Տնտեսություն 22:41 12/10/2019 Հայաստան

Հրանտ Բագրատյան. Մի քայլ առաջ, երեք քայլ ետ...

Հայաստանի նախկին վարչապետ, տնտեսագետ Հրանտ Բագրատյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Մի քայլ առաջ, երեք քայլ ետ... Հրապարակվել են 2019-ի հունվար-օգոստոսի մակրոտնտեսական թվերը։ Պրոգրեսի բացակայությունը փաստում է տնտեսության ճահճացումը. ինչ-որ "հեղափոխական" տնտեսական մոդելի մասին խոսք անգամ լինել չի կարող։

Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ։ ՀՆԱ-ՏԱՑ։ 2019-ի 8 ամսվա կտրվածքով ՀՆԱ ցուցանիշը չկա (2019-ից գյուղատնտեսության տվյալները հրապարակվում են եռամսյակը մեկ)։ ՏԱՑ ցուցանիշը կազմել 7.0% հունվար հուլիսի 6.8-ի փոխարեն։

Այստեղ, սակայն, բլեֆ կա. իրականում ցուցանիշը 0.2%-ով էլ չի աճել։ "Ճշգրտել են" հուլիսի ՏԱՑ-ը և այն 8.1-ից դարձրել 8.3%։ Այնպես որ իրականում հունվար-օգոստոսին գրանցվել է ՏԱՑ աճի տեմպի անկում։ Ինչ վերաբերում է իրական տնտեսական աճին, ՀՆԱ-ին, ապա առաջին եռամսյակում այն եղել է 7.1, կիսամյակում՝ 6.5, իսկ 9 ամսում, նկատի ունենալով գյուղատնտեսությունում աճի բացակայությունը, էլ ավելի կիջնի (5.8-6.2% միջակայք)։

Դրանից էլ հանելով տոքսիկ աճը (խաղեր, ավտոմեքենաների վաճառք, հանքարդյունաբերություն) դուրս ենք գալիս 3-3.5%-ի վրա։ Այսինքն, այնքան, ինչքան աշխարհում տնտեսությունն աճել է և շատ ավելի պակաս, քան ՍՍ-ի օրոք։ Իբր թե նրանից էլ գոհ էինք։ Ճյուղային ցուցանիշներ։ Աճը հիմնականում գրանցվել է զբոսաշրջության, մշակող արդյունափերության, հանքարդյունաբերության, խաղերի և ավտոմեքենաների վաճառքի շնորհիվ։ Սրանցից դրական են միայն առաջին 2-ը։ ՀՀ տնտեսությանն ահագին օգնեցին Վրաստանում ռուսական տուրիզմի հետ կապված դեպքերը։

Ընդ որում, ՏՏ ոլորտում նկատելի աճ չկա (միջին մակարդակի երկրներում ՏՏ ոլորտի աճը 7 անգամ գերազանցում է տնտեսության աճի միջին ցուցանիշը)։ Հանքարդյունաբերության 15% աճը պայմանավորված է Ամուլսարով։ Տեսնելով այստեղ բարդությունները, մյուս հանքատերերը շետակիորեն մեծացրել են արդյունահանման ծավալները։

Ներկայումս տեղի է ունենում հանքերի իսկական թալան։ ՆՓ-ին վաղուց ասվել է, որ հանքաքարը արտահանում են օֆշոր ցածր գնով, իսկ այնտեղից բարձր գնով վաճառում վերջնական գնորդին։ Ասվել է, որ կարգավորիր։ Կարգավորում չկա։ Եվ քանի որ ամենաշատ հանքաքար հիմա է արդյունահանվում, ստացվում է որ ամենամեծ կոռուպցիան ու թալանն էլ հիմա է, "հեղափոխությունից" հետո։

Դրան ավելացրեք հանքաքարի արդյունահանման քվոտաների և ամեն հանքի դեպքում շրջակա միջավայրի հաստատված նորմատիվների բացակայությունը (այս պայմաններում, օրինակ, Ամուլսարի գծով ՇՄԱԳ անելը բյուջետային միջոցների վատնում է)։ Ասվել է։ Արդյունքը 0 է։ Մի շարք ոլորտների վիճակագրությունն ակնհայտորեն կեղծված է։ Այսպես, ՏԱՑ-ն աճել է 7%-ով, իսկ բեռնափոխադրումները պակասել են 54%-ով։ Ընդամենը մեկ տարում տնտեսության բեռնատարությունն իջել է ավելի քան 2 անգամ։ Սա արդեն տնտեսագիտություն չէ, գրական ֆանտաստիկայի ժանր է։ Եվս այսպիսի մեկ տարի, և ՀՀ-ն կլինի աշխարհում առաջին պետությունը, որտեղ տրանսպորտ պետք չէ։ Կամ շինարարությունն ավելացել է 4.4%-ով, մինչդեռ ապրանքային բետոնի արտադրությունը պակասել է 12%-ով։ Այսինքն, մեկ տարում միավոր շինարարության բետոնատարությունն իջել է 16.4%-ով։ Ի դեպ, պակասել է էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը՝ 3.5%։

Այսինքն, միավոր ՀՆԱ-ի էլեկտրաէներգատարությունը պակասել է 10%-ով։ Չեմ հավատում։ Առանձին հարց է կոնյակի արտադրության աճը՝ 44.5%։ Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ավելի քան 70%-ի դեպքերում այդ աճը գրանցվել է գործարաններում, որոնք ոչ թե դիստիլյատ են արտադրում, այլ ռեկտիֆիկատ սպիրտ։

Այսինքն, ՌԴ է արտահանվում գույն տված օղի վրան մինչև 10-15% խաղողի դիստիլյատ ավելացրած։ Մի օր, երբ մեր կոնյակի արտահանումը ՌԴ կասեցվի, հայրենասիրական հոխորտանքները չթմբկահարեք։ Գնաճ։ Դժբախտաբար, գնաճը կազմել է 1.8%։ Համաշխարհային փորձը ցույց է տալիս, որ նման գնաճի պայմաններում տնտեսական լուրջ աճ հնարավոր չէ։

Վերլուծությունն էլ վկայում է, որ այդ ցածր գնաճը, ինչը կառավարության անդամները սխալմամբ ներկայացնում են իբրև հաջողություն, իրականում զուտ մոնետարիստակա երևույթ է։ Նախ, պետական բյուջեի ծախսերն ընդամենը 7.7%-ով են ավել 2018 համանման ժամանակաշրջանի ծախսերից (համապատասխանաբար 897 և 833 մլրդ դրամ)։ Միևնույն ժամանակ եկամուտներն ավել են 21.7%-ով (990 և 812 մլրդ դրամ)։ Երկրորդ, ԿԲ-ն անընդհատ ճզմում է փողի բազան։ Տարեսկզբից փողի բազան կրճատվել է ավելի քան 70 մլրդ դրամով։ Բյուջե Բյուջեի եկամուտների աճի տեմպը էականորեն կրճատվել է։ Հիշում եք, երբ հուլիսին ՆՓ-ն հայտարարեց, որ 2019-ի հունվար-հունիսի եկամուտները 2018-ի համանման թիվը գարազանցում են 25.1%-ով։ Ասացինք հանգստացեք. շուտով կիջնի։ Իրոք, հունվար օգոստոսին անցյալ տարվա 8 ամսվա համեմատությամբ պետական բյուջեի եկամուտներն ավելացել են սոսկ 21.7%-ով։ Առաջիկայում այս թիվը ևս կիջնի։

Հարկերի հավաքագրման առումով ՊԵԿ-ը համեմատաբար լավ աշխատանք է տարել։ Բայց ռեզերվները սպառված են։ Մինչև տավերջ աճի տեմպը կշարունակի անկում ապրել։ Զբաղվածություն Այս ոլորտի նկատմամբ ԱՎԿ-ն առանձնահատուկ վերաբերմունք է դրսևորել։ Հիշում եք, տարվա ընթացքում ՆՓ-ն հայտարարեց, որ 51 հազ աշխատատեղ է ստեղծվել։ Ես էլ հակադարձեցի, որ այդ ի՞նչ եք ասում, ըստ ձեր ԱՎԿ տվյալների 2019-ի 1-ին եռամսյակում 2018-ի համապատասխան ժամանակաշրջանի նկատմամբ գործազրկությունն ավելացել է 6.7%-ով կամ 16 հազ. մարդով։ Եվ ահա 2-րդ եռամսյակում գործազուրկների թիվը կտրուկ իջնում է 46.4 հազ. մարդով։ 3-մլն-ոց պետությունում ամիսը 15.5 հազ գործազուրկ պակասեցնելը... ԱՄՆ-ում լավագույն դեպքում ամսեկան հնարավոր է 130-150 հազ նոր աշխատատեղ ստեղծել, իսկ ՌԴ-ում՝ 8 հազ (եթե տնտեսական աճ կա)։ Ամոթ է։ Երբ որ ՍՄ-ն 2018-ի մայիսին վերանշանակվեց, զգուշացրեցինք, որ ՆՓ-ի նպատակը բարի չէ։ Ներդրումների, արտագաղթի, համադրելի գներով արտահանման, երկրից կապիտալի արտահանման և այլն թվերը ընդհանրապես չեն հրապարակվել (եթե բարելավում լիներ վազելով էին հրապարակել)։ Կտրուկ (6.8%) ավելացել է հանցագործությունը։ Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններն ավելացել են 19.4%-ով։ Իսկ սպանությունները՝ 18%-ով»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:02
Արարատ Միրզոյանը ցավակցական հեռագրեր է հղել Մատվիենկոյին և Վոլոդինին
ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը ցավակցական հեռագրեր է հղել Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Դաշնության խորհրդի նախագահ Վալենտինա Մատվիենկոյին և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Մեր առաջարկած օրինագիծը օդից չէր եկել. Մելքումյան
«Արդեն հասկանալի է դառնում, որ մեր երկրում վարվող տնտեսական քաղաքականությունը հեղափոխական չի կարելի որակել»,- խորհրդարանի ամբիոնից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Սրբուհի Գրիգորյան. Դիալեզ ընդունող քաղաքացիների ճանապարհածախսի փոխհատուցման խնդիրը ձգվում է ու ձգվում
«Մենք կորցրել ենք այդ քաղաքացիներից մեկին, եթե այսպես ձգենք, խնդիրը պարզապես էլ չի լինի»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Գորգիսյան. ՀԾԿՀ-ի որոշման նախագծով առաջարկում են տոտալիտար ռեժիմներին հարիր կարգավորումներ
Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի «Էլեկտրոնային հաղորդակցության ոլորտում կարգավորվող անձանց կողմից մատուցվող ինտերնետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Կոտայքի մարզպետը Քասախի համայնքապետի հարցով դիմել է դատարան
Կոտայքի մարզի Քասախ  համայնքի ղեկավարի 09․10․2019թ․N767 գրությամբ ՀՀ Կոտայքի մարզպետարան է ներկայացվել  ՀՀ Կոտայքի մարզի Քասախ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Ու՞մ են հարցրել, որ այդպես մի գրչի հարվածով լուծարում են այդ գիշերօթիկները. ԲՀԿ պատգամավոր
«Ով է այն մոլորյալը, որ մտածում է, թե գիշերօթիկը միայն գիշերը մնալու տեղ է»,- այս մասին այսօր խորհրդարանում հայտարարությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Իվետա Տոնոյան. Բուհերի ծրագրից հանվում է երեք առարկա, որոնցից յուրաքանչյուրը սկսում է «հայ» բառով
ԱԺ «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իվետա Տոնոյանն ԱԺ հայտարարության ժամին գործընկերների ուշադրությունը հրավիրեց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Թունյանը պարզաբանում է, թե ինչու են մերժել եկամտահարկին վերաբերող ԼՀԿ օրինագծերը
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ներկայացրած օրենքների մի շարք նախագծեր ԱԺ Տնտեսական հանձնաժողովի կողմից  բացասական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Նաիրի Հունանյանը դիմել է վաղաժամկետ ազատ արձակման համար
«Հոկտեմբերի 27-ի» գործով ցմահ դատապարտված Նաիրի Հունանյանը  դիմել է վաղաժամկետ ազատ արձակման համար:  ԱՆ քրեակատարողական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Պուտինն ու Էրդողանը բանակցում են Սոչիում
Սոչիում մեկնարկել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի բանակցությունները՝ նեղ կազմով։ Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:33
Զինվորականը ամոթանք է տվել Անդրանիկ Քոչարյանին և Արեն Մկրտչյանին. Politik.am
«Ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հանգամանքները քննող հանձնաժողովի աշխատանքները շարունակվում են, բայց գործընթացը այդքան էլ հարթ չի գնում:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
«Իմ քայլ»-ն ու ԲՀԿ-ն դեմ են ԼՀԿ-ի օրինագծին
Խորհրդարանը երկրորդ ընթերցմամբ քննարկում է «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության ներկայացրած «Ազգային անվտանգության մարմիններում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գործարկել է նոր փորձնական նախագիծ Իրավաբանական անձանց համար
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գործարկել է նոր նախագիծ՝ որը միտված է բարելավել իրավաբանական անձանց/անհատ ձեռներեցների սպասարկման գործընթացը մասնաճյուղերում:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Պիոտրովսկի. Էրմիտաժի և Խ. Աբովյանի տուն-թանգարանի միջև համագործակցության հիմքեր կդրվեն
ՌԴ Պետական Էրմիտաժի տնօրեն, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ Միխայիլ Պիոտրովսկին հոկտեմբերի 20-ին այցելել է Խաչատուր Աբովյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:55
Հայաստանում կարմրուկի հերթական դեպքն է արձանագրվել
 Հայաստանում արձանագրվել է լաբորատոր հաստատված կարմրուկի բերովի դեպք: Այս մասին հայտնում են առողջապահության նախարարությունից։ Հիվանդը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Արցախի ՄԻՊ-ն ընդունել է «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր Չո Լա Աունին
Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանն այսօր ընդունել է 2018թ. «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր, իրավապաշտպան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
«ՌեԱնիմանիայի» փակմանը էքսկլյուզիվ կադրեր են ցուցադրվելու
«ՌեԱնիմանիա» անիմացիոն ֆիլմերի և պատկերապատման արվեստի 11-րդ միջազգային փառատոնն այս տարի կանցկացվի հոկտեմբերի 24-29-ը: Փառատոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:26
Լիլիթ Գալստյան. Դուք ազնիվ չեք և անփառունակորեն «միամիտ»
ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ Լիլիթ Գալստյանը գրում է. «Վարչապետի գաղտնի հանձնարարականով նախարարների աշխատավարձը կրկնապատկվել է»․...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Ընդդիմադիր պատգամավոր. Տարոն Մարգարյանը ճիշտ էր, մենք՝ սխալ
«Սա լակմուսի թուղթ էր ինձ համար»
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Ինչը որ պետք է գաղտնի անեն, չեն անում, ինչը որ պետք չի անում են. Գևորգ Պետրոսյան
«Ամենամեծ ցանկության դեպքում էլ վարչապետը չի կարող աշխատավարձ բարձրացնել, այդ հարցն օրենքով է կարգավորվում»,- այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:53
Լիլիթ Մակունց. ՍԴ կողմից դրսևորվել է անհարգալից վերաբերմունք, որը անարձագանք չի մնա
«Վճռաբեկ և Սահմանադրական դատարանները միավորելու նախագիծ ներկայացրել է պատգամավոր Հովիկ Աղազարյանը, որը դեռևս «Իմ քայլը»...
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
Չի կարող ժողովրդին պատկանող գումարը գաղտնի ընթացակարգերով ծախսվել. Մարուքյան
«Ես դեմ չեմ, որ լավ աշխատող մարդկանց պարգևավճար տան, ես գաղտնիության պրոցեսի հետ կապված խնդիր ունեմ»,- այս մասին ԱԺ-ում լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
14:24
Բաբայանի գործն ապագա չունի. Էդմոն Մարուքյան
«ՀՔԾ-ում հարուցված գործն անապագա է, ոնց հարուցել են, այդպես էլ կարճելու են»,- այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
14:21
«Օտրի Տրիո»-ն կներկայանա պրեմիերայով
Հոկտեմբերի 25-ին Արամ Խաչատրյան տուն-թանգարանում տեղի կունենա «Օտրի Տրիո»-ի ելույթը։ «Օտրի Տրիո»-ն Հայաստանի պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
14:11
Սեպուհ Սրբազանը կոչ է հղել Արամ Աթեշյանին և Սահակ Մաշալյանին
Որքան մոտենում և ավելի առարկայական է դառնում Կ. Պոլսի հայոց պատրիարքի ընտրության կազմակերպման գործընթացը, այնքան ցավոտ և մտահոգող խնդիրներն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:59
Հայաստանում կներկայացվեն Հնդկաստանի ջեներիկ դեղերը
Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպանությունը և Հնդկաստանի առևտրի և արդյունաբերության նախարարության հիմնած Դեղերի արտահանումը խթանող խորհուրդը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:38
Grand Swiss. Հայ շախմատիստների արդյունքները
Բրիտանական Մեն կղզում անցկացված FIDE Chess.com Grand Swiss մրցաշարում Հայաստանի ներկայացուցիչներից լավագույն արդյունքը գրանցել է Լևոն Արոնյանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
13:28
Վահե Հովհաննիսյան. Իրականություն՝ ոչնչի մասին
Փոփոխությունների պահանջը դեռ փողոցում է
Աղբյուր` Panorama.am
13:25
Աշոտ Մելիքյան. Հետհեղափոխական շրջանում հարցեր առաջացնող բազմաթիվ ձերբակալություններ են լինում
Մելիքյանը խուսափեց Բաբայանի ձերբակալումը ազատ խոսքի ճնշում որակել
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Աղասի Ենոքյան. Արսեն Բաբայանի ձերբակալությունը նաև ճնշում է   խոսքի ազատության նկատմամբ
14:17 22/10/2019

Աղասի Ենոքյան. Արսեն Բաբայանի ձերբակալությունը նաև ճնշում է խոսքի ազատության նկատմամբ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}