Հասարակություն 12:12 21/11/2019 Հայաստան

Հայ գիտնականները մասնակցել են գամմա բռնկումից գերբարձր էներգիաների ֆոտոնների գրանցման աշխատանքներին

«MAGIC» պատկերային մթնոլորտային չերենկովյան դիտակների համակարգը առաջին անգամ գամմա-բռնկումից (Gamma-ray Bursts) գրանցել է գերբարձր էներգիաների ֆոտոնններ: Գամմա-բռնկումները կարճատև հզոր ճառագայթման աղբյուրներ են, որոնք առաջանում են հեռավոր գալակտիկաներում մեծ զանգվածով աստղերի պայթյունից կամ նեյտրոնային աստղերի միաձուլումից:

ԳԱԱ տեղեկատվական-վերլուծական ծառայությունից հայտնում են, որ այս գրանցումը բոլորովին նոր պատկերացում է տալիս գամմա-բռնկումներում տեղի ունեցող ֆիզիկական պրոցեսների մասին, որոնք առայժմ անհայտ են: Հետազոտության արդյունքները երկու հոդվածների տեսքով հրապարակվել են հեղինակավոր «Nature» ամսագրում:

«Nature» ամսագրում տպագրվում են ժամանակակից ամենակարևոր գիտական հետազոտությունների և հայտնագործությունների վերաբերյալ հոդվածներ, ամսագիր, որի 2018թ. ազդեցության գործակիցը կազմում է 43.1:

Հունվարի 14-ին GRB 190114C գամմա-բռնկման առաջացումից 50 վայրկյան անց այն ուսումնասիրվել է «MAGIC» hամագործակցության Լա Պալմայում տեղադրված երկու 17 մետրանոց պատկերային մթնոլորտային չերենկովյան դիտակներով: Առաջին տասնյակ վայրկյանների ընթացքում գրանցված տվյալների մշակման արդյունքները ցույց են տալիս, որ գրանցված ֆոտոնների էներգիան հասնում է տեռաէլեկտրոն-վոլտի (ՏէՎ), այսինքն, նրանց էներգիան գերազանցում է տեսանելի լույսի ֆոտոնների էներգիան տրիլիոն անգամ: Այդ ժամանակահատվածում GRB 190114C-ից ճառագայթած ֆոտոնների լուսատվությունը 100 անգամ գերազանցում էր ՏէՎ տիրույթում գրանցված ամենապայծառ աղբյուրի՝ խեցգետնաձև միգամածության լուսատվությանը, ինչի հետևանքով GRB 190114C գամմա բռնկումը դառնում է ՏէՎ տիրույթում ֆոտոնների ճառագայթման ռեկորդային պայծառ աղբյուր:

Առաջին անգամ «MAGIC» համագործակցության կողմից GRB 190114C գամմա բռնկումից ՏէՎ ֆոտոնների գրանցումից հետո այն մանրամասն ուսումնասիրվել է տասնյակ դիտակներով, ինչի արդյունքում ստացվել է նրա ճառագայթման ամբողջական պատկերը ռադիոյից մինչև ՏԷՎ էներգետիկ տիրույթներում: Օպտիկական տիրույթում ուսումնասիրությունները թույլ են տվել պարզել, որ այս գամմա բռկումը առաջացել է գալակտիկայում, որից լույսը մեզ է հասնում 4.5 միլիարդ տարվա ընթացքում:

«MAGIC» միջազգային համագործակցության լիիրավ անդամ են ՀՀ ԳԱԱ ԻԿՐԱՆԵՏ կենտրոն միջազգային կազմակերպությունը և Ա. Ի. Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիան: «MAGIC» միջազգային համագործակցության տարեկան գիտաժողովը տեղի է ունեցել Երևանում սույն թվականի հունիսի 24-ից 28-ը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:40
Գոհար Մելոյան. Արդյո՞ք հանրապետության նախագահի կողմից օրենքի չստորագրումն ունի իրավական հետևանքներ
Սահմանադրագետ Գոհար Մելոյանը գրում է. «Սահմանադրության 129-րդ հոդվածի համաձայն՝ Ազգային ժողովի ընդունած օրենքը Հանրապետության նախագահն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:32
Արարատ Միրզոյանը ցավակցել է եզդի ժողովրդին
ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը ցավակցական ուղերձ է հղել եզդի ժողովրդին։ «Այսօր Հայաստանի եզդի համայնքի հետ մենք ոգեկոչում ենք 6 տարի առաջ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:27
Արսեն Բաբայան. Քաղաքական հետապնդումը պոզով ու պոչով կենդանի չէ
«Հայրենիք» կուսակցության խորհրդի նախագահ Արսեն Բաբայանն այսօր հիշեցրել է Նիկոլ Փաշինյանի կուսակից Մխիթար Հայրապետյանի՝ օրենքի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:21
Հիմնանորոգվում է Արմավիր-Նոր Կեսարիա ճանապարհը
Ընթանում են Տ-3-11/Հ-15/ (Արմավիր գյուղ) Նալբանդյան-Գետաշեն-Նոր Կեսարիա- Մ-5 ավտոճանապարհի 3 կմ երկարությամբ հատվածի հիմնանորոգման աշխատանքները։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:14
Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է երաժիշտ-կատարողների հետ
Գագիկ Ծառուկյանը, շարունակելով տաբեր սոցիալական խմբերի հետ հանդիպումների շարքը, օրերս հանդիպել է երաժիշտ-կատարողների հետ՝ վերջիններիս խնդրանքով։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Հարկադիր ծառայությունից տեղեկացնում են գործողությունների ձգձգման, նաև անհարինության մասին
Հարակադիր կատարումն ապահովող ծառայությունում կորոնավիրուսային վարակի հաստատված դեպքերով պայմանավորված և մյուս աշխատակիցների անվտանգությունն...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Ավազակային հարձակում է կատարվել Ալավերդիի ոսկյա զարդերի խանութի վրա
Օգոստոսի 1-ին` ժամը 09:00-ի սահմաններում, դիմակավորված երկու անձիք` ապօրինի ձեռք բերած և կրած զենքերով, ինչպես նաև որպես զենք օգտագործվող...
Աղբյուր` Panorama.am
12:52
Վրաստանի նախկին վարչապետ Մերաբիշվիլին հայտարարում է Իվանիշվիլիի դեմ պայքարի մասին
«Ես խորհրդարանի անդամ չեմ լինելու կամ կառավարությունում որևէ պաշտոն չեմ զբաղեցնելու, ես ներգրավվելու եմ Իվանիշվիլիի ռեժիմի դեմ պայքարում,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:46
Մարինե Սուքիասյան. Մի ձևակերպում է, որից անգամ Փաշինյան Արփիի ծիծաղը կգա
Այլընտրանքային նախագծեր խմբի անդամ  Մարինե Սուքիասյանն իր հերթական հոդվածում անդրադարձել է կամակատարներին պաշտոններում նշանակելու...
Աղբյուր` Panorama.am
12:40
ԱՆ. Կստեղծվի մասնագիտացված հակակոռուպցիոն դատարան
Արդարադատության նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել «Դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում փոփոխություններ և...
Աղբյուր` Panorama.am
12:33
Հռոմի պապ Բենեդիկտոս 16-րդը ծանր հիվանդ է․ԶԼՄ-ներ
Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս 16-րդը ծանր հիվանդացել է այս տարվա հունիսին Գերմանիա այցելելուց հետո: Այս մասին հայտնում է Passauer Neue Presse...
Աղբյուր` Panorama.am
12:26
Սոֆյա Հովսեփյան. Պարոն Մարության, Մեշչյան, ես ավելին էի սպասում ձեզանից
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սոֆյա Հովսեփյանը խոստովանում է՝ հոգնել է անտեղի պայքարելուց։ Առիթը Մաշտոցի պուրակում ծառերը...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Մաշտոցի պուրակում սրճարանի տարածքն ազատում են ծառերից
Հենց հիմա հեռացնում են Մաշտոցի պուրակի սրճարանի տարածքում կտրած ծառի արմատները։ Ահազանգում է Հայկական բնապահպանական ճակատ նախաձեռնության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի երկու նոր դեպք
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի երկու նոր դեպք: Այս մասին տեղեկությունը, վրացական Առաջին ալիքի հաղորդմամբ, հայտնել է հիվանդությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
Մի օր էլ այս քայլող պարոններն ու տիկնայք կարող են Արարատը վերանվանել Ագրիդաղ. Շարմազանով
«Ազգայինի և ավանդականի դեմ արշավ է ընթանում, և այն այս երկու տարում մեծ չափերի է հասել»,- այսօր լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Արարատի մարզ մի քանի գյուղերում վաղը ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:52
Պատրիարք Կիրիլը իր հարստության մասին լուրերը զառանցանք է անվանում
Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը հորդորել է չհավատալ քահանաների հարստության մասին լուրերին: Այս մասին գրում է Gazeta-ն։ Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:44
«Սիթի»-ն չարաշահել է գերիշխող դիրքը
Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի որոշմամբ «Կարագ» ապրանքային շուկայի ուսումնասիրության շրջանակում հարուցված...
Աղբյուր` Panorama.am
11:39
Հայկական պետհամարանիշով մեքենա ունեցող ռուսաստանաբնակ հայերը կարող են Հայաստանից պահանջել ավելի քան 3 մլրդ դոլար հատուցում. փաստաբան
Հայաստանը հայտնվել է լուրջ ֆինանսական վտանգների առջև, որի հետ համեմատած Ամուլսարի հանքի խնդրի հետևանքով առաջացող տույժը կարող է նույնիսկ թեթև...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
Ռիչարդ Հոգլանդ․ Մինսկի խումբը չի կարող լուծել այս խնդիրը, ցավոք
Այս բախումների հիմնական տարբերությունն այն է, որ ուժի կիրառումը տեղի ունեցավ ոչ թե շփման գոտում, այլ Հայաստան Ադրբեջան միջազգային սահմանին։ Իսկ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
Անօթևանների կացարանում ՄԻՊ արձանագրած խնդիրների կապակցությամբ հարուցվել է քրգործ
Մարդու իրավունքների պաշտպանի ներկայացուցիչների՝ «Հանս Քրիստիան Կոֆոեդ» բարեգործական հիմնադրամի անօթևանների ժամանակավոր կացարան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
Աֆղանստանում գրոհայինների հարձակման հետևանքով մահացել է 20 մարդ
Աֆղանստանի արևելքում գտնվող Ջալալաբադ քաղաքի բանտի վրա գրոհայինների հարձակման հետևանքով սպանվել է 20 մարդ, ևս 85 հոգի վիրավորվել է, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
Արայիկ Հարությունյանը խոսելու՞ է վերջապես գիտական հանրույթի առջև. Վահե Սարգսյան
Վերջապես մի «պատասխան» կամ պարզաբանում. շնորհակալություն տիկին Մարիա Կարապետյանին՝ մեր բացահայտումերն առ այն, որ չափորոշիչների թիմի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:01
03.08.2020. Կորոնավիրուսի 52 նոր դեպք է գրանցվել, մահվան 8 դեպք
Կիրակի օրվա ընթացքում կորոնավիրուս ախտորոշվել է 52 մարդ մոտ։ Անցած մեկ օրում մահացել է կորոնավիրուսով հիվանդ 8 մարդ։ Մահվան դեպքերի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:56
ԱՄՆ ռազմածովային և ռազմաօդային ուժերը համատեղ զորավարժություններ են անցկացնում Սև ծովում
Կիրակի օրը ԱՄՆ ռազմածովային ու ռազմաօդային ուժերը համատեղ զորավարժություն են անցկացրել Սև ծովում՝ հրթիռային ավիակիր USS Porter-ի ներգրավմամբ:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
Տորոնտոյում հայերի ու ադրբեջանցիների միջև միջադեպ է եղել
Տորոնտոյում օգոստոսի 1-ին ժամը 22.30-ի սահամաններում, տեղի է ունեցել միջադեպ հայերի և ադրբեջանցիների միջև: Կանադայում Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
Եվրոպական խորհրդարան․ Ալիևն օգտագործում է COVID-ն ու Հայաստանի հետ ռազմական լարվածությունը՝ ընդդիմությանը վերացնելու համար
Եվրոպական խորհրդարանում մեծությամբ երկրորդ խմբակցությունը`«Սոցիալիստների և դեմոկրատների առաջադեմ ալյանսը» (S&D), հանդես է եկել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
Աշխարհի ամենաերիտասարդ վարչապետն ամուսնացել է ֆուտբոլիստի հետ
Ֆինլանդիայի 34-ամյա վարչապետ Սաննա Մարինն ամուսնացել է։ Նրա ընտրյալը ֆուտբոլիստ Մարկուս Ռայկկոնեն է, ում հետ վարչապետը հանդիպել է շուրջ 16 տարի,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
Էդգար Մանուչարյան. Որոշեցի ավարտել իմ կարիերան
Ֆուտբոլի ազգային հավաքականի նախկին անդամ Էդգար Մանուչարյանը հայտարարել է ֆուտբոլային կարիերան ավարտելու մասին։ 33-ամյա ֆուտբոլիստը որոշման մասին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}