Մշակույթ 15:15 06/03/2010

«Մեր գոյությունը կարող ենք մեր տեսակով միայն պահպանել»

Հեղինակ` Աննա Լ.

Հարցազրույց` Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր ճարտարապետ Ալբերտ Զուրաբյանի հետ:

Panorama.am- Պարոն Զուրաբյան, կառավարության որոշումը` «Մոսկվա» կինոթատրոնի ամառային դահլիճի շենքի զբաղեցրած հողատարածքը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին օտարելու և դահլիճի տեղում խորհրդային իշխանության կողմից քանդված Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցու նման եկեղեցի կառուցելու մասին, գնահատեք խնդրեմ:
Զուրաբյան- Ինձ համար լրիվ անհասկանալի էր:

Panorama.am- Իսկ անսպասելի՞ էր:
Զուրաբյան- Այդքան էլ չէ, քանի որ քաղաքաշինության ոլորտում մեծամասամբ որոշումները լիարժեք չեն` ո’չ ի օգուտ քաղաքի են, ո’չ ի օգուտ հասարակական արժեքների, ո’չ ի օգուտ իսկական այն չափանիշների, որոնցով պայմանավորված է քաղաքաշինության-ճարտարապետության ոլորտը. Դրանցում, հիմնականում, անհատի շահերն են:

Տասնյակ տարիներ մենք գնում ենք այդ ուղղությամբ: Անզոր ենք պայքարելու, անզոր ենք կշեռքի վրա դնելու այն արժեքները, որոնք Մերն են: «Մեր»-ը պարտվում է «Իմ» -ին, որովհետև «իմ»-ը կոնկրետ գումարներ են, որոնք ներդրվում են:

Արդարացնում են հաճախ, որ հանրապետությունը գումարներ չունի, և կոմպրոմիսների են գնում ներդրումներ անողների համար: Եթե խելամիտ քաղաքականություն տարվի թե' քաղաքում, և թե' հանրապետությունում, ապա կարելի է այդ ինվեստիցիաներն էլ ունենալ, և հասկացնել, որ, ի վերջո, սա հեծանիվ չէ` մեկ րոպեի ապրանք չի, հավերժ բաներ են` Ճարտարապետություն է: Այն գումարները, որ ներդրվում են, պետք է խելամիտ ներդրվեն, որովհետև մենք հետո արդյունքում կա'մ դառը, կա'մ քաղցր պտուղ ենք քաղում…

Իհարկե, անսպասելի էր: Մտքովս անգամ չէր անցնի, բայց դե` նաև ոչ անսպասելի:

Panorama.am- Ի՞նչ լուծում կա, ինչ է հնարավոր անել. Բարձրաձայնե՞լ, գրե՞լ այս մասին:
Զուրաբյան- Հույսս հասարակայնության և մասնագիտական ոլորտի ձայնն է, իսկ սպասումներս նվազագույնն են: Ունեմ դառը օրինակներ:

Panorama.am- Գոնե հաջորդի դեպքում կդժվարանա՞:
Զուրաբյան- Ոչ էլ հաջորդը կդժվարանա. անձնական շահը գերակա է:

Իսկ կոնկրետ այս դեպքում անձնական շահը ես չեմ դիտարկում, որովհետև խոսքը գնում է եկեղեցու մասին, բայց, ի վերջո, եկեղեցին ծառայում է մշակույթին, ծառայում է ազգային արժեքներին, բարոյական արժեքներին: Եկեղեցին ինքնանպատակ չէ, այլ գործիք, միջոց, որի շնորհիվ մենք փորձում ենք ապրել խաղաղ մեր հոգևոր արժեքների հետ: Եկեղեցու նպատակը շատ կարևոր է: Սակայն քանդել մի մշակութային օջախ հանուն մյուսի` անիմաստ է: Ասում են, որ Պողոս-Պետրոս եկեղեցու տեղն է և այլն: Ցավալի է, լավ չեն արել, որ քանդել են, բայց ժամանակներն էին այդպիսին: Դա միակ եկեղեցին չէր, որ քանդվել է:

Քաղաքը զարգացել է, քաղաքն ունի իր կարկասը և էդ կարկասի մեջ` հաջողված ու անհաջող լուծումներ կան ճարտարապետության ոլորտում: Մասնավորապես այս` Ամառային դահլիճը ամենահաջողված լուծումներից է: Ճարտարապետներ են Սպարտակ Կնտեղցյանն ու Թելման Գևորգյանը: Կնտեղցյան Սպարտակի հետ ես աշխատել եմ 30 տարի, նա իմ ուսուցիչն է եղել, իմ ավագ ընկերը: Չափազանց մեծ հարգանքի արժանացած, բացառիկ անձնավորություն էր, փայլուն ճարտարապետ: Մեծատաղանդ մի գործ, որ այսօր էլ շատ արդի է: Լավ գործերը չեն հնանում: Այդ բարդ տեղում, այդ ծուղակում, որում հայտնվել էր քաղաքը և որն էր կինոթատրոն «Մոսկվայի» բակային հատվածը, շատ ավարտուն տեսք ունեցավ 60-ական թվականներին: Ոչ միայն Երևանը, կամ Հայաստանը, այլև` ամբողջ Խորհրդային Միությունն էր խոսում սրա ճարտարապետության մասին: Դա նորարարություն էր, դա մի քայլ էր, որն ապացուցեց ամբողջ աշխարհին, որ մենք ունենք մտածողության հնարավորություն` քաղաքակիրթ և արդի, որ մենք շնորհք ունենք, կարծիք, սկզբունքներ, մենք գիտենք, թե ինչ է նշանակում ճարտարապետությունը որպես բարձրագույն արվեստ: Եվ դա շատ ողջունելի էր: Երևանին նոր թափ, նոր էջ հաղորդեց, նոր թարմություն էր: Եվ երիտասարդությունը շատ մեծ ոգևորություն ապրեց այդ կառույցը հանձնելուց հետո էլ:

Ցավոք, ժամանակին քանդվեց կեսը: Կային նպատակներ, ճարտարապետական հորինվածքներ, բայց չիրագործվեցին: Մենք տարիներ շարունակ հույս ունեինք, որ Ամառային դահլիճը կվերականգնվի և հենց որպես ամառային դահլիճ: Այս դահլիճն իր ֆունկցիայով, հավանաբար, այնքան էլ հետաքրքիր չէ գործարարներին. Դժվարությամբ են կարողանում շահագործել ու արդեն հեշտությամբ փորձում են ազատվել:

Սա է այսօրվա իրականությունը:

Ցավոք, մեր հասարակական կուլտուրան դեռ բարձր չէ, որ ճիշտ գնահատվի այդ կառույցի զուսպ ճարտարապետությունը, այն էլ` երկաթ-բետոնից կառուցած, այլ ոչ` ինչպես այսօր ընդունված է` փայլուն նյութերից: Եթե մենք մի քիչ քաղաքակիրթ լինեինք (իսկ սա մշակութային առարկա է, մտած հուշարձանների ցուցակի մեջ), համոզված եմ` կարող էինք խնդիրը լուծել և դահլիճին կյանք տալ մի այլ կերպ:

Չգիտեմ, թե ինչով կավարտվի այս պատմությունը. ես պրակտիկորեն քիչ հավանական եմ համարում, որ մենք կհասնենք հաջողության` պահպանելու այս կառույցը: Կարծում եմ հաջողության չեն հասնի նաև այդ քաղաքականության կրողները: Քաղաքը կպարտվի: Այն կառույցները, որոնք այսօր կառուցվում են, սարսափելի տեսք ունեն, հիբրիդային կառույցների են նման, առարկայից հեռու են, կարծես թե ինքնուսի տպավորություն են թողնում: Մենակ թե, հայերեն ասած` «ջիգյարով» են արած:

Նոր եկեղեցի են կառուցու՞մ: Այնինչ, միջնադարյան մեր մարգարիտները տխուր վիճակում են: Ես անձամբ հաճախակի լինում եմ Օհանավանում, և մեր մարգարիտներից մեկի` Օհանավանքի կողքի կռունկը այն աստիճան է ժանգոտվել, որ ամեն րոպե կարող է շուռ գալ, և, ոչ երնեկ` վնաս հասցնել եկեղեցուն էլ: Բակն անմխիթար վիճակում է…

Այ, ես գիտեմ, որ Թիֆլիսը դասվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի այն քաղաքների շարքը, որոնք պահպանվում են` որպես շատ հետաքրքիր, ինքնատիպ միջավայր: Այսինքն` տեսակ ունեցող քաղաքների շարքին է դասվում:

Տեսակն ամենակարևոր արժեքն է: Տեսակ. Լավ ու վատ չէ, այլ` ՏԵՍԱԿ: Մեր խոսքը ԱՅԼ է, մեր երաժշտությունն ԱՅԼ է, Մերն է և դրանով է պայմանավորված մեր գոյությունն ու մեր ապագան:
 
Նախորդող նորություն` Գարեգին Եղոյան. Այսպես, ի վերջո, Երևանը կդառնա… «բուխանկա»



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Սիրիայում միջազգային կոալիցիայի ավիահարվածի արդյունքում 40 մարդ է զոհվել
Գործակալության տվյալներով, գյուղի բնակիչները խուճապահար անապատ են փախչում։
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Ինովացիոն ոլորտի զարգացումը կարևոր նախադրյալ է ՀՀ տնտեսության զարգացման համար. Էմիլ Տարասյան
ներկայումս իրականացվում են Ջրվեժում ինժեներական քաղաքի հիմնման աշխատանքները։
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Արցախի ՀՆԱ-ն 2017-ի առաջին եռամսյակում կազմել է 43,3 մլրդ
ԱԺ որոշումամբ ընդունել են ԼՂՀ 2016 թվականի պետական բյուջեի կատարման մասին հաշվետվությունը:
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 2-4 աստիճանով, այնուհետև նույնքան կբարձրանա
Հունիսի 29-30-ի երեկոյան ժամերին առանձին հատվածներում հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ:
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Շամիրամ գյուղում ավազակային հարձակում կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է երկու անձ
Բնակարանատիրոջ ցուցաբերած դիմադրության արդյունքում դիմակավորված անձինք դիմել են փախուստի:
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Մառա Բաղդասարյանը Պուտինին ցանկացել է պատմել կամայականությունների մասին
Իրավաբան Դավիթ Կեմուլարիայի խոսքով, այցի նպատակը պետության ղեկավարին տեղեկացնլն է՝ «ինչ կամայականություններ են տիրում Սավյոլովսկի դատարանում»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Ավարտվել է Շենգավիթում երկու անձի սպանության դեպքով քրեական գործի՝ երեք մեղադրյալների մասով նախաքննությունը
Քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին։
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Իրաքցի զինվորականներն ԻՊ-ից ազատագրել են Մոսուլի արևմտյան երկու թաղամաս
Մյուս բոլոր թաղամասերը ազատագրվել էին 2016 թվականից շարունակվող գործողության ընթացքում։
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
ՄԻՊ գրասենյակ ստացված բողոքների մեծ մասը ոստիկանների դեմ են
Նախորդ տարվա ընթացքում Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը ստացել է 5113 գրավոր և բանավոր բողոք:
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Խոշորացված համայնքներում ընտրությունների անցկացումը լրացուցիչ ի՞նչ ծախսեր են առաջացրել. Մ.Թանդիլյան
2016-ին ութ համայնքում, որից երեքը խոշորացված, անցկացվել են ՏԻՄ արտահերթ ընտրություններ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Հյուսիսային Կորեան կոչ է արել մահապատժի ենթարկել Հարավային Կորեայի նախկին նախագահին
Հարավկորեական «ահաբեկչական խմբավորումը» պատրաստվում էր երկրի բարձրագույն ղեկավարության դեմ կենսաքիմիական զենք օգտագործել։
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Հունահռոմեական ոճի երիտասարդ ըմբիշները մեկնում են Եվրոպայի առաջնություն
Տղաները պատրաստ են Եվրոպայի առաջնությանը:
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Սևանա լճում 48-ամյա քաղաքացի է խեղդվել
Այսօր, ժամը 16:23-ին ԱԻՆ փրկարար ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Գեղարքունիքի մարզի Չկալովկա գյուղի մոտակայքում՝ Սևանա լճում երեխա է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Փաստաբան Լուսինե Սահակյանը ՄԻՊ-ի աշպխատակիցներին տեղեկացրել է ոստիկանի՝ իրեն հարվածելու մասին
Ստացված տեղեկությունների հիման վրա պաշտպանի աշխատակազմում սկսվել է քննարկման ընթացակարգ:
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Այս պահին բանակում, առաջնագծում կան պաշտոնյաների երեխաներ. նախարար
ՀՀ պաշտպանության նախարարից այսօր լրագրողները հետաքրքվեցին, թե  ինչո՞ւ պաշտոնյաների երեխաներն այդպես էլ չեն հայտնվում առաջնագծում։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Ամռանը Պուտինը արձակուրդ չի մեկնի
Ինքը՝ Պեսկովը, նախատեսում է հանգստանալ օգոստոսին, սակայն չի հայտնել՝ որտեղ։
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Թուրքիան մտադիր է 2017 թվականին 4,5 միլիոն ռուս զբոսաշրջիկ ընդունել
Տուրօպերատորները թվերն իրատեսական են համարում։
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Էրդողանը սպառնացել է Սիրիայում նոր ռազմական գործողություն սկսել
Էրդողանը հերթական անգամ կրկնել է այն միտքը, որ իրենք թույլ չեն տա, որ Սիրիայի հյուսիսում քրդական ուժերը պետություն ստեղծեն:
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
«Ամառային» ավանդ՝ Կոնվերս Բանկում
Կոնվերս Բանկը, գործարկած ակցիայի շրջանակներում, առաջարկում է մինչև սեպտեմբերի մեկը Բանկում ներդնել նվազագույնը 100 հազար դրամի չափով, 12 ամիս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Երևանում ոստիկանությունը Իրանի քաղաքացիների մոտ խոշոր չափերի հասնող թմրամիջոցի խմբաքանակ է հայտնաբերել
Նախապատրաստված նյութերը և հայտնաբերված զանգվածն ուղարկվել են նախաքննական մարմին:
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Սիրիա զորք կամ զինծառայողներ ուղարկելու հարց չի քննարկվել. Վիգեն Սարգսյան
Բացի հումանիտար օգնությունից, Սիրիա լրացուցիչ ուժեր ուղարկվելու հարց չի քննարկվել: Այս մասին այսօր հրավիրված  մամուլի ասուլիսի ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
2016-ին դատախազների կողմից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ դատարան է ուղարկվել 2517 քրեական գործ
Դատախազների մասնակցությամբ դատարաններում քննվել և ավարտվել է 2239 քրեական գործ՝ 2703 անձանց նկատմամբ:
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Դեպի սահման. Հայրենիքն այստեղից է սկսվում
Ռաշիդին չասացի, որ վախից չէի շնչում այն պահից՝ ինչ Դավիթն ասաց, թե հիմա մի քիչ արագ է քշելու, որովհետև թուրքը կարող է և կրակել
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Կիրականացվի լիզինգային ծրագիր՝ սննդամթերքի փոխադրման համար մատչելի տրանսպորտային միջոցներ ձեռք բերելու համար
Սեպտեմբերի 1-ից հացը և միսը պետք է տեղափոխվեն սանիտարական անձնագրեր ունեցող փոխադրամիջոցներով:
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Նորակոչիկները կսնվեն զինվորական հավաքակայանում, կստանան սննդի փաթեթներ
Հուլիսի 1-ին մեկնարկող ամառային զորակոչին ևս կկիրառվեն նորամուծություններ։ Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց  ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Վթարային ջրանջատում Կապանում
Հունիսի 29-ին ժամը 09.00-21.00-ը:
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Աթեշյանը պաշտոնանկ է արվել
Որոշմանը դեմ են արտահայտվել խորհրդի 2 անդամներ:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հովհաննես Բաչկով. Թիմային համախմբվածության շնորհիվ կարողացանք հաղթանակ կորզել
13:50 27/06/2017

Հովհաննես Բաչկով. Թիմային համախմբվածության շնորհիվ կարողացանք հաղթանակ կորզել

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}