Տնտեսություն 14:45 06/08/2021 Հայաստան

Ավելի շատ արտահանվող ապրանքների մասով արտահայտվող գնաճի հետ գործ ունենք. Վիլեն Խաչատրյան

Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հարպարակած վերջին տվյալների՝ 2021թ. հուլիսին 2020թ. հուլիսի համեմատ Հայաստանում արձանագրվել է սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի 13.5% գնաճ, յուղերի և ճարպերի ապրանքախմբում՝ 33.8% գնաճ, իսկ արևածաղկի բուսական յուղի միջին գնաճը կազմել է 75.2%:

Հրապարակված վիճակագրության համաձայն շաքարի և շաքարավազի ապրանքախմբում 2021թ. հուլիսին նախորդ տարվա նույն ամսի համեմատ գրանցվել է 39.4% գնաճ, կաթնամթերքի, պանրի և ձվի ապրանքախմբում 12.1% գնաճ: Մասնավորապես՝ ձվի գինը 2021թ. հուլիսին 2020թ. հուլիսի համեմատ աճել է 51.3%-ով, իսկ 2021թ. հունիսի համեմատ գրանցվել է 2.3% գնանկում:

Մսամթերքի ապրանքախմբում գրանցվել է 9.7%, իսկ 2021թ.հունիսի համեմատ՝ 1.8% գնաճ (խոզի մսի գնաճը կազմել է 32.2%) և 9.2%-ով աճել են ալկոհոլային խմիչքի և ծխախոտային արտադրատեսակների գները:

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեն հայտնում է, որ ոչ պարենային ապրանքների գները դիտարկված ժամանակահատվածում աճել են 9.6%-ով:

Մատուցված վիճակագրությունից պարզվում է, որ գրանցվել է նաև գնանկում մրգի ապրանքախմբում, որը կազմել է 11.8 %, իսկ 2021թ. հուլիսին հունիսի համեմատ՝ 7.1%:

Չնայած միջազգային շուկայում արդեն երկրորդ ամիսն է, ինչ արձանագրվում է գնանկում, Հայաստանի շուկայում այն արտահայտվում է 0-ին մոտ տոկոսներով և ոչ բոլոր ապրանքների մասով: Միավորված ազգերի Պարենավորման և գյուղատնտեսական կազմակերպությունը (ՖԱՕ) հուլիսի 5-ին հայտնեց, որ ՖԱՕ-ի պարենային գների ինդեքսի միջին մեծությունը, որն արտացոլում Է պարենի հիմնական տեսակների միջազգային գների ամսական փոփոխությունները, հուլիսին կազմել Է 123,0 կետ, ինչը 1,2 %-ով ցածր է, քան հունիսին, բայց 31 %-ով բարձր Է 2020 թվականի ցուցանիշից:

Տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ Վիլեն Խաչատրյանը Panorama.am կայքին տված հարցազրույցում հայտարարեց, որ Հայաստանում արձանագրվող գնաճի վրա ավելի շատ ազդում է արտահանումը:

«Մենք ավելի քիչ ենք ներմուծում, նախընտրում ենք գնումները հետաձգել և արտահանմամբ զբաղվել, այսինքն ավելի շատ ավելացված արժեք ենք ստեղծում դրսի համար, որպեսզի եկամուտ ստանանք, իսկ ներմուծման տեսանկյունից այնքան էլ շատ չենք ներմուծում: Այսպիսով ներմուծվող ապրանքների մասով գների ազդեցությունն ավելի թույլ է քան մեր տնտեսության մեջ ձևավորվող կամ արտահանվող ապրանքների մասով: Հետևաբար, այդ առումով մենք ունենք առանձնահատկություն՝ ավելի շատ արտահանվող ապրանքների մասով արտահայտվող գնաճի հետ գործ ունենք, քան ներմուծվող, բայց, բնականաբար, մեր մոտ ներմուծման ծավալները ևս աճում և ավելանում են: ԵԱՏՄ տարածաշրջանից մոտավորապես 30 % ներմուծվող ապրանքների ծավալների հետ այնտեղի գնաճն ևս ներմուծվում է մեր շուկա, կամ ազդում է մեր վրա, իսկ այդ երկրներում գնաճն ավելի բարձր է՝ մոտ 6-7 % է կազմում: Մենք ավելացված արժեք ենք ստեղծում, որ արտահանենք՝ բնականաբար ավելացնում ենք նաև գները: Գնաճն ԵԱՏՄ երկրներում ավելի բարձր է և մեզ ձեռնտու է արտահանել այնտեղ և վաճառել: Եթե քո հարևան երկրներում, որոնց հետ դու գործընկեր ես, գնաճն ավելի բարձր տերմպ ունի, ապա դու նախընտրում ես ավելի շատ արտահանես, քան ներքին շուկայում վաճառես»,-նշեց Խաչատրյանը:

Տնտեսագետի խոսքով՝ Հայաստանը ԵԱՏՄ երկրներից  ամենասերտ գործընկերային հարաբերություններն ունենք Ռուսաստանի հետ և այդտեղ դրական միտումն այն է, որ 2021 թվականի ընթացքում հանրապետության արտահանումը 20 %-ից ավել աճ է գրանցում, հատկապես՝ ԵԱՏՄ տարածաշրջան, որը նպաստում է նրան, որ արտարժույթային ներհոսք է արձանագրվում:

Վիլեն Խաչատրյանը գտնում է, որ գնաճը պետք է գնահատվի ներմուծում-արտահանում հարաբերակցության մեջ:

Հարցին, թե այդ դեպքում ինչպե՞ս բացատրել ՀՀ-ում ստեղծվող արադրական ապրանքի  թանկացումը՝ Խաչատրյանը պատասխանեց . «Արդյունաբերական արտադրանքի գների ինդեքսը, եթե հիշողությունս չի դավաճանում, մոտ 10 % է աճել, սա նշանակում է որ արդյունաբերության ոլորտը  վերջապես ակտիվացել է: Հաշվի առնելով այն բազային ցուցանիշները, որ 2020-ին ունեցել ենք՝ արդյունաբերական արտադրանքի ծավալների անկման և գնանկման տեսքով, ապա ցածր բազային էֆեկտի վրա այս տարի գնաճն ավելի բարձր պետք է լիներ: Այսպես ձևակերպեմ, եթե նախորդ տարի 100 միավոր արտադրանքը դարձել էր 90 միավոր, ապա այս տարի 10% բարձրանալով 2019 թ. գինն է վերականգնվել: Այսինքը՝ այն նաև որոշ առումներով վերականգնված գնաճի մասին է խոսում, բայց եթե նայում ես ընդհանուր դաշտը, ապա առանձին ճյուղեր կամ հատվածներ, հատկապես շինարարականը և այլն, ակտիվ իրացման հետ կապված գնաճն որոշ ապրանքատեսակների մասով կարող են ավելի մեծ լինել, քանի որ 2020 թվականին չիրականացված պրոյեկտները կամ դրանց ծավալների կրճատումը, շինարարական և արդյունաբերական ընկերությունները փորձելու են հետ բերել 2021 թվականի հաշվին:  Սա ոչ միայն այն տարին է, որը գնաճ է ապահովում, այլ նաև կորցրած տարին է հետ բերում և վարքագծային առումով այն իր հիմնավորումն ունի և դրանով է պայմանավորված գնաճը»:

Panorama.am-ը հետաքրքրվեց, թե պետությունն ինչ գործիքակազմ պետք է օգտագործի, որպեսզի մեղմի գնաճը: Տնտեսագետը հայտնեց, որ գների կարգավորման ֆունկցիան, որպես անկախ մարմին, օրենքով ունի միայն ԿԲ-ն: 

«Իշխանությունների տեսանկյունից եթե հարցը դիտարկենք, ապա նա ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի գործունեության շրջանակներում մաքսիմում պետք է մասնակցի, կամ՝ մաքսային սահմանի: Իշխանությունները չեն թողնում անօրինական ապրանք Հայաստան մտնի, որ գնագոյացման վրա ազդի, ինչ վերաբերում է մրցակցության պաշտպանությանը՝ այդ մարմինը իր ֆունկցիան կատարում է:
Հետևաբար գնաճը տնտեսական մրցկացության պաշտպանության հետ կապված չէ, այլ դրսից եկող ազդակ է, շատ դեպքերում համաշխարհային տնտեսական աճն է և արտադրության ակտիվացումն է, իսկ ԿԲ-ն կարող է շատ ավելի կոշտ, կամ զսպողական դրամավարկային քաղաքականության ռեժիմ տանի՝ տնտեսությունից, կոպիտ ասած, փողը հանի, վերաֆինասավորման տոկոսադրույքն այնքան բարձրացնի, որ դառնա թանկ փող և մարդկանց գնողունակությունից զրկելու միջոցով գներն իջեցնի: Բայց նման մոտեցումը տնտեսության սառեցմանն է նպաստում: Մյուս կողմից, եթե աշխարհի մակարդակով 2020 թվականը համարվում է դեֆլացիոն տարի, այսինքը գնանկում է տեղի ունեցել, ապա 2021 թվականը ինֆլացիոն տարի է, ամբողջ աշխարհում գնաճ է և փողերն են թանկանում: Մեր ԿԲ-ի քաղաքականությունը պետք է սինխրոնացված լինի և համաշխարհային տնտեսությունից շատ չպետք է տարբերվի իրականացվելիք միջոցառումները, քանի որ այդ հակասությունները մեր տնտեսության վրա արժենում են արտարժույթային պահուստներ և այլն»,-ասաց Վիլեն Խաչատրյանը:

Ա. Վարդանյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:09
Թուրքիայի ՆԳ նախարարը տեսանյութ է տարածել Մոսկվայում մեքենայի պայթեցմանի մեջ կասկածվողի ձերբակալության մասին
Թուրքիայի ՆԳ նախարար Ալի Էրլիքայան տեսանյութ է հրապարակել Բոդրումում ՌԴ քաղաքացի Սերեբրյակովի ձերբակալության մասին, որը կասկածվում է Մոսկվայում...
Աղբյուր` Panorama.am
22:31
Կրեմլը հույս ունի, որ Հայաստանը չի գնա Կիևի ճանապարհով
Մոսկվան ակնկալում է, որ Հայաստանը գործընկերներ փնտրելիս չի գնա Կիևի վարչակարգի ճանապարհով՝ ընտրություն կատարելով Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև։...
Աղբյուր` Panorama.am
21:47
Իրավապահները 6 ժամով ձերբակալել են Միհրան Մախսուդյանին, 24 ժամով եղբորը՝ Եղիշե Մախսուդյանին
«Հրապարակ»-ին հայտնի դարձավ, որ իրավապահները խուզարկել են գնդապետ, «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման անդամ Միհրան...
Աղբյուր` Panorama.am
21:28
Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում
Այսօր՝  հուլիսի 24-ին, խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել Կոտայքի մարզում։ Ժամը 17։30-ի սահմաններում Աբովյան-Ջրաբեր ավտոճանապարհի Ջրաբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:27
Արփի-Արենի ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ, կա տուժած
Հուլիսի 24-ին, ժամը 18:25-ին Վայոց ձորի մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Արփի-Արենի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:14
Տավուշի Կիրանց գյուղ մուտքը խիստ սահմանափակված է, անգամ ԱԺ պատգամավորների համար. Գեղամ Մանուկյան
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը ֆեյսբուքի իր էջում տեսանյութ է հրապարակել և գրել. «Փաստորեն,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Կիրանցում ականի պայթյունից տուժած տրակտորի վարորդը դուրս է գրվել հիվանդանոցից․ Դանիելյան
Այսօր Տավուշի մարզի Կիրանց գյուղում սահմանային աշխատանքներ կատարելու ժամանակ ականի վրա տրակտոր է պայթել, որի  վարորդը վնասվածքներով...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Միջպետական ճանապարհի Կիրանց-Բաղանիս հատվածը` ադրբեջանական զինուժի վերահսկողութան տակ․ Ոսկան Սարգսյան
Տավուշցի լրագրող Ոսկան Սարգսյանը գրում է․ «Միջպետական ճանապարհի Կիրանց-Բաղանիս հատվածը` ադրբեջանական  զինուժի վերահսկողութան տակ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Նեպալում ավիավթարից ողջ է մնացել միայն օդաչուն. 18 մարդ մահացել է
Առնվազն 18 մարդ է զոհվել Նեպալի մայրաքաղաք Կատմանդուից թռչող ինքնաթիռի վթարի և հրդեհի հետևանքով։ BBC-ի փոխանցմամբ՝ միակ փրկվածն օդաչուն է, որն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Դատական իշխանության անկախության դեմ ոտնձգությունները նոր դրսևորում են ստացել
Դատավորների միության նախագահ Ալեքսանդր.Ազարյանը հոդված է հրապարակել, որում ասվում է․ «Դատական իշխանության անկախության սահմանափակմանն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
Հինգշաբթի օրը Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը կայցելի Ծարավ Աղբյուր փողոցում բնակվող մեր հայրենակիցներին
«Սրբազան պայքար»-ի ֆեյսբուքյան էջը տեղեկացնում է․ «Սիրելիներ, ինչպես Սուրբ Աննա եկեղեցու բակում երկուշաբթի օրը հայտարարեց...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Տեխնիկական խնդիր է եղել. Դատական դեպարտամենտը՝ «Դատալեքս»-ի մասին
Սույն թվականի ապրիլի վերջից սկսած Դատալեքս համակարգում և դատական իշխանության ամբողջ փաստաթղթաշրջանառությունն ապահովող թվային ծրագրում ի հայտ են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է ԱՄՆ Արևելյան հայոց թեմի երիտասարդ ուխտավորներին
Հուլիսի 24-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունեց ԱՄՆ Հայոց Արևելյան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Օլաֆ Շոլցն ամենաբարձր աշխատավարձն է ստանում ԵՄ անդամ երկրների ղեկավարներից
Գերմանիայի կանցլեր Օլաֆ Շոլցն ամենաբարձր աշխատավարձն է ստանում ԵՄ անդամ երկրների ղեկավարներից։ Նա ստանում է ամսական մոտ 29 հազար եվրո։ ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
ՀՀ ԱԳՆ-ն ցավակցել է Եթովպիայում տեղի ունեցած սողանքի զոհերի ընտանիքներին
Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությունը ցավակցություն է հայտնել Եթովպիայում ավերիչ սողանքների զոհերի ընտանիքներին։Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Վեոլիայի աշխատանքը նման կերպով քննադատելն ու դժգոհություն առաջացնելը առնվազն արդարացի չէ․ «Վեոլիա Ջուր»-ը՝ քաղաքապետի խորհրդականին
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը  հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է․ «Ի պատասխան «Ազատություն»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Հայաստանում կարծում էին, թե ԵՄ ուղերձներն ու հայտարարություններն իրենց կօգնեն․ Իրանի նախկին ԱԳ նախարարի հուշերից
«Առավոտ» օրաթերթը գրում է․ «Իրանի ԱԳ նախկին նախարար Զարիֆը 3+3 ձևաչափով բանակցությունների մասին (հատվածներ իր հուշերից-4)...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Շրջակա միջավայրի նախարարությունը պատասխանատու չէ թափառող կենդանիների վնասազերծման համար․ ՇՄՆ
ՇՄՆ մամուլի խոսնակ Անի Հակոբյանը հայտնում է․ «Հարգելի քաղաքացիներ, այսօր Գավառում թափառող շունը հարձակվել է 6-ամյա աղջկա վրա, ցավալի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Կրակոցներ Իրան-Ադրբեջան սահմանին. Կան վիրավորներ
Անցած գիշեր՝ ժամը 03:30-ին Իրանից Ադրբեջան մեկնող երկու անհայտ անձի կողմից պետական սահմանի խախտում է գրանցվել։ Այս մասին  հայտնում են...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Հունաստանը ողջունել է Հայաստանի վերաբերյալ ԵՄ պատմական որոշումը
Հունաստանը ողջունում է Հայաստանի վերաբերյալ ԵՄ պատմական որոշումը Եվրոպական խաղաղության հիմնադրամից Հայաստանին աջակցություն տրամադրելու և Երևանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:50
ՌԴ ԱԴԾ տնօրենը հաստատել է Մոսկվայում Land Cruiser-ը պայթեցրած դիվերսանտի Թուրքիա փախուստի փաստը
Ռուսաստանի Դաշնության ԱԴԾ տնօրեն Ալեքսանդր Բորտնիկովը հայտարարել է Մոսկվայի հյուսիսում Land Cruiser-ի վրա ինքնաշեն պայթուցիկ տեղադրած դիվերսանտի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Գյուղատնտեսական արտադրանքի դիմաց ուշ վճարումների դեպքում գյուղացիական տնտեսությունները կարող են դիմել ՄՊՀ
Արդեն իսկ մարվել է 850 մլն դրամի պարտք, հարուցվել են վարույթներ 8 ընկերությունների նկատմամբ
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Իսրայելում հայտնաբերվել է ուղեղ ուտող ամեոբայով վարակման նոր դեպք
Իսրայելի առողջապահության նախարարությունը հայտնել է երկրում ուղեղը ուտող Naegleria fowleri ամեոբայով վարակվելու ևս մեկ դեպքի հայտնաբերման մասին:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Զարթնե՜ք, ձեր շուրջ եղած աշխարհաքաղաքական իրավիճակը լուրջ փոփոխվել է. Վլադիմիր Մարտիրոսյան
«Ժամեր առաջ Ռուսաստանի ԱԳՆ խոսնակ Զախարովան և Ադրբեջանի ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Հաջիզադեն ենթատեքստային քաղաքական լեզվով կարծես միմյանցից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Գյումրու ԲԿ-ում կնոջ օրգանիզմից 9 կգ քաշով կիստա են հեռացրել
Գյումրու Բժշկական կենտրոնում օրեր առաջ արտառոց վիրահատություն է կատարվել։ Մանկաբարձագինեկոլոգիական բաժանմունքում վիրահատական միջամտությամբ 9 կգ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Հանե՞նք մարդկանց էդ տներից ու քանդե՞նք շենքը... դրան էլ կհասնենք. Տիգրան Ավինյան
«Նախագծերից շեղումները մշակութային մի անոմալիաներ են մեր երկում և քաղաքում, որը պետք է խորությամբ ուսումնասիրել, որովհետև գրեթե դեպք...
Աղբյուր` Panorama.am
16:25
«ԿամԱԶ»-ը բարձված էր հաճարենու գերաններով. արտադրամասի սեփականատերը ձերբակալվել է
ՆԳՆ ոստիկանությունը հետևողականորեն շարունակում է բնապահպանական ոլորտի հանցագործությունների նախականխմանը, կանխմանը և բացահայտմանն ուղղված...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
ԱՆԻՖ-ի գործով Ավինյանը Քերոբյանի հայտարարությունը սուտ որակեց
«Իմ մոտ այնպիսի զգացողություն է առաջանում, որ տարբեր պաշտոնյաներ ինչ-որ մի ժամանակ պաշտոնի լինելուց հետո, ինչ-որ X,Y, Z պատճառներով այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
«Սուրբ Հովհաննես» մատուռի մոտակայքում քաղաքացին ընկել և վնասել է ոտքը
Լոռու մարզային փրկարարական վարչության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն hուլիսի 24-ին, ժամը 11:06-ին ահազանգ է ստացվել, որ Հարթագյուղ գյուղի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայաստանը չի որոշում մասնակցե՞լ Բաքվի կոնֆերանսին, թե՞ ոչ. Քաղտեխնոլոգ
13:33 24/07/2024

Հայաստանը չի որոշում մասնակցե՞լ Բաքվի կոնֆերանսին, թե՞ ոչ. Քաղտեխնոլոգ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}