1966 թվական. «… իմ երկրորդ հայրը՝ Հովհաննես Շիրազ»

«1960-ական թվականներին ասպարեզ էր եկել մի երիտասարդություն, որին դեռ այն ժամանակ անվանում էին զարթոնքի սերունդ: Այդ սերունդը Հայաստանի բուհերում, մասնավորապես Երևանի պետական համալսարանում, դպրոցներում, տեխնիկումներում և գործարաններում դաստիարակվել էր հայ գրականությամբ և պատմությամբ, արհամարհում էր խորհրդային բռնություններն ու ազատախոհության համար սահմանված պատիժները, բարձրաձայն խոսում էր իրենց ոտնահարված ազգային արժանապատվության և մարդկային իրավունքների մասին»: «Ես գնացի Կոմիտասի այգի. 1966, ապրիլի 24» գրքում գրականագետ, բանասիրության գիտությունների դոկտոր Սամվել Մուրադյանը նախքան 1966 թվականի ապրիլի 24-ին տեղի ունեցած դեպքերի մասին իր հիշողությունները ներկայացնելը, նկարագրել է 1960-ական թվականներին Հայաստանում տիրող մթնոլորտը, նաև 1965 թվականի ապրիլի 24-ը:

«Այս մթնոլորտում ձևավորվեց ու 1965 թվականի ապրիլի 24-ին իրականացվեց Մեծ Եղեռնի 50-ամյակին նվիրված ցույցը, որն իր բնույթով եզակի էր խորհրդային երկրի պատմության մեջ, այնքան ինքնաբուխ և եզակի էր, անսպասելի ու նշանակալից, որ մոսկովյան «Իզվեստիա» օրաթերթը մայիսյան համարներից մեկում տպել էր համաժողովրդական ցույցի երևանյան մի դրվագի լուսանկարը՝ մոտավորապես այսպիսի մակագրությամբ՝ «Երևանում հայ ժողովուրդը կազմակերպել էր բազմահազարանոց ցույց, որով վճռաբար բողոքում էր Վիետնամում ամերիկյան ագրեսորների կատարած ոտնձգությունների դեմ»:

Հաջորդ տարի արդեն պետությունը գիտեր իր անելիքը: Իր դաշնակցի դեմ համաժողովրդական ընդվզումը կանխելու համար նա ձեռնարկել էր անվտանգության բոլոր միջոցառումները՝ տնային կալանքով չեզոքացվում էին հեղինակավոր գրողներն ու մտավորականները, ոստիկանական միջոցներով ցրվում էին բոլոր հավաքները, քիչ թե շատ աչքի ընկած երիտասարդները դիտվում էին ենթադրյալ կազակերպիչներ: Շրջափակել էին Կոմիտասի անվան զբոսայգին ու բանտարկության սպառնալիքով արգելում էին անգամ պանթեոնում Կոմիտասի գերեզմանին ծաղիկ դնել: Պետական մեքենան գրեթե անվրեպ գործեց 1966 թվականի ապրիլի 24-ին և հենց Լենինի հրապարակում խափանվեց սկսվող միտիգն ու երթը:

Սպանդարյանի միլիցիան նախ գրանցում, ապա դատարանի մեծ դահլիճում հավաքում էր իր ուժերի ներածին չափով բոլոր բռնվածներին, որ դատավճիռ կարդա: Դատարանի որոշումն էր՝ «1966 թվականի ապրիլի 24-ին Երևան քաղաքի Լենինի անվան կենտրոնական հրապարակում թույլ է տվել խուլիգանական արարքներ, տրորել է խոտեր, ծաղիկներ, խախտել փողոցային երթևեկության կանոններն ու պետական կարգերը, որի համար Սպանդարյանի շրջանային դատարանը նրան դատապարտում է 15 օրվա ազատազրկման»:

Անմիջապես տեղափոխեցին կալանավայր: Մեզ՝ «հող ուզողներիս» (այդպես էին մեզ կոչում միլիցիոներները) տարան կողքի սենյակներից մեկը խուզելու: Նոր-նոր ծիծաղում էինք մեր վիճակի, խուզած գլուխների վրա, բայց չհասցրեցինք կատակել, որովհետև միլիցիոներները մեզ հետ չար կատակ արեցին. մասամբ բավարարելու համար մեր հողային պահանջն, ամեն մեկիս պսպղուն գլխին մի դույլ հող լցրեցին, թե հող եք ուզում, առեք:

Մի օր հայրս եկավ ինձ տեսության: Խոսելուց հետո վերադարձա խուց: Պատրաստվում էինք քնել: Մեկը եկավ ու կրկին ասաց, որ հայրս եկել է տեսության: Սա արդեն տարօրինակ թվաց: Տագնապի մեջ էի: Աչքերիս մի պահ չհավատացի. այստեղ էր բանաստեղծ Հովհաննես Շիրազը: Ողջագուրվեցինք: 

-Միլիցիոներները չէին հավատում, որ դու իմ տղան ես, քննիչ Լևոնը ճանաչում էր ինձ, գիտեր մեր մտերմության մասին: Պետին համոզեց թույլ տա մեր հանդիպումը:

Ընկերներս ավելի ջերմացան՝ իմանալով, որ «երկրորդ հայրս» Հովհաննես Շիրազն էր:

Ապրիլի 29-ին մեզ արձակեցին: Գնացինք համալսարան և միայն այնտեղ տեսնեք, թե ովքեր էին բանտարկվածները եղել: Հավաքել էր խուզված գլուխների բազմություն: Պարզվեց, որ նոր նշանակված ռեկտոր Մկրտիչ Ներսիսիյանի միջնորդությամբ և Կենտկոմի նորանշանակ քարտուղար, Հակով Զուրաբյանին հաջորդող Անտոն Քոչինյանի միջամտությամբ են մեզ պատժաժամկետից շուտ ազատել:

Մայիսմեկյան տոնակատարությունն էր: Մասնակցինք: Ում մազերը խուզած էր, բերետ էր դրել: Կառավարական տրիբունայի առջևից անցնելիս վեր նետեցինք մեր բերետները և հրապարակը կարծես մի պահ խուզված գլուխներով լցվեց»,- այսպես է նկարագրում գրականագետ, բանասիրության գիտությունների դոկտոր Սամվել Մուրադյանը 1966 թվականի ապրիլի 24-ն ու դրան հաջորդած մի քանի օրերը:

Այս շարքից՝
«Ապրիլի 24-ին հայրիկը առանձնանում էր սենյակում ու բղավում էր՝ մենակ եմ, մենակ եմ». Հիշում է Շիրազի որդին (տեսանյութ)
1966 թվական. «...ո՞վ է Դանիել Վարուժանը, որտե՞ղ է, հլը դրան բերեք այստեղ»
Ինչպես և ինչ պայմաններում է կառուցվել Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրը (տեսանյութ, լուսանկարներ)
1966 թվական. «Միլիցիոներները նրան բռնեցին, որովհետև կանգնել էր Կոմիտասի շիրիմի մոտ ու լուռ լացում էր»
Ինչպես նախապատրաստվեց ու անցկացվեց Հայոց ցեղասպանության 50-րդ տարելիցը. ներկայացնում է վավերագիրը (լուսանկարներ)
1965 թվական. «Եթե սահմաններից դուրս գաք, զորքը կմտնի, կկոտորի, բանտերը կգցի...»
1965 թվական. Պարույր Սևակին իջեցրին ամբիոնից, Հովհաննես Շիրազն էլ փակվել էր տանը
«Կյանքը ցույց է տվել՝ հենց պետությունն իր ձեռքը դնում է ինչ-որ բանի վրա, շատ բան՝ բնական, կորում է». Ռուբեն Բաբայան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:01
Աղավնոյի բնկիչները լողում են գետում՝ ասես հրաժեշտ տալիս․․․
«Ես գտնվում եմ Աղավնո գյուղում։ Շատերն են ինձ աջակցել  և սատարել, որպեսզի կարողանամ փոքրիկ ներդրումն ունենալ գյուղի կյանքում»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
Ծանրամարտիկ Էմմա Պողոսյանը դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն
Լեհաստանում անցկացվող ծանրամարտի Եվրոպայի պատանիների և մինչև 15 տարեկանների առաջնությունում Հայաստանը ներկայացնող 81 կգ քաշային Էմմա Պողոսյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
«Ապառաժ» ՍՊԸ-ն որևէ պահեստ չի ունեցել «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում․ հերքում
«Ապառաժ» ՍՊԸ-ն պաշտոնապես հերքում է տարածել, որում նշված է․ «Հաշվի առնելով սոցիալական ցանցերում որոշ օգտատերի անհիմն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Երևանի ԲԿ-ներ դիմած 62 քաղաքացուց 4-ը շարունակում է բուժում ստանալ, որոնողափրկարարական աշխատանքները շարունակվում են․ ԱԻՆ
Օգոստոսի 17-ին, ժամը 19։30-ի դրությամբ որոնողափրկարարական աշխատանքները շարունակվում են։ Այս մասին հայտնում են ԱԻՆ-ից։ «Հրդեհը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Օգոստոսի 17-ը նշվում է Արցախի Մարտունի քաղաքի Վերածննդի օր
2007 թվականից օգոստոսի 17-ը  Արցախի Հանրապետության Մարտունի քաղաքի ավագանու որոշմամբ նշվում է Մարտունու Վերածննդի օր։ Այս մասին նշված է ԱՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Միխայիլ Միշուստինն ու Փաշինյանը հեռախոսազրույց են ունեցել
 Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետ Միխայիլ Միշուստինը հեռախոսազրույց է ունեցել  Նիկոլ Փաշինյանի հետ։Այս մասին հայտնում են ՌԴ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
Մինչև հիմա Քաշաթաղում է՝ շրջադարձի ակնկալիքով․․․
Հրապարակախոս Հովհաննես Իշխանյանը տեսանյութ է հրապարակել ՝ գրելով․ «Արցախյան առաջին պատերազմից հետո Մհեր Մազմանյանը որոշել է ապրել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Հրդեհ Եղվարդ քաղաքում
Օգոստոսի 17-ին, ժամը 12։55-ին Կոտայքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Եղվարդ քաղաքի Գ. Նժդեհի փողոցում գտնվող...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Կապանցին աշխատավայրում կանեփ է աճեցրել
Ոստիկանության Կապանի բաժնում տեղեկություններ էին ստացվել, որ Կապան քաղաքի Շահումյան փողոցի 39-ամյա մի բնակիչ Քաջարանի փակ բաժնետիրական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Կարո Փայլանը հաղորդում է ներկայացրել դատախազություն իր դեմ ծրագրված սպանության մասին
Թուրքիայում գործող ընդդիմադիր քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցության (ԺԴԿ-HDP) հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Ներկայումս աշխատանքներ են տարվում բուն պայթյունի հատվածում․ Հայկ Կոստանյան
 ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարի խոսնակ Հայկ Կոստանյանը հայտնում է․ «Շարունակվում են որոնողական աշխատանքները։ Այս պահի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Օգոստոսի 18-ին սպասվում է Վազգեն Մանուկյանի գործով դատական նիստը․ Էրիկ Ալեքսանյան
Փաստաբան Էրիկ Ալեքսանյանը գրում է․ «18.08.2022 թվականին ժամը՝ 15:00-ին տեղի է ունենալու Խորհրդային Հայաստանի վերջին և երրորդ Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
Հայ բռնցքամարտիկը նոկաուտով հաղթել է թուրք մարզիկին
Էրզրումում ընթացող Եվրոպայի պատանեկան  առաջնության 1/4 եզրափակիչում 75 կգ քաշային Հայկ Ղահրամանյանը տպավորիչ հաղթանակ է տոնել թուրք Բատու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի տնօրինությունն ու անձնակազմը ցավակցություն են հայտնել
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի տնօրինությունն ու անձնակազմը ցավակցական ուղերձ են հրապարակել օգոստոսի 14-ին տեղի ունեցած ողբերգական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
Բոլոր եկեղեցիներում կկատարվի հոգեհանգստյան կարգ` անմեղ զոհերի հոգիների համար
Օգոստոսի 18-ին` ժամը 12-ին,  Արարատյան Հայրապետական թեմի առաջնորդական փոխանորդ գերաշնորհ Տեր Նավասարդ արքեպիսկոպոս Կճոյանի տնօրինությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Հետո՝ չփորձեք ուշացած արդարադատության մեղքը բարդել այլոց վրա․ Րաֆֆի Ասլանյան
Փաստաբան, նախկին դատախազ Րաֆֆի Ասլանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ ««Սուրմալու» տոնավաճառում տեղի ունեցած առերևույթ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Վրաստանում ալկոհոլի սպառումը հասել է պատմական նվազագույնի
2021 թվականին Վրաստանում ալկոհոլի սպառումը հասել է պատմական նվազագույնի և 2011 թվականի համեմատ նվազել 40%-ով։ 2011 թվականին երկրում տարեկան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
«Հայաստան» դաշինք. Պատկան մարմինները պարտավոր են բոլոր ջանքերը գործադրել բացահայտելու այս աղետի բոլոր պատճառները
«Հայաստան» դաշինքն իր ցավակցությունն է հայտնում «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած ահարկու հրդեհի եւ պայթյունի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Անբարոյականության հաղթարշավը․ Ավետիք Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է․ «Պատկերացնու՞մ եք, որ 2001թ․ սեպտեմբերի 10-ի  Նյու Յորքի ահաբեկչությունից հետո, որևէ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Սուրմալուի պայթյունի հետևանքները մթնոլորտային օդում
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի պայթյունի ազդեցության գնահատման համար օգոստոսի 15-16-ին լրացուցիչ նմուշառումներ են իրականացվել մոտակա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Չավուշօղլուն հայտարարել է, որ Թուրքիան ու Իսրայելը փոխադարձաբար դեսպաններ կնշանակեն
Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն Ղրղստանի պաշտոնակից Ջեենբեկ Կուլուբաևի հետ հանդիպմանը հաջորդած մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Դիրքերում այրվածքներ ստացած զինվորը 5 ժամ օգնություն չի ստացել
Պալյանի ծնողները սարսափելի մանրամասներ են ներկայացնում։
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
ՔԿ-ն հորդորում է չօգտագործել «Սուրմալու»-ից գնված հրավառության նյութերը և ներկայացնել ոստիկանություն
ՀՀ քննչական կոմիտեն հորդորում է բոլոր այն քաղաքացիներին, որոնք «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնից ձեռք են բերել, սակայն դեռևս չեն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Թոռնիկն առաջխաղացում է ունեցել
Yerkir.am-ը գրում է. «Վերջերս Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի ռեկտորը Ավետիք Չալաբյանի գործով ոչ անհայտ Թոռնիկին նշանակել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Բեռլինում հրկիզել են սեռափոխության մասին օրենքը պաշտպանող նախարարի գրասենյակը
Գերմանիայի ընտանիքի հարցերով նախարար Լիզա Պաուսի գրասենյակը Բեռլինում հրկիզվել է անհայտ անձանց կողմից, գրում է «Ռիա Նովոստի»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Հայաստանում ՄԹ դեսպան. Իմ մտքերը զոհերի և նրանց սիրելիների հետ են
Երևանում բրիտանական դեսպանատան առջև կիսով չափ իջեցվել է Միացյալ Թագավորության դրոշը՝ ի հիշատակ օգոստոսի 14-ին «Սուրմալու» առևտրի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
ԵԽ-ում իջեցվել են Հայաստանի դրոշները
Հայաստանի Հանրապետությունումօգոստոսի 17֊ից 18֊ը հայտարարվել է սուգ՝ ի հիշատակ օգոստոսի 14֊ին Երևանում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհված...
Աղբյուր` Panorama.am
16:24
Քաղաքացիները պայթյունի վայրում թողնում են ծաղիկներ, մոմեր, խաղալիքներ
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի մոտ քաղաքացիներն այսօր ի հիշատակ պայթյունի հետևանքով անմեղ զոհերի թողնում են ծաղիկներ, մոմեր, խաչեր,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:10
Արամ Գևորգյան. Եռաբլուրի ղեկավարությունը գրեթե ոչինչ չի արել տարածքը բարեկարգելու համար
«Բլոգնյուզ» կայքի խմբագիր Արամ Գևորգյանը ֆեյսբուքյան իր էջում Եռաբլուրում արված մի տեսանյութ է հրապարակել ու գրել. «Պատմեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:05
Բարձր ջերմային ֆոնը կպահպանվի. օդի ջերմաստիճանը կհասնի +39․․․+41 աստիճանի
Հանրապետության տարածքը շարունակում է գտնվել Իրաքի շրջաններից արևադարձային տաք օդային հոսանքների ազդեցության գոտում, ինչով պայմանավորված օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Պայթյուն՝ Սուրմալու առևտրի կենտրոնում
21:02 14/08/2022

Պայթյուն՝ Սուրմալու առևտրի կենտրոնում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}