Հասարակություն 17:01 23/01/2020 Հայաստան

Կյանքից հեռացել է անվանի աստղաֆիզիկոս Զատիկ Մուրադյանը

Հունվարի 22-ին կյանքից հեռացել է հայ նշանավոր աստղաֆիզիկոս Զատիկ Մուրադյանը (1930թ․ հուլիսի 10 - 2020թ․ հունվարի 22)։ Հայտնում են Բյուրականի աստղադիտարանից։

Լինելով 200-ից ավելի գիտական հոդվածի հեղինակ և համահեղինակ՝ Զատիկ Մուրադյանը շատ հայտնի էր աշխարհի տեսաբան-աստղագետների և Արեգակի ֆիզիկայով զբաղվող մասնագետների շրջանում:

Մուրադյանի աշխատանքները նվիրված են Արեգակի ֆիզիկային, մասնավորապես` գունոլորտից արևապսակ նյութի արտահոսքին (արեգակնային քամի), տաքանալիս հրվիժակների անհետացմանը, մագնիսական հոսքեր առաջացնող պինդ մարմնի պտույտ ունեցող տիրույթներին:

 Մուրադյանը թողել է կարևորագույն գիտական ժառանգություն։ Բազմաթիվ գիտական արդյունքների շարքում հարկ է նշել նրա բացահայտած օպտիկապես խիտ սպեկտրալ գծերի «Մուրադյանի էֆեկտը», որը թույլ է տալիս շառավղային արագությունների միջոցով բացահայտել Արեգակի վերին շերտում ընթացող երևույթները, Արեգակի ակտիվ տիրույթի մագնիսական դաշտի էվոլյուցիայի առաջին դիտումը արեգակնային բռնկումից առաջ, բռնկման ընթացքում և բռնկումից հետո, Արեգակի գունոլորտից դեպի արևապսակ սպիկուլների միջոցով նյութի տեղափոխման` արեգակնային քամու հիմնական պատճառի հայտնաբերումը, Արեգակի ծայրահեղ եզրի (լիմբի) մթնեցման չափումը, տաքացման հետևանքով արեգակնային հրվիժակների ջերմային անհետացման հայտաբերումը, Պիկ դյու Միդի աստղադիտարանի (Պիրենեյան լեռներ, Ֆրանսիա) համար մինչ օրս աշխատող 8մ արեգակնային սպեկտրոգրաֆի նախագծումը և կառուցման ղեկավարումը, «Արեգակնային ակտիվության սինոպտիկ քարտեզների» թվային գրանցման, վերլուծության, գծագրման և հրատարակման համակարգչային ծրագրի սկզբունքի մշակումը և ղեկավարումը (աշխարհում գոյություն ունեցող համակարգչային կառավարմամբ միակ սինոպտիկ քարտեզները), արեգակնային ակտիվության պտտման արագության չափի նոր մեթոդի առաջարկումը, որը բացահայտում է արեգակնային ակտիվության նոր պարամետրեր:

Զ․ Մուրադյանը եղել է Միջազգային աստղագիտական միության (ՄԱՄ, 1970), Եվրոպական աստղագիտական ընկերության (ԵԱԸ), Աստղագիտության մասնագետների ֆրանսիական ընկերության, Ռումինիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 2008թ.-ից նաև որպես Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ և 2009-ից Հայկական աստղագիտական ընկերության (ՀԱԸ) անդամ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:17
ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման կենտրոնի աշխատակիցներն աշխատանքից ազատման կոլեկտիվ դիմում են ներկայացրել
«ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենին  կենտրոնի աշխատակիցներն այսօր աշխատանքից ազատման կոլեկտիվ դիմում են...
Աղբյուր` Panorama.am
13:11
ԵՄ-ն ընդլայնում է Թուրքիայի դեմ կիրառվող պատժամիջոցները՝ Կիպրոսում հորատումների համար
Եվրամիությունը (ԵՄ) որոշել է ընդլայնել Թուրքիայի դեմ կիրառվող պատժամիջոցները: Պատճառն այն է, որ Թուրքիան Արևելյան Միջերկրականում նավթի և գազի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:02
Չինաստանից ուղարկված առաջին մարդասիրական օգնությունը հասել Իրան
Այսօր  Թեհրանում Չինաստանի դեսպան Չան Հուան հայտնել է, որ Իրան է ժամանել Չինաստանից բժշկական և հումանիտար օգնության առաջին խմբաքանակը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
13:01
Կորոնավիրուս. Նուբար Աֆեյանի ընկերության պատվաստանյութն ուղարկվել է փորձարկման
Moderna Therapeutics բիոտեխնոլոգիական ընկերություն, որը հիմնված Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում,  առաքել է COVID-19 պատվաստանյութի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:59
Դեմկուսը դիմում է համակիրներին՝ չամսանակցել հանրաքվեին
«Արդարություն հաստատելու ճանապարհին սեփական քմահաճույքին տուրք չեն տալիս»
Աղբյուր` Panorama.am
12:51
Արայիկ Մելքումյանն ընդգրկվել է դատավորների ռեզերվում
Բարձրագույն դատական խորհուրդը  հրապարակել է Արայիկ Մելքումյանի դիմումի հիման վրա՝ Բարձրագույն դատական խորհրդի կողմից 14.02.2019 թվականին...
Աղբյուր` Panorama.am
12:47
ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնակատար. Սարքված տեսանյութ է
«Դա սարքված, մոնտաժված  տեսանյութ է»,- լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնակատար Էդուարդ Մարտիրոսյանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
12:44
Բանակում մահվան ցանկացած դեպք արձանագրվում է որպես ՊՆ թերացում, և որևէ ձևով ներելի չէ. Բալայան
«Բանակում տեղի ունեցած պաշտոնանկությունները հաջորդական քայլերից մեկն էին, հիմա շատ ավելի ծավալուն աշխատանքներ են տարվում՝ խաղաղ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:36
Էդուարդ Մարտիրոսյանը՝ որոշ շրջանակների ու սատանայի համագործակցության մասին
Ազգային անվտանգության ծառայությունում կադրային փոփոխություններ եղել են և կլինեն: Ազգային ժողովում լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց ԱԱԾ տնօրենի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:34
Բաթոյանի նախկին խորհրդական. Ավելին անելու հնարավորություն չտրվեց
Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի խորհրդական Օլյա Ազատյանն աշխատանքից ազատման դիմում է գրել։ Պատճառները ներկայացրել է ֆեյսբուքյան...
Աղբյուր` Panorama.am
12:27
Ռուսաստանը և Իրանը կկորցնեն իրենց հեղինակությունը, եթե Իդլիբում բռնությունը չնվազի. Ֆահրեթթին Ալթուն
Միջազգային հանրությունը պետք է միջոցներ ձեռնարկի քաղաքացիական անձանց պաշտպանելու և թռիչքային գոտին սահմանափակելու համար։ Այս մասին հայտարարել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:21
Վիվա-ՄՏՍ. Հիմքից ամրացված ու վերակառուցված տունը նաև ապաստարան ունի
Վիվա-ՄՏՍ-ի և «Հայաստանի Ֆուլեր տնաշինական կենտրոնի» աջակցության շնորհիվ, նախորդ տարվա ընթացքում, Պառավաքարում տան խնդիր է լուծել 5 ընտանիք:
Աղբյուր` Panorama.am
12:19
Էլինար Վարդանյան. Գրեթե Հայաստան, գրեթե նախագահ
«Այլընտրանքային նախագծեր խմբի» անդամ Էլինար Վարդանյանն իր հերթական հոդվածում գրում է. «Ալբանիայում քաղաքական սուր ճգնաժամ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Իրազեկում. այլ համայնքում հաշվառում ունեցող անձը կարո՞ղ է արդյոք քվեարկությանը մասնակցել ըստ գտնվելու վայրի
Ոստիկանությունը տեղեկացնում է, եթե ՀՀ քաղաքացին բնակչության պետական ռեգիստրում հաշվառված է ՀՀ հասցեով, սակայն քվեարկության օրը գտնվելու է այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
«Թույլ տվեք չմեկ­նա­բա­նեմ»
Նյութը՝ irates.am-ի։
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
ԴԱՀԿ-ը՝ պարտապանի աշխատավարձի վրա բռնագանձում տարածելու հիմքերի և չափի մասին
Պարտապանի կենսաթոշակի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել առավելագույնը՝ 30 տոկոսի չափով:
Աղբյուր` Panorama.am
11:59
Գլխավոր դատախազը միջնորդել է բեկանել Մալխասյանի և Թարխանյանի վերաբերյալ դատական ակտերը
Գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքներ է ներկայացրել համապատասխանաբար Իսահակ Մալխասյանի և Կարեն Թարխանյանի վերաբերյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:57
«Այո»-ի միլիոնները տրվեցին իրական «տերերին»
Սահմանադրական հանրաքվեի «Այո»-ի նախընտրական շտաբում շտաբի ղեկավար Սուրեն Պապիկյանը «Այո»-ի բրենդինգի մրցույթի առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:51
Կորոնավիրուս՝ բոլոր մայրցամաքներում, բացի Անտարկտիդայից
«Հարցերին պետք է ուղիղ պատասխանել՝ չմտածելով, որ ամեն ինչ կանցնի ինքն իրեն, հնարավոր կլինի խուսափել, հույսը դնելով հանգամանքների լավ դասավորության վրա»,- ասել է ԱՀԿ գործադիր տնօրենը:
Աղբյուր` Panorama.am
11:42
Իսրայելում մեկ տարվա մեջ կանցկացվեն 3-րդ ընտրությունները
Իսրայելում հաջորդ շաբաթ կանցկացվեն մեկ տարվա մեջ երրորդ ընտրությունները՝ հույսով, որ երրորդ փորձից ընտրողները երկիրը դուրս կբերեն քաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
Շվարցենեգերն աշխատանքի է գնում ավանակի ու պոնիի ուղեկցությամբ
Դերասան Առնոլդ Շվարցենեգերն  ինսթագրամում տեսանյութ է հրապարակել, երբ ավանակի ու պոնիի ուղեկցությամբ գնում է ընկերություն աշխատանքի:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:30
Ալվինա Գյուլումյան. Մրցույթի արդյունքները կամփոփվեն Սահմանադրության ընդունման հոբելյանական 25-րդ տարեդարձի օրը
Սահմանադրական դատարանի փոխնախագահ Ալվինա Գյուլումյանը փետրվարի 26-ին հանդիպում է ունեցել մի շարք բուհերի իրավաբանական ֆակուլտետների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Թուրքիայի իշխանություններն արգելափակել են մի քանի սոցկայքեր
Թուրքական իշխանությունները երկրում արգելափակել են YouTube վիդեոհոսթինգը, նաև մի քանի սոցիալական ցանցեր փետրվարի 27-ին սիրիական Իդլիբում թուրք...
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Հայաստանի բարձր ռազմականացումը հասկանալի է. Մաքս Մաչլեր
Հայաստանի ռազմականացման բարձր աստիճանը հասկանալի է, սակայն, չի կարող դրական համարվել, «Ամերիկայի Ձայն»-ի հետ զրույցում նշել է Բոննի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:09
Ատոմակայանի աշխատանքները կերկարաձգվեն մինչև 2026 թվական
Հայաստանի ԱԷԿ-ում կատարվում են պաշարների վերականգնման և կայանի շահագործումը 10 տարով երկարաձգելու աշխատանքներ։ Այս մասին այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:06
Փաշինյան. Թու, թու, թու
Մինչ այս պահը կորոնավիրուսով հիվանդացության ոչ մի դեպք չի գրանցվել
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
Արմեն Գրիգորյան. ԱԱԾ-ն զբաղվում է տեսանյութով
«ԱԱԾ-ն այժմ զբաղվում է այդ գործով»,-լրագրողների հետ ճեպազրույցում հայտարարեց Ազգային անվտանգության խորհուրդի քատուղար Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:55
«Տվեք մեր հիվանդին». Արտերկրի հիվանդանոցից պահանջել են Մանվել Գրիգորյանին տեղափոխել իրենց մոտ
ԱԺ նախկին պատգամավոր, ԵԿՄ նախկին նախագահ Մանվել Գրիգորյանի հիվանդությունները քաղաքացիական հիվանդանոցում մոտ մեկ տարի ստացիոնար բուժում ստանալու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:49
Գրիգորյան. Վրաստանի հետ սահմանը փակելու հարց չի քննարկվում
Վրաստանի հետ սահմանը փակելու հարց այս պահին չի քննարկվում։ Լրագրողների հետ ճեպազրույցում հայտարարեց Ազգային անվտանգության խորհուրդի քարտուղար...
Աղբյուր` Panorama.am
10:45
Բելառուսում գրանցվել է կորոնավիրուսի առաջին դեպքը
իրանցի ուսանողը ժամանել է Բաքվից
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սերժ Սարգսյանը շնորհակալություն հայտնեց դատարանի դիմաց հավաքված իր աջակիցներին
16:42 25/02/2020

Սերժ Սարգսյանը շնորհակալություն հայտնեց դատարանի դիմաց հավաքված իր աջակիցներին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}