Իրավունք 17:00 24/02/2021 Հայաստան

Հաշմանդամություն կամ տեղաշարժման դժվարություններ ունեցող մարդիկ տևական ժամանակ զրկվում են կենսաթոշակից. ՄԻՊ

ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը տեղեկացնում է, որ պաշտպանին բողոքներ են հասցեագրվում այն մասին, որ հաշմանդամություն կամ տեղաշարժման դժվարություններ ունեցող մարդիկ տևական ժամանակ զրկվում են կենսաթոշակից, քանի որ անկանխիկ եղանակով գումարի վճարումը շարունակելու համար չեն կարողանում տարեկան 1 անգամ բանկ այցելել։

«Արձանագրվել են դեպքեր, երբ անկողնային վիճակում գտնվող կենսաթոշակառուի ազգականը ստիպված է եղել անկողնային կենսաթոշակառուին ավտոմեքենայով մոտեցնել բանկի մասնաշենքի մոտ, որպեսզի բանկի տեսախցիկը ֆիքսի ավտոմեքենայում պառկած կենսաթոշակառուին և հնարավոր լինի շարունակել նրան հասանելիք կենսաթոշակը վճարել անկանխիկ եղանակով։

Խնդիրն ունի տարիների պատմություն, իսկ օրենսդրական փոփոխություններն այդպես էլ այն չեն լուծել։

Մասնավորապես, Մարդու իրավունքների պաշտպանի տարեկան զեկույցներում ու հաղորդումներում արձանագրված է, որ տարեկան մեկ անգամ բանկ չներկայանալու դեպքում կենսաթոշակի մեխանիկական դադարեցումը վիճահարույց է։

Այս կանոնը շատ դժվարություններ է առաջացնում հաշմանդամություն կամ տեղաշարժման դժվարություններ ունեցող, այդ թվում՝ տարեց մարդկանց կյանքում: Բազմաթիվ բարձաձայնումներից հետո՝ 2020 թվականի մարտի 4-ին Ազգային ժողովն ընդունեց օրենքում փոփոխություն՝ անձամբ բանկ ներկայանալու պահանջի հարցում նախատեսելով բացառություններ:

Ամրագրվեց, որ Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվելու փաստը բանկը կարող է հաստատել նաև առանց կենսաթոշակառուի բանկ ներկայանալու:

Նոր կորոնավիրուսային (COVID-19) համավարակով պայմանավորված՝ նշված կարգավորմանը հաջորդեց ՀՀ պարետի ցուցումը, որով կենսաթոշակառուների (նպաստառուների)

Սեպտեմբեր ամսին միայն Կառավարությունը սահմանեց, որ շահառուի Հայաստանի Հանրապետությունում լինելը բանկի կողմից կարող է հաստատվել նաև առանց նրա բանկ ներկայանալու, եթե շահառուի` Հայաստանի Հանրապետությունում լինելը բանկը հաստատել է՝

1) բանկի աշխատակցի՝ Հայաստանի Հանրապետությունում շահառուի գտնվելու վայր այցելությամբ.
2) իր ներքին ընթացակարգերին համապատասխան՝ տեղեկատվատեխնիկական միջոցների կիրառմամբ (հաստատելով շահառուի՝ Հայաստանի Հանրապետությունում լինելը):

Մարդու իրավունքների պաշտպանին հասցեագրված բողոքների ուսումնասիրությունները և մշտադիտարկումը վկայում են, որ գործնականում բանկի աշխատակիցները չեն այցելում շահառուի գտնվելու վայր եւ ոչ բոլոր բանկերն են ներդրել կամ կիրառել տեղեկատվատեխնիկական միջոցներ։
Այսինքն, փոփոխությամբ նախատեսվել է բանկի հայեցողական մոտեցումը «կարող է» բառի ամրագրմամբ՝ որպես կենսաթոշակի իրավունքի իրացման պայման:

Այլ կերպ ասած, համոզվելու պարտավորությունն առ այն, թե արդյոք կենսաթոշակառուն Հայաստանում է, թողնվել է բանկի հայեցողությանը կամ կամքին․ բանկը կարող է իրականացնել, կարող է և չիրականացնել:
Արդյունքում, ստացվում է այնպես, որ բանկին վերապահվել է այնպիսի իրավասություն, որի իրականացումից կախված է հաշմանդամություն կամ տեղաշարժման դժվարություն ունեցող, այդ թվում՝ տարեց մարդու կենսաթոշակ ստանալը: Բայց, քանի որ այս իրավասությունը հայեցողական է, գործնականում այն պատշաճ չի իրացվում, ինչն էլ հանգեցնում է մարդու իրավունքների խախտումների:
Առհասարակ, հաշմանդամություն կամ տեղաշարժման դժվարություններ ունեցող անձանց իրավունքները բնույթով զգայուն են, ու պետությունն է իր պոզիտիվ պարտավորությունների առավելագույն կիրառությամբ պետք է ապահովի նրանց իրավունքները:

Կոնկրետ խնդրի հետ կապված՝ ակնհայտ է, որ հայեցողական լիազորությունների ամրագրումը չի երաշխավորում մարդու իրավունքների պաշտպանությունը, քանի որ դրանք գործնականում իրացում չեն ստանում: Ընդ որում, այս խնդիրն ունի համակարգային բնույթ եւ առկա է նաև այլ ոլորտներում:

Հաշվի առնելով, որ կոնկրետ դեպքում խոսքը հաշմանդամություն կամ տեղաշարժման դժվարություն ունեցող մարդկանց մասին է, որոնք առանց այն էլ գտնվում են խոցելի վիճակում, պետությունն իր պոզիտիվ պարտավորությունները պետք է գործադրի այնպես, որ ամրագրի բանկի ուղիղ պարտավորությունը և բացառի որևէ հայեցողական մոտեցման հնարավորություն:

Ուստի, նկատի ունենալով, որ օրենքով կենսաթոշակների վճարման ծառայություն մատուցող կազմակերպությունների համար հստակ պահանջի առաջադրումը, պարտավորությունների պատշաճ կատարման ապահովումը վերապահված է Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարությանը, այն խնդրի լիարժեք լուծման նպատակով պետք է կատարի իրավական ակտերում փոփոխություններ կամ ապահովի օրենքից բխող իրավունքահեն միասնական պրակտիկա:

Այսպիսով, օրենքի դրույթների կյանքի կոչումն արդեն 6 ամիս է չի ապահովվում, ինչի արդյունքում մարդու իրավունքները մնում են խախտված։

Պետությունը պետք է հատկապես կենսաթոշակային հարցերով մարդկանց իրավունքների լիարժեք ապահովման նպատակով սահմանի հստակ կարգավորումներ՝ բացառելով ընտրողական մոտեցման որևէ հնարավորություն կամ մեկնաբանություն։

Ստացվում է, որ ռազմավարական տարբեր փաստաթղթերում տարիներ շարունակ ամրագրվում են մարդու իրավունքների պաշտպանության գաղափարներ, այդ թվում՝ հաշմանդամություն ունեցող անձանց նկատմամբ խտրականության բացառման, հավասար հնարավորությունների ստեղծման, նրանց նկատմամբ հարգանքի ապահովման և այլն, բայց գործնականում չի ապահովվում պետության պատասխանատվությունը մարդու ու նրա կոնկրետ խնդիրների նկատմամբ, հարգանքը նրա կոնկրետ իրավունքի հանդեպ»,- ասված է ՄԻՊ տարածած հաղորդագրությունում։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:49
Եթե վարչապետն ասում է՝ բռնելու եմ շինեմ ընդդիմությանը, ապա այդ ընդդիմությունը շատ ավելին կարող է ասել. Ռուբիկ Հակոբյան
«Այսպիսի գայթակղություն կա երիտասարդ ՔՊ պատգամավորների մոտ՝ իրենք իրենց իրավունք են վերապահում նշանակել մեղավորներ»,- Գիտության,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Ահազանգ. Դիմակավորված անձինք բերման են ենթարկել Սայաթ Շիրինյանին
Փաստաբան Բենիկ Գալստյանն ահազանգում է. «Մոտ 30 րոպե առաջ դիմակավորված անձանց կողմից իր տան բակից բերման է ենթարկվել Սայաթ Շիրինյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Մեսսին աղոթել է և Հռոմի պապի ստորագրությամբ շապիկ նվեր ստացել
«Վատիկանի առաջին պաշտոնական մարզաշապիկը այսօր ես Լիոնել Մեսսիին նվիրեցի։ Այն ստորագրել էր Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը։ Մեսսին հավատացյալ մարդ է,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Ավտոճանապարհները՝ ժամը 17։00-ի դրությամբ
Հունվարի 24-ին՝ ժամը 17։00-ի դրությամբ, Գորիսի (Շինուհայր-Տաթև ավտոճանապարհին ասֆալտբետոնե ծածկին հատվածաբար առկա է ձյուն), Հրազդանի (Հանքավանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Դեմիրթաշը հիմա էլ դատվում է Դավութօղլուին վիրավորելու համար
Թուրքիայի քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցության (HDP-ԺԴԿ) նախկին համանախագահ, այժմ թուրքական բանտում գտնվող Սելահաթթին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Ռուբեն Մելիքյան. Կարճ ասած, ՌԻՊ MIP կամ RIP ՄԻՊ
Այսպես ՄԻՊ չեն ընտրում։
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
Ալեն Սիմոնյանը չպատասխանեց լրագրողների հարցերին
Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանն հրաժարվեց պատասխանել լրագրողների հարցերին: Աժ-ում աշխատողն լրագրողները մասնավորապես հարցեր էին ուղղում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
ՔՊ-ն իր համար ԻՊ ընտրեց
«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության կողմից առաջադրված Քրիստիննե Գրիգորյանն ընտրվեց Մարդու իրավունքների պաշտպան։ Հիշեցնենք,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
Կրթությանը հասցված վնասի ծավալները «գրեթե անհաղթահարելի են». ՅՈՒՆԻՍԵՖ
Ավելի քան 635 միլիոն սովորող դեռևս տուժում է դպրոցների լրիվ կամ մասնակի փակ լինելու պատճառով: Կրթության միջազգային օրվան ընդառաջ և ՔՈՎԻԴ-19...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Հայաստանում կան քաղբանտարկյալներ. Արամ Վարդևանյան
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արամ Վարդևանյանը պնդում է՝ այս պահին Հայաստանում կան քաղբանտարկյալներ։ Նա նշեց, որ Գորիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:13
Արտակ Զաքարյան. ...Ուրեմն Նիկոլն առնվազն համաշխարհային գերաստղ է
ՔՊ-ի առաջադրած ՄԻՊ-ի` հանրությանն անհայտ թեկնածուն, եթե Հայաստանում հանրային բարձր հեղինակություն վայելող է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Ինչպե՞ս կարելի է ձեր իսկ իշխանության ժամանակ տեղի ունեցած աղետը չհամարել ամենամեծ ողբերգություն. Արծվիկ Մինասյան
«Եթե գործադիր իշխանությունը կարող է քննադատել Արման Թաթոյանին, քանի որ մարդու իրավունքների խախտումը հենց գործադիր իշխանության հիմնական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Արմեն Սարգսյանն այս իշխանությունների գրեթե բոլոր նախաձեռնություններին լուռ կերպով աջակցել է. Վարդևանյան
«Արմեն Սարգսյանը այս 4 տարիների ընթացքում, ըստ էության, այս իշխանությունների գրեթե  բոլոր նախաձեռնություններին լուռ կերպով աջակցել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:54
Արմեն Գևորգյան. Խորհրդարանը համակերպվե՞լ է իր հանդեպ ոտնձգություններին
ՀՀ ԱԺ Տարածաշրջանային և Եվրասիական ինտեգրման հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Արմեն Գևորգյանն իր հոդվածում գրում է. «Այսօր ԱԺ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:46
ԱԺ-ում գաղտնի քվեարկությամբ ընտրում են Մարդու իրավունքների պաշտպան
Ազգային ժողովում մեկնարկել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության կողմից առաջադրված Մարդու իրավունքների պաշտպանի թեկնածու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:43
Պաշտպան. Առուշ Առուշանյանը քաղբանտարկյալ է
Առուշ Առուշանյանի պաշտպան Էրիկ Ալեքսանյանը գրում է. «ՀՀ Աժ նիստի ժամանակ Հայաստանում քաղբանտարկյալներ կա՞ն, թե՞ ոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:36
ԱՄՆ Պետդեպ. Այս ուղու վրա մեզ դրեց Ռուսաստանը
ԱՄՆ պետդեպարտամենտն ամերիկացիներին խորհուրդ է տալիս Ուկրաինա չմեկնել Ռուսաստանի ռազմական գործողությունների ու կորոնավիրուսով պայմանավորված...
Աղբյուր` Panorama.am
15:29
Սա յուրօրինակ դեմարշ էր Փաշինյանի մտքում առկա սահմանադրական փոփոխությունների կոնցեպտին. Ղազինյան
«Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արթուր Ղազինյանը ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրաժարականը կապում է արտաքին քաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Դառնալու եք ՔՊ-ի ՄԻՊ-ը, ոչ թե ՀՀ-ի. Աննա Գրիգորյանը՝ ՄԻՊ թեկնածուին
«Այս պահին Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտը շատ բարձր հեղինակություն ունի։ Դա նաև պաշտպանի գործունեության արդյունք է, վերջինիս...
Աղբյուր` Panorama.am
14:55
Պեկինի օլիմպիական խաղերի մասնակիցներին կարգելվի դուրս գալ քաղաք և շփվել տեղի բնակչության հետ
Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն (ՄՕԿ) կարևորում է  կանխել Պեկինի օլիմպիական խաղերի մասնակիցներից  վարակի փոխանցումը տեղի բնակչությանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
14:44
Արմեն Սարգսյանը գաղթե՞լ է Հայաստանից. Pastinfo
ՀՀ նախագահի պաշտոնից հրաժարականը տվել է՝ գտնվելով արտերկրում
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Իրանի ճանապարհների և քաղաքաշինության նախարարը մեկնում է Ադրբեջան
ԻԻՀ ճանապարհների և քաղաքաշինության նախարարը կմեկնի Բաքու՝ երկու երկրների միջև տարանցման ու բեռնափոխադրումների դյուրացման հետ կապված հարցերի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:23
«Եթե ձեր կարծիքով այստեղ ամեն ինչ նորմալ է, ապա էլ մարդու իրավունքների պաշտպանն ինչի՞ է պետք»
«Դուք լրացուցիչ ճիգեր եք գործադրում պաշտպանելու այն քաղաքական իշխանությանը, որը ձեզ առաջադրել է Մարդու իրավունքների պաշտպանի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Թուրքիայում էժան հացի համար երկար հերթեր են գոյանում
Չնայած վատ եղանակային պայմաններին և տեղացող ձյանը՝ Բուրսայում հերթեր են գոյանում էժան հացի վաճառակետերի դիմաց։ Այս մասին հայտնում է Թուրքիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:09
Մանուել Պետրոսյանը՝ շախմատի Հայաստանի չեմպիոն
Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատիստի տանն  ավարտվել է  Հայաստանի տղամարդկանց բարձրագույն խմբի 82-րդ առաջնությունը։ ՀԱՕԿ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:53
Պոլսահայ երգչուհին Դուրյանի «Տրտունջք» բանաստեղծության հիման վրա երգ է թողարկել
Պոլսահայ երգչուհի Մարալ Այվազը բանաստեղծ Պետրոս Դուրյանի 170-ամյա հոբելյանի առթիվ նրա հանրահայտ «Տրտունջք» ստեղծագործության հիման...
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
Նորաբակ համայնքի ջրի ակունքները Ադրբեջանի հսկողության տակ են, մարդիկ ջուր են կրում այլ բնակավայրերից․ Թագուհի Թովմասյան
«Հետպատերազմական Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանության  առաջնահերթությունները  շատ են փոխվել»,- ԱԺ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
Բրիտանիան վախենում է, որ Ռուսաստանը պատժամիջոցների պատճառով կդադարեցնի գազ մատակարարել Եվրոպա
Մեծ Բրիտանիայում կարծում են՝ Ռուսաստանը կարող է Արևմուտքին «շանտաժի ենթարկել» իր ռեսուրսներով և կրճատել գազի մատակարարումը Եվրոպա,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:03
Պապիկյանի հարսանիքի վերաբերյալ ծպտուն չեն հանում հակակոռուպցիոն խնդիրներով տոգորվող ՀԿ-ները. Արեգնազ Մանուկյան
«Սա այն մարդու ձայնն է, որը երեք տարի առաջ ճոխ և օլիգարխիկ հաճույքներին համարժեք հարսանիք ունենալու մասին կերազեր»,- ԱԺ ամբիոնի մոտ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ
13:21 18/01/2022

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}