` ի՞նչ է կատարվելու ՍԴ-ի հետ․ հարցրինք ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:47
«Իրատես». «Պասերով» խաղալու պայմանավորվածություն կա
«Իրատես» թերթը գրում է. ««Լուսավոր Հայաստանի» և Նիկոլ Փաշինյանի միջև պայմանավորվածություն կա «պասերով»...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
«Հրապարակ». Վիլեն Գաբրիելյանը ոստիկանապետ չի նշանակվելու. Ինչ է խոսվել ՔՊ արչության նիստում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ՔՊ վարչության նիստին մասնակցածները չեն ստացել իրենց հուզող հարցերի պատասխանները: Նիկոլ Փաշինյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
Աբելյանի անվան դրամատիկական ու Պետական կամերային երաժշտական թատրոնները նոր թատերաշրջանը սկսում են «Անուշ»-ով
Սեպտեմբերի 20-ին ժամը 19:00-ին Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում կմեկնարկի 88-րդ թատերաշրջանը: Բացումը տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:34
Երևանում հանդես է գալու ֆրանսիացի մեգա-աստղ թավջութակահար Գոտիե Կապյուսոնին
Նա նվագում է 1701 թվականի Մատեո Գոֆրիլեր թավջութակով, որն աշխարհում հայտնի է իր բացառիկ հնչեղությամբ։
Աղբյուր` Panorama.am
09:23
Սեպտեմբերի 21-ին Գյումրիում փակ են լինելու որոշ փողոցներ
Անկախության օրվա առթիվ Գյումրիում իրականացվելիք միջոցառումների կապակցությամբ սեպտեմբերի 21-ին փակ են լինելու Ռուսթավելի և Գայի պողոտաները,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
Նիկոլ Փաշինյան. ԱԱԾ-ն իրապես կայացած ինստիտուտ է
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն Ազգային անվտանգության ծառայության ղեկավար կազմին ներկայացրել է ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնակատար Էդուարդ Մարտիրոսյանին։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:12
Ֆրանսիայի դեսպան․ Ինտեգրման ֆրանսիական գրասենյակն իր ծրագրերով կնպաստի հայերի վերադարձին
Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոթը ֆեյսբուքում գրառում է կատարել, որով հայտնում է, որ Երևանում Ֆրանսիայի դեսպանությանը հնարավորություն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:08
Շիրակում գրանցվել է երկրաշարժ
Սեպտեմբերի 19-ին, տեղական ժամանակով ժամը 22:42-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը՝ 18:42-ին) ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
«Հայության դերը Լիբանանում շատ մեծ է եղել ու հիմա էլ մնում է»
«Արևելք»-ը զրուցել է վերջերս Բեյրութ այցելած Արմինե Կարապետյանի հետ։ Նա նշել է, որ Հայաստանի հետ շատ նմանություններ ունի՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:36
ԱԽ քարտուղարը շնորհավորել է ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության գծով խորհրդականին
Այսօր Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության գծով նորանշանակ խորհրդական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Երվանդ Օտյանի 150-ամյակին նվիրված ցուցահանդես Հայաստանի ազգային գրադարաում
«Երվանդ Օտյանը ծնվել է 1869 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, կեսօրից հետո: 150 տարի անց, հետաքրքիր զուգադիպությամբ հենց նույն ժամին է Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Վարչապետն ընդունել է «HSBC International» Եվրոպայի զարգացման գծով տնօրենին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր ընդունել է «HSBC International» Եվրոպայի զարգացման գծով տնօրեն Քրիստոֆեր Դեվիսին: Հանդիպմանը ներկա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Արթուր Վանեցյանը Վրաստանից նկար է հրապարակել ընտանիքի ու Վրաստանի ՆԳ նախարարի հետ
Ազգային անվտանգության ծառայության պետ Արթուր Վանեցյանն աշխատանքից ազատվելուց հետո մեկնել է Թբիլիսի։ Այս մասին Վանեցյանը հայտնել է ինստագրամում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Գերմանիայից ապաստան խնդրող Թուրքիայի քաղաքացիների թիվն աճել է
Միգրացիայի և փախստականների հարցերով դաշնային գրասենյակի տվյալների համաձայն՝  2019թ․ Թուրքիայի 7․610 քաղաքացի Գերմանիայում ապաստան ստանալու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Աշխարհի քարտեզի վրա մենք մեծ տեղ չենք զբաղեցնում, բայց գիտակցում ենք ինքնիշխանության արժեքը. Զոհրաբ Մնացականյան
Պաշտոնական այցով Ռիգայում գտնվող ԱԳ նախարար Մնացականյանը այցելել է Լատվիայի համալսարան, որտեղ դասախոսությամբ հանդես  է եկել միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
ՊԵԿ-ը կանխել է ԵԱՏՄ անդամ պետություններից կեղծ հաշվարկային փաստաթղթերով ապրանքների ներկրման դեպք
ՊԵԿ հետաքննության և օպերատիվ հետախուզության վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ Պետական եկամուտների կոմիտեն շարունակում է հետևողական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
ՀՀ կառավարությունը շահագրգռված է «Բոինգ» աշխարհահռչակ կորպորացիայի հետ փոխշահավետ համագործակցությամբ. վարչապետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Boeing միջազգային կորպորացիայի փոխնախագահ Ռիչարդ Մուեհլենբեկին, կորպորացիայի մարքեթինգի գծով տնօրեն Ալեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Բաքվից դեռ խաղաղասիրական ոչինչ չենք լսել. Վահե Էնֆիաջյան
«Հայաստանի ղեկավարությունն ընդգծել է, որ կողմնակից է հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը, այնուամենայնիվ, մենք Բաքվից դեռ խաղաղասիրական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Արթուր Ալեքսանյան․ Ցանկանում էի վնասվածքով մասնակցել եզրափակիչ գոտեմարտին
Հունահռոմեական ոճի ըմբիշների համար ավարտվեց աշխարհի առաջնությունը։ Հայաստան ժամանելուց հետո աշխարհի եռակի, Եվրոպայի քառակի և օլիմպիական չեմպիոն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Պարզվել է Վանաձորում 27-ամյա երիտասարդի նկատմամբ սպանության փորձ կատարած անձի ինքնությունը
ՀՀ քննչական կոմիտեի Լոռու մարզային քննչական վարչությունում քննություն է տարվում՝ 27-ամյա երիտասարդի նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու դեպքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
440 զույգ սև կոշիկներ՝ ի հիշատակ 1 տարում Ստամբուլում տղամարդկանց կողմից այդքան կանանց սպանության
Նկարիչ Վահիտ Թունան Ստամբուլի Մեքլիս-Մեբուսան   փողոցի շենքերից մեկի պատին  տեղադրել է 440 զույգ բարձրակրունկ սև կանանցի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Սեպտեմբերի 29-ին ՏԻՄ ընտրություններ՝ 7 մարզի 19 համայնքում
2019 թվականի սեպտեմբերի 29-ին տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններ են անցկացվելու Արագածոտնի, Արարատի, Արմավիրի, Գեղարքունիքի,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Խորքային հորերի լուծարման և կոնսերվացման արդյունքում նախատեսվում է խնայել շուրջ 30 մլն խմ ջուր
Արարատյան դաշտի ջրային ռեսուրսների քանակի կտրուկ նվազման խնդրի կարգավորման անհրաժեշտությամբ պայմանավորված՝ կառավարությունն ընդունել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Նախագահը ստորագրել է ԱԱԾ տնօրենի և ոստիկանապետի ժամանակավոր պաշտոնակատարներ նշանակելու մասին հրամանագրերը
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը ստորագրել է հրամանագիր՝ Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պետի առաջին տեղակալ Արման Սարգսյանին ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Եվրախորհրդարանը դատապարտել է Թուրքիայում հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների ոտնահարումը
Եվրոպական խորհրդարանը (ԵԽ) որոշում է ընդունել, որով դատապարտել է Թուրքիայում ժողովրդի կողմից ընտրված տեղական ինքնակառավարման մարմինների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
ԱԱ. Վարուժան Կաջոյանի եւ Լևան Բերիանիձեի մրցակիցները հայտնի են
Ղազախստանի մայրաքաղաք Նուր-Սուլթանում շարունակվող ազատ ոճի ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունում սեպտեմբերի 20-ին գորգ դուրս կգան 70, 74, 92 և 125...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Էլիբեգովա. Ադրբեջանը միտումնավոր սահմանից գողանում է քաղաքացիական անձ, որպեսզի հետո փոխանակման պահանջներ ներկայացնի
«Ոչ մի նոր բան չկա այդ պահանջի մեջ։ Տարիներ շարունակ միջազգային հարթակներում ամեն կերպ փորձում են այդ հարցի վրա ուշադրության սևեռել,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Կողմնորոշվեք, շախմատը զարգացնո՞ւմ եք, թե՞...
Դպրոցում շախմատ առարկայի պարտադիր ուսուցման նպատակահարմարությունը կասկածի տակ է դրվել։ Այս ուսումնական տարվա մեկնարկին այն քննարկելու ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Արագածոտնում արձանագրվել է բոտուլիզմի դեպք` 2 տուժածով
Սեպտեմբերի 18-ին Արագածոտնի մարզի Արտենիս համայնքում արձանագրվել է բոտուլիզմի 1 դեպք` 2 տուժածով: Թունավորման պատճառը տնային պայմաններում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանում քննարկում են ադրբեջանցի երկու դիվերսանտի փոխանակումը երկու հայ գերիների հետ
16:37 19/09/2019

Երևանում քննարկում են ադրբեջանցի երկու դիվերսանտի փոխանակումը երկու հայ գերիների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}