Հասարակություն 14:44 10/07/2024 Հայաստան

Հրատարակվել է Չինաստանում կլիմայի փոփոխության մասին «Կապույտ գիրքը»

Հուլիսի սկզբին լույս է տեսել Չինաստանում մինչև 2024 թվականը Կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ «Կապույտ գիրքը», որում ներկայացվում է Չինաստանում և ամբողջ աշխարհում կլիմայի փոփոխության վիճակի մոնիթորինգի մասին վերջին տեղեկատվությունը՝ մթնոլորտի, ջրոլորտի, կրիոսֆերայի, կենսոլորտի և կլիմայի փոփոխության վրա ազդող գործոնների տեսանկյունից:

«Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի հաղորդմամբ, «Կապույտ գրքում» նշվում է, որ գլոբալ տաքացման միտումը շարունակվում է: Չինաստանի օդերևութաբանական վարչության (CMA) կողմից կատարված վերլուծությունները ցամաքի մակերևույթի գլոբալ ջերմաստիճանի տվյալների վերաբերյալ ցույց է տվել, որ 2023 թվականին գլոբալ միջին ջերմաստիճանը ամենաբարձրն է եղել 1850 թվականի օդերևութաբանական դիտարկումներից ի վեր, և որ գլոբալ միջին ջերմաստիճանը վերջին 10 տարիների ընթացքում (2014-2023թթ․) մոտավորապես 1.2°-ով ավելի բարձր է, քան նախաարդյունաբերական ժամանակաշրջանում։ Ասիայի տարածաշրջանային միջին ջերմաստիճանը 2023 թվականին նորմայից բարձր էր 0.92°-ով, որը երկրորդ ամենաբարձրն է 1901 թվականից ի վեր, իսկ Չինաստանում գետնի մակերևույթի միջին տարեկան ջերմաստիճանը 2023 թվականին 0.84°-ով բարձր էր նորմայից, որը 1901 թվականից ի վեր ամենատաք տարին դարձավ:

Էքստրեմալ եղանակային և կլիմայական երևույթները դառնում են ավելի հաճախակի և ինտենսիվ, և Չինաստանը բացառություն չէ: Ընդ որում դիտվում է նաև էքստրեմալ ցածր ջերմաստիճանների հաճախականացում։ Չինաստանի հյուսիսային տարածաշրջանում փոշու մրրիկներով և փոթորիկներով օրերի միջին թիվը զգալիորեն նվազման միտում ունի, հասնելով վերջին տարիների ամենացածր մակարդակին, իսկ Չինաստանում ցամաքին հասնող թայֆունների միջին ինտենսիվությունը զգալիորեն աճել է 1990-ականների վերջից ի վեր:

 Համաշխարհային օվկիանոսի տաքացումը զգալիորեն արագացել է, ծովի մակերևույթի ջերմաստիճանը և օվկիանոսի ջերմային պաշարը հասել են նոր առավելագույնների, իսկ ծովի գլոբալ միջին մակարդակը շարունակում է բարձրանալ: Չինաստանի ափամերձ հատվածում ծովի մակարդակն ընդհանուր առմամբ արագ բարձրանում է, և 2023 թվականին այն 72 սմ-ով բարձր է եղել 1993-2011 թվականների միջինից:

Գլոբալ սառցադաշտային նահանջը արագացել է, և արևմտյան Չինաստանի լեռնային սառցադաշտերը նույնպես ցույց էին տալիս հալման աճի միտում: Ցինհայ-Սիցզան մայրուղու երկայնքով բազմամյա սառցույթի դեգրադացիան ակնհայտ է:

Չինաստանի ընդհանուր բուսածածկույթը անշեղորեն աճում է, ինչը վկայում է շարունակական կանաչապատվելու միտումը: 2000 թվականից մինչև 2023 թվականը Չինաստանի բուսականության միջին տարեկան նորմալացված ինդեքսը (NDVI) ցույց է տվել զգալի աճի միտում, և 2023 թվականին այն հասավ 2000 թվականից ի վեր երրորդ ամենաբարձր արժեքին:

«Կապույտ գիրքը» նաև ցույց է տալիս, որ ջերմոցային գազերի համաշխարհային կոնցենտրացիաները ամեն տարի աճում են: Մթնոլորտում ածխածնի երկօքսիդի (CO2), մեթանի (CH4) և ազոտի օքսիդի (N2O) միջին գլոբալ կոնցենտրացիաները հասել են իրենց ամենաբարձր մակարդակին՝ դիտարկումների սկզբից ի վեր:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:26
Երևանը հորդառատ անձրևից հետո կրկին ջրածածկ է
Երևանի բազմաթիվ փողոցներում հորդառատ անձրևից հետո կրկին գոյացել են լճակներ, դժվարացրել մարդկանց տեղաշարժը, տրանսպորտային միջոցների...
Աղբյուր` Panorama.am
23:15
Հայաստանի բասկետբոլի Մ20 հավաքականը հաղթել է Մոլդովային
Հայաստանի բասկետբոլի Մ20 տարեկանների հավաքականը շարունակում է իր ելույթները Եվրոպայի առաջնության B դիվիզիոնում: Հինգերորդ խաղում Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:05
Կիրանցի բնակիչները կանչվել են քննչական կոմիտե՝ «թե բա վիրավորել, հայհոյել եք պաշտոնյաների». Բնակիչ
Կրանցի բնակիչներին կանչում են քննչական կոմիտե հարցաքննության։ Այս մաին բարձրաձայնում է Կիրանցի բնակիչ Գոհար Վարդանյանը։  «Էկել...
Աղբյուր` Panorama.am
21:52
Երևանում հրդեհ է բռնկվել բազմաբնակարան կիսակառույցում
Հուլիսի 17-ին, ժամը 19:52-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Տիչինայի փողոցի թիվ 320 հասցեում գտնվող բնակելի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:52
Երևանում շուրջօրյա ջրամակատարարման փոխարեն գրաֆիկ է սահմանվել՝ առանց պաշտոնական իրազեկման
Մայրաքաղաքի տարբեր վարչական շրջանների բնակիչներն ահազանգում են՝ շուրջօրյա ջրամատակարարման փոխարեն այլեւս 18 ժամ են ջուր ունենում։ «Վեոլիա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
2030 թվականին կայանալիք ձմեռային Օլիմպիական խաղերը հնարավոր է չանցկացվեն Ֆրանսիայում
Ինչպես հայտնում է Ski-Nordique-ը, Ֆրանսիայի ազգային Օլիմպիական կոմիտեն մտահոգություններ ունի 2030 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերի պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
«Չեմ կարող համակերպվել այն մտքի հետ, որ կարող եմ կորցնել իմ երկիրը»․Ինչու՞ են մարդիկ միանում Սրբազան պայքարին
«Սրբազան պայքար» շարժումը ֆեյսբուքյան էջում տեսանյութ է հրապարակել, թե ինչու՞ են մարդիկ միանում Սրբազան պայքարին։ «Ամեն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Թուրքիայի ՊՆ-ում հիստերիա են բարձրացրել հույն նախարարի խոսքերից հետո
Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը դատապարտել է Հունաստանի ՊՆ նախարար Նիկոս Դենդիասի կողմից արված հայտարարությունները, որոնք, ըստ թուրքական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
Ահազանգ. ՀՀ իշխանությունը ՀԱԵ Վիրահայոց թեմին զրկում է կարմիր պետհամարանիշներից
 Վրաստանի «Հայ Համայնք» կազմակերպության ներկայացուցիչ Արթուր Միրզոյանը Թբիլիսիից ահազանգում է,  որ Հայաստանի իշխանությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:24
Մեր Սահմանադրության թե՛ նախաբանը, թե՛ 1-ին, 2-րդ հոդվածները որևէ կեպ Հայաստանի կենսական շահերի դեմ չեն կարող օգտագործվել․ Մարուքյան
«Կարծում եմ՝ մեր Սահմանադրության թե՛ նախաբանը, թե՛ 1-ին, 2-րդ հոդվածները որևէ կեպ Հայաստանի կենսական շահերի դեմ չեն կարող օգտագործվել ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
«Հետք»-ի հրապարակման մեջ տեղ են գտած տվյալները քրեական վարույթի շրջանակներում կդառնան ստուգման առարկա․ ՔԿ
ՀՀ քննչական կոմիտեից հայտնում են․ ««Հետք» ինտերնետային պարբերականը (hetq.am) հուլիսի 16-ին հանդես է եկել «Սերգեյ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Ադրբեջանցի սահմանապահներն են և ադրբեջանական տրակտորը․ Կիրանցի բնակիչ
Կիրանց գյուղի բնակիչ Գոհար Վարդանյանը տեսանյութ է տեղադրել իր էջում՝ կից գրելով․ «Ճանապարհ կառուցող հայկական տրակտորը նախանձեց եւ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Այս Սահմանադրությունն անիմաստ «լավաշ» է․ Ջուլհակյան
«Կարծում եմ, որ եթե նոր Սահմանադրություն ենք ընդունում, ապա իսկապես բերենք նոր սահմանադրություն  և պետք է որոշենք, թե ինչ մոդելով ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Մադրիդի «Ռեալը» հայտարարել է Լուկա Մոդրիչի հետ պայմանագիրը երկարաձգելու մասին
Մադրիդի «Ռեալն» իր պաշտոնական կայքում հայտարարել է 38-ամյա կենտրոնական կիսապաշտպան Լուկա Մոդրիչի հետ աշխատանքային պայմանագրի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Ուժեղացված ծառայություններ մարզերում. արձանագրվել են թմրամիջոցի հայտնաբերման դեպքեր
Հուլիսի 16-ի երեկոյան ոստիկանությունն ուժեղացված ծառայություն է անցկացրել հանրապետության տարբեր մարզերում: Մասնակցել են ոստիկանության մարզային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Մատենադարանը կազմակերպում է Հայագիտական միջազգային կոնգրես:
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության և ԿԳՄՍՆ բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեի աջակցությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Բրիտանական թիթեռները շարժվում են դեպի հյուսիս. Գիտնականները խնդրանքով դիմել են հանրությանը
Գիտնականները կոչ են անում հանրությանը օգնել հետևել, թե ինչպես են բրիտանական թիթեռները կլիմայի տաքացման հետևանքով շարժվում դեպի հյուսիս։ The...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Հայաստանում ավելացել են մեռելածնության դեպքերը
Այս տարվա առաջին հինգ ամիսների ընթացքում Հայաստանում 13 122 երեխա։ Սա 1151-ով քիչ է նախորդ տարվա հունվար-մայիսի ընթացքում գրանցված ծնունդների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Երևանում բախվեն են KIA-ն, Mitsubishi-ին և Honda-ն, կա տուժած
Հուլիսի 17-ին, ժամը 13:37-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Դավիթ Բեկի փողոցի թիվ 107/11 հասցեի մոտակայքում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Տրվել է «Ասկորբինաթթու գլյուկոզով» դեղի շրջանառությունը դադարեցնելու և հետկանչի վերաբերյալ կարգադրագիր
 ՀՀ առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի կողմից «Առգո-Ֆարմ» ՍՊ ընկերությանը հուլիսի 16-ին տրվել է կարգադրագիր՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Մարզերում հնարավոր է հորդառատ անձրև ու կարկուտ
Երևանի առանձին հատվածներում հուլիսի 17-ին, 21-22-ի երեկոյան ժամերին հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ: Հուլիսի 18-20-ին, 21-ի գիշերը ժամանակ առ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
1 հեկտարից սպասվում է լոլիկ 35-36տ. Բերքատվության կանխատեսում
Մասնագիտացված ագրոօդերևութաբանական հաշվարկների և դիտված եղանակային պայմանների վերլուծության արդյունքում՝ 2024թ. բանջարանոցային մշակաբույսերի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
Փրկարարները ափից մոտ 3-4 մետր հեռավորության վրա նկատել են խեղդվող քաղաքացու
Հուլիսի 17-ին, ժամը 15:45-ին Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն տեղեկություն է ստացվել, որ Սևանա լճի 1-ին հանրային լողափում հերթապահություն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Անցած տարում Վրաստանում անհետ կորել է 149 մարդ, նրանցից շատերին մահացած են գտել
Անցած տարվա ընթացքում Վրաստանում անհետ կորել է 149 մարդ, որից 89-ին գտել են, 16-ին մահացած։ Մինչ այս պահն անհետ կորած է համարվում 60 մարդ։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:57
«Հայաստանի պատմություն» առարկայի ժամաքանակի կրճատում պլանավորված չէ. ԿԳՄՍ նախարար
«Գալիք սեպտեմբերի համար 8-րդ և 10-րդ  դասարանների առարկայական դասագրքերի մրցույթները հայտարարված են եղել, ներկայացված է մեկակական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:05
Հրաձիգ Էլմիրա Կարապետյանը Փարիզում մասնակցել է օլիմպիական ջահի փոխանցումավազքին
Հայաստանի հավաքականի անդամ, հրաձիգ Էլմիրա Կարապետյանը Փարիզում մասնակցել է օլիմպիական ջահի փոխանցումավազքին: Այս մասի հայտնում է Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Փաշինյանի կինը շնորհակալություն է հայտնել Սարգիս Թարվերդյանին ու Արտակ Անանյանին
Նիկոլ Փաշինյանի կինը շնորհակալություն է  հայտնել գործարար Սարգիս Թարվերդյանին ու «Արդշինբանկ» ՓԲԸ վարչության նախագահ Արտակ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:58
Երգչուհին բեյսբոլի խաղից առաջ հարբած երգել է ԱՄՆ հիմնը
Ամերիկացի երգչուհի, Գրեմմիի քառակի հավակնորդ  Ինգրիդ Էնդրեսը քննադատությունների թիրախ է դարձել այն բանից հետո, երբ կատարել է ԱՄՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:41
Արարատ Միրզոյանը ներկայացրել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագիրը սեղմ ժամկետներում կնքման կարևորությունը
Նյու Յորքում  ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը երեկ հանդիպում է ունեցել Լիբանանի ԱԳ նախարար Աբդալլահ Բու Հաբիբի հետ: ԱԳ նախարարությունից...
Աղբյուր` Panorama.am
15:40
Աշխարհի ամենաթանկ ֆուտբոլային ապրանքանիշերը
Brand Finance խորհրդատվական ընկերությունը ներկայացրել է աշխարհի ամենաթանկ ֆուտբոլային ապրանքանիշերը։ Վարկանիշը հասանելի է կազմակերպության...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ինչ է կատարվում հեղուկ գազի շուկայում. տնտեսագետի մեկնաբանությունը
13:31 17/07/2024

Ինչ է կատարվում հեղուկ գազի շուկայում. տնտեսագետի մեկնաբանությունը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}