Մշակույթ 15:15 06/03/2010

«Մեր գոյությունը կարող ենք մեր տեսակով միայն պահպանել»

Հեղինակ` Աննա Լ.

Հարցազրույց` Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր ճարտարապետ Ալբերտ Զուրաբյանի հետ:

Panorama.am- Պարոն Զուրաբյան, կառավարության որոշումը` «Մոսկվա» կինոթատրոնի ամառային դահլիճի շենքի զբաղեցրած հողատարածքը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին օտարելու և դահլիճի տեղում խորհրդային իշխանության կողմից քանդված Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցու նման եկեղեցի կառուցելու մասին, գնահատեք խնդրեմ:
Զուրաբյան- Ինձ համար լրիվ անհասկանալի էր:

Panorama.am- Իսկ անսպասելի՞ էր:
Զուրաբյան- Այդքան էլ չէ, քանի որ քաղաքաշինության ոլորտում մեծամասամբ որոշումները լիարժեք չեն` ո’չ ի օգուտ քաղաքի են, ո’չ ի օգուտ հասարակական արժեքների, ո’չ ի օգուտ իսկական այն չափանիշների, որոնցով պայմանավորված է քաղաքաշինության-ճարտարապետության ոլորտը. Դրանցում, հիմնականում, անհատի շահերն են:

Տասնյակ տարիներ մենք գնում ենք այդ ուղղությամբ: Անզոր ենք պայքարելու, անզոր ենք կշեռքի վրա դնելու այն արժեքները, որոնք Մերն են: «Մեր»-ը պարտվում է «Իմ» -ին, որովհետև «իմ»-ը կոնկրետ գումարներ են, որոնք ներդրվում են:

Արդարացնում են հաճախ, որ հանրապետությունը գումարներ չունի, և կոմպրոմիսների են գնում ներդրումներ անողների համար: Եթե խելամիտ քաղաքականություն տարվի թե' քաղաքում, և թե' հանրապետությունում, ապա կարելի է այդ ինվեստիցիաներն էլ ունենալ, և հասկացնել, որ, ի վերջո, սա հեծանիվ չէ` մեկ րոպեի ապրանք չի, հավերժ բաներ են` Ճարտարապետություն է: Այն գումարները, որ ներդրվում են, պետք է խելամիտ ներդրվեն, որովհետև մենք հետո արդյունքում կա'մ դառը, կա'մ քաղցր պտուղ ենք քաղում…

Իհարկե, անսպասելի էր: Մտքովս անգամ չէր անցնի, բայց դե` նաև ոչ անսպասելի:

Panorama.am- Ի՞նչ լուծում կա, ինչ է հնարավոր անել. Բարձրաձայնե՞լ, գրե՞լ այս մասին:
Զուրաբյան- Հույսս հասարակայնության և մասնագիտական ոլորտի ձայնն է, իսկ սպասումներս նվազագույնն են: Ունեմ դառը օրինակներ:

Panorama.am- Գոնե հաջորդի դեպքում կդժվարանա՞:
Զուրաբյան- Ոչ էլ հաջորդը կդժվարանա. անձնական շահը գերակա է:

Իսկ կոնկրետ այս դեպքում անձնական շահը ես չեմ դիտարկում, որովհետև խոսքը գնում է եկեղեցու մասին, բայց, ի վերջո, եկեղեցին ծառայում է մշակույթին, ծառայում է ազգային արժեքներին, բարոյական արժեքներին: Եկեղեցին ինքնանպատակ չէ, այլ գործիք, միջոց, որի շնորհիվ մենք փորձում ենք ապրել խաղաղ մեր հոգևոր արժեքների հետ: Եկեղեցու նպատակը շատ կարևոր է: Սակայն քանդել մի մշակութային օջախ հանուն մյուսի` անիմաստ է: Ասում են, որ Պողոս-Պետրոս եկեղեցու տեղն է և այլն: Ցավալի է, լավ չեն արել, որ քանդել են, բայց ժամանակներն էին այդպիսին: Դա միակ եկեղեցին չէր, որ քանդվել է:

Քաղաքը զարգացել է, քաղաքն ունի իր կարկասը և էդ կարկասի մեջ` հաջողված ու անհաջող լուծումներ կան ճարտարապետության ոլորտում: Մասնավորապես այս` Ամառային դահլիճը ամենահաջողված լուծումներից է: Ճարտարապետներ են Սպարտակ Կնտեղցյանն ու Թելման Գևորգյանը: Կնտեղցյան Սպարտակի հետ ես աշխատել եմ 30 տարի, նա իմ ուսուցիչն է եղել, իմ ավագ ընկերը: Չափազանց մեծ հարգանքի արժանացած, բացառիկ անձնավորություն էր, փայլուն ճարտարապետ: Մեծատաղանդ մի գործ, որ այսօր էլ շատ արդի է: Լավ գործերը չեն հնանում: Այդ բարդ տեղում, այդ ծուղակում, որում հայտնվել էր քաղաքը և որն էր կինոթատրոն «Մոսկվայի» բակային հատվածը, շատ ավարտուն տեսք ունեցավ 60-ական թվականներին: Ոչ միայն Երևանը, կամ Հայաստանը, այլև` ամբողջ Խորհրդային Միությունն էր խոսում սրա ճարտարապետության մասին: Դա նորարարություն էր, դա մի քայլ էր, որն ապացուցեց ամբողջ աշխարհին, որ մենք ունենք մտածողության հնարավորություն` քաղաքակիրթ և արդի, որ մենք շնորհք ունենք, կարծիք, սկզբունքներ, մենք գիտենք, թե ինչ է նշանակում ճարտարապետությունը որպես բարձրագույն արվեստ: Եվ դա շատ ողջունելի էր: Երևանին նոր թափ, նոր էջ հաղորդեց, նոր թարմություն էր: Եվ երիտասարդությունը շատ մեծ ոգևորություն ապրեց այդ կառույցը հանձնելուց հետո էլ:

Ցավոք, ժամանակին քանդվեց կեսը: Կային նպատակներ, ճարտարապետական հորինվածքներ, բայց չիրագործվեցին: Մենք տարիներ շարունակ հույս ունեինք, որ Ամառային դահլիճը կվերականգնվի և հենց որպես ամառային դահլիճ: Այս դահլիճն իր ֆունկցիայով, հավանաբար, այնքան էլ հետաքրքիր չէ գործարարներին. Դժվարությամբ են կարողանում շահագործել ու արդեն հեշտությամբ փորձում են ազատվել:

Սա է այսօրվա իրականությունը:

Ցավոք, մեր հասարակական կուլտուրան դեռ բարձր չէ, որ ճիշտ գնահատվի այդ կառույցի զուսպ ճարտարապետությունը, այն էլ` երկաթ-բետոնից կառուցած, այլ ոչ` ինչպես այսօր ընդունված է` փայլուն նյութերից: Եթե մենք մի քիչ քաղաքակիրթ լինեինք (իսկ սա մշակութային առարկա է, մտած հուշարձանների ցուցակի մեջ), համոզված եմ` կարող էինք խնդիրը լուծել և դահլիճին կյանք տալ մի այլ կերպ:

Չգիտեմ, թե ինչով կավարտվի այս պատմությունը. ես պրակտիկորեն քիչ հավանական եմ համարում, որ մենք կհասնենք հաջողության` պահպանելու այս կառույցը: Կարծում եմ հաջողության չեն հասնի նաև այդ քաղաքականության կրողները: Քաղաքը կպարտվի: Այն կառույցները, որոնք այսօր կառուցվում են, սարսափելի տեսք ունեն, հիբրիդային կառույցների են նման, առարկայից հեռու են, կարծես թե ինքնուսի տպավորություն են թողնում: Մենակ թե, հայերեն ասած` «ջիգյարով» են արած:

Նոր եկեղեցի են կառուցու՞մ: Այնինչ, միջնադարյան մեր մարգարիտները տխուր վիճակում են: Ես անձամբ հաճախակի լինում եմ Օհանավանում, և մեր մարգարիտներից մեկի` Օհանավանքի կողքի կռունկը այն աստիճան է ժանգոտվել, որ ամեն րոպե կարող է շուռ գալ, և, ոչ երնեկ` վնաս հասցնել եկեղեցուն էլ: Բակն անմխիթար վիճակում է…

Այ, ես գիտեմ, որ Թիֆլիսը դասվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի այն քաղաքների շարքը, որոնք պահպանվում են` որպես շատ հետաքրքիր, ինքնատիպ միջավայր: Այսինքն` տեսակ ունեցող քաղաքների շարքին է դասվում:

Տեսակն ամենակարևոր արժեքն է: Տեսակ. Լավ ու վատ չէ, այլ` ՏԵՍԱԿ: Մեր խոսքը ԱՅԼ է, մեր երաժշտությունն ԱՅԼ է, Մերն է և դրանով է պայմանավորված մեր գոյությունն ու մեր ապագան:
 
Նախորդող նորություն` Գարեգին Եղոյան. Այսպես, ի վերջո, Երևանը կդառնա… «բուխանկա»



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:50
«Բարսելոնան» շնորհավորել է Մեսիին 30-ամյակի առթիվ
«Ծնունդդ շնորհավոր, Լեո»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
«Երևանյան տարեգրություն» աբստրակտ կտավը՝ ավազից, տուֆի փոշուց, հող ու ջրից
«Երևանյան ամառ 2017» եռամսյա միջոցառումների ծրագրով մայրաքաղաքի Մարտիրոս Սարյանի անվան պուրակում անցկացվել է «Երևանյան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Խիստ վերահսկողության տակ պահել բժշկական հանձնաժողովների աշխատանքը. Վիգեն Սարգսյան
Անառողջ երիտասարդների զորակոչը բացառելու, միևնույն ժամանակ՝ կեղծ հիվանդությունների և քրեորեն պատժելի այլ արարքների միջոցով զորակոչից խուսափողներին հայտնաբերելու նպատակով:
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Երևանում վաղը ջերմաստիճանը կհասնի +33-ի
Հանրապետության տարածքում հունիսի 25-29-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Քամին հարավ-արևմտյան՝ 3-8 մ/վ: Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
«Ռոսիա 1»-ը ֆիլմ է ցուցադրելու ականավոր հետախույզ Գոհար Վարդանյանի մասին
Ֆիլմը մի փոքր գաղտնազերծում է Վարդանյանների ընդհատակյա կյանքը:
Աղբյուր` Panorama.am
16:57
«Լրագրողներ առանց սահմանների». Ադրբեջանում լրագրողների նկատմամբ բռնաճնշումներն ու հնարովի մեղադրանքները նորմ են դարձել
«Լրագրողներ առանց սահմանների» հեղինակավոր կազմակերպությունը դատապարտում է Ադրբեջանում լրագրողների նկատմամբ իրականացված ճնշումները,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Հայաստանում ցեմենտի արտադրությունը նվազել է, գաջինը՝ աճել
ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալներով՝ Հայաստանում նվազել են որոշ  շինանյութերի արտադրության ծավալները:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Որևէ զինծառայողի կյանքին վտանգ չի սպառնում. ՊՆ մամուլի խոսնակ
Այսօրվա ավտովթարի հետ կապված՝ որևէ զինծառայողի կյանքին վտանգ չի սպառնում։ Այս պահին, բացի մեկ զինծառայողից, բոլորը գտնվում են Մուրացանի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
Մոսուլում վիրավորված ֆրանսիացի լրագրողը մահացել է
Նա վիրավորվել էր հունիսի 19-ին Իրաքում ռումբի պայթյունից:
Աղբյուր` Panorama.am
16:19
Լոնդոնում տարհանվել են հինգ բարձրահարկ շենքերի բնակիչներ
Հրդեհային անվտանգություն ապահովելու նպատակով։
Աղբյուր` Panorama.am
16:04
Լոռու մարզում Դինքի անունը կրող անտառում եղևնի է տնկել Ռաքել Դինքը
Նա խոստացել է հնարավորության սահմաններում առավել հաճախ լինել այստեղ:
Աղբյուր` Panorama.am
15:48
Հայաստանում պլանշետների արտադրությունը 92.1%-ով նվազել է. ԱՎԾ
ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ Հայաստանում 2017 թվականի հունվար-ապրիլին  արտադրվել է  55 պլանշետ,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:37
Գերագույն ռադայի հացադուլ հայտարարած փոխխոսնակը հոսպիտալացվել է
«Մենք նրանք ուղղակի ստիպեցինք գնալ»:
Աղբյուր` Panorama.am
15:29
Կարեն Ասրյանի 10-րդ հուշամրցաշարում գրոսմայստերական նորմ է սահմանված
Ջերմուկում ընթանում է Կարեն Ասրյանի անվան շախմատի 10-րդ հուշամրցաշարը, որին մասնակցում է 92 շախմատիստ 13 երկրից, այդ թվում 21 գրոսմեյստեր:...
Աղբյուր` Panorama.am
15:09
Պոլսո հայոց պատրիարքի ընտրություն անցկացնելու վերաբերյալ դիմումը հանձնվել է Ստամբուլի նահանգապետարան
Պատրիարքական տեղապահ Գերաշնորհ Գարեգին արքեպիսկոպոս Բեքչյանը Պոլսո հայոց պատրիարքի ընտրության անցկացման հետ կապված դիմում է հանձնել Ստամբուլի նահանգապետարան
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Սիրիացի նկարիչը համաշխարհային առաջնորդներին պատկերել Է փախստականների կերպարով
Սիրիացի նկարիչ Աբդալա Ալ Օմարին համաշխարհային առաջնորդներին նկարել Է փախստականների կերպարով: Այս մասին գրում է cameralabs.org-ը: Նկարիչը,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:45
Մեր օրհներգի երաժշտությունը շատ լավն է, փոխել պետք չէ. բանաստեղծ
«Ներկայիս օրհներգի առաջին տան վերջին երկու տողերը, որտեղ որ գրված է «յուր որդիքը արդ կանչում են,  ազատ անկախ Հայաստան»,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:29
Վիճելի կղզիների հարցով Ճապոնիան բողոք է ներկայացրել Չինաստանին
Չինաստանի ծովափնյա անվտանգության չորս նավ մտել են Ճապոնիայի տարածքային ջրեր և այնտեղ մնացել երկու ժամ, չնայած Ճապոնիայի անվտանգության ծառայության՝ տարածքը լքելու կոչերին:
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
Թուրքիայի քաղաքացին Էրդողանին վիրավորելու մեղադրանքով կալանավորվել է
Ավելի վաղ նշյալ անձը Էրդողանին վիրավորելու մեղադրանքով դատապարտվել էր 3 ամսվա ազատազրկման:
Աղբյուր` Panorama.am
13:18
Մեկ շաբաթում հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 400 անգամ
ՊԲ առաջապահ զորամասերը շարունակում են լիակատար վերահսկողություն պահպանել առաջնագծում և իրականացնել մարտական դիրքերի հուսալի պահպանություն:
Աղբյուր` Panorama.am
13:06
«Ամբողջ սարը ծվատվելու է, կենդանիների մոտ առաջանալու է չբերություն, մեռելածնություն»
Թեք սարում հանքաքավայրի շահագործումը սպառնալիք է. Հ. Սանասարյան
Աղբյուր` Panorama.am
12:57
Առնո Բաբաջանյանի անվան մրցույթ-փառատոնի դափնեկիրներն ու ժյուրիի անդամները հարգանքի տուրքն են մատուցել կոմպոզիտորի հուշարձանի մոտ
Ծաղկեդրման արարողությանը ներկա է եղել նաև կոմպոզիտորի որդին՝ Առնո Բաբաջանյանի հիշատակի միջազգային հիմնադրամի նախագահ՝ Արա Բաբաջանյանը:
Աղբյուր` Panorama.am
12:40
Իվանկա Թրամփը ցուցմունք է տալու կոշիկների դիզայնի գողության գործով
Դատավորը չի ընդունել պաշտպանական կողմի փաստարկներն այն մասին, որ Իվանկա Թրամփը չափազանց զբաղված է և չի կարող պատասխանել հարցերի:
Աղբյուր` Panorama.am
12:33
Բելգիացի սենատորը հիացած է Արցախի բնությամբ, համեղ ուտելիքներով, ընդունելությամբ
«Պետք է ասեմ, որ անչափ ուրախ էի այստեղ լինելու համար և հնարավորության դեպքում ապագայում անպայման նորից կայցելեմ»:
Աղբյուր` Panorama.am
12:16
Իտալիայում սաստիկ շոգ է
Կանխատեսվում է 40 աստիճանից ավելի ջերմություն:
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Ավտովթարի հետևանքով հոսպիտալացված զինծառայողներից ութը տեղափոխվում են Երևան
Արծրուն Հովհաննիսյանը հայտնում է, որ երկուսի վիճակը միջինից ծանր է, մեկը ունի կոտրվածքներ:
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Քրիս Յանկու Օսիկյանը հանդես կգա Հայաստանի հավաքականում
Հայ բասկետբոլիստը հանդես է գալիս թուրքական «Սակարյա» թիմում:
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
ԻՊ առաջնորդի տեղը հնարավոր է զբաղեցնի նրա օգնականներից մեկը
Աբու Բաքր ալ-Բաղդադը հնարավոր է ոչնչացված լինի:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Կարայան. Խոստացած ներդրումների 37-40 տոկոսն արդեն կատարված է
16:22 23/06/2017

Կարայան. Խոստացած ներդրումների 37-40 տոկոսն արդեն կատարված է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}