Հասարակություն 12:12 21/11/2019 Հայաստան

Հայ գիտնականները մասնակցել են գամմա բռնկումից գերբարձր էներգիաների ֆոտոնների գրանցման աշխատանքներին

«MAGIC» պատկերային մթնոլորտային չերենկովյան դիտակների համակարգը առաջին անգամ գամմա-բռնկումից (Gamma-ray Bursts) գրանցել է գերբարձր էներգիաների ֆոտոնններ: Գամմա-բռնկումները կարճատև հզոր ճառագայթման աղբյուրներ են, որոնք առաջանում են հեռավոր գալակտիկաներում մեծ զանգվածով աստղերի պայթյունից կամ նեյտրոնային աստղերի միաձուլումից:

ԳԱԱ տեղեկատվական-վերլուծական ծառայությունից հայտնում են, որ այս գրանցումը բոլորովին նոր պատկերացում է տալիս գամմա-բռնկումներում տեղի ունեցող ֆիզիկական պրոցեսների մասին, որոնք առայժմ անհայտ են: Հետազոտության արդյունքները երկու հոդվածների տեսքով հրապարակվել են հեղինակավոր «Nature» ամսագրում:

«Nature» ամսագրում տպագրվում են ժամանակակից ամենակարևոր գիտական հետազոտությունների և հայտնագործությունների վերաբերյալ հոդվածներ, ամսագիր, որի 2018թ. ազդեցության գործակիցը կազմում է 43.1:

Հունվարի 14-ին GRB 190114C գամմա-բռնկման առաջացումից 50 վայրկյան անց այն ուսումնասիրվել է «MAGIC» hամագործակցության Լա Պալմայում տեղադրված երկու 17 մետրանոց պատկերային մթնոլորտային չերենկովյան դիտակներով: Առաջին տասնյակ վայրկյանների ընթացքում գրանցված տվյալների մշակման արդյունքները ցույց են տալիս, որ գրանցված ֆոտոնների էներգիան հասնում է տեռաէլեկտրոն-վոլտի (ՏէՎ), այսինքն, նրանց էներգիան գերազանցում է տեսանելի լույսի ֆոտոնների էներգիան տրիլիոն անգամ: Այդ ժամանակահատվածում GRB 190114C-ից ճառագայթած ֆոտոնների լուսատվությունը 100 անգամ գերազանցում էր ՏէՎ տիրույթում գրանցված ամենապայծառ աղբյուրի՝ խեցգետնաձև միգամածության լուսատվությանը, ինչի հետևանքով GRB 190114C գամմա բռնկումը դառնում է ՏէՎ տիրույթում ֆոտոնների ճառագայթման ռեկորդային պայծառ աղբյուր:

Առաջին անգամ «MAGIC» համագործակցության կողմից GRB 190114C գամմա բռնկումից ՏէՎ ֆոտոնների գրանցումից հետո այն մանրամասն ուսումնասիրվել է տասնյակ դիտակներով, ինչի արդյունքում ստացվել է նրա ճառագայթման ամբողջական պատկերը ռադիոյից մինչև ՏԷՎ էներգետիկ տիրույթներում: Օպտիկական տիրույթում ուսումնասիրությունները թույլ են տվել պարզել, որ այս գամմա բռկումը առաջացել է գալակտիկայում, որից լույսը մեզ է հասնում 4.5 միլիարդ տարվա ընթացքում:

«MAGIC» միջազգային համագործակցության լիիրավ անդամ են ՀՀ ԳԱԱ ԻԿՐԱՆԵՏ կենտրոն միջազգային կազմակերպությունը և Ա. Ի. Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիան: «MAGIC» միջազգային համագործակցության տարեկան գիտաժողովը տեղի է ունեցել Երևանում սույն թվականի հունիսի 24-ից 28-ը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:29
Պոմպեոն հույս ունի, որ կողմերի հետ հանդիպումներից հետո հնարավոր կլինի նոր զինադադար հաստատել. Լոս Անջելեսում ՀՀ գլխավոր հյուպատոս
«Ադրբեջանի և Թուրքիայի սանձազերծած ագրեսիան Արցախի և Հայաստանի դեմ շարունակվում է, և այն շարունակվում է միջազգայնորեն դատապարտելի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:27
Բյուրականի աստղադիտարանում հյուրընկալված արցախցի երեխաների օրերը հագեցած են կրթական, մշակութային և ժամանցային ծրագրերով
Արդեն 3 շաբաթից ավելի է, ինչ ՀՀ ԳԱԱ Վ․ Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանն իր հյուրատանն է հյուրընկալել Արցախից եկած մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:15
Շատ կարևոր է, որպեսզի զինվորների ոգևորությունն ու վճռականությունը վարակիչ դառնան նաև թիկունքում գտնվողների համար. Արայիկ Հարությունյան
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը իր ֆեյսբուքի էջում կիսվել է առաջնագծից ստացած իր տպավորություններից: «Սիրելի ՛...
Աղբյուր` Panorama.am
13:15
Թշնամու բոլոր հարձակումները հետ են մղվում
Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակն առաջնագծից հրապարակել է հերթական տեսանյութը: Զինծառայողները հայտնում են, որ թշնամու հերթական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Արցախցի կանայք ԱՄՆ-ից պահանջում են՝ այլևս չլռել
Ադրբեջանի սանձազերծած  պատերազմի պատճառով այսօր Արցախում իրենց տները ստիպված լքած ու Հայաստան տեղափոխված կանայք բողոքի ակցիա իրականացրեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Արսեն Բաբայան. Ես զինվորագրվեցի «Հայրենիք»-ի ջոկատին
«Հայրենիք» կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ Արսեն Բաբայանը գրել է. «Ես զինվորագրվեցի «Հայրենիք»-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:59
Թուրք զինվորականների ներկայությունը Ղարաբաղում կհանգեցնի հակամարտության ընդլայնման. Ալեքսեյ Պուշկով
Ռուսաստանցի սենատոր Ալեքսեյ Պուշկովն ասել է, որ եթե Թուրքիան Ադրբեջանի խնդրանքով զորք ուղարկի Լեռնային արաբաղ, ղարաբաղյան հակամարտությունը միայն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:18
ՊՆ ներկայացուցիչ. Համառ մարտերը շարունակվում են տարբեր ուղղություններով
Պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը գրում է. «Համառ մարտերը շարունակվում են տարբեր ուղղություններով։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
Հաղթելու համար մեզ ամենաշատը պետք է հավատալ. Արայիկ Հարությունյանի կոչը Աղդամից
Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը դիմել է հայ ժողովրդին. «Սիրելի ՛ հայրենակիցներ, Քիչ առաջ եմ վերադարձել առաջնագծից: Մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Էջմիածինը Հադրութին ամենագնաց է նվիրում
Էջմիածնի քաղաքապետ Դիաննա Գասպարյանը գրում է. «Էջմիածնի փոխքաղաքապետ Արսեն Պետրոսյանը կամավորների ջոկատով մեկնեց առաջնագիծ: Էջմիածին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Քաղաքագետ. Նոր Հայաստանից պետք է անցում կատարել Իսկական Հայաստան
Քաղաքագետ Ստեփանյան Դանիելյանը գրում է. «Պատերազմը քաղաքականության շարունակությունն է, կամ ավելի ճիշտ քաղաքականության դրսեւորումների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:52
Հոգեբանական աջակցություն՝ արցախցի երեխաներին
«Երևան իմ սեր» հիմնադրամն իր նոր նախաձեռնության շրջանակում հոգեբանական աջակցություն  է տրամադրում Արցախում պատերազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Ամերիկյան Ֆաուլեր քաղաքը ճանաչել է Արցախի անկախությունը
ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Ֆաուլեր քաղաքի քաղաքային խորհուրդը միաձայն դատապարտել է Արցախի դեմ ադրբեջանական ագրեսիան, ճանաչել է Արցախի ինքնորոշման...
Աղբյուր` Panorama.am
11:34
Քաղաքագետ. Ռուսներին պետք չի, որ մենք պարտվենք, Թուրքերին էլ պետք չի, որ Ալիևը հաղթի
Քաղաքագետ Ալեն Ղևոնդյանը գրում է. «Իրականության մեջ ռուսներին պետք չի, որ մենք պարտվենք, Թուրքերին էլ պետք չի, որ Ալիևը հաղթի:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
Թունյան. Այս նկարը կոտրեց «Բայրաքթարների» անխոցելիության միֆը
ԱԺ Տնտեսական մշտական հանձնաժողովի նախագահ Բաբկեն Թունյանը գրում է. «Իսկ մտածե՞լ եք այս նկարը նաև ինչի մասին է։ Սա ոչ թե մի քանի միլիոն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:15
ՄԻՊ աշխատանքային խմբերն այցելել են Արցախից ՀՀ տեղափոխված խաղաղ բնակիչների կացարաններ
Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատանքային 3 խմբերը հերթական այցեր են իրականացրել Ադրբեջանի զինված ուժերի հարձակումների պատճառով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:13
ԵՄ-ն Վրաստանը հանել է անվտանգ երկրների ցուցակից
Վրաստանն այլևս ընդգրկված չէ անվտանգ երկրների ցուցակում, որոնք չեն հանդիսանում Եվրամիության անդամ, որոնց քաղաքացիները կկարողանան մեկնել Շենգենյան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
Արթուր Վանեցյան. Եկե՛ք միասին Հայրենիքը պաշտպանելու. տղերքը մեր կարիքն ունեն
«Հայրենիք» կուսակցության նախագահ, գեներալ-մայոր Արթուր Վանեցյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Տղե՛րք, Հայրենիքը վտանգի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:04
22.10.2020. Կորոնավիրուսի 2306 նոր դեպք է գրանցվել, 16 մարդ մահացել է
Հայաստանում երեկ կատարվել է 5189 թեստավորում, որից հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 2306 նոր դեպք: Առողջացել է 568 մարդ: Մեկ օրում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:01
Ֆրանսիացի ուսուցչի սպանողին սատարող ռուս մարզիկը ջնջել է իր գրառումը
Բացարձակ մենամարտերի առաջնությունը (UFC) արձագանքել է ռուս մարտիկ Զելիմ Իմադաևի՝ չեչեն Աբդուլահ Անզորովին սատարելու խոսքերին, որը հոկտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:54
Իրանի տարածք շարունակում են հրթիռներ ընկնել
Իրանի Արևելյան Ատրպատական նահանգի նահանգապետի քաղաքական և անվտանգության փոխնախարարը հայտարարել է, որ Ղարաբաղյան հակամարտության տարածքից Իրանի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Թշնամական ռազմական ենթակառուցվածքների ոչնչացումը
Արցախի ՊԲ-ն տեսանյութ է հրապարակել՝ ներկայացնելով թշնամական ռազմական ենթակառուցվածքների ոչնչացումը։
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
Տիգրան Աբրահամյան. Առաջնագծի ինժիներական կառույցներն իրենց խնդիրը այս պատերազմում լուծել են
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Առաջնագծի ինժիներական կառույցները արդեն 25 օր է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգը ճանաչել է Արցախի Հանրապետության անկախությունը
Ավստրալիայի ամենամեծ նահանգներից մեկի՝ Նոր Հարավային Ուելսի Օրենսդիր ժողովը պաշտոնապես ճանաչել է Արցախի Հանրապետության անկախությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:29
Չեխական DANA-ների հարցով հայաստանցի պատգամավորը չեխ գործընկերներին կոչ է արել հետաքննություն իրականացնել
Հայաստան- Չեխիա խորհրդարանական բարեկամության խմբի ղեկավար Գայանե Աբրահամյանը դիմել է  չեխ գործընկերներին հետաքննելու, թե ինչպես են չեխական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
43 պատանդ, կես մլն դոլար. Ի՞նչ է հայտնի վրացական բանկի կողոպուտի մասին
Երեկ Վրաստանի Զուգդիդի քաղաքի «Վրաստանի բանկի» մասնաճյուղերից մեկում տեղի ունեցած զինված հարձակումը ամբողջ օրվա ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
Կարեն Բեքարյան. ՄԽ համանախագահող երկրների կողմից Ադրբեջանին պետք է ներկայացվի շատ հստակ և կարճաժամկետ վերջնագիր
ԱԺ նախկին պատգամավոր, վերլուծաբան Կարեն Բեքարյանը գրում է. «Հանուն Արցախի ժողովրդի գոյության, . հանուն մարդու անօտարելի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:17
Հրդեհ է բռնկվել «ՍԱՍ ֆուդ կորտ»-ի տանիքում
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն հոկտեմբերի 22-ին, ժամը 08։51-ին ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Երևանի Արշակունյաց պողոտայի թիվ 5...
Աղբյուր` Panorama.am
10:14
«Ժողովուրդ». Արցախը կողմ է բանակցությունների սեղանին վերադառնալու գաղափարին. Ընդամենը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Արտախորհրդարանական ուժերի հետ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հոկտեմբերի 20-ի հանդիպումից հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
Ադրբեջանի հայտարարությունը՝ ՀՀ-ն Գաբալայի և Քյուրդամիրի ուղղությամբ բալիստիկ հրթիռներ է արձակել, ցինիկ սուտ է. ՊՆ խոսնակ
ՀՀ պաշտպանության նախարարության մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը գրում է. «Ադրբեջանական կողմի հայտարարությունը, թե Հայաստանը Գաբալայի և...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}