Հասարակություն 16:59 12/02/2021 Հայաստան

«CEE Bankwatch Network» ՀԿ-ների միջազգային ցանցի նոր զեկույցում անդրադարձ կա Ամուլսարի խնդրին

«CEE Bankwatch Network» ՀԿ-ների միջազգային ցանցը հրապարակել է նոր զեկույց Եվրոպայի «Կանաչ գործարք» (Green Deal) պլանի վերաբերյալ՝ զգուշացնելով, որ «Կանաչ գործարք»-ում նշվող հումքի ձեռքբերումը չպետք է իրականացվի աշխատողների, տեղական համայնքների և բնության հաշվին: Զեկույցում օրինակներից մեկը Հայաստանի Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի շահագործման ծրագրի մասին է: Այս մասին հայտնում է «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ-ն: 

Եվրոպայի «Կանաչ գործարք»-ը միտված է՝ խթանելու բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, անցնելու մաքուր, շրջանաձև տնտեսության, վերականգնելու կենսաբազմազանությունը և կրճատելու աղտոտվածությունը: Այն միտված է նաև նվազեցնելու ջերմոզային գազերի արտանետումները և հասնելու կայուն զարգացման նպատակներին:

«CEE Bankwatch Network»-ն իր «Հում գործարք. Արդյո՞ք ԵՄ զարգացման նոր մոդելը նշանակում է ավելի շատ նույն քայքայիչ հանքարդյունաբերությունը» զեկույցի վերաբերյալ տարածած մամլո հաղորդագրությունում նշում է, որ Եվրոպայի «Կանաչ գործարք»-ը նախատեսում է ավելացնել հանքարդյունաբերության հումքը` մաքուր էներգիայի, վերականգնվող աղբյուրների և բարձր տեխնոլոգիական այլ լուծումների պահանջարկը բավարարելու համար, որոնք ԵՄ կանաչ զարգացման օրակարգի առաջնային կետում են:

«Եվրահանձնաժողովը նախանշել է տեղեկատվական, հաղորդակցական տեխնոլոգիաների (ՏՀՏ) հետ կապված հումք ապահովելու լայնածավալ ծրագրեր, սակայն քիչ է նշում դրանց արդյունահանման հետ կապված ռիսկերի արդյունավետ լուծման մասին: Օրինակ, ԵՄ նախահաշվարկի համաձայն՝ էլեկտրական տրանսպորտային միջոցների մարտկոցների և էներգիայի կուտակման համար 2030 թ-ին անհրաժեշտ կլինի մինչև 18 անգամ ավելի շատ լիթիում (Li) և հինգ անգամ ավելի շատ կոբալտ (Co), իսկ 2050 թվականին` գրեթե 60 անգամ ավելի շատ լիթիում և 15 անգամ ավելի շատ կոբալտ»,- մասնավորապես նշված է «CEE Bankwatch Network»-ի հաղորդագրության մեջ:

«CEE Bankwatch Network»-ի զեկույցը նկարագրում է շրջակա միջավայրի ոչնչացման դեպքերը, վատ աշխատանքային պայմանները և հասարակության բավարար մասնակցության պակասը մետաղի արդյունահանման և ձուլման գործառնությունների պլանավորման և իրականացման ընթացքում, որոնց հաճախ աջակցում են Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը և Եվրոպական ներդրումային բանկը՝ իրենց ներդրումների միջոցով: Ամուլսարի վերաբերյալ զեկույցում նշված է.

«Ոսկու հանքը Հայաստանում վտանգում է Բնության պահպանության միջազգային միության կարմիր ցուցակում գրանցված առաջավոր ասիական ընձառյուծի բնակմիջավայրը
Ամուլսարի ոսկու հանքի դեպքը լեռնահանքային արդյունաբերության դեպքերին հատուկ օրինակներից մեկն է. մետաղի արդյունահանումը հսկայական վտանգ է ներկայացնում կենսաբազմազանության համար, և հաճախ համայնքներն են պայքարում բնությունը պաշտպանելու համար: Ամուլսարի ոսկու հանքը գտնվում է Հայաստանի կենտրոնական մասում՝ սիրված Ջերմուկ առողջարանային քաղաքից ոչ հեռու: Ամուլսար լեռը սնում է խոշոր գետերը երկրի մի շարք շատ կարևոր ջրային ավազանների համար:

Կանադական «Lydian International» ընկերությունը նախատեսում էր ոսկու բացհանք շահագործել, որը, ինչպես ակնկալվում  է, կազդի ոչ միայն ջրի աղբյուրների և օդի որակի, այնպես էլ նաև այս արժեքավոր բնական տարածաշրջանում գտնվող վայրի կենդանական աշխարհի վրա:
Ընկերությունն աջակցություն է ստացել Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկից (EBRD) (2009 և 2017 թթ.) և Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայից (IFC) (վերջինս 2017թ. դուրս է եկել նախագծից): «Lydian»-ն ի սկզբանե նախատեսում էր օգտագործել արդյունահանման և վերամշակման տեխնոլոգիա, որը հայտնի է որպես ցիանիդային տարրալվացում, ինչն անհանգստացրել է հարակից համայնքներին տվյալ տեխնոլոգիայի հավանական վտանգավոր ազդեցությունների պատճառով:

Տեղի բնակիչները, ովքեր իրենց ապրուստը վաստակում են, մշակելով ծիրանի այգիներ, հավաքելով վայրի բույսեր, բազմացնելով կենդանիներ և ձկներ, 2018թ. փակել են հանքավայրի ենթակառուցվածքներ տանող մուտքը: 2020թ. ամռանը ընկերությունն ուժ կիրառեց ցուցարարների նկատմամբ ճանապարհային շրջափակումը ճեղքելու համար, ահաբեկեց և վարկաբեկեց տեղի համայնքի անդամներին, ցուցարարներին և ակտիվիստներին՝ դատական գործեր սկսելու միջոցով:

Անկախ փորձագետները, օրինակ՝ WWF  Հայաստանի և Վայրի բնության բալկանյան միության (Բուլղարիա) փորձագետները պնդում են, որ ծրագրի հաստատումը խախտում է Հայաստանի Հանրապետության բուսական և կենդանական աշխարհի մասին օրենքները, քանի որ ներդրումների իրականացումը կհանգեցնի ոչնչացման եզրին գտնվող մի շարք տեսակների թվաքանակի կրճատմանը (ինչպես դասակարգված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում): Հանքը նաև հակասում է «Եվրոպայի վայրի բնության և բնական միջավայրի պահպանության մասին» կոնվենցիային, որը հայտնի է Բեռնի կոնվենցիա անվամբ:

Բույսերի և կենդանիների վայրի տեսակների պաշտպանությունը ներառում է վտանգված տեսակների, ինչպես նաև նրանց բնակմիջավայրերի պաշտպանությունը: Այս բնակմիջավայրերը պաշտպանված են «ԷՄԵՐԱԼԴ ցանց» անվամբ տարածքների ցանցում: Ամուլսարի հանքավայրի շահագործումը կարող է ոչնչացնել «ԷՄԵՐԱԼԴ ցանց»-ի երեք տեղանք, 11 հատուկ բնակմիջավայր և 76 պահպանվող ցեղատեսակ:

Առաջավոր ասիական ընձառյուծը՝ Կովկասի ամենախոշոր կատվազգին, Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեպքում վտանգված տեսակների շարքում է: Հաշվարկված է, որ այս տեսակից միայն 10 առանձնյակ է ապրում Հայաստանում, որոնք շարժվում են միգրացիոն երկու միջանցքով: Միջանցքներից մեկը հատում է հանքի տարածքը: Հանքի մշտադիտարկման գործընթացում ներգրավված հասարակական կազմակերպությունները բողոք են ներկայացրել Բեռնի կոնվենցիայի քարտուղարություն` Հայաստանի կառավարության դեմ: Բողոքի մեջ ՀՀ կառավարությունը մեղադրվում է Բեռնի կոնվենցիային համապատասխան էկոլոգիապես արժեքավոր տարածքներում ներդրումների և պահպանվող ցեղատեսակների և բնակմիջավայրերի գնահատման ընթացակարգերը չիրականացնելու մեջ»:

CEE Bankwatch Network»-ի զեկույցը Եվրոպական հանձնաժողովին կոչ է անում նախագծել հստակ տեսլական և հատկացնել միջոցներ հումքի արդյունահանման հետ կապված խնդիրները հաղթահարելու համար: ԵՄ-ն պետք է ձեռնարկի հետևյալ գործողությունները` իր զարգացման նոր մոդելի կայունությունը ապահովելու համար.

. Ռեսուրսների օգտագործման կրճատում` որպես նոր հանրային ֆինանսավորվող ցանկացած ծրագրի հիմքում ընկած սկզբունք
. Առավել քիչ շահագործող և թույնից զերծ տեխնոլոգիաների կիրառում
. Հին լեռնահանքային տեղանքների վերականգնում
. Հանքարդյունաբերական նախագծերի համար բնապահպանական, սոցիալական և մարդու իրավունքների խիստ և արդյունավետ վերահսկողություն
. Հանքերից և հարակից օբյեկտներից տուժած համայնքների խոսքի իրավունք:

Զեկույցի ամբողջական տարբերակը հասանելի է այս հղումով: :



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:34
Կառավարական առանձնատանը շարունակվելու է բնակվել միայն Փաշինյանի ընտանիքը՝ այն էլ օրենքի խախտմամբ. Mediaport
Խորհրդարանն այսօր կցրվի. Արարատ Միրզոյանը կլքի կառավարական առանձնատունը։   Mediaport-ի աղբյուրի փոխանցմամբ՝ երկրորդ անգամ վարչապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Հայաստանը մահաբեր «նիկոլավիրուսից» ազատելու համար մենք սկսում ենք #antinikol շարժումը․ Միքայել Մինասյան
Հայաստանը մահաբեր «նիկոլավիրուսից» ազատելու համար մենք սկսում ենք #antinikol շարժումը։ Այդ մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Քիչ է մնացել, ամեն բան լավ է լինելու․ Արթուր Ղազինյան
Փոթորիկից հետո ջրի երես է դուրս գալիս հատակում թաքնված աղբը, տիղմը, կեղտն ու փոշին, որը աղտոտում է միջավայրը, տարածում գարշահոտ։Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել․ ՀՀ ՊՆ
Մայիսի 9-ին և 10-ին ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով օպերատիվ մարտավարական իրավիճակի փոփոխություն և սահմանային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
ԱԺ-ն իրավունքի ուժով արձակվեց․Նիկոլ Փաշինյանը երկրորդ անգամ չընտրվեց վարչապետ
ՀՀ  Ազգային ժողովը իրավունքի ուժով արձակվեց։ Նիկոլ Փաշինյանը երկրորդ անգամ չընտրվեց վարչապետ։ Քաղաքական ուժերը կպատրասվեն հունիսի սպասվող...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
ՄՕԿ-ի նախագահը մտադիր է հանդիպել վարչապետ Յոսիհիդե Սուգայի հետ
Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի  /ՄՕԿ /  ղեկավար Թոմաս Բախը մայիսի 17-ին պետք է մեկնի  Ճապոնիա: ՀԱՕԿ-ի փոխանցմամբ՝ հնարավոր է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Արա Այվազյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ՄԱԿ Գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի հետ
Մայիսի 10-ին ԱԳ նախարարի պաշտոնակատար Արա Այվազյանը հեռախոսազրույց է ունեցել  ՄԱԿ Գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի հետ:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Մանե Գևորգյանն իր համանման վարքագծով կոպտորեն խախտել է մասնագիտական էթիկայի բոլոր կանոնները. ՀԺՄ
Հայաստանի ժուռնալիստների միությունը հայտարարություն է տարածել, որում անդրադառնում է վարչապետի պաշտոնակատարի մամուլի խոսնակ Մանե Գևորգյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Տեղացած անձրևի և ուժեղ քամու հետևանքով վնաս են կրել Շիրակի մարզի մի շարք համայնքներ
Մայիսի 9-ի երեկոյան տեղացած անձրևի և ուժեղ քամու հետևանքով վնաս են կրել Շիրակի մարզի մի շարք համայնքներ։ Այս մասին տեղեկացնում են Շիրակի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Որոշ անձինք կամ խմբեր փորձում են մոլորեցնել ՀՀ քաղաքացիներին․ ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանություն
Որոշ անձինք կամ խմբեր փորձում են մոլորեցնել ՀՀ քաղաքացիներին՝ նրանց առաջարկելով, այսպես կոչված, «միջնորդական ծառայություններ»։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Եթե ամեն ինչ ճիշտ եք արել, ինչո՞ւ ենք մենք այսօր արձակվում․ Անի Սամսոնյան
Սա կլինի վերջին նիստը, որ վարչապետ չի ընտրվի և ԱԺ-ն իրավունքի ուժով կարձակվի։ Այս մասին ԱԺ-ում ասաց «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Վրաստանում դատարանն ազատ է արձակել ընդդիմադիր պատգամավոր Նիկա Մելիային՝ Եվրամիության կողմից գրավի վճարումից հետո
Թբիլիսիի քաղաքային դատարանը բավարարել է դատախազության միջնորդությունը, «Ազգային շարժման» նախագահ Նիկա Մելիայի խափանման միջոց...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Վրացական դատարանը որոշում է կայացրել գրավի դիմաց ազատ արձակել ընդդիմադիր կուսակցության ղեկավարին
Թբիլիսիի քաղաքային դատարանը որոշում է կայացրել կալանքից ազատ արձակել «Միացյալ ազգային շարժում» ընդդիմադիր կուսակցության ղեկավար Նիկա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Իտալուհուն սխալմամբ սրսկել են Pfizer-BioNTech-ի COVID-19 պատվաստանյութի 6 դոզա
Երիտասարդ իտալուհին գտնվում է հիվանդանոցում հսկողության տակ՝ Pfizer-BioNTech-ի COVID-19 պատվաստանյութի վեց դեղաչափ պատահաբար ստանալուց հետո: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդն ու ԻԻՀ-ում ՀՀ դեսպանը քննարկել են արցախյան պատերազմի օրերին և հետո Իրանի ձեռնարկած կարևոր քայլերը
Մայիսի 10-ին ԻԻՀ-ում ՀՀ դեսպանություն է այցելել Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Տ․ Գրիգոր արք․ Չիֆթճեանը, որտեղ տեղի է ունեցել հանդիպում ԻԻՀ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Մայիսի 9-ի դրությամբ COVID-19-ի դեմ կատարվել է 10727 պատվաստում
COVID-19-ի դեմ պատվաստումների մեկնարկից ի վեր մայիսի 9-ի դրությամբ` կատարվել է 10727 պատվաստում։ Այս մասին հայտնում է ՀՀ առողջապահության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Ինչպես նախորդ տարի, այս տարի էլ Մեծ Հայրենականի 76-ամյակի առիթով չի կայացել հեռախոսազրույց Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարությունների միջև․ Աշոտյան
ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը ֆեյսբուքի իր էջում անդրադարձել է հայ-ռուսական «աննախադեպ» հարաբերություններին, գրելով․...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Ջավախքցիների ամբողջ աշխատանքը՝ աղբավայրում
Ջավախքի բնակիչները կարտոֆիլի իրացման խնդրի առաջ են կանգնած, ամբողջ տարվա աշխատանքը հայտնվում է աղբանոցներում։  Եթե կարտոֆիլը չթափեն,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Մահացել է Արմեն Թավադյանի մայրը. Հարություն Հարությունյան
 TV 5 հեռուստաընկերության տնօրեն Հարություն Հարությունյանը գրում է. «Ցավով տեղեկացնում եմ, որ մահացել է ընկերոջս՝ «5-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Էշով ԱԺ մոտ եկած քաղաքացուն 4-5 ոստիկաններ ուժով մեքենա նստացրեցին ու տարան
Էշով ԱԺ շենքի մոտ եկած իջևանցի ներկայացած տղամարդը, մինչ խոսում էր լրագրողների հետ, նրան մոտեցան մի խումբ ոստիկաններ։ Նրանցից 4-5-ը ուժով ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Մենք չտեսանք այն բացերը, որոնք ունեինք, մենք մեզ խաբեցինք ու խաբեցինք բոլորին. Հովսեփյան
«Եթե ամեն ինչ այսքան լավ է, ինչո՞ւ ենք մենք այսօր հավաքվել»,- այսօր ԱԺ-ում նման հարց հնչեցրեց անկախ պատգամավոր Սոֆյա Հովսեփյանը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Իջևանցին էշով եկել է իրենց «շաշին» տուն տանի
Իջևանցի մի տղամարդ էշի հետ եկել է ԱԺ դիմաց։ Ինչպես հայտարարեց լրագրողների հետ զրույցում, ինքը Իջևանից է, «Իլհամ» անանով կենդանու հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Մենք այլևս փրկիչներ և տերեր փնտրելու իրավունք ու կարիք չունենք. Գևորգ Գորգիսյան
«Պետք է ընտրել ոչ թե ում, այլ պետք է ընտրել ինչը՝ գաղափարը, ծրագիր»,- ԱԺ հատուկ նիստում հայտարարեց «Լուսավոր Հայաստան»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Փաշինյանն ունի հայակործանման խոստացած ծրագիր. Գևորգ Պետրոսյան
«Որևէ ոլորտում ինքնահաստատված մարդ կա՞, որ սատարի Նիկոլ Փաշինյանին։ Նա արդեն կործանել է Հայաստանը»,-ասուլիսում ասաց ԱԺ պատգամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Ալիևի հետ
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ։ Ինչպես հայտնում է Կրեմլի կայքը,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
Գյուղատնտեսությամբ զբաղվող գյուղացին աղքատանում է, իսկ նույն բանն անող գործարարը՝ հարստանում. Թովմասյան
«Ես շատ ուրախ եմ, որ Սևանա լճի մակարդակը բարձրանում է, բայց մենք պետք է նաև դրա հավանական հետևանքների մասին մտածենք, որովհետև ճաապարհներ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Զինծառայողի մահվան գործով ծառայակիցը կալանավորվեց
Զինծառայող Արտյոմ Մելքոնյանի մահվան դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության իններորդ կայազորային քննչական բաժնում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:57
Առաջին դեպքը չէ, երբ Մանե Գևորգյանն անձամբ է միջամտում և թույլ չի տալիս լրագրողին մոտենալ վարչապետին
Լրագրողական կազմակերպությունները տարածել են համատեղ հայտարարություն լրագրողների մասնագիտական գործունեությունը խոչընդոտելու վերաբերյալ:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Կհնչեն Ալեքսանդր Սպենդիարյանի և Երվանդ Երկանյանի ստեղծագործությունները
Մայիսի 17-ին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում Հայ կոմպոզիտորական արվեստի 12-րդ փառատոնի շրջանակներում Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Նորվեգացի մասնագետները հորդորել են հրաժարվել AstraZeneca և J&J պատվաստանյութերից
Նորվեգիայի փորձագիտական խումբը կառավարությանը խորհուրդ է տվել հրաժարվել AstraZeneca և J&J պատվաստանյութերի օգտագործումից, իսկ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով
16:35 06/05/2021

ՄԻՊ-ը՝ Մարիա Կարապետյանին. Դուք գնացե՞լ եք Գորիսից Շուռնուխ ճանապարհով

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}