Տնտեսություն 16:30 01/07/2022 Հայաստան

Եթե դոլարն էժանանում է, ինչու ապրանքների գները չեն նվազում

Դոլարի ու եվրոյի փոխարժեքը հայկական դրամի համեմատ շարունակում է գահավիժել, փոխարենն աճում է ռուբլու գինը։ Վերջին ամիսներին դրամը արժևորվել է մոտ 20 տոկոսով, ինչը նշանակում է՝ արտարժույթի շուկայում տեղի ունեցող գործընթացները պետք է հանգեցնեին նրան, որ Հայաստանում գնաճի որոշակի զսպում տեղի ունենար, քանի որ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների մեծ մասը ներկրվում է, իսկ դրանք դոլարով են գնվում։

Այդուհանդերձ, մեր երկրում գները շարունակում են բարձրանալ, ինչը քաղաքացիներին ստիպում է վերանայել առևտուրը՝ կրճատել ցանկը կամ ապրանքները փոխարինել ավելի էժան ապրանքներով։ Ըստ Կենտրոնական բանկի՝ մայիսին գնաճը կազմել է 9 տոկոս, որը չափազանց բարձր թիվ է Հայաստանի տնտեսության համար։

Գնաճը հատկապես բացասաբար է ազդում արտահանողների և դոլարով գումար ստացողների վրա։

Ի՞նչը նպաստեց դրամի արժևորմանը։ «Ամբերդ» հետազոտական կենտրոնի փորձագետ  Հայկ Բեջանյանը մի քանի գործոններ է առանձնացնում:

Նրա խոսքով՝ դոլար-դրամ փոխարժեքը շուրջ 20%-ով փոփոխության է ենթարկվել, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ արժութային շուկայում տեղի են ունեցել որոշակի ֆունդամենտալ փոփոխություններ։

Դրանք, ըստ տնտեսագետի, պետք է երկու խմբի բաժանել։ Առաջինը պայմանավորված է նրանով, որ ուկրաինական իրադարձությունների ու արևմտյան սահմանափակումների հետևանքով Հայաստան են ժամանել մեծ թվով ռուսաստանցիներ, իսկ դա իր հերթին ավելացրել է փոխանցումների հոսքը դեպի Հայաստան։

Դրամի արժևորման հիմնական փուլը, Հայկ Բեջանյանի գնահատմամբ, սկսվել է  Հայաստան արտարժույթի հոսքերի մեծացմամբ։

«Տրանսֆերտների ծավալներն ավելացել են, իսկ դա հանգեցրել է մեր երկրում արտարժույթի ծավալների ավելացման։ Որքան շուկայում ավելանում է արտարժույթի քանակը, այդքան դա որոշակի ճնշումներ է ունենում փոխարժեքի վրա։ Մեր երկրում վարում են լողացող փոխարժեքի քաղաքականություն, որի պայմաններում դրամի փոխարժեքը ձևավորվում է ազատ շուկայում` արտարժույթի առաջարկի ու պահանջարկի փոխազդեցությամբ»,- ասաց տնտեսագետը։

Դրամի արժևորման համար գործոն է նաև տուրիստական սեզոնը, զբոսաշրջիկների մուտքը Հայաստան: Այդ գործոններով պայմանավորված՝ մեծացել է դոլարի քանակը մեր երկրում և նվազել է դրա արժեքը։

Հայկ Բեջանյանի խոսքով՝ մյուս գործոնը կապված է ռուսական ռուբլու կայունացման հետ։ «Ռուս-ուկրաինական համակարտության սկզբնական ժամանակահատվածում ռուբլին բավական խոցելի էր, և փոխարժեքը զգալի անկում ապրեց, բայց վերջին շրջանում ՌԴ վարած քաղաքականոթյան արդյունքում՝ ռուսական ռուբլու կիրառականությունն ավելի բարձրացավ։ Նախ արևմուտքի կողմից սահմանված պատժամիջոցների պայմաններում Ռուսաստանում նվազել է հետաքրքրությունը ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ, ինչը նշանակում է, որ բարձրացել է ռուբլու նկատմամբ պահանջարկը»,- ասաց նա։

Տնտեսագետը նշեց, որ մեր երկրում նույնպես կա դոլարի նկատմամբ պահանջարկի նվազում՝ հիշեցնելով, որ գազի դիմաց այսօր Հայաստանը ռուսական ռուբլով է վճարում, այսինքն՝ ներքին շուկայում դոլարի պահանջարկը նվազել է, իսկ ռուբլու նկատմամբ՝ ավելացել։ «Բնական է, որ այս ամենն իր ազդեցություն է թողնելու»,- ընդգծեց նա։

Ինչ վերաբերում է գնաճին, Հայկ Բեջանյանն ասաց, որ փոխարժեքը գնաճը խթանող կամ գնաճը զսպող գործոններից մեկն է: Նրա խոսքով՝ երբ դոլարը արժևորվում է, ներմուծվող ապրանքների գներն անմիջապես բարձրանում են, իսկ այսօր հակառակ երևույթն է. դոլարն արժեզրկվում է, որ բայց գների անկում չի նկատվում։

«Այստեղ պետք է երկու կարևոր հանգամանքի վրա ուշադրություն դարձնել։ Առաջինն այն է, որ ռուս-ուկրաինական հակամարտության ֆոնին հումքային և պարենային ապրանքների միջազգային շուկաներում շարունակում են դիտվել բարձր գնաճային զարգացումներ, քանի որ լոգիստիկ շուկաներում լուրջ խաթարումներ են առաջացել, ինչն էլ իր հերթին բարձրացրել է համաշխարհային գները։ Այսինքն՝ ներմուծվող ապրանքների գները կապված են միջազգային գների հետ, հետո նոր փոխարժեքի։ Երբ համադրում ենք միջազգային գների աճն  և մեր երկրում փոխարժեքի փոփոխությունները, ապա տեսնում ենք, որ եթե դրամի արժևորումը չլիներ, ապա գնաճն ավելի բարձր կլիներ, քան ներկայում է»,- ընդգծեց նա։

Հայկ Բեջանյանը նշեց, որ թեև կան որոշակի ապրանքատեսակներ, որոնց միջազգային գները նվազել են, այդուհանդերձ, Հայաստանում սպառողները շարունակում է թանկ գնով այն ձեռք բերել։ Այստեղ, ըստ նրա, գործ ունենք տնտեսվարողների վարքագծի հետ։

«Երբ միջազգային շուկայում գներն աճում են, ապա տնտեսվարողները շատ արագ գները բարձացնում են, իսկ հակառակ պրոցեսի ժամանակ նրանք սպասողական վարքագիծ են որդեգրում, հետո միայն քայլեր են ձեռնարկում ապրանքնների գների էժանացման ուղղությամբ»,- ասաց նա։

Տնտեսագետ խոսքով՝ ստեղծված իրավիճակոմ հատկապես տուժում են արտահանողները, քանի որ որքան արժեզրկվում է արտարժույթն, այդքանով արտահանողները կորցնում են իրենց մրցակցությունը արտաքին շուկաներում։

Այս իրավիճակում ինչ քայլեր պետք է ձեռնարկի կառավարությունը։ Տնտեսագետը նշեց, որ Հայաստանում գնաճի նպատակադրման քաղաքականություն են վարում և այս առումով Կենտրոնական բանկն ունի ընտրության երկու տարբերակ։ Մի տարբերակն այն է, որ ճիշտ գնաճային միջավայր ստեղծի, որի համաձայն՝ դրամի առաջարկն ավելացնելու միջոցով փորձի բալանսավորել ֆինանսական շուկայի զարգացումները և ազդել փոխարժեքի վրա։

«Սակայն այս մոտեցումն առանց այն էլ բարձր գնաճային միջավայրում էլ ավելի գները կբարձրանան։ Եթե դրա արդյունքում արտահանողների բեռը կթեթևացնեն, ապա հասարակության ավելի լայն շերտերի մոտ ավելի մեծ խնդիրներ կստեղծվի։ Սա է պատճառը, որ ԿԲ-ն չի գնում այս ճանապարհով։

Մյուս մոտեցումն այն է, որ ԿԲ-ն փորձի շուկայում ավելացած արտարժույթի ծավալները պահի ռեզերվներում և այդպես ազդի փոխարժեքի վրա, սակայն սա այդքան էլ արդյունավետ չէ, քանի որ նախ պետք է հասկանալ, թե արդյոք այդ հոսքերը կարճաժամկետ բնույթ են կրում, թե երկարաժամկետ»,- նշեց Հայկ Բեջանյանը։

Նշենք, որ այսօր ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքը հատեց 400 դրամի շեմը։ Հայաստանի բանկերում դոլարը գնում են միջինը 400.88 դրամով, վաճառում՝ նվազագույնը 409 դրամով:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

09:57
«Հրապարակ». Ներքին գործերի սուպերնախարարի պաշտոնին հավակնում է Անդրանիկ Քոչարյանը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ներքին գործերի նախարարություն ստեղծելու վերաբերյալ Կառավարության օրենսդրական նախաձեռնությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
«Ժողովուրդ». ԱԱԾ-ն մեղադրանք է առաջադրել Պատրոն Դավոյի քրոջորդուն՝ Արթուր Բաղդասարյանին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների համաձայն՝ Ազգային անվտանգության ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:49
«Ժողովուրդ». Ղարաբաղցի Արմանը ՔՊ-ի սիրելի օլիգարխն է
Նա Սևան ազգային պարկին պատկանող տարածքը նվեր է ստացել
Աղբյուր` Panorama.am
09:46
«Հրապարակ». Ո՞ւմ է ՊՆ համակարգ բերում Պապիկյանը և սպայական կոչումներ տալիս
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը, որոշ տեղեկություններով, շաբաթներ առաջ Դիլիջան գնալիս...
Աղբյուր` Panorama.am
09:43
«Ժողովուրդ». Կրթության զարգացման պետական ծրագիրը ներկայացվել է խորհրդարանին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Հայաստանի Հանրապետության կրթության մինչև 2030 թվականը զարգացման պետական ծրագիրը»...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
«Փյունիկ»-ը կշարունակի պայքարը ՈՒԵՖԱ Եվրոպա լիգայի փլեյ-օֆֆ փուլում
Օգոստոսի 9-ին՝ Երևանում, կայացել է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի որակավորման երրորդ փուլի «Փյունիկ»-«Ցրվենա Զվեզդա» (Սերբիա)...
Աղբյուր` Panorama.am
09:20
Իրանի տարածքով Բայրամովի նշված ճանապարհը գոյություն ունի ԽՍՀՄ փլուզումից ի վեր. Վարդան Ոսկանյան
«Այդ հայարարությունը խաբեություն է՝ ուղղված մեզ վրա քարոզչական ու քաղաքական ճնշում գործադրելուն, Բաքվի ու Անկարայի վարչախմբերի երազանք տխրահռչակ «Զանգեզուրյան միջանցքն», ի վերջո, կորզելուն»։
Աղբյուր` Panorama.am
09:10
Նիկոլը հեռանալու է ոչ հեռու ապագայում՝ հետը տանելով նաև իրականությունից կտրված ընդդիմադիր ուժին կամ ուժերին. Հարությունյան
«Քաղե՞լ ենք դասեր մեր սխալներից. չեմ կարծում, քայլեր արվու՞մ են պայքարը ինստիտուցիենալ ուղով տանելու համար»։
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Երևանում ու 8 մարզերում հոսանքազրկումներ են սպասվում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ օգոստոսի 10-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:44
«Արցախը Հայաստան է», «Աղավնոն չենք հանձնելու». ակցիաներ՝ «Փյունիկ»-«Ցրվենա Զվեզդա» ֆուտբոլային հանդիպմանը
Երևանի «Հանրապետական» մարզադաշտում Չեմպիոնների լիգայի որակավորման 3-րդ փուլի «Փյունիկ»-«Ցրվենա Զվեզդա»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Ղրիմի օդանավակայանում պայթյունի պատճառը՝ անվտանգության կանոնների խախտումն է․ կա զոհ և վիրավորներ
Հրդեհային անվտանգության կանոնների խախտումը համարվում է Ղրիմի Սակի օդանավակայանում արտակարգ պատահարի հիմնական պատճառը։ Այս մասին գրում է Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև կապ կհաստատվի Իրանի տարածքով. Բայրամով
 Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև կապ կհաստատվի Իրանի տարածքով: «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ այս մասին հայտնում են ադրբեջանական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Գնդակային հրաձգության ԱԱ պարգևատրության արարողությունը
Հրաձիգ Լիլիթ Մկրտչյանը, որը դարձել է աշխարհի առաջնության մեդալակիր, ֆեյսբուքյան իր էջում գնդակային հրաձգության աշխարհի առաջնության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Հրամայական է համազգային համախմբումը՝ Հայաստան, Արցախ, Սփյուռք եռամիասնությամբ․ «Հայաստան» դաշինք
«Հայաստան» դաշինքը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է․ «Վերջին օրերին Ադրբեջանի կողմից իրականացված ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Հայ ժողովրդի դիմադրության ոգին կոտրված չէ․ ԱՀ «Արդարություն» կուսակցություն
Արցախի «Արդարություն» կուսակցությունը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է․ «Արցախում ստեղծված ռազմաքաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Ֆրանսիայում երաշտի պատճառով կաթնամթերքի գների բարձրացում է սպասվում
Ֆրանսիայում կաթնամթերքի գները, որոնք առանց այդ էլ  բարձր են, երաշտի պատճառով էլ ավելի կթանկանա։ Այս մասին գրում է Ռիա Նովոստին՝ հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
«Առինջ Մոլ» առևտրի կենտրոնի հետնամասում գտնվող արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել
Օգոստոսի 9-ին, ժամը 17։40-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ «Առինջ Մոլ» առևտրի կենտրոնի հետնամասում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Թե՛ Ուկրաինան, թե՛ Վրաստանը «ընտրություն չթողեցին» Ռուսաստանին․Դմիտրի Մեդվեդև
Ռուսաստանի դաշնության Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևի խոսքով՝ ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա, ինքը վստահ է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադա. կանանց հավաքականի արդյունքը
Հնդկաստանի Չեննայ քաղաքում ավարտվել է Շախմատի համաշխարհային 44-րդ օլիմպիադան: Այս մասին գրում է Արմսպորտը։ Հայաստանի կանանց հավաքականը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
ԱՄՆ-ը պատժամիջոցներ է սահմանել Tornado Cash կրիպտոարժութային հարթակի դեմ
ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության արտաքին ակտիվների վերահսկողության գրասենյակը (OFAC) արգելափակել է կրիպտոարժույթների առևտրի լայնածավալ Tornado Cash...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Բոլոր «հրամանները» տրվում են Երևանից և վերջինիս կառավարման ներքո գտնվող Ստեփանակերտից․ Էդգար Էլբակյան
Քաղաքագետ Էդգար Էլբակյանը գրում է․ «ՀՀ դե-ֆակտո իշխանությունների թրքահպատակության և կոլաբորացիոնիզմի ևս մեկ դրսևորում։ Հայկական ոչ մի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Սևանա լճում ՌԴ քաղաքացիներին օգնության են հասել ջրափրկարարները
Օգոստոսի 9-ին, ժամը 17։20-ին Գեղարքունիքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն տեղեկություն է ստացվել, որ Սևանա լճի 1-ին հանրային լողափում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Նիկոլ Փաշինյա՛ն, ռուս խաղաղապահներին ո՞վ է բերել
Դուք տեսե՞լ եք, թե նոյեմբորի 9-ից հետո ինչքան տարածք է ռուսն հանձնել Ադրբեջանին,- հարցադրեց ադրբեջանագետ Արմինե Ադիբեկյանը՝ «Հայելի»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Թուրքիայում 7 ամիսների ընթացքում առնվազն 1014 բանվոր է մահացել
Թուրքիայի «Բանվորների առողջության ու աշխատանքային անվտանգության խորհրդի» հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2022թ. առաջին 7 ամիսների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
ՊՆ պատվիրակությունը Համաշխարհային կադետական խաղերում այժմ զբաղեցնում է 2-րդ տեղը
ՀՀ ՊՆ պատվիրակությունը Սանկտ Պետերբուրգում մասնակցում է Ռազմական սպորտի միջազգային  խորհրդի (CISM) հովանու ներքո oգոստոսի 4-12-ը անցկացվող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
AMX . Տեղի են ունեցել ավելի քան 23․5 մլրդ դրամ ծավալով պետական պարտատոմսերի տեղաբաշխման և հետգնման աճուրդներ
Հայաստանի ֆոնդային բորսայում օգոստոսի 9-ին տեղի են ունեցել 23,501,160,000 մլրդ դրամ ընդհանուր ծավալով պետական պարտատոմսերի տեղաբաշխման և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Ծովագյուղ համայնքի հանրային լողափի տարածքը մաքրվել է աղբից
ՀՀ Շրջակա միջավայրի նախարարությունը տեղեկացնում է․ «Զանգվածային լրատվամիջոցների կողմից հնչեցված ահազանգերի հիման վրա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
«Զվարթնոց»-ը դարձնել երաժշտական մշակութային յուրօրինակ վայր
ԿԳՄՍ նախարարության ենթակայության թանգարանների և պատմամշակութային հուշարձանների զբոսաշրջային գրավչության բարձրացմանն ուղղված աշխատանքների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Ուկրաինացի փախստականներին հրահանգել են լքել Լեհաստանի համալսարանական հանրակացարանները
Ուկրաինացի փախստականներին հրահանգել են մինչև այս ամսվա վերջ լքել Կրակովի Յագելոնյան համալսարանի հանրակացարանները: TVN հեռուստաընկերության...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ըստ ՄԱԿ-ի՝ վերջին ամիսներին Հայաստանում թերսնված մարդկանց թիվն ավելացել է 80 հազարով. Սուրեն Պարսյան
20:37 05/08/2022

Ըստ ՄԱԿ-ի՝ վերջին ամիսներին Հայաստանում թերսնված մարդկանց թիվն ավելացել է 80 հազարով. Սուրեն Պարսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}