Տնտեսություն 16:42 20/10/2020 Աշխարհում

Թադևոս Ավետիսյան. Ադրբեջանն Իտալիայից է ստանում իր նավթադոլարների 30 տոկոսը

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ Թադևոս Ավետիսյանն իր հոդվածում անդրադարձել է հարցին, թե ինչու նախօրեին Իտալիան դեմ քվեարկեց Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցների կիրառմանը։

Հիշեցնենք, որ ԵՄ-ում Հունաստանի նախաձեռնությամբ Թուրքիայի նկատմամբ պատժամիջոցներին դեմ քվեարկեցին հինգ երկրներ՝ Իտալիան, Գերմանիան, Իսպանիան, Մալթան ու Հունգարիան։

Թադևոս Ավետիսյանն իր հոդվածում գրում է.

«Այլևս փաստ է՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի մարդակեր ղեկավարները Ադրբեջանի նավթահեն, թերզարգացած տնտեսությունն ամնեակարճ ճանապարհով մտցրեցին անդառնալի ճգնաժամի փուլ:

Այս մարդակերների կողմից պարբերաբար սանձազերծվող պատերազմները կործանարար հարվածներ են հասցնում ադրբեջանական տնտեսության ողնաշարին, որի ջախջախումն այս օրերին մոտենում է կայծակնային արագությամբ:

Ակնհայտ է՝ Ադրբեջանի տնտեսական համակարգի ողնաշարը նավթամուղներն ու գազամուղներն են, որոնց կայուն և անվտանգ շահագործումը նման իրավիճակում ուղղակի դարձել է անհնար:

Ադրբեջանին սպասվող հետևանքները չեն ուշանալու՝

- Թուրքիայի կողմից ադրբեջանական տնտեսության վերջնական գաղութացում և իր աշխարհաքաղաքական ծավալապաշտական շահերի սպասարկմանը ծառայեցում,
- նավթարդյունահանման ոլորտից օտարերկրյա ներդրումների փախուստ,
- ՀՆԱ-ի շուրջ 50 տոկոսի, իսկ արտահանման շուրջ 90 տոկոսի կրճատման իրական նախադրյալներ,
- խորացող աշխարհաքաղաքական մարտահրավերներ, տարածաշրջանային և միջազգային լիակատար մեկուսացում, միջազգային տնտեսական պատժամիջոցներ,
- քաղաքական անկայունություն, հեղաշրջումներ, երկարաժամկետ անկառավարելի իրավիճակ,
- սոցիալական լարվածության աննախադեպ խորացում և բախումներ,
- ի վերջո, արտաքին պատերազմի վերաճում ներքին՝ քաղաքացիական պատերազմի:

Այս իրողությունը ստիպված են հաշվի առնել Ադրբեջանի արտաքին տնտեսական գործընկերները, որոնք անսահման օգտվում են ադրբեջանական նավթի և գազի գերարդյունահանումից և արտահանումից: Օտարերկրյա ներդրումները այս ոլորտում ունեն անհամեմատ ավելի բարձր, չկառավարվող իրական ռիսկեր, քան օրինակ խաղատներում կատարված խոշոր խաղադրույքները:

Իսկ գերշահույթներ ունենալու համար Ադրբեջանին վճարվող նավթադոլարները սնում են Թուրքիայի պարտադրանքով և Ադրբեջանի ձեռամբ պարբերաբար սանձազերծվող պատերազմները մեր տարածաշրջանում: Օտարերկրյա վճարողներն էլ դառնում են անուղղակի մասնակիցը դեռևս տարածաշրջանային ընդգրկում ունեցող այս մարդակեր գործընթացների:

Այս վերջին պնդումը հատկապես վերաբերելի է այն երկրներին, որոնք իրականում ոչ տնտեսական գործոններով պայմանավորված գերօգուտներ ստանալու նպատակով ներգրավված են ադրբեջանական նավթի արդյունահանման ոլորտում և այդ նավթը շարունակում են ձեռք բերել շուկայականից անհամեմատ էժան գնով՝ պարբերաբար ականատեսը լինելով այս մահաբեր գործարքների անմարդկային իրական հետևանքներին:

Այս տեսնակյունից առկա իրողությունները փաստարկելու նպատակով շարունակում ենք Ադրբեջանի արտաքին առևտրի ապրանքային և աշխարհագրական կառուցվածքների ուսումնասիրությունը (աղբյուրը՝ https://tradingeconomics.com/azerbaijan):

Այսպես՝ Իտալիան ադրբեջանական արտահանման ամենախոշոր ներկրողն է: Ադրբեջանի արտահանման աշխարհագրական կառուցվածքում Իտալիայի բաժինը ամենամեծն է՝ շուրջ 30 տոկոս կամ տարեկան շուրջ 5,7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար: Դեպի Իտալիա ադրբեջանական արտահանման ապրանքային կառուցվածքում նավթի և գազի տեսակարար կշիռը գրեթե 100 տոկոս է:

Հատկանշական մեկ այլ փաստ. նախորդ չորս տարիներին (2016թ. ապրիլյան քառօրյա և 2020թ. սեպտեմբերի 27-ից վերսկսած պատերազմների միջանկյալ ժամանակահատված) դեպի Իտալիա ադրբեջանական նավթի և գազի տարեկան միջին արտահանումն աճել է շուրջ 2,5 անգամ՝ 2015թ. համեմատ:

Ուշագրավ է նաև այն, որ Ադրբեջանի ներմուծման աշխարհագրական կառուցվածքում ևս Իտալիան ունի առաջատար դիրք՝ գտնվում է առաջին տասնյակում: Ավելին՝ 2016-2019թթ. Իտալիայից Ադրբեջանի ներմուծումն աճել է տարեկան միջինը 10 տոկոսով:
Իհարկե, շարունակվող և թռիչքաձև աճող այս մահաբեր առևտրի տնտեսական գերօգուտները բաժին են հասնում նաև Իտալիային:

Եվ այն հիմնական շարժառիթով պայմանավորված՝ Իտալիան օրերս դեմ արտահայտվեց ԵՄ-ի կողմից Թուրքիայի նկատմամբ տնտեսական պատժամիջոցներ կիրառելու վերաբերյալ Հունաստանի առաջարկին:

Այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ է գիտակցել.

հարմար առիթի դեպքում թուրք-ադրբեջանական տանդեմը, օգտագործելու է Ադրբեջանի կուտակած նավթադոլարները և առանց վարանելու խոցելու է նաև Իտալիայի խաղաղ բնակչությանը, հիվանդանոցները, եկեղեցիները …»։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:32
Խենթանալու հայրենիք, փառավոր ազգ. Արցախի ԱԺ պատգամավոր
Արցախի Հանրապետության  «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը գրել է.  «Շուտով հինգ տարի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:21
Ովքեր են «Գազպրոմ»-ի անունից բարձր աշխատավարձով աշխատանք առաջարկում
Անվտանգության ծառայության կողմից համացանցում իրականացվել են ուսումնասիրություններ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
«ԼՈՒՅՍ». ՀՀ-ում արտաքին կապիտալի ներհոսքի տատանումները և մյուս արտաքին ցնցումներն առաջացրել են ներքին պահանջարկի, հետևաբար նաև տնտեսական աճի տատանումներ
«ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամը վերլուծել է ՀՀ տնտեսական աճի կառուցվածքը։ Այսպես՝ • ՀՀ տնտեսության զարգացման ընթացքում բարձր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
Global Finance. Կոնվերս Բանկն առևտրի ֆինանսավորմամբ Հայաստանի առաջատարն է
Կոնվերս Բանկը հեղինակավոր Global Finance ամսագրի կողմից լավագույնն է ճանաչվել «Առևտրի ֆինանսավորող լավագույն բանկը Հայաստանում» անվանակարգում:
Աղբյուր` Panorama.am
10:55
Լոնդոնը խոստանում է աջակցել Թբիլիսիին ՌԴ-ից հնարավոր հիբրիդային սպառնալիքների դեմ պայքարում
Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը կշարունակի աջակցել Վրաստանին՝ Ռուսաստանից եկող հնարավոր հիբրիդային սպառնալիքներին դիմակայելու հարցում։ Այդ մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:38
330 մլն դրամ աջակցություն Վարդանյան եղբայրներից՝ 44-օրյա պատերազմում զոհվածների ընտանիքներին
Բարերարներ Միքայել և Կարեն Վարդանյանները հերթական բարեգործական ծրագիրն են իրականացրել: 44-օրյա պատերազմում զոհված կամ անհայտ կորած ճանաչված...
Աղբյուր` Panorama.am
10:35
Թրամփը հայտարարել է՝ 24 ժամում կարող էր դադարեցնել Ուկրաինայի հակամարտությունը
ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ 24 ժամում կարող էր պայմանավորվել Ուկրաինայում հակամարտության դադարեցման մասին, գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
Արցախի ժողովրդին նվիրաբերած 250 տ. հումանիտար բեռը շարունակում է մնալ Գորիսում. Շտաբ
Արցախի Հանրապետության տեղեկատվական շտաբը հայտնում է.  «Ադրբեջանի կողմից Արցախն արտաքին աշխարհի հետ կապող միակ ճանապարհի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
Ղուրանն այրած դանիացի արմատականը վերջնագիր է ներկայացրել Էրդողանին
Դանիական ծայրահեղ աջ «Կոշտ ուղի» կուսակցության առաջնորդ Ռասմուս Պալուդանը, որն նախորդ շաբաթ օրը Ստոկհոլմում Թուրքիայի դեսպանատան մոտ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:10
ԵՄ-ն ամենաբարձր մակարդակում ջանքեր է գործադրում՝ նպաստելու ՀՀ և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների համապարփակ կարգավորմանը. Մորա
Հունվարի 26-ին Երևանում կայացել է ՀՀ-ԵՄ քաղաքական և անվտանգային հարցերով երկխոսության առաջին բարձրաստիճան նիստը, որը համանախագահել են ՀՀ ԱԳ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
Տիգրան Մանսուրյանի ծննդյան օրն է
Տիգրան Մանսուրյանի համար երկու սրբություն գոյություն ունի՝ Հայաստան երկիրն իր տարածքով և հայոց լեզուն նրա վրա իշխող։
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
Հայաստանի իշխանությանը հաջողվեց երկիրը «պոլիգոնի» մեծ սպառնալիք տակ դնել. Տիգրան Աբրահամյան
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խբակցության պատգամավոր, անվտանգային հացերով փորձագետ Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «ՌԴ ԱԳՆ-ն բավականին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:38
15 զինծառայողների մահվան գործով կալանավորվել է զորամասի թիկունքի պետ-հրամանատարի տեղակալը
ՀՀ ՊՆ N զորամասի թիկունքի պետ-հրամանատարի թիկունքի և կոմունալ շահագործման ծառայության գծով տեղակալ Գ.Ա.-ի նկատմամբ, Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
«Հրապարակ». Արտակ Թվմասյանը մեծ պարտքեր է կուտակել, հույս ունի՝ խաղատուն բացելուց հետո դրանք կմարի
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Տեղեկություններ կան, որ Seven Visions Hotels, The Dvin հյուրանոցի սեփականատեր, գործարար Արտակ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
«Ժողովուրդ». Ինչու հրաժեշտ տվեցին գլխավոր հարկադիր կատարող Սերգեյ Մեղրյանին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթին մանրամասներ հայտնի դարձան, թե ինչու հրաժեշտ տվեցին գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
«Հրապարակ». ՄԻՊ աշխատակազմում սպասողական վիճակ է, թե ով է լինելու հաջորդը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ՄԻՊ Քրիստինե Գրիգորյանի հրաժարականից հետո աշխատակազմի և ոչ մի աշխատակից ազատման դիմում չի գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
«Ժողովուրդ». Գեղամ Մանուկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելու վերաբերյալ գործը Աննա Վարդապետյանի սեղանին է
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:15
«Հրապարակ». Էդուարդ Աղաջանյանը հոգնել է. ուզում է գլուխը րոպե առաջ ազատել ու գնալ դեսպան
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ԱԺ հաջորդ հերթական նիստին իշխող խմբակցության պատգամավոր Էդուարդ Աղաջանյանը կհայտարարի արտաքին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:10
«Ժողովուրդ». Ովքեր են շահագրգռված Քրիստիննե Գրիգորյանին Արտաքին հետախուզական ծառայության պետ առաջադրելու հարցում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ մարդու իրավունքների արդեն նախկին պաշտպան...
Աղբյուր` Panorama.am
09:05
«Հրապարակ». ՄԻՊ-ի պաշտոնն արդեն 5 օր է՝ թափուր է, բայց խմբակցությունները չեն շտապում թեկնածուներ առաջադրել
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ով կդառնա Հայաստանում վեցերորդ ՄԻՊ-ը՝ պարզ կդառնա եկող ամիս։ Չնայած կառավարությունում մի քանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:01
«Ժողովուրդ». ՆԳ նորանշանակ նախարարը ոչ ճիշտ թվեր է ներկայացնում հանրությանը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Կառավարության հունվարի 26-ի նիստում ներքին գործերի նորանշանակ նախարար Վահե Ղազարյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
08:48
Արծվաբերդում այրվել է մոտ 250 հակ անասնակեր
Հունվարի 27-ին, ժամը 00:14-ին Տավուշի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Արծվաբերդ գյուղում այրվում է անասնակեր:...
Աղբյուր` Panorama.am
08:30
Ճապոնիան կարգելի պատվաստանյութերի և բժշկական սարքավորումների արտահանումը Ռուսաստան
Ճապոնիան արգելք է դնում Ռուսաստան պատվաստանյութերի, բժշկական սարքավորումների և դեղամիջոցների, միջուկային նյութերի և սարքերի, պայթուցիկ նյութերի...
Աղբյուր` Panorama.am
08:13
Երևանում մեքենա է այրվել
Հունվարի 26-ին, ժամը 23:34-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն տեղեկություն է ստացվել, որ Երևանի Խաչիկ Դաշտենցի փողոցի 60 հասցեի...
Աղբյուր` Panorama.am
08:00
Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ՝ Երևանում և 5 մարզում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 27-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:31
Ընթրիքի ընտրության ժամանակ նկատի ունենալ՝ ԼՂ-ում 120.000 մարդ կարող է իր ընտրությունն անել միայն մակարոնեղենի, հնդկաձավարի միջև.Մամիջանյանը՝ ԵԽԽՎ-ում
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Հայկ Մամիջանյանը ելույթ է ունեցել ԵԽԽՎ լիագումար նիստին. «Հարգելի’...
Աղբյուր` Panorama.am
21:00
Տեղից վերկենալը մի նպատակ էր հետապնդում՝ ճշմարտությունը չբացահայտվի․ Ամրամ Մակինյան
Դատարանից մենք ակնկալում ենք բացառապես արդարադատություն։Այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասել է Սերժ Սարգսյանի պաշտպան Ամրամ Մակինյանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:54
Հատուկ հանձնարարություններով ստրուկներ․ Ավետիք Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «ՀԱՏՈՒԿ ՀԱՆՁՆԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՎ ՍՏՐՈՒԿՆԵՐ Քիչ առաջ կարդացի, թե ինչպես կառավարության նիստում,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Միրզոյանը Էնրիկե Մորայի հետ քննարկել է Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի շուրջ վերջին զարգացումները
Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ԵՄ արտաքին գործողությունների եվրոպական ծառայության գլխավոր քարտուղարի քաղաքական հարցերով տեղակալ Էնրիկե Մորային: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բորիկ Կոյտիկով. էլ ի՞նչ պիտի կատարվի, որ ժողովուրդը հասկանա՝ անօրինական երկրում ենք ապրում
14:04 26/01/2023

Բորիկ Կոյտիկով. էլ ի՞նչ պիտի կատարվի, որ ժողովուրդը հասկանա՝ անօրինական երկրում ենք ապրում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}