Տնտեսություն 15:32 13/02/2024 Հայաստան

Հայաստանից օտարերկրյա կապիտալը դուրս է գալիս ապագայում թուրքական կապիտալով տեղը լրացնելու համար. Նաիրի Սարգսյան

Օրերս պաշտոնական հայտարարություն տարածվեց, որ Արդշինբանկը HSBC Holdings plc-ի դուստր ընկերության՝ HSBC Europe B.V.-ի հետ համաձայնության է եկել ՝ Հայաստանում գործող բանկի մասնաճյուղը ձեռքբերելու շուրջ։ Ավելի վաղ հայտնի էր դարձել Վիվա-ՄՏՍ  հեռահաղորդակցության առաջատար օպերատորի վաճառքի մասին։  Փորձագիտական շրջանում գործարքը գնահատեցին որպես Հայաստանից օտարերկրյա կապիտալի արտահոսքի փաստ։

Արձանագրվող տենդենցների և Հայաստանի ներդրումային միջավայրի շուրջ Panorama.am-ը զրուցեց Աուդիտորների պալատի նախագահ Նաիրի Սարգսյանի հետ։

Ն. Սարգսյան-Այդ ամենի միտումը տեսնում եմ միայն քաղաքական դաշտում, ՀՀ-ի ավտանգավորության գոտու ավելի խորացման մեջ։ Սա ուղիղ ցուցիչ և  մեսիջ է մեր հանրությանը, որ Հայաստանի շուրջ ինչ-որ նոր վերադասավորումներ են տեղի ունենում։ Քանի որ ունենք տեղակատվության էական բացակայություն, այն կարող ենք մի քանի ասպեկտներով բացատրել։

Տարբերակներից մեկն այն է, որ նախապատրաստվում է Հայաստանը դարձնել Լիբանան, այսինքը՝ ներքին խժդժություներ հրահրել և անկայուն գոտի դարձնել։ Նման անկայուն գոտիներում միջազգային կապիտալը, իհարկե, անելիք չունի, քանի որ կապիտալը սիրում է հանդարտ, կայուն և տեսանելի միջավայրեր։

Քանի որ դուրս է գալիս մասնավորապես արևմտյան կապիտալը, ապա ակնհայտ է դառնում, որ կա աշխարհաքաղաքական կոնսենսուս Հայաստանի՝ ոչ Արևմտյան կողմնորոշման մեջ և Արևմուտքի կապիտալը  նախապես Հայաստանից դուրս տանելով՝ ապահովագրվում է ապագա կորուստներից։

Երրորդ տարբերակն այն է, որ ինչ այս իշխանություններն են, մանավանդ սեպտեմբերի 44-օրյա պատերազմից այս կողմ, անընդհատ պրոթուրքկան և պրոադրեբեջանական քաղաքակնություն է վարվում՝ չի բացառվում, որ տարածաշրջանում էական խաղացող է դառնում Թուրքիան և ՀՀ-ն հենց այդպիսի արտաքին քաղաքականություն է որդեգրում։ Այժմյան օտարերկրյա կապիտալը դուրս է գալիս, ապագայում թուրքական կապիտալով տեղը լրացնելու համար։ Իմ կարծիքով, սրանք են, հավանական սցենարները։

Panorama.am-Կառավարության վարած տնտեսական քաղաքակնությունը նպաստե՞լ է մեր երկիր արտաքին ներդրումների ներգրավմանը՝ պատերազմից առաջ և հետո։

Ն. Սարգսյան- Մենք նախ տնտեսական քաղաքականություն չունենք։ Շատ դեպքերում մենք ունենք բնականոն, տեղի ունեցող տնտեսական գործընթացներին բացասական միջամտություն։ Այլ հարց է քաղաքականություն չունենալը և այլ հարց է մի հատ էլ եղածի վրա հետևողականորեն ճնշելը։

Մենք չունենք ներդրումային քաղաքականություն, դրա վառ ապացույցն է վերջին տարիներին անընդհատ հրապարակվող օտարերկրյա զուտ ներդրումների փոփոխությունները։ Եթե ուշադիր նայենք, ապա կտեսնենք, որ վերջին տարիներին մենք ունեցել ենք օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներ բացառապես հանքարդյունաբերության, էլէկտրաէներգիայի և ավիացիայի ոլորտում։ Վերջինս պետական բավականին մեծ ծախսվող գումարներից հետո սնանկացավ և փակվում է։ Իսկ այդպիսի ներդրումները կարող է թվալ, թե իրական են եղել, բայց  ընդամենը բաժնետերերի փոփոխություն է տեղի ունեցոլ, որը համարվում է օտարերկրյա ներդրում։ Այսինքը՝ մի բաժնետիրոջը փոխարինել է մյուս բաժնետերը։ Դրանից բացի այլ ներդրումներ ՀՀ-ն չունի։  Սա փաստացի իրավիճակն է, իսկ կարող է այսպիսի իրավիճակում ունենալ, թե ոչ՝ սա էլ առանձին պատասխան է։

Կրկնեմ՝ սովորաբար կապիտալները չեն գնում անկայուն միջավայրեր, պատերազմի ամենօրյա սպառնալիք ստացող և պատերազմի վտանգի առջև կանգնած երկրներ, չեն գնում այնպիսի երկրներ, որտեղ հարկաբյուջետային քաղաքականությունն անկայուն է, դրամավարկային քաղաքականությունը՝ շատ ավելի անկայուն, որտեղ պետական իշխանություններն ադեկվատ չեն և որոշումները կայացնում են, ոչ թե տնտեսության կամ ներդրումների խթանման անհրաժեշտությունից ելնելով, այլ որոշումները կատարվում են ըստ ճաշակի, շատ դեպքերում՝ չգիտակցված, առանց հասկանալու, կամ որոշակի դեպքերում էլ նաև տնտեսական քաղաքականության տապալմանն ուղղված, ուղղորդված եղանակով։  Նման երկրներ չեն կարող ներդրումներ գալ, ավելին ներդրումը, կապիտալն արտահոսում է Հայաստանից, քանի որ այսպիսի անկայում միջավայրում նույնիսկ տեղական ներդրողները գերադասում են սեփական ներդրումները դիվերսիֆիկացնել այլ երկրներ, որտեղ, իրենց իսկ գնահատմամբ, կան ավելի կայուն միջավայրեր։

Վերջին երկու տարիներին սկզբնական փուլը սկսվեց բնակարանային ձեռքբերումների նվազման տեսքով, այնուհետև սկսվում է արդեն որոշակի բիզնես միջավայրերից ներդրումների արտահոսքն ՀՀ-ից։ Ավելի վատթար իրավիճակում ենք աշխատողների արտադրողականության հետ կապված։ Օրինակ, վերջերս պաշտպանության նախարարությունը հայտնեց, որ ունենք զորակոչվող զինծառայողների թվաքանակի 40 %-ով կրճատում։ Սա նշանակում է, որ 18 տարին լրացած հայ երիտասարդը կամ ծնվել է այլ երկրներում և ՀՀ քաղաքացիություն չունի, կամ մինչև չափահաս դառնալը հասցրել է փոխել քաղաքացիությունը, որովհետր 18-27 տարեկան երիտասարդության միակ մտածմունքը փաստացի չզոհվելն է, կենդանի մնալն է և այդպիսի մտահոգ քաղաքացու մոտ, բնական է, արտադրողականություն չի կարող լինել։ Այդպիսի արտադրողականության բացակայությունն էլ խոչընդոտում է ներդրումների աճին։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:50
Գորիսի տարածաշրջանում թույլ ձյուն է տեղում
Փետրվարի 26-ին՝ ժամը 20։15-ի դրությամբ, Գորիսի տարածաշրջանում թույլ ձյուն է տեղում։ Այս մասին տեղեկացնում են «Ճանապարհային...
Աղբյուր` Panorama.am
20:36
Հայաստանի ներկայացուցիչ Անիլ Շարիաթփանահին դարձել է Կարատեի՝ WKF Youth League պաշտոնական մրցաշարի ոսկե մեդալակիր
Հայաստանի ներկայացուցիչ Անիլ Շարիաթփանահին դարձել է Կարատեի համաշխարհային ֆեդերացիայի (WKF)՝ Karate 1 Youth League պաշտոնական մրցաշարի հաղթող՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Թբիլիսում կայացել է խաղաղ երթ՝ ի հիշատակ Սումգայիթյան ջարդերի անմեղ զոհերի
Ի հիշատակ Սումգայիթյան ջարդերի անմեղ զոհերի «Վրաստանի Հայ Հանայնք» հասարակական կազմակերպության  և Վիրահայոց թեմի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Նոան հաղթեց Շիրակին
ՀՊԼ 22-րդ տուրում «Նոան» ընդունել էր «Շիրակին» և նվազագույն հաշվով հաղթանակ տարավ։ Առաջին կեսում գոլեր չեղան։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Վազգեն Սարգսյանի ծննդյան 65-ամյակի հոբելյանական միջոցառումներն անցկացնելու նպատակով ստեղծվել է հանձնաժողով
ՀՀ ՊՆ-ից հայտնում են ․ «Պետական, քաղաքական գործիչ Վազգեն Սարգսյանի ծննդյան 65-ամյակի հոբելյանական միջոցառումներ նախապատրաստելու և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Ծաղկաձորում շուրջ 10 հա անտառային տարածք ոչնչացվել կամ էլ ոչնչացման եզրին է․ Ղազարյան
Գոյություն ունեցող անտառները պետության բացառիկ սեփականություն են, սակայն ինչպե՞ս են այժմ վարվում  պետական սեփականության հետ։ Անտառագետ, ՇՄ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Պուտինը և Էրդողանը կհանդիպեն Ռուսաստանի նախագահական ընտրություններից հետո
Ռուսաստանի Դաշնության և Թուրքիայի նախագահների  հանդիպումը չի կայանա նախքան Ռուսաստանում նախագահական ընտրությունները, սակայն ամենաբարձր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Կոչ քաղհասարակությանը՝ չմասնակցել Ադրբեջանում կայանալիք COP 29-ին
Քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները կոչ են անում չմասնակցել Ադրբեջանում կայանալիք COP 29-ին, ինչի մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Քաղբանտարկյալ Արմեն Աշոտյանի հետ հարցազրույցի քաղաքական մերժումը՝ «ժողովրդավարության բաստիոնում»․ ՀԺՄ
Հայաստանի ժուռնալիստների միությունը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է․ «Փետրվարի 8-ին, որպես Հայաստանի ժուռնալիստների միության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Զելենսկի-Փաշինյան քաղաքական երկվորյակները «դամոկլյան սուր» են իրեց ժողովուրդների համար․ Շարմազանով
ՀՀԿ մամուլի խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովը գրում է. «Զելենսկի-Փաշինյան քաղաքական երկվորյակները «դամոկլյան սուր» են իրեց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Միրզոյանը մարտի 1-ին աշխատանքային այցով կմեկնի Անթալիա
Հ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը մարտի 1-ին աշխատանքային այցով կմեկնի Անթալիա՝ մասնակցելու Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումին: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Արմեն Աշոտյանի գործով դատական նիստերն աստիճանաբար վերածվում են Սանտա Բարբարայի սերիալին` սկսել են ու չեն ավարտվում․ Աբրահամյան
«Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը գրում է․ «Արմեն Աշոտյանի գործով դատական նիստերը աստիճանաբար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Պապիկյանն ու Իրակլի Չիկովանին կարծիքներ են փոխանակել անվտանգային հարցերի շուրջ
ՊՆ նախարար Սուրեն Պապիկյանը տեղեկացնում է․ «Այսօր հեռախոսազրույց եմ ունեցել Վրաստանի փոխվարչապետ, պաշտպանության նախարար Իրակլի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Գարիկ Գալեյանի պաշտպանը պահանջում է անհապաղ արտահերթ դատական նիստ նշանակել
Արցախյան երրորդ  պատերազմում զոհված Մխիթար Գալեյանի հոր՝ Գարիկ Գալեյանի խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ միջնորդություն է ներկայացվել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Երևան քաղաքի Գյուլբենկյան 30/3 շենքի մոտ զինամթերիք նմանվող կասկածելի առարկայի հայտնաբերման առթիվ քրեական վարույթ է նախաձեռնվել․ՔԿ
2024 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ Ներքին գործերի նախարարության ոստիկանություն քաղաքացուց ահազանգ է ստացվել որ Գյուլբենկյան 30/3 շենքի մոտ սև...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Ռուբեն Մելիքյան. Աշոտյանը քաղաքական բանտարկյալ է՝ իր բոլոր տխուր հետևանքներով
«Մենք գտնում ենք, որ սա քաղաքական դատավարություն է, Արմեն Աշոտյանը քաղաքական բանտարկյալ է՝ իր բոլոր տխուր հետևանքներով»,-լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Տեղյակ չեմ, տեղեկանամ, քայլեր կձեռնարկեմ․ ՆԳ նախարարը՝ Աննա Հակոբյանին սպասարկող մեքենայի «պլյոնկած» ապակիների մասին
«Անկեղծ, դրանից տեղյակ չեմ, առաջին անգամ եմ լսում։ Տեղեկանամ, միանշանակ քայլեր կձեռարկեմ»,- լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՆԳ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Ես կվերադառնամ իմ խուցը. Աշոտյանին թույլ չտվեցին ԵԺԿ համագումարին մասնակցել
«Այս ընթացքում ինձ խոչընդոտել են մասնակցել երեք կամ չորս եվրոպական կարևոր հավաքներին»,-դատական նիստում հայտարարեց ՀՀԿ փոխնախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Էլեկտրաէներգիայի արտադրության 6.4%-ով նվազումն արտագաղթի և արդյունաբերական արտադրության նվազման հետևանք է. Արմեն Մանվելյան
ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած վերջին ցուցանիշներով 2024 թվականի հունվարին նախորդ տարվա հունվարի համեմատ արդյունաբերությունն աճել է 21 %-ով,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Էական չէ, թե այս իշխանությունները պրո-ինչական են, էական է, որ իրենք անտիհայկական են. Մամիջանյան
«Այս իշխանությունների խնդիրն այն չէ, որ  «պրո» են այս կամ այն աշխարհաքաղաքական կենտրոնի հանդեպ, այլ նրանց...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Ստեփան Դանիելյան. Ռումբերը կարող են նաև պայթել, գուցե մի նոր ՊՊԾ գունդ նորից գրավեն
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Փախուստ իրականությունից Երբ արդեն ակնհայտ է դառնում, որը պարտիան տարված է, այլ ելք չի մնում,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը կկայանա փետրվարի 28-29-ը Բեռլինում. ԱԳՆ
Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների պատվիրակությունների հանդիպումը տեղի կունենա փետրվարի 28-29-ը Բեռլինում՝ համաձայն Մյունխենում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Ժաննա Ալեքսանյանը՝ ԶՈւ-ում մահվան դեպքերի մասին. Այս իշխանությունը խլում է մարդկանց զավակների կյանքը, կոտրում ընտանիքներ
«Իմ տպավորությամբ բանակը մղված է երկրորդ պլան, լավագույն դեպքում երկրորդ պլան։ Մեծ ուշադրություն է դարձվում ոստիկանական ուժերի նկատմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:15
Պետական կառավարման համակարգը գրավիչ չէ. Պապոյան
«Այո, կրկնում եմ, որ ԱԺ հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնը պակաս կարևոր չէ, շատ պատասխանատու պաշտոն է։ Ըստ էության, ԱԺ-ում ունեմ անելիք, բայց...
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
Մեկ շաբաթում 6 համերգ՝ տարբեր քաղաքներում. դաշնակահարուհի Եվա Գևորգյան
Երիտասարդ, տաղանդավոր ռուսաստանաբնակ դաշնակահարուհի, միջազգային տարբեր մրցույթների մասնակից և բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր Եվա Գևորգյանն այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
286 հազար դրամ արժողությամբ 240 պլանշետը ՆԳՆ-ն գնել է 393 հազար դրամով. Հաշվեքննիչ պալատ
«2023 թվականի հունիս ամիսն ՆԳՆ-ն ջրային պարեկների համար 40 համակարգչային պլանշետների ձեռքբերման նպատակով՝ նախահաշվարկային գին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
ՔՊ-ական պատգամավոր Գևորգ Պապոյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել
ՀՀ ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը հայտարարություն է տարածել ԱԺ ՔՊ-ական պատգամավոր Գևորգ Պապոյանի հրաժարականի դիմումի մասին. «Ազգային ժողովի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:29
Էլինար Վարդանյան. Մեր օրերի հերոս, թե հարկերի մատերիալ
Այլընտրանքային նախագծեր խմբի անդամ,  ԱԺ պատգամավոր Էլինար Վարդանյանը գրում է. «Քաղաքացու բարեկեցության խոստումներով իշխանության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:28
Պեսկով. ՌԴ-ն հստակություն չունի ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու վերաբերյալ Հայաստանի դիրքորոշման հարցում
ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովն ասել է, որ ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու Հայաստանի դիրքորոշման հարցում դեռ հստակություն չկա։ «Ոչ,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մայր Աթոռը մնում է այդ կարծիքին․ Մուշեղ եպիսկոպոս Բաբայանը՝ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջի մասին
13:42 24/02/2024

Մայր Աթոռը մնում է այդ կարծիքին․ Մուշեղ եպիսկոպոս Բաբայանը՝ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջի մասին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}